እዋን ህይወትካ
ሳይንስ ኬሚስትሪ ብዛዕባ ተፈጥሮኣዊ ዓለም ገለ ኣገዳሲ ሓበሬታ ይህብ። ሓደ ኣገዳሲ ቦታ ብዛዕባ ኬሚካላዊ ዝናብ እዩ፣ እዚ ድማ ክልተ ፈሳሲታት ምስ ተሓዋወሰ ክኸውን ይኽእል። ገለ ዓይነት ኬሚካላዊ ሕዋሳት ከምኡ ሓደ ክፋል ናይቲ ሓድሽ ሕዋስ ናብ ድልዱል ቅርጺ ክቕየር ይገብሩ። እቲ ድልዱል ድማ ናብ ታሕቲ እቲ ኮንቴይነር ይወርድ ወይ ይዘንብ።
እዞም ምላሻት እዚኦም ንሳይንቲስትን ተመራመርትን ንግዲኣዊ ዋጋ ክህልዎም ይኽእል። ግናኸ ነገራት ምሕዋስን ድሕሪኡ ሓመድ ናብ ታሕቲ ምውራዱ ምዕዛብን ንሓደ ወዲ ወይ ጓል ንብጽሕና ዝኸውን ጠቓሚ ምስሊ ክኸውን ይኽእል።
ከምኡ ዘይብሉ እዋን
ክርስቲያን እንተኾንካ ዕድሜኻ ድማ ካብ 10 ክሳብ 19 እንተኾይኑ፣ ንሓደ ክርስቲያን ወዲ ወይ ጓል ንብጽሕና ዝኸውን ኣጠቃላሊ ትርጉም ትኸውን። እዛ ጽሕፍቲ እዚኣ ንዓኻ ብምሕሳብ እተጻሕፈት እያ – ንወለድኻ እውን ሓደ ክፋል ክህልዎ እዩ – በዚ ዓሰርተ ዓመት ህይወትካ ክትጓዓዝ ከለኻ።
ከምኡ ዘይብሉ እዋን እዩ። እዞም ዓመታት እዚኦም ኣብ ቤት ትምህርቲ ጀሚርካዮም፣ ብዛዕባ ስማት፣ ግሳትን ፍርቂን ትምሃር ነይርካ፤ ከምኡ’ውን ከም ክኢላ ሰራሕተኛ ወይ ከም ተማሃራይ ዩኒቨርሲቲ ክትዛዝሞም ኢኻ፣ እዚ ድማ ንሰባት ክትመርሕ፣ ስነ-ጥበብ ክትፈጥር፣ ኩነታት ክትምርምር፣ ከምኡ’ውን ኣገዳሲ ችግራት እዋንካ ክትፈትሕ ትኽእል ኢኻ። ሓይሊ ምምሕዳር ኣእምሮኻ ብዝገርም መገዲ ክውስኽ እዩ። ማሕበራዊ ርክብካ ክቕየርን ክሰፍሕን እዩ። ዕድላት ናጽነት፣ ምርምርን ፈጠራን ምናልባት ከደንቑኻ እዮም።
ኣብዚ እዋን እዚ ድማ ዘይሓሰብካዮ ሓዘናት፣ ዘይደለኻዮም ውሳነታት፣ ዘይተጸበኻዮም ፈተናታት፣ ከምኡ’ውን ዘይረኣኻዮም ምድሓራት ክትገጥመካ ትኽእል ኢኻ። ንዘለኣለም ክፋል ህይወትካ ዝኾኑ ዝመስሉኻ ነገራት ክወድቁ እዮም፣ ገለ ብቕጽበት ገለ ድማ ብሃንደበት። ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ኣብነት ኬሚስትሪ፣ ገለ ክፋላት ናይቲ ንእሽቶነትካ ናብ ታሕቲ ክወድቁ እዮም። ኣብ እዋን ንብጽሕና ዝሓዋወስ ህይወት ኩሉ ነገር ኣብ ውሽጢ እቲ ሕዋስ ክሕዝ ዝኽእል ኣገባብ የለን።
ኣብ ማእከል እዚ ግሩም፣ ከቢድ እዋን እዚ፣ ኣምላኽ ኣሎ። ንሱ ንዝኾነ ዕድመ ዝርከቡ ሰባት ምጥቃም ኩሉ ግዜ ይኽእል እዩ። ንኣብነት፣ ነብዪ ሳሙኤል ምስ ኣምላኽ ንመጀመርታ ግዜ ተዛሪቡ እንተኾይኑ ምናልባት ካብ 5 ወይ 6 ዓመት ንላዕሊ ኣይነበረን (1 ሳሙኤል 3)፤ ሊቀ ካህናት የሆያዳ ኣብ ዕድመ 130 ዓመት ምስ ሞተ እውን ንጉስ መንፈሳዊ መማኸርቲ ነይሩ (2 ዜና መዋእል 24:15)፤ ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ እዚኦም ዘለዉ ሰብኡትን ኣንስትን ንእግዚኣብሔር ጠቓሚታት ነይሮም። ስለዚ፣ ንሱ ንዓኻ ክጥቀመካ ምድላዩ ዘገርም ኣይኮነን! «ኣነ ክኸውን ኣይኽእልን እየ» ወይ «ምናልባት ሓደ መዓልቲ» ኣይትበል። ስለምንታይ ንስኻ ክትከውን ዘይትኽእል? ስለምንታይ ሕጂ ዘይኮነ?
