ሓጢኣተኛ ባህሪ ምብዳህ

ሓጢኣተኛ ባህሪ ምብዳህ ሓጢኣተኛ ባህሪ

ሓደ መንእሰይ ብዛዕባ ኣነባብራኡ ሕማቕ ከም ዝተሰምዖ ንሕሰብ። ንሱ መኪና ክዝውር ከሎ ራድዮኡ ይኸፍትን ሓደ ዘእምን መልእኽቲ ወንጌል ይሰምዕ። ንሱ ድሕሪኡ ሰንበት ናብ ቤተክርስትያን ክኸይድ ይውስን፣ ንሓጢኣተኛ ህይወቱ ከም ዘላ ይርእያ፣ ደሞዝ ሓጢኣት ዘለኣለማዊ ቅጽዓት ምዃኑ ይፈልጥ፣ ንጐይታ የሱስ ናብ ህይወቱ ብምቕባል ድማ ህያብ ምድሓን ኣምላኽ ይቕበል።

ንሱ ደም የሱስ ካብ ኩሉ ሓጢኣት ከም ዘንጽሖን ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ድማ ሓድሽ ህይወት ብክርስቶስ ከም ዝጅምርን ይኣምን። ንሱ ኣብ ሓድሽ ህይወቱ ሓቀኛ ሰላምን ሓጐስን ይቕበል፣ ግና ድሕሪ ሒደት መዓልታት፣ እቲ ናይ ቀደም ሓጢኣተኛ ባህርያት ካብ ሓድሽ ህይወቱ ከርሕቕዎ ይጅምሩ እሞ ይደናገር። «ሓድሽ ህይወትን ይቕረታ ሓጢኣተይን ብሓቂ እንተ ተቐቢለ፣ ስለምንታይ ኢየስ ናብ ናይ ቀደም ሓጢኣተኛ ተግባራተይ ዝምበል?»

ነዚ ኩነታት እዚ ብብርሃን ገለ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዘለዉ ኣብነታት ንርኣዮ፣ ምእንቲ ብዛዕባ ምድሓንን ሓድሽ ህይወት ምእመን ብክርስቶስን ኣረኣእያ ኣምላኽ ክንረክብ። ምእመን ክሳዕ ብሞት ናብ ቅድሚ ጐይታ ዝሓልፍ ክልተ ባህርያት ከም ዘለዎ ክንርኢ ኢና፦

ሓጢኣተኛ ባህሪ ንመንፈስ ዝጻረር ይደሊ፣ መንፈስ ድማ ንሓጢኣተኛ ባህሪ ዝጻረር ይደሊ። ንሳቶም ንሓድሕዶም ይቃለሱ፣ ስለዚ እቲ ዝደለኹሞ ኣይትገብሩን ኢኹም (ገላትያ 5:17 NIV)።

ምልክታት ዳግማይ ምውላድ

እቲ ሓድሽ ምእመን ሓጐስ ክረክብን ንኣምላኽ ዘሐጕስ ህይወት ክነብር ድሌት ክህልዎ እዩ፦ «ሓደ እኳ ብክርስቶስ እንተሎ፣ ንሱ ሓድሽ ፍጥረት እዩ፣ እቲ ብሉይ ሓሊፉ፣ እቲ ሓድሽ መጺኡ!» (2 ቈረንቶስ 5:17)። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ንክርስቶስ ክንነብር ምፍታንን ጽቡቕ ግብሪ ምግባርን ምልክታት ምድሓንና ምዃኖም ተነጊሩና ኣሎ።

«ንሕና ፍጥረት ኣምላኽ ኢና እሞ፣ ንጽቡቕ ግብሪ ብክርስቶስ የሱስ ተፈጢርና ኢና፣ ንሱ ኸኣ ኣምላኽ ቅድሚ ሕጂ ክንገብሮ ኣዳልዩልና እዩ» (ኤፌሶን 2:8-10)።
«ንስሓ ክኣትዉን ናብ ኣምላኽ ክምለሱን ብግብሮም ድማ ንስሓኦም ከርእዩን ሰበኽኩ» (ግብሪ ሃዋርያት 26:20)።
«ጸጋ ኣምላኽ ንምድሓን ዝኸውን ንኹሎም ሰባት ተገሊጹ እዩ። ንሱ ንዓና ንዘይኣምላኻዊነትን ዓለማዊ ትምኒትን ‘ኣይፋል’ ክንብልን፣ ኣብዛ ሕጂ ዘላ ዓለም ድማ ብርእስና ተቖጺርና፣ ቅኑዓትን ኣምላኻውያንን ህይወት ክንነብርን ይምህረና» (ቲቶስ 2:11-12)።
«እዚ ነገር እዚ ኸኣ ክትሕዝዎ እደሊ፣ ምእንቲ እቶም ብኣምላኽ ዝኣመኑ ንጽቡቕ ግብሪ ክገብሩ ክጥንቀቑ» (ቲቶስ 3:8)።
ፍረ መንፈስ ክንነብር ይግባእ። «ፍረ መንፈስ ፍቕሪ፣ ሓጐስ፣ ሰላም፣ ትዕግስቲ፣ ለውሃት፣ ጽቡቕነት፣ እምነት፣ ህድኣት፣ ርእሰ-ምቁጽጻር እዩ» (ገላትያ 5:22)።

