ፊልጲ 3:12-16: ምዕባለ ሕጂ፣ ምሉእነት ድሕሪ ሕጂ
“እዚ ኹሉ ሓዊሰዮ ወይ ምሉእ ኮይነ ኣይኮንኩን፣ የግዳስ ክርስቶስ የሱስ ምእንቲ እዚ ዝሓዘኒ ምእንቲ ኽሕዞ ኢለ እጐዪ ኣሎኹ። ኣሕዋተየ፣ ገና ኸም ዝሓዝክዎ ገይረ ኣይርእስን እየ። ሓንቲ ነገር ግና እገብር ኣሎኹ፦ ድሕረይ ዘሎ እናረሳዕኩ፣ ናብ ቅድመይ ዘሎ እናተመጠጥኩ፣ ናብቲ ሽልማት ናይቲ ኣምላኽ ብክርስቶስ የሱስ ናብ ላዕሊ ዝጸውዓኒ ዕላማ እጐዪ ኣሎኹ። ኩላትና ምሉኣት ዝኾንና ሰባት ከምዚ ዝበለ ኣረኣእያ ክህልወና ይግባእ። ኣብ ገለ ነጥቢ ድማ ብኻልእ መገዲ እንተሓሲብኩም፣ እዚ ድማ ኣምላኽ ክገልጸልኩም እዩ። ነቲ ቕድሚ ሕጂ ዝረኸብናዮ ጥራይ ንምሃር።” ፊልጲ 3:12-16 NIV
ኣብ ህይወትኩም ብፍጹም ምሉእነት ዝገበርኩምዎ ነገር ኣሎዶ? ብርግጽ የለን! ንኣብነት፣ ጽቡቕ ተምሃራይ እንተኾንኩም፣ ክመሓየሽ ዘይክእል ዕዮ ገዛ ቕድሚ ሕጂ ከም ዘየቕረብኩም ክትኣምኑ ኣለኩም። ኣብ ወረቐትኩም ዝለዓለ ነጥቢ እንተረኺብኩም እውን፣ ናይ ፍጹም ምሉእነት መለክዒ ኣይነበረን! ፍሉይ ኣትሌት እንተኾንኩም፣ ፍጹም ጸወታ ከም ዘይተጻወትኩም፣ ፍጹም ቅድድም ከም ዘይገበርኩም ወይ ብዘይጌጋ ኣብ ዝኾነ ስፖርታዊ ውድድር ከም ዘይተሳተፍኩም ንመጀመርታ እትእምኑ ንስኹም ኢኹም። ኣብ ስራሕኩም ወይ ክእለትኩም ንዝኾነ ውድድርን ደረጃታትን ክትበልጹ እንተኽኢልኩም እውን፣ ፍጹማት ከም ዘይኮንኩም ትፈልጡ ኢኹም። ብሓቂ፣ ኣብ ዝኾነ መዳይ ናይ ሓቂ ስነጥበባውያንን ክኢላታትን ጥራይ እዮም ካብ ምሉእነት ከም ዝጎድሉ ብቐሊሉ ዝእምኑ። ናይ ሓቂ ክኢላታት ናብ ምሉእነት እናቐረቡ ከለዉ ብዛዕባ ጌጋታቶምን ጉድለታቶምን ዝያዳ ይፈልጡ! ምሉእነት ንደልዩ ጥራይ እዩ ዘይጌጋ ምዃኖም ክዛረቡ ዝደፍሩ።
ገና ምሉኣት ኣይኮናን
ተመሳሳሊ ነገር ኣብ ስነ-ምግባራዊ መዳይ እውን እዩ። ነቲ ፍጹም ጽድቅን ዘይተወሰነ ቅድስናን ኣምላኽ ዝፈልጡን ዘድንቑን ክርስትያናት፣ ካብ ሓጢኣት ዘይብሉ ምሉእነት ከም ዝጎድሉ ንመጀመርታ ዝእምኑ እዮም። ነቲ ደረጃታት ምሉእነት ኣምላኽ ዝተሓተ ኣረኣእያ ዘለዎም ወይ ነቲ ፍቺ ሓጢኣት ዝተዛበዐ ኣረኣእያ ዘለዎም ክርስትያናት ጥራይ እዮም ኣብዛ ህይወት እዚኣ ናብ ሓጢኣት ዘይብሉ ምሉእነት ክበጽሑ ከም ዝኽእሉ ዝኣምኑ። ገሊኦም ካብዞም ክርስትያናት ናብ ስነ-ምግባራዊ ምሉእነት ከም ዝበጽሑ ክዛረቡ ይኽእሉ እዮም፣ ግናኸ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብዛ ህይወት እዚኣ ናብ ሓጢኣት ዘይብሉ ምሉእነት ክንበጽሕ ከም እንኽእል ይምህርዶ? ፈጺሙ ኣይፋሉን! ነቲ ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እዚ ርእሲ እዚ ንምጥቕላል ጽቡቕ መገዲ “ሕጂ ምዕባለ፣ ድሕሪ ሕጂ ምሉእነት” ዝብል እዩ።
