ንበዓል ምድላው
ልደትን ትርጉሙን
ልደት ይመጽእ ኣሎ! እዚ ግዜ እዚ ናይ በዓል፡ ምብዓል፡ ምልውዋጥ ህያባትን ንሓድሕድ ፍቕርን ሰናይ ድሌትን ምግላጽን እዩ። ክርስትያናት ልደት የሱስ ክርስቶስ ዝዝክሩሉ እዩ። ኣብዚ ግዜ ዓመት እዚ ኹሉ ሰብ ሕያዋይ እዩ።
ታሪኽ ልደት ኣብ ዝዓበየ ታሪኽ እዩ ዝርከብ። ብዛዕባኡ ካብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ እቲ ናይ ኣምላኽ ታሪኻዊ መልእኽቲ ንሰብኣዊ ፍጥረት ንመሃር። ገለ ሰባት፡ “ስለምንታይ ኣምላኽ ናብ ልደት ምእታው?” ኢሎም ይሓቱ። ምኽንያቱ ንሱ እዩ ነቲ ኣስታት 2,000 ዓመታት ይገብር ኣብ ቤት-ልሄም ዝተወልደ ፍሉይ ህጻን ዝነበረ።
ግን ሳይንስ ንኹሉ ነገር ብዘይካ ኣምላኽ ኣየረድኤን ድዩ? ኣይፋሉን! ንጽብቕነት ህይወት ክገልጾ ኣይክእልን። ኣብ ዓለም ብዙሓት ህያዋን ፍጥረታት ኣለዉና፡ እዚኦም ድማ ሳይንስ ካብ ዘይህያው ነገር ክፈጥሮም ዘይክእል ዝተሓላለኹ እዮም። ሳይንቲስትታት ሓንቲ ህያው ሕዋስ፡ ከም ኣሜባ፡ ክሰርሑ ኣይክእሉን። ብተወሳኺ፡ ህያዋን ፍጥረታት ንርእሶም ብቐጻሊ ናይ ምዕራይን ምሕላውን ምውላድን ፍሉይ ክእለት ኣለዎም – እዚ ክእለት እዚ ብሳይንስን ቴክኖሎጂን ክድገም ኣይክእልን። ከምኡ’ውን፡ ምንጪ እቲ “ሶፍትዌር” ናይ ሞለኪዩል ዲኤንኤ ብሳይንስ ክግለጽ ኣይክእልን። ምንጪ ህይወት ካብ ዓለም ሳይንስ ወጻኢ እዩ፡ ከምኡ’ውን ምንጪ ነገር፡ ሓይሊ፡ ግዜ። ስለምንታይ እዩ ሓደ ነገር ዘሎ? እዞም “ስለምንታይ”ን “ምንጪ”ን ዝብሉ ሕቶታት ካብ ዓለም ሳይንስ ወጻኢ እዮም።
ዓቢ ስእሊ
ኣብ መጀመርታ ግዜ ኣምላኽ ህይወት ኣብ ምድሪ ፈጠረ። እቶም ቀዳሞት ሰባት፡ ኣዳምን ሄዋንን፡ ኣብ ገነት ኤድን ይነብሩ ነበሩ። ገነት ነበረት፡ ግን ነዊሕ ኣይጸንሐትን። ኣምላኽ ካብ ሓንቲ ኦም ኣብ ገነት ከይበልዑ ብምእዛዝ ንእምነቶም ፈተኖም። ግን ካብዛ ኦም እዚኣ ንምብላዕ ተፈተኑ፡ ምስ በልዑ ድማ ንኣምላኽ ኣየታዘዙን። እዚ ድማ ክፉእን ዕልወትን ናብ ዓለም ኣምጽአ፡ ንሕና ድማ ኹላትና ነዚ ሓጢኣተኛ ባህሪ ወረስና። ኣምላኽ ንዓለም ምስ ረገማ፡ ዓለም ብምሉኣ ተለወጠት፤ ንሞት ኣእተወ፡ ኣብ መንጎ ሰባትን ኣምላኽን ድማ ዕንቅፋት ኣንበረ። ስለዚ እዩ ኣብ ጽንኩር፡ ተስፋ ዘቑርጽን ዝበላሾን ዓለም እንነብር – ዓለም ሕማም፡ መከራ፡ ዓመጽ። ስለዚ እዩ ህይወት ቃልሲ ዝኾነ፡ ዝምድናታትና ድማ ዝተሰባበረ – ንሓድሕድና፡ ምስ ኣካላዊ ከባቢ፡ ምስ ኣምላኽ። ሎሚ ሓደ እኳ ገነት ክህልዎ ኣይክእልን። እዚ ናይ ታሪኽ መወዳእታ እንተ ዝኸውን፡ ሽዑ ንምንባር ዝጸንዕ ነገር ኣይነበረን፡ ተስፋ ምቑረጽና፡ ምሕማቕና፡ ተስፋ ምቑረጽና።