ሓድሽ ኣረኣእያ
ሓደ ካብቶም ኣብዚ ዓመታት ህይወት እዚ ዝርአዩ ኣገዳሲ ዕብየታት፣ ብዛዕባ መን ምዃንካን ኣብቲ ዝዓበየ ዓለም እንታይ ዕላማ ክህልወካ ከም ዝኽእልን ዝዓበየ ግንዛበ እዩ። ኣብ ክንዲ ኣብ ቅድሜኻ ዘለዉ ግልጺ ዝርዝራት ጥራይ ምሕሳብ፣ ኣእምሮኻ ብዛዕባ ፍትሒ፣ ስነ-ምግባርን ንሰብኣዊ ባህርይ ዝመርሑ መትከላት ዝያዳ ረቂቕ ሕቶታት ክሓስብ ይኽእል። ስለዚ፣ ምስቲ ኣብ ምሕሳብን ምምርማርን ዘለካ ዓብዪ ዕብየት፣ እዚ እዋን ህይወት እዚ ኣብ ፍልጠት መጽሓፍ ቅዱሳዊ መትከላት ንምዕባይ እውን ግሩም ከምኡ’ውን ኣገዳሲ እዋን እዩ።
እዚ ዓይነት ውልቃዊ ዕብየት እዚ ነጥቢ መዝሙር 119:9 እዩ። እዛ ጥቕሲ እዚኣ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ካምፓት ወይ ፕሮግራማት መንእሰያት ብዙሕ ግዜ ትጥቀስ እያ፣ ግናኸ ትርጉማ ምናልባት ብዘይግቡእ ክትግለጽ ትኽእል እያ ምኽንያቱ ብተደጋጋሚ ብሓደ ንእሽቶ ስሕተት ኣብ ኣገላልጻ ትግለጽ። እዛ ጥቕሲ እዚኣ ትሓትት፣ «መንእሰይ ከመይ ገይሩ መገዱ የንጽህ?» ድሕሪኡ ድማ መልሳ ትህብ፦ «ብቓልካ ብምጥንቃቕ» (NKJV)። እዛ ጥቕሲ እዚኣ ከመይ ከም እተቕረበት ኣስተውዕል። ንመንእሰያት ንቓል ኣምላኽ ክጥንቀቑ ኣይትምዕድን – እዚ ድማ ልሙድ ስሕተት ምጥቃስ እዩ – ግናኸ ብመሰረት ቓል ኣምላኽ። ነጥቢ እዛ ጥቕሲ እዚኣ ንሕና መገዲና ክንምርምርን ድሕሪኡ ከነንጽህን («ምጥንቃቕ») ብምጥቃም («ብመሰረት») መትከላት ቅዱሳት ጽሑፋት እዩ።
ርግጽ እዩ፣ ንቓል ኣምላኽ ባዕሉ ክንጥንቀቕ ከም ዘሎና ምባል እውን ቅኑዕ እዩ! ግናኸ መዝሙር 119:9 ነቲ ሂደት የጕልሕ ምጥቃም ቓል ኣምላኽ፣ እዚ ድማ ኣገዳሲ ክፋል መንፈሳዊ ዕብየት እዩ። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ብፍላይ ዘይተገለጹ ብዙሓት ኩነታት ክንገጥመና እዩ። ይኹን እምበር፣ ጽቡቕን ጥበባዊን ውሳነታት ንምግባር ዝሕግዙ መትከላት ኣብ ቓል ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ክህልዉ እዮም።
