መንፈሳዊ ኣመላልሳን ኣዘራርባን ምምሃር: ንኣምላኽ ምሕጓስ

ምምልላስን ምዝራብን ምምሃር

ህጻናት ክዓብዩ ከለዉ: ምምልላስን ምዝራብን ምምሃር ንቡር እዩ። እቲ ናይ ህጻን ናይ ፈለማ ስጉምትታት ዓቢ ምዕራፍ እዩ: ብወለዲ ድማ ብሓጎስ ይርአ። ብተመሳሳሊ: እቲ ናይ ህጻን ናይ ፈለማ ንምዝራብ ዝገብሮ ፈተነ ናይ ምዕባለ ምልክት እዩ። ድሕሪ ቁሩብ እዋን እቲ ንእሽቶ ብዘይሓገዝ ኣብ መዓልቲ ክመላለስን ሓደ ዝተሰማምዐ ዓረፍተ ነገር ክሰርዕን ክኽእል እዩ። ኣብ ምንቅስቓስ ይኹን ኣብ ምዝራብ ዝኾነ ዓይነት ጉድለት እንተተራእዩ: ሓላዊ ወላዲ ብቕልጡፍ ሓገዝ ክህብ ወይ ክደሊ እዩ።

ብመንፈሳዊ መዳይ ድማ ምምልላስን ምዝራብን ክንምሃር ኣሎና። ክርስትያን መምህራን ነዚ ኣገዳስነት እዚ ተገንዚቦምዎ እዮም: ንንኣሽቱ ህጻናት: ከምኡ’ውን ንዓበይቲ: ዝገብርዎ “ክጥንቀቑ” መሃሮም። ነቲ “ንኣሽቱ ኣዒንቲ … ኣእዛን … ልሳን … ኣእዳው … ኣእጋር … ልቢ … ኣእምሮ” ዝገብርዎ ክጥንቀቑ ዘተባብዕ ብቐሊሉ ዝተሰርሐ መዝሙር ትፈልጥዎ ትኾኑ። ኩላትና ነዚ ምዝኽኻር የድልየና!

ነቲ ዝምርመር ዘሎ ሰፊሕ ርእሲ ብምጥማት: እዛ ዓንቀጽ እዚኣ ብዙሕ ቁጽሪ መጽሓፍ ቅዱስ ጥቕስታት ክትጥቀም እያ። ይኹን እምበር: ሰለስተ መትከላት ሓሳባትና ብሓንሳብ ክሕዙ እዮም: ኣብ ሰለስተ ዝተፈላለዩ መዝሙራት ክነተኩር ከለና – ሓደ ኣብ መጀመርታ: ሓደ ኣብ ማእከል: እቲ ሓደ ድማ ኣብ መወዳእታ እታ ዓንቀጽ።

መዝሙር 33

ክንጅምር ከለና: ኣብ መዝሙር 33:13-15 ምሕሳብ ጠቓሚ እዩ: “እግዚኣብሄር ካብ ሰማይ ይጥምት: ንኹሎም ደቂ ሰብ ይርእዮም። ካብቲ መሕደሪኡ ንኹሎም ነበርቲ ምድሪ ይጥምት። ንልቦም ብሓንሳብ ይፈጥሮም: ንኹሉ ግብሮም ይሓስቦ” (KJV)። እቲ ኣብ ማእከል እዚ ሓሳብ ዘሎ ቐሊል ሓቂ ብብዙሕ መንገዲ ይግለጽ። ኣምላኽ ንኹላትና ኩሉ ግዜ ይርእየና ምህላዉ ክንርሕቖ ኣይንኽእልን ኢና። ንእኡ ተሓተቲ ኢና: ደቂኡ እንተኾንና ድማ ቀንዲ ዕላማና ንእኡ ምሕጓስ ክኸውን ኣለዎ።

