ኣገልግሎት ጳውሎስ ኣብ ቆሮንቶስ: ዓሰርተ መንፈሳውያን ለምጻማት ምሕዋይ

ኣገልግሎት ጳውሎስ ኣብ ቆሮንቶስ — ዓሰርተ «ለምጻማት» ሓውዩ

ኣብ 1 ቆሮንቶስ 6:9-11 ሃዋርያ ጳውሎስ፡ ገለ ካብቶም ኣመንቲ ቆሮንቶስ ቅድሚ ምድሓኖም ዝነበርዎም ዓሰርተ ዓይነት ሓጥኣን ዘርዝረ። እቲ ዓሰርተ ቁጽሪ፡ ንሓላፍነት ሰብ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ፍጥረቱን፡ ከምኡ’ውን ኣብ ቅድሚ ኩሎም ደቂ ሰብን ይውክል። መልእኽቲ ናብ ሮሜ ትምህርታዊ ብዝኾነ መገዲ፡ ሰብኣዊ ውድቀት የርኢ፡ ማለት ኩሎም ሓጢኦም እዮም እሞ፡ ብዘይ ዝኾነ መፍትሒ ይርከቡ (ሮሜ 1:28-32, ሮሜ 3:23)።

ይኹን እምበር፡ ብዙሓት ኣብ ቆሮንቶስ፡ መልእኽቲ ጳውሎስ ብዛዕባ እቲ ዝተሰቕለ ክርስቶስ ሓይልን ጥበብን ኣምላኽ ምዃኑ ምስ ሰምዑ፡ ካብ ሓጢኣቶም ተነሲሖም። ቃል ኣምላኽ ምስ ወቐዖም፡ ንግሩም ጸጋን ምሕዋይን ኣምላኽ ተቐበሉ። እዞም ውልቀሰባት እዚኣቶም፡ መልእኽቲ ምድሓን ኣምላኽ ተቐቢሎም ናብኡ ተመልሱ። እዚ ኩሉ፡ ፍረ ናይቲ ብመንፈሱ ገይሩ ብጳውሎስ ዝሰርሕ ዝነበረ፡ ኣብ ሰማይ ዘሎ ዝተመስገነ ጐይታና የሱስ ኣገልግሎት እዩ ነይሩ፡ እኳ ደኣ እስራኤል ከም ሃገር ገና ንመሲሖም ይነጽግዎ እንተነበሩ።

ኣብ መጀመርታ ምድራዊ ኣገልግሎቱ፡ ጐይታ ንሓደ ለምጻም ኣሕወየ – እዚ ድማ ንሱ መሲሕ ምዃኑ ዘረጋገጸ ተኣምር እዩ (ማቴዎስ 8:1-4)። ብሓቂ፡ በቲ ግዜ እቲ ራባያት፡ መሲሕ ምስ መጸ ዝገብሮም ብዙሓት ተኣምራት ዘርዝሮም ነበሩ፡ ንሱ መሲሕ ኣምላኽ ምዃኑ ንምርኣይ (ኢሳይያስ 35:5-6)። ኣብ ምልኣት ዘመን መጸ (ገላትያ 4:4) እሞ ነቶም ተኣምራት ገበረ፡ እቶም መራሕቲ ግና ንሳቶም ናይ ሰይጣን እዮም ኢሎም ወቐስዎ፡ የሱስ ድማ መሳርሒኡ እዩ ኢሎም ከሰስዎ (ማቴዎዎስ 9:34, ማቴዎስ 12:24)። ስድብ! ከምኡ እኳ እንተኾነ፡ ናብ መወዳእታ ምድራዊ ዕዮኡ፡ ብሒደት ቃላት፡ ጐይታ የሱስ ዓሰርተ ለምጻማት፡ ኩሎም ብሓንሳእ ኣሕወየ። ሓደ ካብኣቶም ጥራይ፡ ሳምራዊ፡ ንምምስጋኑ ተመልሰ (ሉቃስ 17:12-19)። ክንደይ ዘሕዝን!