እዚ ነገር እዚ ንህይወት ምእመን ክውክል ይግባእ፣ ግና «እሺ፣ ሕጂ ረኺበዮ!» ከም ምባል ቀሊል ኣይኸውንን። ስለምንታይ?

ቃልሲ ኣብ መንጎ ክልተ ባህርያት

ኣብ መንጎ እቲ ብሉይን እቲ ሓድሽን ባህርያት ቀጻሊ ቃልሲ ኣሎ። መጠን እዚ ቃልሲ እዚ ብኣመለኻኽታናን ተግባራትናን ክውሰን እዩ፣ ኣብ ምሉእ ህይወትና ድማ ክቕጽል እዩ። ከመይ ጌርና ኢና ሕማቕ ምግባር ክንወግድ እንኽእል?

ኣብ ምሉእ ዓመት ብስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ ንምንባብ መዓልታዊ ግዜ ክህልወና ኣለዎ። ኣብ መዓልታዊ መንፈሳዊ ንጥፈታትና ድማ ግዜ ጸሎት ከነእቱ ይግባእ። እዚ ምስ ጐይታ ጥቡቕ ርክብ ክንሕዝን ከም ምእመናን ክንዓብን ክሕግዘና እዩ። ንሱ ንኻልኦት ክንምስክርን ከነገልግልን ንኽእለትናን ዓቕምናን ከነማዕብል ክሕግዘና እዩ።

እቲ ኣብ ውሽጥና ዘሎ መንፈስ ቅዱስ ሓሳባትናን ኣእምሮናን ክመርሓና ምስ ፈቐድና፣ ንሱ ንቅዱሳት ጽሑፋት ክንርድእን ንፍቓዱ ኣብ ኩሉ ኩነታት ህይወትና ክንፈልጥን ክሕግዘና እዩ። ንሱ ንሓጢኣተኛ ባህርና ንምስዓብ ዘሎ ፈተና ክንብድህን፣ ኣብ ክንዲኡ ድማ ንዕላማ ኣምላኽ ንህይወትና ክንፍጽም ክሕግዘናን ሓይሊ ክህበና እዩ (ገላትያ 5:25)። ብመንፈስ ምምልላስ ምስ ጐይታ ጥቡቕ ርክብ የሕዝን ዓወት ይህበናን።

ጳውሎስ ንቃልሱ ምስ ክልተ ባህርያት ብግልጺ ገሊጽዎ፦ «እቲ ዝገብሮ ኣይርድኣንን እዩ። እቲ ክገብሮ ዝደሊ ኣይገብሮን እየ፣ እቲ ዝጸልኦ ግና እገብሮ እየ» (ሮሜ 7:15)። ንኽልተ ባህርያት ምፍላጥ ንመንፈሳዊ ውግእ የዳልወና፣ ከመይሲ ሓይልታት ክፉእ ናብ ሓጢኣት ክንምለስ፣ እምነትና ከዳኽሙን ዘይጥዑማት ክርስትያናት ክገብሩናን ይፍትኑ። ጳውሎስ ንክርስትያናዊ ህይወት ከም ውግእ ገሊጽዋ፦ «ቃልስና ምስ ስጋን ደምን ኣይኮነን፣ ግና ምስ ... ሓይልታት እዛ ጸልማት ዓለምን ምስ መንፈሳውያን ሓይልታት ክፉእ ኣብ ሰማያዊ ቦታታትን እዩ» (ኤፌሶን 6:12)። ቃልስና ምስ ገዛእ ክፉእ ድሌታትና ጥራይ ኣይኮነን፣ ሰይጣን መንፈሳውያን ድኹማት ክንከውንን ናብ ሓጢኣት ክንወድቕን ስለ ዝሰርሕ ድማ መንፈሳዊ ውግእ ኣሎ።