ሰብኣዊ ፍጥረት ሓሙሽተ ኣገደስቲ ስምዒታት ኣለዎ። ሓደ ብሓደ ክንሓስቦምን ካብ ቃል ኣምላኽ ገለ ተግባራዊ ትምህርቲ ክንረክብን ንኽእል ኢና።

ስምዒት ራእይ

ስጦታ ራእይን ኣገዳስነት ኣዒንትናን ሕሰብ። ከመይ ጌርና ንጥቀመለን? እዮብ ኣዒንቱ ኣብ መልክዕ ሓንቲ መንእሰይ ጓል ኣንስተይቲ ብጌጋ ከየተኩራ ወሰነ (እዮብ 31:1)። ድሕሪ ብዙሕ ዘመናት ጐይታ የሱስ ንሓንቲ ሰበይቲ ብፍትወት ምጥማት ኣብ ልቢ ምንዝርና ምፍጻም ምዃኑ ገለጸ (ማቴዎስ 5:28)። ሰሎሞን ብኣልኮል ዝመጽእ ሓደጋ ይፈልጥ ነበረ: ንወዱ ድማ ነቲ ዝብልጭልጭ ወይኒ ብነዊሕ ከይጥምት መኸሮ: ምኽንያቱ ከም ተመን ክነክስ ይኽእል እዩ (ምሳሌ 23:31-32)። ኣዒንቲ ናብ ልቢ መእተዊ ስለዝኾና: እንርእዮ ክንጥንቀቕ ኣገዳሲ እዩ! እዚ ብርግጽ ኣብ ፊልምታትን ተለቪዥንን ክትግበር ይኽእል እዩ። ቃላት ዳዊት ኣብ መዝሙር 101:3 ገለ እኩይ ኣብ ቅድሚ ኣዒንትና ከይንገብር ይገዳደረና። ኣምላኽ ብእንርእዮ ይሕጎስ ድዩ? ብርግጽ ክርእዮ ይኽእል እዩ።

ስምዒት ምስማዕ

ካልኣይ ክንሓስቦ ዘሎና ስምዒት ምስማዕ እዩ። ኣብዚ መዳይ እዚ: ሓንቲ መጠንቀቕታ ካብ ሰሎሞን ብሓጺሩ ሕሰብ። ብቐጥታ ክንዛረብ እንተኾይንና: ሰሎሞን ኣገልጋልካ ክረግመካ ከም እትሰምዕ ገለጸ። እዚ ዘይሕሰብ ድዩ? ብፍጹም: ሰሎሞን ቀጸለ: ምኽንያቱ ኩላትና ብዛዕባ ካልኦት ጌጋ ነገራት ተዛሪብና ኢና (መክብብ 7:21-22)። “ዑፍ ኣየር” (ዘይተጸበኻዮ ምንጪ) “ድምጺ” (ወይ ከምኡ’ውን ሓሳባትካ) ናብ ካልእ ክትወስድ ትኽእል እያ (መክብብ 10:20)። ብዘይጥንቃቐ ክንዛረብ ዘይብልና ክንከውን ከለና: እዚ ጥቕሲ እዚ ድማ ኣእዛንና ኣብ መሬት ብዙሕ ግዜ ከይንገብር የዘኻኽረና። ብዛዕባ ርእስና ዘይንፈልጦ እንተዝኸውን ዝሓሸ ዝኾነ ነገራት ክንሰምዕ ንኽእል ኢና!