ኣብ ፊልጲ 3:12-16፣ ኣብ መጀመርታ እዛ ጽሕፍቲ እዚኣ ዝተጠቕሰት፣ ጳውሎስ ኣብዛ ህይወት እዚኣ ምሉእ ከም ዘይኮነ ብዘየሻክር ቃላት ይገልጽ (ቁ. 12)። ካብ ጳውሎስ ዝበለጸ ቅዱስ ህይወት ንነብር ኢና ኢልና ክንዛረብ ንደፍርዶ? መን እዩ ከምዚ ዝበለ ሞዴል ክበጽሕ ዝኽእል? ጳውሎስ ግና ካብ ምሉእነት ከም ዝርሕቕ ብቐሊሉ ኣሚኑ። ንርእሱ እውን “ቀዳማይ ሓጥእ” ኢሉ ጸዊዕዋ እዩ (1 ጢሞቴዎስ 1:15)። ይኹን እምበር፣ ጳውሎስ ኣብዛ ህይወት እዚኣ ምሉእነት ክረክብ ከም ዘይክእል ምስ ፈለጠ ተስፋ ከም ዘይቆረጸ ኣስተብህሉ። ኣብ ፊልጲ 3:12-13 ናብ ቅድሚት ምጕያዩ ከም ዝቕጽልን ምዕባለ ከም ዝጽበን ይነግረና። ምሉእ ዝኸውንሉ ግዜ ይጽበ ነበረ፣ ግናኸ እዚ ኣብ መጻኢ ምስ እግዚኣብሔር ክኸውን እዩ። ብሓቂ፣ ናብ ምሉእነት ምብጻሕን ምስ ምስሊ ክርስቶስ ምምስሳልን ናይቲ ሽልማት ክፋል ክኸውን ነበረ ኣብ ሰማይ ምስ በጽሐ (ቁ. 14)። ትምህርቲ እዘን ፍቕድታት እዚኣተን ብሩህ እዩ፦ ሕጂ ስነ-ምግባራዊ ምዕባለ ክህሉ ይኽእልን ክህሉ ይግባእን እዩ፣ ግናኸ ስነ-ምግባራዊ ምሉእነት ድሕሪ ሕጂ እዩ ዝመጽእ።
ምስሕሓብ የለን
ፊልጲ 3 ኣብዛ ህይወት እዚኣ ሓጢኣት ዘይብሉ ምሉእነት ከም ዘይከኣል ምምሃሩ፣ ምስ ካልኦት ቅዱሳት ጽሑፋት ብመጀመርታ እዋን ዝተፈላለየ ዝመስሉ ኣይጋጮን። ንኣብነት፣ ምስቲ ኣብ 1 ጴጥሮስ 1:16 ዘሎ “ቅዱሳት ኩኑ፣ ከመይሲ ኣነ ቅዱስ እየ” ዝብል ምዕዳን ኣይጋጮን። ፍጹም ቅድስና እቲ ኣምላኽ ዝጽውዓና ደረጃ እንተኾነ እውን፣ እዛ ፍቕዲ እዚኣ ኣብዛ ህይወት እዚኣ ብሓቂ ቅዱሳት ክንከውን ከም እንኽእል ወይ ኣምላኽ ኣብዛ ህይወት እዚኣ ሓጢኣት ዘይብሉ ክንከውን ከም ዝጽበየና ኣይትምህርን። እታ ፍቕዲ “ከምቲ ኣነ ቅዱስ ዝኾንኩ ቅዱሳት ኩኑ” ዘይኮነስ፣ “ቅዱሳት ኩኑ ከመይሲ (ወይ ምኽንያቱ) ኣነ ቅዱስ እየ” ምዃና ኣስተብህሉ። እዚ ናይ ደረጃ ኣምላኽ ጉዳይ እዩ። ቅድስናኡ፣ ካብኡ ዝጎድል የብሉን፣ እቲ ዝተጸዋዕናሉ ደረጃ እዩ። ስነ-ምግባራዊ ምዕባለ እንመዝነሉ ደረጃ እዩ – ኣብዛ ህይወት እዚኣ ስነ-ምግባራዊ ምሉእነት ክንረክብ እንተዘይከኣልና እውን። ቅዱስ ኣምላኽ ንፍጥረታቱ፣ ፍጹማት እንተዘይኮኑ እውን፣ ካብ ቅዱስ ዝጎድል ክኾኑ ከም ዝእዝዝ ብርግጽ ኣይንጽበን! ጽቡቕ ወለዲ ደቆም ፍጹማት ከም ዘይኮኑ ይፈልጡ እዮም፣ ግናኸ እዚ ሓጢኣት ክገብሩ ከም ዝኽእሉ ይነግሩ ማለት ኣይኮነን! ኣብ ክንዲኡ፣ ሓጢኣት ከይገብሩ ይነግሩ እዮም፣ እዚ ከም ዘይከኣል እንተፈለጠ እውን።