ሰይጣን፣ ተጻራርና፣ ጥፍኣትና ይደሊ፦ «ርእስኹም ተቖጻጸሩን ንቑሑን። ጸላእኹም ድያብሎስ ከም ዝጓዝም ኣንበሳ ንዝበልዖ እናደለየ ይዘውር። ብእምነት ጸኒዕኩም ተቓወምዎ» (1 ጴጥሮስ 5:8-9)። ንሱ ሓሳዊ እውን እዩ (2 ቈረንቶስ 11:3፣ ዮሃንስ 8:44)። ስለዚ ኢና ምሉእ ኣጽዋር ኣምላኽ ዘድልየና፣ ምእንቲ ክንጥቃዕ ከለና ጸኒዕና ክንቀውም (ኤፌሶን 6:13-18)። እዚ ቃልሲ እዚ ምሉእ ህይወትና ክህልወና እዩ። ብዛዕባ ፈተና ድሕሪ ሕጂ ክንጭነቕ ኣየድልየናን ኢና እንተ ኢልና፣ ሰይጣን ልክዕ ኣብቲ ዝደልየና ቦታ ኣሎና፦ «ስለዚ፣ ጸኒዕኩም ከም ዝቐውሙ እንተ መሰለኩም፣ ከይትወድቑ ተጠንቀቑ!» (1 ቈረንቶስ 10:12)።

ፈተናን ሓጢኣትን

ገሊኦም ሰባት ሰይጣን ክፍትነና ከሎ፣ ክንገብሮ እንኽእል ነገር የለን ይብሉ። ንሳቶም «ሰይጣን እዩ ከምኡ ክገብር ዝገበረኒ!» ይብሉ። እዚ ሓሳብ እዚ ብፍጹም ጌጋ እዩ! ሰይጣን ክፍትነና ይኽእል እዩ ግና ሓጢኣት ክንገብር ከገድደና ኣይኽእልን። ምእመናን መንፈስ ቅዱስ ኣብ ውሽጦም ይነብር ኣሎ፣ መጽሓፍ ቅዱስ ድማ ብሓይሊ መንፈስ ዓወት ክንረክብ ከም እንኽእል ይነግረና (ሮሜ 8:11-14)። ንሱ ድማ እቲ መንፈስ፣ «እቲ ኣብ ውሽጥኹም ዘሎ፣ ካብቲ ኣብ ዓለም ዘሎ ይዓቢ» ይነግረና (1 ዮሃንስ 4:4)።

ብዛዕባ ሓጢኣት ክንዛረብ ከለና ብዙሕ ግዜ ብዛዕባ ከም ቅትለት፣ ስርቂ፣ ዝሙት ዝኣመሰሉ ሕማቕ ሓጢኣታት ኢና እንሓስብ። ግና ሓጢኣት ብብዙሕ መልክዕ ይመጽእ እዩ፣ ንሕና እኳ ከም ሓጢኣት ዘይንሓስቦ። ኣብዚ ገለ ሓጢኣት ኣብ ኣመለኻኽታና ናብ ኣምላኽ ዝረአየሉ መንገዲ ኣሎ፦

ሓጢኣት ንኣምላኽን ንቓሉን ምብዳህ እዩ (ኢሳይያስ 1:2)።
ሓጢኣት ንኣምላኽን ንቓሉን ምጥርጣር እዩ (ሮሜ 14:23)።
ሓጢኣት ጣኦት ምግባር እዩ – ካብ ኣምላኽ ዝዓቢ ነገር (ዘጸኣት 20:4)።
ሓጢኣት ስም ኣምላኽ ብጌጋ ምጥቃም እዩ (ዘጸኣት 20:7)።

ሓጢኣት ክሳዕ ክንደይ ተንኮለኛ ክኸውን ከም ዝኽእል ጽቡቕ ምስትውዓል የድልየና።

ሓጢኣት ካበይ እዩ ዝመጽእ?

ሓጢኣት ኣብ ወጻኢ ዘሎ ነገር ጥራይ ኣይኮነን፣ ምንጩ ኣብ ገዛእ ትምኒትናን ድሌታትናን እዩ።

ግና ነፍሲ ወከፍ ሰብ ብገዛእ ክፉእ ድሌቱ ምስ ተሳሕበን ምስ ተፈተነን ይፍተን። ድሕሪኡ ድማ፣ ድሌት ምስ ጸነሰ፣ ሓጢኣት ትወልድ፣ ሓጢኣት ድማ ምስ ዓበየት፣ ሞት ትወልድ (ያእቆብ 1:14-15)።