ምትንካፍ: ምጥዓም: ሽታ

ስምዒት ምትንካፍ ብፍላይ ምስ ኣእዳውና ዝተሓሓዝ ክኸውን ይኽእል እዩ። ከመይ ጌርና ንጥቀመለን ኣሎና? “ርኹስ ነገር ኣይትተንክዩ” (2 ቈረንቶስ 6:17) ኣገዳሲ መጠንቀቕታ እዩ። ኣብ ርኹስ ዓለም ንነብር ኢና: ስለዚ ኣእዳውና: ብምሳሌያዊ ኣዘራርባ: ኣብ ርኹስ ንጥፈታት ከይንገብር ክንረጋግጽ ኣሎና። “ንርእስኻ ንጹህ ጌርካ ሓሉ” (1 ጢሞቴዎስ 5:22)።

ስምዒት ምጥዓም ክንሓስብ ከለና: ብዛዕባ ልሳንና ክንሓስብ ንኽእል ኢና። ሰሎሞን ንወዱ ን“ጥዑም ምግቢ” ሃብታማት ከይድለይ መኸሮ (ምሳሌ 23:6 JND)። እዚ ባዕሉ ክንሓስቦ ዝግባእ ትምህርቲ እዩ: ግናኸ ብዛዕባ ልሳን ብሓፈሻ ድሕሪ ሕጂ ክንምለስ ኢና።

ኣፍንጫና ስጦታ ሽታ ንኽንጥቀም የኽእለና። እቲ ኣረጊት ይስሃቅ ንኽዳውንቲ ወዱ ያእቆብ ሽተተ: “ሽታ ግራት” ድማ ረኸበ: እዚ ድማ ኤሳው ምዃኑ ኣእመኖ (ዘፍጥረት 27:27 KJV)። ከም ይስሃቅ: ኣብ ተፈጥሮኣዊ ስምዒታትና ብዙሕ እንተተመኪልና ክንታለል ንኽእል ኢና። ስጦታ ራእይ እንተዝህልዎ: ያእቆብ እምበር ኤሳው ከምዘይነበረ ምረኣየ።

መዝሙር 34

ኣነ ናይ ፍቑረይ እየ ንሱ ድማ ናተይ እዩ –

ምምልላስ

ቅድም ብዛዕባ ኣመላልሳና ንሕሰብ። ብዙሓት ጥቕስታት ኣብ ሓድሽ ኪዳን ህይወት ናይ ሓደ ምእመን ኣብዛ ዓለም እዚኣ ብምምልላስ ይገልጽዋ። ኣብ ጽሑፋት ዮሃንስ “ብብርሃን ክንመላለስ” ዘሎና ኣገዳስነት የዘኻኽረና (1 ዮሃንስ 1:7)። ቅድሚኡ ብኽልተ ጥቕስታት “ኣምላኽ ብርሃን እዩ” ተባሂልና ኣሎና: ስለዚ ብብርሃን ምምልላስ ማለት ባህሪኡ ኣብ ልዕሌና ከብርህ ምፍቃድ ማለት እዩ። ሓጢኣት ምስ ጸልማት ዝተሓሓዝ እዩ። ስለዚ መንገዲ ሓጢኣት ክንርሕቕ: ብርሃን ቃል ኣምላኽ ድማ መንገዲና ኣብዛ ዓለም እዚኣ ከብርሃልና ክንፈቕድ ኣሎና።

ካልእ ተግባራዊ ትምህርቲ ኣብ ኤፌሶን 5:2 ክርከብ ይኽእል እዩ: ኣብኡ ድማ ከምዚ ንብብ: “ከምቲ ክርስቶስ’ውን ዝኣፍቀረናን ንርእሱ ምእንታና ዝሃበናን: ብፍቕሪ ተመላለሱ።” ፍቕሪ መድሓኒና ከመይ ጌርና ክንርስዖ ንኽእል: ንሱ ብፍቓዱ ህይወቱ ኣብ ጎልጎታ ዝሃበ: ኣብ ክንዳና ዝሞተን ንሓጢኣትና ዝኸፈለ? ነታ ፍቕርን ንእኡ ክንስዕብ ዝገበሮ ጻውዒትን ብምዝካር: ንሕና’ውን መንገዲ ፍቕሪ ክንስዕብ ኣሎና። እዚ ማለት ንኣምላኽ ምፍቃርን ንእኡ ምሕጓስ ምድላይን: ከምኡ’ውን ንሓድሕድ ምፍቕቓር ማለት እዩ። “ከምቲ ንሱ ዝተመላለሰ: ንሕና’ውን ክንመላለስ” (1 ዮሃንስ 2:6) ክንሓስብ ከለና: ዓቢ ደረጃ ተነቢሩልና ኣሎ።

