ሕቶ: ጎረባብትና ብባንዴራታትን ካልኦት ነገራትን ኣብ ደገ ቤቶም ዘይስነምግባር የዕብዩ ኣለዉ። ኣነ ብኸመይ ክምልስ ኣለኒ? ንንኣሽቱ ደቀይ ብዛዕባ ዝርእይዎ ብኸመይ ክዛረቦም እኽእል?
መልሲ:ኣብ ጸገምካ ንዓኻ ንሓዝነልካ ኢና፣ ብዙሓት ክርስትያን ወለዲ ንደቆም «ብስርዓትን ምዕዶን ጐይታ» (ኤፌሶን 6:4 NKJV) ከዕብዩ ዝደልዩ ዘጋጥሞም ጸገም እዩ።
ካብቲ ቐዳሞት ወለድና ሓጢኣት ካብ ዝገበሩ ንነጀው፣ ደቂ ሰባት ናብ ታሕቲ ይወርዱ ኣለዉ። እቶም ቐዳሞት ፍቕድታት 2 ጢሞቴዎስ 3 «ኣብ ዳሕሮት መዓልታት ግዜ ጽንኩር ከም ዝኸውን» (ቁ.1) የጠንቕቑና። እቲ ካልኣይ ፍርቂ ሮሜ 1 ከም ዝሕብር፣ ሰባት «ንኣምላኽ እናፈለጥዎ ኸኣ፡ ከም ኣምላኽ ገይሮም ኣየኽበርዎን፡ ኣየመስገንዎን እውን፡ ግናኸ ብሓሳቦም ከንቱ ዀኑ፡ ልቦም እውን ጸልመተ» (ቁ.21)። እቲ ምዕራፍ ጣኦት ኣምልኾ ብኸመይ ከም ዝማዕበለን፣ ጾታዊ ዘይስነምግባር ድማ ምስ ጣኦት ኣምልኾ ብኸመይ ከም ዝኸደን ይገልጽ። ኣብ ፍቕድታት 28-31 ከምዚ ንምባብ ንቕጽል: «ንኣምላኽ ኣብ ፍልጠቶም ኪሕዝዎ ስለ ዘይፈተዉ ኸኣ፡ ኣምላኽ ናብ ዘይግባእ ነገር ኪገብሩ፡ ናብ ርኹስ ኣእምሮ ኣሕሊፉ ሃቦም፡ ብኹሉ ዓመጻ፡ ብዝሙት፡ ብእከይ»ን ብዙሓት ካልኦት እኩያት ነገራትን ተመልኡ። እቲ ምዕራፍ ከምዚ ብምባል ይዛዘም፣ ሰባት «ንጻድቕ ፍርዲ ኣምላኽ እናፈለጥዎ ኸኣ፡ ከምዚ ዝገብሩ ሞት ከም ዚግብኦም፡ እዚኦም ጥራይ ዘይኰነስ፡ ነቶም ከምዚ ዝገብሩ ዚፈቕዱ እውን እዮም» (ቁ.32)።
እዚ እያ እታ እንነብረላ ዓለም እዚ ድማ እዩ እቲ ጎረባብትኹም ዘዕብይዎ ዘለዉ። ብተወሳኺ፣ እዚ ነገራት እዚ ኣብ ብዙሓት ስርዓተ ትምህርትን ብብዙሓት መንግስታዊ ትካላትን ይምሃርን ይዕበን ኣሎ። ኣምላኽ እከይ ዝበሎ፣ ሰብ ጽቡቕ ይብሎ፤ ኣምላኽ ጽቡቕ ዝበሎ፣ ሰብ እከይ ይብሎ! ከምዚ እያ ናይ ሎሚ ዓለም፣ ብፍላይ ናይ ሰሜን ኣሜሪካን ኤውሮጳን ምዕራባዊ ዓለም። ነዛ ዓለም እዚኣ ክንቅይራ ኣይንኽእልን ኢና።
ግናኸ ንናይ ጎረባብትኹም ተግባራት ብኸመይ ክትምልሱ እዩ ሕቶኹም። ቅዱሳት ጽሑፋት ንጎረቤትና ከም ንርእስና ኽንፈቱ ይነግረና (ማቴዎስ 22:39)። እዚ ቀሊል ወይ ተፈጥሮኣዊ ኣይኮነን፣ ግናኸ ንሱ ዝኣዘዞ ክንገብር ንጐይታ ክንጥምት ንኽእል ኢና። ዘክር፣ እንተኣመኑ ወይ እንተፈለጥዎ፣ ጎረባብትኹም ጐይታና ኢየሱስ ኣብ ቀራንዮ ዝሞተሎም ሰባት እዮም። ንሱ ንዘለኣለም ናብ ገሃነም ካብ ምልኣኽ ንላዕሊ ከድሕኖምን ምስኡ ንዘለኣለም ክህልዉን ዝመርጾም ሰባት እዮም። ብዛዕባ እዚ ፈጺሞም ይፈልጡ ድዮም? ብመልእኽቲ ምድሓን ቀሪቦምሎም ድዮም? ጽቡቕ ጎረቤት ብምዃን፣ ለዋህን ንኣቶም ድሌት ብምርኣይን፣ እምነትካን መድሓኒኻን