ብሓጐስ፡ እዚ ናይ ታሪኽ መወዳእታ ኣይኮነን። ኣምላኽ ንሰብኣዊ ፍጥረት ናይ ምድሓን መደብ ነበሮ፤ ብዓይን ዝረኣዩ ሰባት ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተመዝጊቡ ኣሎ። እዚ ድማ ምሕጽር ዝበለ ናይቲ መደብ እዩ። ኣምላኽ ወዱ፡ የሱስ ክርስቶስ፡ ናብ ምድሪ ክልእኮ እዩ፡ ነቲ ኣብ መንጎናን ኣምላኽን ዘሎ ዝምድና ንምዕራይ። ብግላዊ መገዲ ናብ ዓለምና ኣተወ። ንሱ ኣብ ወገንና እዩ፡ ንምድሓንና ድማ ዝከኣሎ ኹሉ ገበረ። የሱስ ከም ሰብኣዊ ፍጥረት ነበረ፡ ብዘይካ ሓጢኣተኛ ዘይምዃኑ፡ ምኽንያቱ ንሱ መለኮታዊ ወዲ ኣምላኽ እዩ። ንሱ ፍጹም፡ ሓጢኣት ዘይብሉ ህይወት ብምእዛዝ ንኣምላኽ ነበረ፤ ኣዳምን ሄዋንን ዘይገበርዎ ነገር። ድሕሪኡ ንምድሓንና ተቐትለ – ነቲ ንሕና ዝግብኣና ናይ ሓጢኣት መቕጻዕቲ ንምውሳድ። ሓደ ፍጹም ሰብ ጥራይ እዩ እዚ ክገብር ዝኽእል። እዚ መደብ እዚ ኣስታት 33 ዓመታት ወሰደ – ካብ ልደት የሱስ ክሳዕ ሞቱ። ልደቱ ኣብ ልደት፡ ሞቱ ድማ ኣብ ፋሲካ ንዝክር።
እዞም ኣጋጣሚታት እዚኦም የሱስ ፍሉይ ልደትን ፍሉይ ሞትን ከም ዝነበሮ የዘኻኽሩና። ንሱ ፍሉይ ሰብ ከም ዘይነበረ ንምርኣይ፡ ድሕሪ ምቕባሩ ናብ ህይወት ተመልሰ፡ ድሕሪኡ ድማ ምስ ኣምላኽ ክኸውን ተመልሰ። ህይወት ዝፈጠረ ኣምላኽ ጥራይ እዩ ከምዚ ዝኣመሰለ ሓይሊ ዘለዎ። ሰባት ነቲ ናይ ኣምላኽ ምድሓን መደብ ናይ ምቕባል ወይ ምድሓር ዕድል ተዋሂብዎም ኣሎ። እዚ ድማ ንኣስታት 2,000 ዓመታት ይኸውን ኣሎ። ኣብ መወዳእታ፡ ኣምላኽ ንዓለም ንምፍራድን ናብ ገነት ንምምላስን ክምለስ እዩ። እቶም ነቲ ምድሓን መደብ ዝቕበሉ ኹሎም ነቲ ሓድሽ ፍጥረት ኣምላኽ ክጥዕምዎ እዮም። ኣምላኽ ብግላዊ መገዲ ናብ ፍጥረቱ ምስ ኣተወ፡ ዓበይቲ ነገራት ይፍጸሙ። እዚ ሓንሳብ ገይርዎ እዩ፡ ደጊሙ ድማ ክገብሮ እዩ። እቲ ምድሓን መደብ ንዓና ንምንባር ዕላማ፡ እምነት፡ ብሩህ ተስፋ ዝህበና ሓደ ሰብን ሓደ ነገርን ይህበና።
እቲ ዓቢ ስእሊ ኣብቲ ዲያግራም ተራእዩ ኣሎ። ኣምላኽ ፍጹም ዓለም ፈጠረ። እዛ ዓለም እዚኣ ሰብኣዊ ፍጥረት ምስ ሓጥአ ተለወጠት። ኣምላኽ ወዱ ልኢኹ፡ ንሓጢኣትና ብሞት ክቕጽዓና፡ ስለዚ እቶም ነቲ ምድሓን መደብ ዝቕበሉ ናብ ሓድሽ ፍጥረት ኣምላኽ ክኣትዉ ይኽእሉ። እዚ ድማ እቲ ናይ ልደት ታሪኽ ዳራ እዩ።
ቀዳማይ ልደት
እዞም ኹሎም ነገራት ሓቀኛ ታሪኻዊ ፍጻሜታት እዮም፤ ንሕና ነቲ ዕለት ክንጽሕፍ ከለና ንህልውና ክርስቶስ ንእመን። እቲ ሕጂ ዘሎ ዓመት 2008 ዓ.ም. እዩ፡ እዚ ማለት ድማ ካብ ልደቱ 2008 ዓመታት ማለት እዩ። እቲ “የሱስ” ዝብል ቃል መሐልፎ ጥራይ ኣይኮነን፡ ግን ነዚ ህጻን ቅድሚ ምውላዱ ዝተዋህቦ ስም እዩ። “የሱስ” እቲ ናይ “እያሱ” ግሪኻዊ ቅርጺ እዩ፡ እዚ ድማ “ኣምላኽ የድሕን” ማለት እዩ – ምኽንያቱ