ቈሎሴ 4:5 ከምዚ ይብል: “ናብቶም ኣብ ወጻኢ ዘለዉ ብጥበብ ተመላለሱ።” እዚ ብፍላይ ንዘይድሓኑ ሰባት ከመይ ጌርና ከም እንነብር ዝምልከት እዩ። ንጥበብ ክንደይ ዓቢ ድሌት ኣሎ! ክንደይ ብቐሊሉ ክንፈሽልን መልእኽቲ ወንጌል ናብ ነውሪ ከምጽእን ንኽእል ኢና። ቅዱስ ወይ ንጹህ ህይወት ክንነብር ኣሎና: ብዘይካ ቅዱስነት: ወይ ብቐሊሉ ምምሳል ሞራላዊ ብልጫ ዘለዎም ምዃን። ኣምላኽ ጥራይ ኣይኮነን ዝርእየና: ካልኦት ሰባት’ውን ይርእዩና እዮም። ኣብ 2 ጢሞቴዎስ 2:4 ጳውሎስ ንሓደ ወተሃደር ንኣዛዚኡ ንምሕጓስ ዝገብሮ ጻዕሪ ብምሳሌ ተጠቕመ። እንተተወሊድና: ብክርስቶስ ተጸዊዕና ኢና ንእኡ ክንስዕብን ኣብ ጸላኢ ምድሪ ወተሃደራቱ ክንከውንን። ስለዚ ኣብ ኩሉ ነገር ንእኡ ምሕጓስ ክንደይ ኣገዳሲ እዩ።

ምዝራብ

ናብቲ ኣብ መዝሙር 34 ዝርከብ መምርሒ ክንምለስ ከለና: ብዛዕባ ኣዘራርባና ገለ ዝያዳ ግዜ ምሕሳብ ጠቓሚ ክኸውን ይኽእል እዩ: “ልሳንካ ካብ ክፉእ: ከናፍርካ ድማ ካብ ምዝራብ ተንኮል ሓሉ።” (ቁ.13)። እቲ ብዛዕባ ልሳን ዝገልጽ ቀንዲ ሓሳብ ያእቆብ 3 እዩ: ኣብኡ ድማ ብኣዘራርባና ክንደይ ብቐሊሉ በደል ከም እንፈጥር ተነጊሩና ኣሎ። ልሳን ኣብ ኣካል “ንእሽቶ ኣካል” እኳ እንተኾነት: ብዓበይቲ ነገራት ትምካሕ (ቁ.5)። ብባህሪኣ ኣዕናዊት እያ: ክትገዝእ ድማ ኣይትኽእልን: “ዘይገዝእ ክፉእ: ብሞት ዝመልአ መርዚ” እያ (ቁ.8)። እዚ ተግባራዊ ክፋል ቃል ኣምላኽ ብጥንቃቐን ብጸሎትን ብቐጻሊ ምንባቡ ጠቓሚ እዩ።