ዓሰርተ ለምጻማት ጳውሎስ ኣብ ቆሮንቶስ

እቲ ዘይሕከም ሕማም ለምጺ፡ ንኹነታት ሰብ ከም ሓጥእ፡ ብዘይ ዝኾነ መፍትሒ (እብራውያን 17:9 ተመልከት)1 – ማለት፡ ብዘይ መለኮታዊ ጣልቃ ምትእትታው፡ ዕዮ ልዑላዊ ጸጋ ኣምላኽ የርኢ። እቲ ሃዋርያ፡ ንመንፈሳውያን ለምጻማት ቆሮንቶስ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ዝነበሮም ኣጠቃላሊ ኩነታት ንምግላጽ፡ «ዘይጻድቕ» (1 ቆሮንቶስ 6:9) ዝብል ቃል ተጠቕመ፡ እዚ ድማ ንኹሎም ሰባት – ኣይሁድን ኣህዛብን (ሮሜ 3:10) እዩ። ጳውሎስ፡ ንቀደም ዝነበሮም ኩነታት ዝገልጹ ዓሰርተ ፍሉያት ሓጢኣታት ሰመየ፡ እዚ ድማ ንሓዘንተኛ ውድቀት ወድሰብ የርኢ። እቶም ዓሰርተ፡ ንሓቂ ሮሜ 3:10-23 የረጋግጹን ብዘስካሕክሕ ዝርዝር ይገልጽዋን። እቶም ኣብ ዝስዕብ ዝርዝር ብግድል ዝተጻሕፉ ቃላት፡ ካብ 1 ቆሮንቶስ 6:9-10 (NKJV) ዝተወስዱ እዮም፡ ምስ ሒደት ሓጺር መግለጺታት ወይ ርእይቶታት ተወሰኽቲ። እዚ ጉዳያት እዚ ኣብ ኩሉ ወለዶታት ከም ዝርከብ ክንርድኦ ይግባእ፡ እቲ ቀጥታዊ ኣውድኡ ብዙሕ ዝተፈላለየ እንተኾነ’ውን።

• ዘመውቲ – ብጾታዊ ርክብ ዝፍጽሙ ደቂ ተባዕትዮ ወይ ደቂ ኣንስትዮ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ኣምልኾ ጣኦት ዝተሓሓዝ (1 ቆሮንቶስ 10:7-8)።
• ኣምለኽቲ ጣኦት2 – ኣምለኽቲ ጣኦታት፡ ግናኸ ብሓወልትታት ወይ ከምኡ ዝኣመሰሉ ነገራት ጥራይ ኣይተወሰነን።
• ሓለውቲ – ዝተመርዓዉ ሰባት ካብ መርዓኦም ወጻኢ ብጾታዊ ንጥፈታት ዝሳተፉ።
• ግብረ-ሰዶማውያን – ሓደ ዓይነት ጾታ ዘለዎም ሰባት፡ ብሓድሕዶም ጾታዊ ርክብ ዝገብሩ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ውሽጢ ወይ ወጻኢ ኣረማውያን ቤተ መቕደሳት።
• ሰዶማውያን – ብኻልእ ዓይነት ግብረ-ሰዶማዊ ተግባር ዝሳተፉ፡ በቲ ግዜ እቲ ምስ ኣረማዊ ኣምልኾ ዝተሓሓዝ።
• ሰረቕቲ – ብዝተፈላለየ ኣውድታት፡ ናይ ኣምላኽ ወይ ናይ ጎረቤቶም ዝኾነ ዝወስዱ ውልቀሰባት።
• ስሱዓት – ስስዔ ወይ ትምኒት፡ ዓይነት ኣምልኾ ጣኦት (ኤፌሶን 5:5)፡ ንመሰላት ኣምላኽ ወይ ሰባት ዝጥሕስ።
• ሰካራት – ኣልኮል ክጥቀሙ ርእሶም ዘይቈጽሩ ሰባት (ብባዕሉ ዝተፈቕደ እዩ)፡ ንሓደ ሰብ ሰኺሩ ከም ዝኸውን ዝገብር።
• ጸረፍቲ – ሓመይቲ፡ ብፍቓዶም ብዛዕባ ኣምላኽ ወይ ጎረቤቶም ሓሰት ምስክርነት ዝህቡ።
• መዝመዝቲ – ሓለውቲ፡ ብግፍዒ ወይ ብጭቆና ካብ ሓደ ሰብ ንብረት ዝነጥቑ፡ ወይ ብሓይሊ ናቶም ዘይኮነ ንብረት ዝወስዱ (1 ቆሮንቶስ 5:9-13 ተመልከት)።