ምስኦም ንምምቃል ዕድል ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ከምኡ ኢልካ ናብ ኣፎም ከተእትዎ ኣይትፈትን፣ የግዳስ ምእንትኦም ጸሊ። ጐይታ ንድሌታቶም ሓላፊ ክትከውንን ንሱ ዝህበካ ዝኾነ ይኹን ዕድል ንምጥቃም ድሉው ክትከውንን ለምኖ። ዘክር፣ ብመሰረት ሮሜ 2:4፣ «ናይ ጽቡቕነት ኣምላኽ ... ናብ ንስሓ ይመርሕ።» ቅዱስ ኣምላኽና ንሓጢኣት ብፍጹም እንተጸልኦ፣ ንሓጥእ ኣይጸልኦን። የግዳስ፣ ብዓብዪ ፍቕሩ ንሓጥኣን ክመውት ንሓደ ወዱ ሃበ።
ብዛዕባ እቲ ንንኣሽቱ ደቅኹም ብዛዕባ ዝርእይዎ ብኸመይ ክትዛረቡ እዩ ሕቶኹም፣ ሮሜ 16:19 ኣብ ኣእምሮ ክትሕዝዎ ዝግባእ ጽቡቕ ስርዓት የንብር: «ኣነ ብጽቡቕ ጥበበኛታት ክትኾኑ፣ ብእከይ ድማ ንጹሃት ክትኾኑ እደሊ።» ምስ ደቅኹም መጽሓፍ ቅዱስ ኣንብቡ፣ ንጐይታ ኢየሱስን ፍቕሩን፣ ንኣምላኽን ፍቕሩን፣ ንብዙሓት ጽቡቕ ኣብነታት ደቂ ሰባትን ደቂ ኣንስትዮን ንኣምላኽ ዘሐጎሱ ከምኡ እውን ገለ ኣብነታት ንኣምላኽ ዘየሐጎሱ ኣፍልጥዎም። ምእንቲ ድሕነት ደቅኹም ጸልዩን ንመድሓኒ፣ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ፣ ከተፋልጥዎም ፈትኑ። ኣእምሮኦም ብዝተኻእለ መጠን ብቐደም ብጽቡቕ ነገር፣ ንጐይታ ዘሐጉስ ነገር፣ ምልእዎ። ንኣሽቱ እንተኾኑን ነቲ ባንዴራ እንተስተብሃሉን እቲ ሕብሪ ጽቡቕ እዩ እንተበሉን፣ ብኡ ንብኡ ናብቲ እከይ ዝውክልዎ ኣይትእተዉ። እቲ ባንዴራ ጽቡቕ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ግናኸ ሓደ ንእሽቶ ቈልዓ መጀመርታ እዞም ጎረባብቲ ጐይታ ኢየሱስ ዘይፈትዎ ነገር ከም ዝፈትዉ ካብኡ ንላዕሊ ክፈልጥ ኣየድልዮን ይኸውን።
ቈልዓ እናዓበየ ምስ ከደ ንቤት ትምህርቲ ምስ ከደ፣ ብፍላይ ህዝባዊ ቤት ትምህርቲ እንተኾይኑ፣ እቲ መጽሓፍቲ ትምህርቱ እንታይ ከም ዝምህርን ከም ዘዕብን ተኸታተሉ። እዚኦም እቶም ኣብ ዓለም ዝያዳን ዝያዳን ዝርጉሑን ዝተቐበሉን ዘይስነምግባራዊ ነገራት እንተኣዕብዩ፣ ምስ መምህር፣ ርእሲ ቤት ትምህርቲ ወይ ሰበ ስልጣን ቤት ትምህርቲ ምዝርራብ የድሊ ይኸውን። ንስኻ እንታይ ከም እትውክል – ስርዓታት ቃል ኣምላኽ – ንጹር ግበር፣ እዚ ድማ እዩ እቲ ንደቅኻ ኣብ ስድራቤት እትምህሮ ዘለኻ፣ ንደቅኻ ድማ ነዚ ስርዓታት እዚ ዝጻረር ክምሃሩ ኣይትደልን ኢኻ። ጐይታ ኣብ ዝኾነ ይኹን ዝቕጽል ስጉምቲ ንደቅኻ ካብቲ ዘይስነምግባርን ብግልጺ ዝተፈቐደ እከይን ናይዛ እንነብረላ ዓለም ንምክልኻል ክትወስዶ ዘለካ ክመርሓካ።