ካልእ ኣዝዩ ጠቓሚ መጽሓፍ ተግባራዊ መምርሒ ዝሓዘ ምሳሌ እዩ። ብቐጻሊ ምንባቡ ዓቢ ረብሓ ኣለዎ – ምናልባት ብንኣሽቱ: ብቐሊሉ ዝምገቡ ክፍላት። ብዙሕ ትምህርቲ ብሓጺር: ገላጺ ሓሳባት ይቐርብ። ፍልልያት ብዙሕ ግዜ ክርከቡ ይኽእሉ እዮም። ንኣብነት: “ከም ምውጋእ ሰይፊ ዝዛረብ ኣሎ: ልሳን ጥበበኛ ግና ጥዕና እዩ” (ምሳሌ 12:18)። ቃላት ንምጕዳእ ወይ ንምሕዋይ ሓይሊ ኣለወን። ንኣምላኽ ዘሕጉስ ዘረባ ጥዕና ይህብ። ብዙሕ ግዜ ብዛዕባ እቲ ክስዕብ ዝኽእል ሳዕቤን ከይሓሰብና ንዛረብ። ካልእ ግዜኣዊ መጠንቀቕታ ድማ: “ኣብ ቃላቱ ዝቐልጥፍ ሰብ ትርኢ ዲኻ? ካብኡ ንሓማቕ ዝያዳ ተስፋ ኣሎ” (ምሳሌ 29:20)። እቲ ኣብ ምሳሌ ዝቐርብ ሓማቕ ሰብ ገሊኡ ግዜ ክዛረብ ዘይክእል ክኸውን ይኽእል እዩ: ግናኸ እዚ ቢያንስ ካብ ሽግር ይሕልዎ! ክንደይ ሽግራት ተፈጢሮም: ምኽንያቱ ርእስና ብቕልጡፍ ገሊጽና ድሕሪኡ ድማ ተጣዒስና።

እቲ ኣብ ምሳሌ ዘሎ ብዙሕ መጠንቀቕታት ኣዝዩ ዘይብቑዕ ከም ዝኾንና ከስምዓና ይኽእል እዩ። ያእቆብ ከም ዝመሃሮ: ልሳን ክትገዝእ ዘይትኽእል እንተኾይና: እንታይ ተስፋ ኣሎና? ብገዛእ ርእስና እንተተረፍና ምንም ክንገብር ኣይንኽእልን: ግናኸ ሓገዝ ኣሎ። ጐይታ ኣብ ሓጢኣትናን ድኻምናን ክሕግዘና ይኽእል እዩ። ብሓቂ: ጸሎት መዝሙር 141:3 ግዜኣዊ እዩ: “ኣብ ኣፈይ ሓላዊ ግበር: ዎ ጐይታ: ንማዕጾ ከናፍረይ ሓሉ።” እዚ መዓልታዊ ጸሎት ክንገብሮ ጽቡቕ ክኸውን እዩ።

ምምልላስን ምዝራብን ክልተ ኣዝዮም መሰረታውያን ንጥፈታት እዮም። እቲ “ኩሉ ዘረባ እምበር ኣመላልሳ የብሉን” ዝብል ህይወት ምንም ጠቓሚ ነገር ኣይፍጽምን። ቃላትናን ተግባራትናን ብሓንሳብ ክኸውን ኣለዎም። ዓበይቲ ሓሳባት ምዝራብ ወይ ብጽቡቕ ተግባራትና ምምካሕ ምንም ረብሓ የብሉን: ተግባራትናን ልማድናን ከም ዝነውረና እንተኾይኑ: ምኽንያቱ ምስ መትከላት ቃል ኣምላኽ ዝጋጮ ስለዝኾነ። ኣቐዲምና ኣዘራርባናን ተግባራትናን ኣብ መዝሙር 34:13–14 ከመይ ጌርና ከም ዝተዋሃሃዱ ርኢና ኢና።