እቶም ኣብ ላዕለዋይ ዓሰርተ ነጥብታት ዝተጠቕሱ ዓይነት ባህርያት፡ ንቆሮንቶሳውያን ቅድሚ ምድሓኖም ይገልጽዎም ነበሩ። ጳውሎስ፡ እዞም ነገራት እዚኣቶም ከም ክርስትያናት ኣብ መንጎኦም ዳግማይ ክርከቡ የብሎምን ኢሉ መሃረ (ቁ.11)። ስለምንታይ? ምኽንያቱ ከም ኣመንቲ፡ ጳውሎስ ኣብ 1 ቆሮንቶስ 6:11 ከም ዝጸሓፈ፡ ንሳቶም፡

• ተሓጺቦም – ብደም ክርስቶስ (ብሕጋዊ መገዲ፡ ንሓዋሩ) ከምኡ’ውን ብማይ ቃል3 (ብሞራላዊ መገዲ)፤
• ተቐዲሶም – ኣብዛ ዓለም እዚኣ ንኣምላኽ ተነጺሎም (እብራውያን 2:11, እብራውያን 10:10 ተመልከት)፤ ከምኡ’ውን
• ጸዲቖም – ብቕዱስን ጻድቕን ኣምላኽ ጻድቃን ተባሂሎም፡ ከምቲ ኣብ ሮሜ 3–8 ብትምህርቲ ዝተምሃረ።

እዞም ሰለስተ ገጽታታት ናይ ምሉእ ሓድሽ ኩነታት ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ፡ ንልዑላዊ ጣልቃ ምትእትታው ኣምላኽ የጠቓልሉ፡ እዚ ድማ ኣብ መስቀል ብዝተፈጸመ ዕዮ ክርስቶስ፡ ሞቱን ትንሳኤኡን ዝርከብ። እቶም ሰለስተ ተፈጺሞም እዮም፡

• ብስም ጐይታ የሱስ፡ ንሱ ካብዛ ምድሪ እዚኣ ዘይርከብ እዩ፡ ግናኸ ከምቲ ኣብ ክብርን ዘሎ ሰብ ይዓዪ፤
• ብመንፈስ ኣምላኽና ኣብ ምድሪ ዝዓዪ (1 ቆሮንቶስ 6:11) ኣብ ውሽጢ ኣመንትን ብኣመንትን ገይሩ (1 ቆሮንቶስ 3:16)፤ ከምኡ’ውን
• ኣብ ኣመንቲ ንመሰላት ኣምላኽ ተገዚኦም፡ ምስ ኣምላኽ ተሰማሚዖም ናብ መንግስቱ ኣትዮም።

እዞም ተግባራት ጸጋ ኣምላኽ ንኹሎም ኣመንቲ ይምልከቱ፡ ከምቲ ኣምላኽ ኣብኦም ዝዓዪ ድማ፡ ነባሪ ጽልዋ ኣለዎም። ንሳቶም ምስ ጸውዖም፡ ኩነታት ቆሮንቶሳውያን ከምዚ ተጠቓለለ፡ ብዙሓት ጥበበኛታት፡ ሓያላት ወይ ክቡራት ኣይነበሩን። የግዳስ፡ ድኹማት፡ ዓያሹ፡ ኣብ ታሕተዋይ ደረጃ ሕብረተሰብ ዝነበሩ፡ ዝተናዕቑን ከም ዋላ ሓንቲ ዝተጸውዑን እዮም ነይሮም (1 ቆሮንቶስ 1:26-28)። ይኹን እምበር፡ ድሒኖምን ተለዊጦምን፡ ሕጂ ንጸጋ ኣምላኽ ዝበቅዑን ጠቓሚ መሳርሒታትን ኮይኖም ነበሩ።

እቲ ሰማያዊ ጐይታ ንባርያኡ ኣተባብዖ

«ጐይታ ድማ ብለይቲ ብራእይ ንጳውሎስ፡ «ኣይትፍራሕ፡ ግናኸ ተዛረብ፡ ኣይትሐምቕ» በሎ» (ግብሪ ሃዋርያት 18:9)። እቲ ጽሑፍ፡ «ብለይቲ» ከም ዝነበረ ይገልጽ፡ እዚ ድማ እቲ ጸላኢ ንጳውሎስ ንምጥቃዕ ብፍላይ ዝጥቀመሉ ግዜ እዩ ነይሩ። በታ ሓንቲ ለይቲ ግና፡ ጐይታ ንጳውሎስ ተዛረቦ፡ ንዕዮኡ ንምቕጻል ዘድልዮ እምነትን ምትብባዕን ሃቦ። እዚ ጸብጻብ እዚ፡ ክርስቶስ ንጳውሎስ ብራእይ ከም ዝተራእዮ ወይ ካልእ ዝርዝራት ንምጕላሕ ኣይተዋህበን። የግዳስ፡ ንትሕዝቶ እቲ ጐይታ ካብ ክብርን ብቐጥታ ዝተዛረቦ መልእኽቲ የጕልሕ፡