ኣብ ኢሳይያስ 42:1-2 ኣምላኽ ብዛዕባ እቲ «ባርያይ»ን «ሕሩየይ»ን ዝብሎ እንታይ ከም ዝብል እውን ዘክር: «ኣይኪጭድርን፡ ድምጹ ኸኣ ኣይኪሰምዕን፡ ድምጹ ኸኣ ኣብ ኣደባባይ ኣይኪሰምዕን እዩ።» ማቴዎስ 12:18-21 ነዞም ፍቕድታት እዚኦም ንጐይታ ኢየሱስ የውዕሎም፣ ንሱ ድማ እቲ ንሕና ክንስዕቦ ዘለና መለኮታዊ ኣብነት እዩ። ንሱ ኣብ ምድራዊ ህይወቱ ንምርኣይ ዝኾነ ይኹን ጉጅለ ኣይተጸንበረን ወይ ንእከያት ናይቲ ግዜ እቲ ልመናታት ኣይሰደደን – ሽዑ ድማ ናይ እከይ ምጕዳል ኣይነበረን! ይኹን እምበር፣ ወንጌላት ንሱ ኣቋሙ ብብዝሒ ንጹር ከም ዝገበረ የርእዩ።
ደቅኹም እናዓበዩ ምስ ከዱ ስራሕኩም ኣይቀልልን እዩ። ሚድያ ተሓባባሪ እዩ፣ ወይ ድማ ኣብ ምዕባይ ብዙሓት ዘይስነምግባራዊ፣ ዘይእምነታዊ ነገራት ክሳተፍ መሪጹ እዩ። ወፈያታት ኣብዚ ረብሓ እዚ ካብ ገለ ካብቶም እዞም ኩባንያታትን ትካላትን ዝውድብዎም ፕሮግራማት ዝያዳ ሓደገኛታት እዮም። ንቈልዑ ዝተዳለዉ ፕሮግራማት ንቅዱሳት ጽሑፋት ዝጻረሩ ስርዓታት ንምዕባይ ከም መሳርሒታት ይጥቀሙ ኣለዉ። ከም ቈልዑ መሓዝቲ ኣይትጥቀሙሎም! ንደቅኹም ፕሮግራማት ክርእዩ እንተፈቒድኩም፣ ምስ ደቅኹም ርእይዎም እሞ ነቶም ፕሮግራማት ከም መምሃሪ መሳርሒታት ተጠቐሙሎም። ዝሓሸ ድማ፣ ንደቅኹም መጽሓፍ ቅዱስን ኣገዳሲ መጽሓፍትን ኣንብቡሎም እሞ ብዛዕባ ትሕዝቶኦም ምስኦም ተዛረቡ።
ኣምላኽ ንደቅኹም ስለ ዝሃበኩም ኣመስግንዎ ኣብቶም ቐዳሞት ናይ ምምስራት ዓመታቶም! ኣብነት ሙሴ ጽቡቕ እዩ። ኣምላኽ እቲ ሙሴ ኣብ ቐዳማይ ንእስነቱ ዝረኸቦ ትምህርቲ ንምጥቃም ነቲ ኣብ ቤተ መንግስቲ ፈርኦን ዝተምሃሮ ኩሉ ንምምካት ተጠቐመሉ። ደቅኹም ንጐይታ ኢየሱስ ዝቐደምዎ መጠን፣ ብመንፈስ ቅዱስ ዝመልኡሉ እዋን ይቐልል፣ ንሱ ድማ ንደቅኹም ምእንቲ ጐይታ ንምርካብ ኣብ ወገንኩም እዩ። ቈልዑ ምስ ድሓኑ፣ ብሓደ መገዲ፣ ምእንቲ ጐይታ ከዕብይዎምን ካብ እከይ ዓለምን መሳርሒታታን ከጠንቕቕዎምን ይቐልል።
ሓደ ንእሽቶ ቈልዓ ሓደ ነገር እከይን ንጐይታ ዘየሐጉስን ምዃኑ ንሓጺር ግዜ ክፈልጥ ይኽእል እዩ። ዝያዳ መግለጺ ቈልዓ እናዓበየ ምስ ከደ እሞ እቲ ዝጠቐስካዮ ባንዴራ ወይ ዝኾነ ይኹን ነገር ንምንታይ ጌጋ ምዃኑ ክፈልጥ ምስ ደለየ ኣገዳሲ ክኸውን ይኽእል እዩ። ነፍሲ ወከፍ ቈልዓ ፍሉይ ውልቀሰብ እዩ፣ ንእኡ ድማ ፍሉይ ሓገዝን መምርሕን ጐይታ የድልየካ። ከም ሓፈሻዊ ስርዓት፣ ምስ ደቅኻን ሕቶታቶምን ንጹርን ግሉጽን ኩን፣ ግናኸ ብዛዕባ እከይ ካብቲ ዘድሊ ንላዕሊ ብዝርዝር ኣይትእቶ።
ኣብ ልዕሊ ኩሉ፣ ብዙሕ ጸሎት ግበር ምእንቲ ደቅኻን ጸሊ ምስ ኣቶም እውን። ንጐይታ ጥበብን መምርሕን ምእንቲ ባዕልኻ ከም ወለዲኦም ለምኖ። ያእቆብ 1:5-8 ብዛዕባ ጥበብ ምሕታት ዓብዪ ምትብባዕ እዩ። ጐይታ ብዓብዪ ምሕረቱ ንደቅኻ ምእንትኡ ከተዕብዮም ይሓግዘካ!