ሰይጣን ብብዙሕ መንገዲ ይፍትነና እዩ፣ ግና ሓጢኣት ክንገብር ከገድደና ኣይኽእልን። ኣብነት የሱስ፣ ምስ ተፈተነ፣ ዓብዪ ሓገዝ እዩ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኣብ ማቴዎስ 4:1-11 ተጠቒሱ ዘሎ ፈተና፣ ንሱ ንፈተና ከም መሳርሒኡ ቅዱስ ጽሑፋት ከም ዝተጠቕመ ንርኢ።

ፈተና ባዕሉ ሓጢኣት ኣይኮነን። ምስ ተሰገርናሉ ሓጢኣት ይኸውን (ያእቆብ 1:14-15)። ገለ ፈተናታት ካብ ካልኦት ዝኸበዱ ድዮም? ፈተናታት ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ዝተፈላለዩ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም፣ ግና ሓገዝ ኣምላኽ ኣሎና፦ «ምስ ተፈተንኩም ድማ ንሱ መውጽኢ ክህበኩም እዩ፣ ምእንቲ ክትጸንዑሉ» (1 ቈረንቶስ 10:13)።

ሓጢኣት ምስ ገበርና እንታይ ይኸውን?

ሓጢኣት ምስ ገበርና ምድሓንና ከም ዘይንስእን ምስትውዓል ኣገዳሲ እዩ፣ ከመይሲ ብመንፈስ ቅዱስ ከም ንብረት ኣምላኽ ተሓቲምና ኢና፦ «ንመንፈስ ቅዱስ ኣምላኽ ኣይተጕህይዎ፣ ብእኡ ንመዓልቲ ምድሓን ተሓቲምኩም ኢኹም» (ኤፌሶን 4:30)። ምድሓንና ከም ዘይንስእን ከለና፣ ምስ ኣምላኽ ዘሎና ርክብ ንስእን ኢና፣ ምስኡ ጥቡቕ ርክብ ንምምላስ ድማ ሓጢኣትና ክንእመን የድልየና። «ኣነ እንተ ዘይሓጸብኩኻ፣ ምስ ኣነ ሓደ እኳ ኣይትኾንን» (ዮሃንስ 13:8)። የሱስ ኣእጋር ደቀ መዛሙርቱ ሓጺቡ፣ ብዚ ኣብነት እዚ ኣብዛ ዓለም እዚኣ መዓልታዊ ምጽራይ ከም ዘድልየና ኣርእዩና። ን«ማይ ቃል» (ኤፌሶን 5:26) ቀጻሊ ምሕጻብን ንጽህና ንምርካብ ሓጢኣት ምእማንን የድልየና (1 ዮሃንስ 1:9)።

ሓጢኣት ድማ መንፈሳዊ ሓይልና ከንስእን የብለና። ዳዊት ሓጢኣት ምስ ገበረ፣ «ኣነ ምስ ዓረብኩ፣ ኣዕጽምተይ ብምሉእ መዓልቲ ብምጕርምራመይ ደኸሙ። መዓልትን ለይትን ኢድካ ኣብ ልዕለይ ከቢድ ነበረ፣ ሓይለይ ከም ኣብ ትኩስ ክረምቲ ደኸመ» (መዝሙር 32:3-4)። ሓጢኣትና እንተ ዘይተኣሚኑ ፍረ ዘይብሉ ህይወት ክህልወና እዩ (ዮሃንስ 15:5)። ሓጢኣት ምግባር እንተ ቀጺልና ክንቃለስ ኢና (ቲቶስ 3:9-11) እሞ ሓጐስ ምድሓንና ክንስእን ኢና። ምእመናን ብሰንኪ ሓጢኣት ምስ ኣምላኽ ዘይራኸቡ፣ ንስሓ ከይኣተዉን ከይተመልሱ ናብ ዓለማዊ ደስታታት ብምምላስ ዕግበት ክደልዩ እዮም።

ዓወት ኣብ ልዕሊ ሓጢኣት

ምእማን ምስ ኣምላኽ ዘሎ ርክብ ይመልስ። ዳዊት ነዚ መፍትሒ ንስምዒታት ርኽሰትን ካብ ኣምላኽ ምራሕን ረኺብዎ፦ «ሓጢኣተይ ንኣኻ ኣሚነ፣ በደለይ ኣይከደንኩን። ‘በደለይ ንጐይታ ክእመን እየ’ በልኩ – ንስኻ ድማ ንጥፋት ሓጢኣተይ ይቕረ ኢልካለይ» (መዝሙር 32:5)። ዮሃንስ ድማ ኣብ ልዕሊ ሓጢኣት ዓወት ከመይ ከም ዝርከብ ብግልጺ ገሊጽዎ፦ «ሓጢኣትና እንተ ኣሚንና፣ ንሱ እሙንን ቅኑዕን እዩ፣ ንሓጢኣትና ይቕረ ክብለልናን ካብ ኩሉ ዓመጻ ከንጽሓናን እዩ» (1 ዮሃንስ 1:9)።