• «ኣይትፍራሕ» – ምትብባዕ ጐይታ ንጳውሎስ፤
• «ተዛረብ እሞ ኣይትሐምቕ» – ምኽሪ ጐይታ ንጳውሎስ፤
• «ኣነ ምሳኻ እየ» – ምርግጋጽ ጐይታ ንጳውሎስ፤
• «ሓደ’ኳ ኣይጥቕዓካን ወይ ኣይጐድኣካን» – ተስፋ ጐይታ ንጳውሎስ፤
• «ኣብዛ ከተማ እዚኣ ብዙሓት ህዝቢ ኣለዉኒ» – ትልሚ ጐይታ ንቆሮንቶስ (ግብሪ ሃዋርያት 13:48 ተመልከት)።

ብዙሓት ኣብ ቆሮንቶስ ድሒኖም ነበሩ፡ ካልኦት ድማ ክስዕቡ እዮም (ግብሪ ሃዋርያት 18:10)። ገለ ካብኣቶም ብስሞም ንፈልጦም ኢና፡ ሶስቴንስ፡ ክሎኤ፡ ክሪስፐስ፡ ጋይዮስ፡ ስቴፋናስ ምስ ቤተሰቡ፡ ፎርቱናቱስ፡ ኣካይቆስ (1 ቆሮንቶስ 1:1,11,14,16, 1 ቆሮንቶስ 16:15,17)። ጋይዮስ ዩስጦስ ክኸውን ይኽእል እዩ (ግብሪ ሃዋርያት 18:7 ተመልከት)፡ ንጳውሎስን ንሓንቲ ማሕበርን ኣብ ቤቱ ዘዕረፈ። ተርቲዮስ እቲ ኣብ ቆሮንቶስ ዝነበረ ሓው እዩ ነይሩ፡ ነቲ ነዊሕ መልእኽቲ ናብ ሮሜ ጳውሎስ ዝነገሮ ዝጸሓፈ። ብዘይካኡ፡ ብዛዕባ ኤራስጦስ፡ ሓላፊ ገንዘብ ከተማ፡ ከምኡ’ውን ሓው ኳርጦስ፡ ንቕዱሳን ኣብ ሮሜ ሰላምታ ኣብ ምሃብ ብሓንሳእ ተጠቒሶም ንረክብ (ሮሜ 16:21-23)። እዚ ምንባብ እዚ፡ ጢሞቴዎስ ምስ ጳውሎስ ከም ዝነበረ የርኢ፡ ጳውሎስ 1 ቆሮንቶስ ክጽሕፍ ከሎ፡ ከምኡ’ውን ያሶን፡ ኣዕራፊ ጳውሎስ ኣብ ተሰሎንቄ (ግብሪ ሃዋርያት 17:7)። ፌበ ካብ ኬንክሬያ፡ ወደብ ከተማ ቆሮንቶስ፡ ንቕዱሳን ኣብ ሮሜ ተመጕሳ (ሮሜ 16:1)። ኣቂላን ጵርስቅላን ምስ ጳውሎስ ኣብ ኤፌሶን ነበሩ፡ ጳውሎስ 1 ቆሮንቶስ ክጽሕፍ ከሎ (1 ቆሮንቶስ 16:19)። ኣብኡ ምስኡ ሰሪሖም (ግብሪ ሃዋርያት 18:2-3)፡ ብዙሕ ፍረ ንኣምላኽ ሰበሰቡ – ብዙሓት ሰባት፡ ከምቲ ንሱ ንጳውሎስ በቲ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት ዝነበረ ራእይ ዝነገሮ።