ካልእ ምስ ትምህርቲ ጽሑፍና ዝጋጮ ዝመስል ቅዱስ ጽሑፍ 1 ዮሃንስ 3:9 እዩ፣ እዚ ድማ “ካብ ኣምላኽ ዝተወልደ ኩሉ ሓጢኣት ኣይገብርን” ይብል። እዛ ፍቕዲ እዚኣ ሓጢኣት ዘይብሉ ምሉእነት ንክርስትያን ከም ዝከኣል ጥራይ ዘይኮነስ፣ ንኹሉ ክርስትያን እውን ከም ዝኸውን ትሕብር። እዚ ትርጉም እንተኾይኑ፣ ኩሉ ክርስትያን ድሕነት ኣለዎዶ የብሉን ኢሉ ክጭነቕ ይግባእ! ግናኸ ዮሃንስ “ሓጢኣት የብልናን እንተበልና፣ ንርእስና ነታለል ኣሎና እሞ ሓቂ ኣባና የለን” (1 ዮሃንስ 1:8)፣ ከምኡ እውን “ሓጢኣት ኣይገበርናን እንተበልና፣ ንኣምላኽ ሓሳዊ ንገብሮ ኣሎና እሞ ቃሉ ኣባና የለን” (1 ዮሃንስ 1:10) ኢሉ ምስ ጸሓፈ ከመይ ኢሉ እዚ ክጽሕፍ ይኽእል? መልሲ ኣብቲ ኣብ 1 ዮሃንስ 3:9ን 5:18ን ዝተጠቕመሉ ግስ ግዜ ይርከብ። እዚ ግሪኻዊ ህሉው ግዜ እዩ እሞ “ሓጢኣት ምምምማድ” ወይ “ሓጢኣት ምቕጻል” ተባሂሉ ዝበለጸ ይትርጐም። ናይ ሓቂ ክርስትያን ብልምዲ ሓጢኣት ኣይገብርን ወይ ናይ ሓጢኣት ህይወት ኣይነብርን። ካብ ኣምላኽ ከም ዝተወልደ ዝዛረብ ግናኸ ኣብ ሓጢኣት ዝቕጽል ዝኾነ ሰብ ክጥርጠር ይግባእ። ስነ-ምግባራዊ ምዕባለ እቲ ዝጽበየና ናይ ሓቂ ክርስትያን መለክዒ እዩ፣ ስነ-ምግባራዊ ምሉእነት ኣይኮነን።
ክርስትያናት ብመሰረት 2 ቈረንቶስ 5:17 “ሓደስቲ ፍጥረታት” ወይ “ሓደስቲ ፍጥረት” እዮም። እዚ ሓቂ እዚ ኣብዛ ህይወት እዚኣ ሓጢኣት ዘይብሉ ምሉእነት ከም ዘይከኣል ዝብል ትምህርቲ ይጋጮዶ? ኣይፋሉን! ከም ሓድሽ ፍጥረት ኣብ ክርስቶስ፣ ኣማኒ ሓድሽ መንፈሳዊ ህይወት ኣለዎ – ህይወት ካብ ኣምላኽ ባዕሉ ዝመጸ። እዚ ሓድሽ ህይወት ብመለኮታዊ ባህሪ (2 ጴጥሮስ 1:4) ዝተፈልጠ እንተኾነ እውን፣ እዚ ባህሪ እዚ ሓጢኣት ኣይገብርን እሞ ስነ-ምግባራዊ ፍጹም እዩ፣ ኣማኒ ግና ገና ሓጢኣት ክገብር ይኽእል እዩ። ስለምንታይ? ብሰንኪ እቲ ሓድሽ ኪዳን “ስጋ” ወይ “ሓጥእ ባህሪ” ዝብሎ (ፊልጲ 3:3-4፤ ገላትያ 6:7-8)። ንሕና ክርስትያናት ኣብ መሰረታዊ ባህርና ሓደስቲ ሰባት እንተኾና እውን (ቅዱስ ጽሑፍ ነቲ ስርነታዊ ለውጢ ንምግላጽ “እንደገና ተወሊዱ” ወይ “ካብ ላዕሊ ተወሊዱ” ዝብል ቃል ይጥቀም)፣ “ስጋ” ገና ምሳና ስለዘሎ ሓጢኣት ክንገብር ንኽእል ኢና። “ስጋ” ኣብ ቅዱስ ጽሑፍ ከምቲ ኩላትና ከም ዝወደቐ ሰብኣዊ ዘርኢ ዘለናዮ ተፈጥሮኣዊ፣ ርእሰ-ምርኮታዊ ዝንባሌታት ተባሂሉ ክትግለጽ ይኽእል። ስጋ ክሳዕ እንመውት ወይ እግዚኣብሔር ክሳዕ ዝምለስ ምሳና ክኸውን እዩ። ንኣምላኽ ምስጋና ይኹን፣ ናይ ሓደስቲ ትንሳኤ ዝረኸብናዮም ኣካላትና ክፋል ኣይክኸውንን እዩ!