ንኣምላኽን ንቓሉን ብምእዛዝ ምስ ተጓዓዝና ኣብ ልዕሊ ሓጢኣት ዓወት ክህልወና እዩ። «ስለዚ፣ ንኣምላኽ ተገዝኡ። ንድያብሎስ ተቓወምዎ፣ ንሱ ድማ ካባኹም ክሃድም እዩ» (ያእቆብ 4:7)። ንፍቓድ ኣምላኽ ብምግዛእ መለኮታዊ ሓይሊ ንረክብ፦ «ብእኡ ብዝሓይለኒ ኩሉ ክገብር እኽእል እየ» (ፊልጲ 4:13)።

ጳውሎስ ከምዚ በለ፦ «ንርእስኹም ንሓጢኣት ምዉታት ግና ንኣምላኽ ብክርስቶስ የሱስ ህያዋን ጌርኩም ርእዩ። ስለዚ፣ ሓጢኣት ኣብ ሞት ዝቕጽል ስጋኹም ከይነግስ ኣይትፍቀዱ፣ ምእንቲ ንክፉእ ድሌታቱ ከይትእዘዙ። ኣካላት ስጋኹም ንሓጢኣት ከም መሳርሒ ክፉእ ኣይተቕርቡ፣ ኣብ ክንዲኡ ግና ንርእስኹም ንኣምላኽ ከምቶም ካብ ሞት ናብ ህይወት ዝመጹ ኣቕርቡ፣ ኣካላት ስጋኹም ድማ ንእኡ ከም መሳርሒ ጽድቂ ኣቕርቡ» (ሮሜ 6:11-13)።

ዓወት ኣብ ልዕሊ ሓጢኣት ብዛዕባ ዘይንገብሮ ጥራይ ኣይኮነን፣ ብዛዕባ ንጐይታ ንምስዓብን ኣብ ኩሉ እንገብሮ ንእኡ ንምሕጓስን ድሌት ምህላው እውን እዩ። «ንጐይታ ብቑዕ ህይወት ክትነብሩን ብኹሉ መገዲ ከኣ ከተሐጕስዎን፣ ኣብ ኩሉ ጽቡቕ ግብሪ ፍረ እናፈራኹም፣ ብፍልጠት ኣምላኽ እናዓበኹም፣ ብኹሉ ሓይሊ ብኽብራዊ ሓይሉ እናተሓየልኩም፣ ምእንቲ ዓብዪ ትዕግስትን ጽንዓትን ክህልወኩም» (ቈሎሴ 1:10-11)።

ዳዊት ከቢድ ሓጢኣት ምስ ገበረ፣ ኣብ መዝሙር 51 ንሓጢኣት ከመይ ከም ዝእመንን ምስ ኣምላኽ ናብ ጽቡቕ ርክብ ከመይ ከም ዝምለስን ፍጹም ኣብነት ሂቡና። ፈለማ፣ ንሓጢኣቱ ኣመነ (1-4)፣ ድሕሪኡ ንጽህና ሓተተ (7-9)። እዚ ድማ ኣምላኽ ኣብ ውሽጡ ሓድሽ ልቢ ክፈጥረሉ ብምሕታት ተኸተለ (10)። ድሕሪኡ ድማ ኣምላኽ መንፈሱ ከምቲ ንሳኦል ዝገበሮ ከይወስደሉ ሓተተ (11)። ንሓጐስ ምድሓኑ ድማ ኣምላኽ ክመልሰሉ ለመነ (12)። ኣብ መወዳእታ፣ ብዝተሰብረ ልብን ብዝተዋረደ መንፈስን፣ ናብ ኣምላኽ ተመልሰ (17-19)።

ከምቲ ሓደ ሓጺን ኣብ ማይ ዝጥሕል፣ ግና ኣብ ክራማይ ዝንሳፈፍ፣ ሓጢኣተኛ ባህርና ብቐጻሊ ናብ ሓጢኣት ክንጥሕል ጸቕጢ ክገብረልና እዩ። ግና ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ምስ ተሰነድና፣ ንጐይታ ብስሉዓት ክንከውንን ዓወትን ፍረን ዘለዎ ህይወት ክንነብርን ንኽእል ኢና።