ጳውሎስ እቲ ስዒሩ ዝወጸ

ብጐይታ ዝተበርትዐ ጳውሎስ፡ ን18 ኣዋርሕ ኣብ ቆሮንቶስ ተቐመጠ፡ ካብ ካልእ ኣብ ወንጌላዊ ጉዕዞታቱ ዝነበረሉ ቦታ ንላዕሊ። ድሕሪኡ፡ ኣብ ሳልሳይ ጉዕዞኡ፡ እቲ ሃዋርያ ኣብ ኤፌሶን ንሰለስተ ዓመታት ተቐመጠ። መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ኣጸጋሚ ኩነታት – እኳ ደኣ ዘይከኣል ኩነታት – ጳውሎስ ሓቀኛ ስዒሩ ዝወጸእዩ ነይሩ። ኣብ ክንዲ ዝዕገት፡ ብሓገዝ ጐይታ ቀጸለ (1 ቆሮንቶስ 2:3-5; 2 ቆሮንቶስ 1:3-4)። ቅዱስ ጽሑፍ ንጳውሎስ ንኹሎም ኣመንቲ ሓቀኛ ኣብነት ገይሩ የቕርቦ።

ክርስትያናት፡ ኩሉ ግዜ ምሉእ ኣጽዋር ኣምላኽ ክለብሱ ይምዕዱ (ኤፌሶን 6:10-20 ኣንብብ)። እዚ ንምክልኻል ካብ ተንኮላት ጸላኢ የድሊ፡ ከምቲ ሰይፊ መንፈስ፡ ቃል ኣምላኽ፡ ንጥቕሚ ጐይታ እንጥቀመሉ፡ ንናይ ባዕልና ረብሓ ዘይኮነስ! ከምዚ ጌርና ኢና ሓቀኛታት ስዒሮም ዝወጹ ክንከውን እንኽእል፡ ካብ ክርስቶስ እቲ ዓብዪ ስዒሩ ዝወጸ (ዮሃንስ 16:33) ከምኡ’ውን ካብ ጳውሎስ (2 ጢሞቴዎስ 4:16-18) እንመሃር። እቲ ሰማያዊ ጐይታና ሎሚ’ውን ሓደ እዩ፡ ንምድሓን፡ ንምሕጋዝን ንምምራሕን። ኩሉ ምስጋናን ክብርን ንእኡ ይኹን! GT

መወከሲታት

1. «ልቢ ካብ ኩሉ ነገር ንላዕሊ ተንኮለኛ እዩ፡ ብጽኑዕ ድማ ሓሚሙ ኣሎ፤ መንከ እዩ ኺርድኦ ዝኽእል?» (ኤርምያስ 17:9 ESV)።
2. ጣኦታት፡ ንሓቀኛ ኣምላኽ ዝመስሉ እዮም፡ እሞ ነቲ ንእኡ ዝግብኦ ይወስዱ፡ ሰባት ድማ ንእኡን ንሓድሕዶምን ዘለዎም ኣኽብሮት ከም ዝስእኑ ይገብሩ (ሮሜ 1:21-32 ኣንብብ)። ጳውሎስ ንሮሜ ዝጸሓፋ፡ ኣብ ቆሮንቶስ ክቕመጥ ከሎ፡ ናብ መወዳእታ ሳልሳይ ወንጌላዊ ጉዕዞኡ (ግብሪ ሃዋርያት 20:2-3)። ኣብኡ ኣብ ቀዳማይ ምብጻሑን እንደገና ሮሜ ክጽሕፍ ከሎን፡ ንኣረማውነት ብብዙሕ መልክዑ ረኣየ። ድሕሪ ማይ ኣይሂ ኖህ ብቕጽበት፡ ኣምልኾ ጣኦት ብግልጺ ተጀመረ (ዘፍጥረት 9–10) ከምቲ ኣብ ሮሜ 1 ዝተገለጸ። ኣምላኽ ንኣብራም (ዘፍጥረት 12) ከምኡ’ውን ንኣመንቲ (1 ተሰሎንቄ 1:9; ሮሜ 8:28) ካብ ኣምልኾ ጣኦት ጸውዖም።
3. ማይ ቃል ብቐጻሊ ክትግበር ኣለዎ፡ እዚ ድማ ቀጻሊ ርእሰ-ፍርዲ የጠቓልል። ደም ክርስቶስ ግና፡ ሓንሳእ ጥራይ ክትግበር ኣለዎ፡ ምኽንያቱ ዕዮኡ ክድገም ኣይከኣልን። ንኣምላኽን ንእቲ ዝኣምንን እኹል እዩ።