ንህዝቡ ካብ ሓጢኣቶም ከድሕኖም እዩ (ማቴዎስ 1:21 NIV)።
ኣምላኽ ንሱ ኣዳሓኒ ዓለም ክኸውን ለኣኾ (1 ዮሃንስ 4:14)። ከምቲ ሓደ ኣዳሓኒ ንዝጥሕሉ ዘድሕን፡ የሱስ ድማ ካብ ዘለኣለማዊ ፍርዲ ኣምላኽ ከድሕነና ይኽእል። ስሙ እቲ ኣብ ናይ ኣምላኽ ምድሓን መደብ ዝዓበየ ክፋል ምዃኑ የንጸባርቕ።
ድሕሪ ልደቱ፡ ሓደ መልኣኽ ንጓሶት፡ “እንሆ፡ ንኹሉ ህዝቢ ዝኸውን ዓቢን ባህ ዘብልን ፍጻሜ ክነግረኩም መጺአ ኣሎኹ። ኣዳሓኒ፡ ንሱ ድማ መሲሕን ጐይታን እዩ፡ ሎሚ ኣብ ቤት-ልሄም፡ ከተማ ዳዊት፡ ተወሊዱ ኣሎ” (ሉቃስ 2:10-11 MSG) በሎም። ልደት ክርስቶስ ንኹሉ ሰብ ዓቢ ሓጐስ ዝመልኦ ብስራት ተባሂሉ ተነግረ፡ ምኽንያቱ እዚ ህጻን እዚ ኣዳሓኒን እቲ ዝተመባጽዐ መሲሕን እዩ። ንሱ ኣምላኽ ብሰብኣዊ ቅርጺ እዩ ነይሩ – “ኣምላኽ ምሳና” – እቲ ኣይሁድ ዝደልይዎ ዝነበሩ መሲሕ (ማቴዎስ 1:23)። ስለዚ እዩ ልደቱ፡ ህይወቱን ሞቱን ፍሉይ ዝነበረ። ንሱ ጐይታን ንጉስን ተባሂሉ’ውን ይጽዋዕ፡ ምኽንያቱ ንሱ መራሒ ናይ ኣምላኽ ሓድሽ ፍጥረት እዩ።
መላእኽቲ ነቲ ቀዳማይ መዝሙር ልደት ዘመሩ፦
ክብሪ ንኣምላኽ ኣብ ላዕለይቲ ሰማያት፡ ኣብ ምድሪ ድማ ሰላም ንሰብ፡ ኣብኦም ባህ ዘብሎ (ሉቃስ 2:14)።
ንኣምላኽ ኣመስገንዎ፡ ምኽንያቱ እዚ ህጻን እዚ ሰባት ምስ ኣምላኽ ሰላም ክገብሩን ካብቲ ዝመጽእ ፍርዲ ክድሕኑን ከኽእሎም እዩ (ዮሃንስ 3:17፤ ኤፌሶን 2:14-17)። እቲ ዝዓበየ ነገር ክንገብሮ እንኽእል፡ ፍጹማት ከም ዘይኮና ብምእማን፡ ካብ ሓጢኣትና ንምምላስ ብምውሳን፡ ንኣምላኽ ንሓጢኣትና ይቕረ ክብለልናን ህይወትና ክቆጻጸርን ብምሕታት ምስ ኣምላኽ ሰላም ምግባር እዩ። ነቲ ናይ ይቕረታ፡ ምሕረትን ምስ ኣምላኽ ምምስሳልን ህያቡ ምስ ተቐበልና፡ ናይ ውሽጢ ሰላም ንረክብ፡ ናብ ገነት ናይ ኣምላኽ ሓድሽ ፍጥረት ድማ ብተስፋ ንጽበ (ሮሜ 5:1)። ከም ሓድሽ ህይወት ምውላድ እዩ። ሽዑ ንምምጻእ ክርስቶስ ናብ ዓለም ሓቀኛ ምኽንያት ንምብዓል ይህልወና።
ምርጫኻ
ኣምላኽ ነዚ ኹሉ ኣየገድደናን። ከም ህያብ እዩ፡ ክንቕበሎ ወይ ክንድሕሮ ንኽእል – የሱስ ናይ ኣምላኽ ህያብ ንዓና እዩ (ዮሃንስ 4:10-14)። ምርጫ ኣሎና። ኣምላኽ ህይወትና ንኽንመርሕ ይፈቕደልና፡ ግን ነቲ ናይ ምርጫታትና ሳዕቤናት ንቕበል። ኹላትና ሓደ መዓልቲ ንኣምላኽ ክንገጥሞ ኢና። ንኣዳሓኒ ክትገጥም ዲኻ ወይስ ንዳኛ?