መዝሙር 139

ነዘን ሓሳባት እዚኣተን ናብ መደምደምታ ክንወስደን ከለና: ንሓቀኛ ጸሎት ዳዊት ኣብ መዝሙር 139 ዝተመዝገበ ክንሓስብ ንኽእል ኢና። “ዎ ጐይታ: መርሚርካኒ: ፈሊጥካኒ” በለ (ቁ.1)። ምንም ነገር ካብ ኩሉ ዝርኢ ዓይኒ ኣምላኽ ክሕባእ ኣይክእልን። ይቕመጥ ይኹን ይትንስእ: ኣምላኽ ኩሉ ብዛዕባ ተግባራት ዳዊት ይፈልጥ ነበረ (ቁ.2)። “ንኹሉ መንገደይ ትፈልጦ ኢኻ” ኢሉ ጸሓፈ (ቁ.3)። ኣምላኽ ኩሉ ቃሉ ጥራይ ዘይኮነስ: ሓሳባቱ’ውን “ካብ ርሑቕ” ይርድኦ ነበረ (ቁ.2)። ክንደይ ግሩም ኣምላኽ! ቃል ብልሳንና ከይተሰርዐ: ንሱ እንታይ ክንብል ከም ዝኾንና ብልክዕ ይፈልጥ። ከምኡ’ውን ኩሉ ዘሎና ሓሳብ ብእኡ ይንበብ።

መዝሙር 139 ኣምላኽ ከም ዝኸበበናን ኣብ ኩሉ ቦታ ከም ዘሎን የዘኻኽረና። ካብ ቅድሚኡ ክንሃድም ኣይንኽእልን: ንሓንቲ ቅጽበት’ውን እንተኾነት። ጸልማት ክሕብኣና ኣይክእልን: እቲ ዝሰፍሐ ውቅያኖስ ድማ ካብ ራእዩ ከርሕቐና ኣይክእልን። ንእኡ ምብዳህ ምንም ትርጉም የብሉን። ኣብታ ናይ ፈለማ ጥቕሲ እዛ መዝሙር እዚኣ ዳዊት ንኹሉ ዝኽእል ኣምላኽ ተገዛእ። እንታይ ዝያዳ ክብል ይኽእል? “ዎ ጐይታ: መርሚርካኒ: ፈሊጥካኒ።” ግናኸ ኣብቲ ሓሳብ እቲ ካብ ዳዊት ምንም ተቓውሞ ኣይነበረን: ከምቲ እተን ናይ መወዳእታ ጥቕስታት ዘረድኣኦ። ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ሓቀኛ ዝነበረ ዳዊት ኣምላኽ ንእኡ ክቕጽል ክምርምሮ ፍቓደኛ ነበረ። “መርምረኒ: ዎ ኣምላኽ: ንልበይ ድማ ፍለጥ: ፈትነኒ: ንሓሳባተይ ድማ ፍለጥ: ሓደ እኩይ መንገዲ ኣብ ውሽጠይ እንተሎ ድማ ርአ: ብመንገዲ ዘለኣለማዊ ድማ ምረሓኒ” (ቁ.23–24)።

ነዚ ክንገብር ድሉዋት ክንኸውን ዲና? ኣምላኽ ንሓሳባትና ምፍላጡ ክንቃወም ዲና? ምናልባት እዘን ሓሳባት እዚኣተን ንእኡ ከም ዘየሕጉሳኦ ንፈልጥ ንኸውን። “ብመንገዲ ዘለኣለማዊ” ክመርሓና ድሉዋት ዲና? ብዘን ሓሳባት እዚኣተን ተደሪኹ: ፍራንሲስ ቦቶም (1823–1894) ነታ ጽብቕቲ መዝሙር: “መርምረኒ: ዎ ኣምላኽ! ንግብራተይ ፈትን” ጸሓፈ። ከም ዳዊት: ን“ሓዊ ዝመልኦ ምጥማት” ኣምላኽ “ቅዱስ ብርሃኑ ኣብ ኩሉ” ህይወቱ ከብርህ ፍቓደኛ ነበረ። ነዚ ዓይነት ሓቀኛነት የድልየና። ንጐይታ ንኽንደይ ግዜ ፈሊጥናዮ ንኹን: ከም ታዛዝቲ ደቂኡ ክንነብር የድልየና። ብሓገዝ መንፈስ ቅዱስ: እተን ቐሊላትን ቐጥታውያንን ሓቅታት ቃሉ ብቕኑዕ ክንመላለስን ክንዛረብን ክሕግዛና እየን።