ርእሰ-ምርኮታዊ ድሌታት ኣብዛ ህይወት እዚኣ ፈጺሙ እንተዘይተወገደ እውን፣ ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ክቆጻጸር ይኽእል። ስለዚ “ብመንፈስ ተመላለሱ እሞ ድሌት ስጋ ኣይክትፍጽሙን ኢኹም” (ገላትያ 5:16 NASB) ተባሂልና ኣሎና። ኣብ ሮሜ 6:14 እውን “ሓጢኣት ኣባኻትኩም ኣይክገዝእን እዩ” ዝብል ተስፋ ተዋሂብና ኣሎና። ስለዚ ከም ኣመንቲ፣ ብሓድሽ ህይወት ኣብ ክርስቶስ፣ ብመንፈስ ቅዱስ ዝተሓይልና፣ ሓጢኣት ክንገብር ከም ዘይብልና ሓቂ እዩ። “ሓጢኣት ክንገብር ተገዲድና” ወይ “ሓጢኣት ክንገብር ነበረና” ፈጺምና ክንብል ኣይንኽእልን። ይኹን እምበር፣ ብሰንኪ “ስጋ” ሓጢኣት ከም እንገብር እውን ክንኣምን ኣለና። ኣስተብህሉ፣ ናይ ምዝንጋዕ ሓጢኣትን ናይ ምፍጻም ሓጢኣትን ኣሎ፣ ኣብዛ ህይወት እዚኣ ናብ ሓጢኣት ዘይብሉ ምሉእነት ምብጻሕ ከኣ ዘይከኣል እዩ። ኣብ ምምሕዳር ግዜ፣ ክእለትን ገንዘብን ብምሉኡ ዝተወፈየ ክርስትያን ነጋዳይ ኣበይ ኣሎ? ንሰበይቱ “ከምቲ ክርስቶስ ንቤተ ክርስቲያን ዝፈተዋ” (ኤፌሶን 5:25) ዝፈቱ ክርስትያን ሰብኣይ ኣበይ ኣሎ? ንትምህርቲ፣ ማሕበራዊ ህይወትን ክርስትያናዊ ኣገልግሎትን ብፍጹም ዝመጣጠን ክርስትያን ተምሃራይ ኣበይ ኣሎ? ንእመን፦ ሕጂ ምዕባለ ክንገብር ንኽእል ኢና፣ ግናኸ ምሉእነት ካብ ዓቕምና ወጻኢ እዩ። ምሉእነት ድሕሪ ሕጂ እዩ ዝመጽእ።
ምዕባለ ምግባር
ኣብዛ ህይወት እዚኣ ስነ-ምግባራዊ ምሉእነት ክንረክብ ስለ ዘይንኽእል፣ ተስፋ ቆሪጽና ንዝኾነ ምዕባለ ዝግበር ፈተነ ክንገድፎ ይግባእዶ? ብርግጽ ኣይፋሉን! እዚ ንኣትሌት፣ ተምሃራይ ወይ ክኢላ ሰራሕተኛ ፍጹም ስለ ዘይከውን ተስፋ ክቖርጽ ምግላጽ እዩ። እቲ ብስለት ዝመልኦ ኣረኣእያ፣ ብርግጽ፣ ንነፍሲ ወከፍና ዝበለጸና ክንገብርን ንኻልኦት ኣመንቲ ዝበለጾም ክገብሩ ምትብባዕን እዩ። እዚ ድማ ፊልጲ 3:15 ዝምዕደና እዩ፦ “ኩላትና ምሉኣት ዝኾንና (“ፍጹማት” ኣብ KJVን NASBን ዝበለጸ “ምሉኣት” ተባሂሉ ይትርጐም)፣ ከምዚ ዝበለ ኣረኣእያ ክህልወና ይግባእ።” እንታይ ኣረኣእያን እንታይ ኣተሓሳስባን ክህልወና ይግባእ? ሕጂ ምዕባለ፣ ድሕሪ ሕጂ ምሉእነት! ኣብዛ ህይወት እዚኣ ስነ-ምግባራዊ ምሉእነት ክንረክብ ኣይንኽእልን፣ ግናኸ ምዕባለ ክንገብር ንኽእል ኢና። ብመሰረት ፊልጲ 3:16፣ ምዕባለ ንምግባር ምፍታን እንተቋረጽና፣ ወይ ክርስቶስ ንኹሉ ሓጢኣትና ስለ ዝተኸፍለሉ ስነ-ምግባራዊ ምዕባለ ኣገዳሲ ኣይኮነን እንተሓሰብና፣ ኣተሓሳስባና ጌጋ እዩ። ስነ-ምግባራዊ ምሉእነት ክንረክብ እንተዘይከኣልና እውን፣ “ነቲ ቕድሚ ሕጂ ዝረኸብናዮ ብምምሃር” ናብ ቅድሚት ክንጓዓዝ ይግባእ (ፊልጲ 3:16)። ነቲ ቕድሚ ሕጂ ዝረኸብናዮ ንምሃርዶ ኣሎና? ንእሽቶ ምዕባለ ንገብርዶ ኣሎና? ጸሎትና ገና ርእሰ-ምርኮታዊ እዩዶ፣ ወይስ ብዛዕባ ዕላማታት ኣምላኽ ንኻልኦት ዝያዳ ይግደስ ኣሎ? ትዕግስትና ምስ ብጾት ኣመንቲ ይመሓየሽ ኣሎዶ (ምስቶም ዘጕህዩና እውን)? ኣብ ንባብ፣ ቲቪን ፊልምታትን ዘሎና ምርጫ ተለዊጡዶ? ኣብ ቅኑዕ ኣንፈት ንእሽቶ ምዕባለ ገይርናዶ? ኣብቶም ብዙሕ ዘይንሓስበሎም መዳያት – ከም ምሉእ ሓቂ ምዝራብ፣ ንኣሽቱ ዕዳታትና ምኽፋልን ዝተለቕሕናዮ ነገራት ምምላስን – ከመይ ንገብር ኣሎና? ኣብ ኩሉ መዳያት ህይወትና ስነ-ምግባራዊ ምዕባለ ክንገብር ኣለና!
ምስ ትምህርትን ኣብነትን ጳውሎስ ኣብ ፊልጲ 3 እንተዘይተሰማማዕናስ? ኣብዛ ህይወት እዚኣ ስነ-ምግባራዊ ምሉእነት ከም ዝከኣል እንተተሰሚዑናስ? ወይ ናብቲ ተጻራሪ ጽንፍታት እንተዘንበልናስ – ኣብዛ ህይወት እዚኣ ስነ-ምግባራዊ ምዕባለ ፈጺሙ ከም ዘይከኣል? ቃል ኣምላኽ እንታይ ክንገብር ይመኽረና? ብመሰረት እቲ ናይ መወዳእታ ክፋል ፊልጲ 3:15፣ ኣምላኽ ብዛዕባ እዚ ትምህርቲ እዚ ዝያዳ ግንዛበ ክህበና ድሉዋት ክንከውን ይግባእ። ኣብዚ ተስፋ ተዋሂብና ኣሎ፦ “ኣብ ገለ ነጥቢ ብኻልእ መገዲ እንተሓሲብና፣ እዚ ድማ ኣምላኽ ክገልጸልና እዩ።” ንኣምላኽ ብቃሉ ንውሰዶ! ብዛዕባ እዚ ክፋል ፊልጲ፣ ከምኡ እውን ብዛዕባ እቶም ዝተዛመዱ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝረኣናዮም፣ ብዝኽፈተ ኣእምሮ ንመሪሕነት መንፈስ ቅዱስ እናተጸበና ንሓስብ፣ እሞ ኣምላኽ ትምህርቱ “ሕጂ ምዕባለ ድሕሪ ሕጂ ምሉእነት” ምዃኑ ከም ዘይርእየና ንርአ።