ብተወሳኺ፣ ኣብዚ ደረጃ ህይወት እዚ ንዓበይቲ ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዘለካ ግንዛበ ምዕባይ ኣገዳሲ እዩ። ምጽዳቕ፣ ምቕዳስን ምድሓንን እንታይ ማለት ምዃኑ ተማሃር፤ ሰፊሕ ትልሚ ኣምላኽ ንዓለም ከምቲ ኣብ ዝሓለፉን ዝመጽኡን ፍጻሜታት ዝርአ ተረድእ፤ ከምኡ’ውን ካብ ኩሉ ንላዕሊ፣ ንሰብን ንዕዮን ናይቲ መድሓኒ፣ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ኣድናቖት ኣዕቢ። ኣምላኽ ናብ ምስሊ ወዱ ክቕይረና ይሓስብ፣ ስለዚ ኣብ ምድሪ እንታይ ከም ዝነበረን ሕጂ ኣብ ሰማይ እንታይ ከም ዝገብርን ክንፈልጥ ክንደሊ ኣሎና።
ብተወሳኺ፣ ክርስቲያናት ስለምንታይ ከምኡ ከም ዝኣምኑ መልስታት ምድላይ ኣገዳሲ እዩ። ስለምንታይ መጽሓፍ ቅዱስ እሙን እዩ ንብል? ኣምላኽ ንዓለም ከም ዝፈጠራ እንታይ እዩ ዘረጋግጸና? ስለምንታይ ኣብ ትንሳኤ የሱስ ክርስቶስ ክንእምን ኣሎና? እምነት ምህላው ኣብዚ እምነታት እዚ ክትቅመጥ እዩ ዝገብረና፣ ግናኸ ቅዱሳት ጽሑፋት ብዛዕባ ተስፋና ንዝሓቱና መልሲ ንምሃብ ድሉዋት ክንከውን እውን ይነግሩና (1 ጴጥሮስ 3:15)። ንዝጠራጠሩ መልስታት ኣለዉ፣ ከምኡ’ውን ክርስቲያናት ካብ ቀዳማይ ክፍለ ዘመን ጀሚሮም ብዝኣመንዎ ነገራት ክንተኣማመን ንኽእል ኢና (ሉቃስ 1:1፤ ይሁዳ 3)።
ሓድሽ ብድሆታት
ምስ ሓድሽ ኣረኣእያ ምምሃር፣ ሓድሽ ብድሆታት እውን ክህልዉ እዮም። ሓደ ካብኦም ገንዘብ እዩ። ብብዙሕ መገዲ ገንዘብ ንኣመንቲ ዝኾነ ዕድመ ፈተና ናይ ኣምላኽ ፍርሃት እዩ። እዚ ፈተና እዚ ብዙሕ ግዜ ኣብ ዓመታት ንብጽሕና እዩ ዝጅምር፣ ኣብዚ እዋን እዚ ምኽንያት ግዜኣዊ ስራሕ ወይ ካልእ ምኽንያት ኣብ ኪስካ ዝያዳ ገንዘብ ክህልወካ ይኽእል። ናብ ዝኸዱ ቦታታትን ንምጥቃም ዝኸውን ንጥፈታትን ዝያዳ ምርጫታት ክህልወካ እዩ። ብዙሓት ካብዚኦም ባዕሎም ጽቡቕ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም፣ ግናኸ ብዛዕባ ገንዘብ ገለ መጽሓፍ ቅዱሳዊ መትከላት ምጥቃም ኣገዳሲ እዩ።
ቀዳማይ፣ ፍቕሪ ገንዘብ ኩሉ ግዜ ናብ ሓጢኣትን ሓዘንን እዩ ዝመርሕ። ሓደ ሰብ ኣብዚ ወጥሪ ንምውዳቕ ሃብታም ክኸውን ኣይግባእን፤ ብዙሓት ኣብዚ ዓለም እዚ ውሑድ ዘለዎም እውን ፈተውቲ ገንዘብ እዮም። ልብኻ ካብዚ ሓደጋ እዚ ሓሉ። ንስራሕ፣ ንቤት፣ ከምኡ’ውን ንኣገዳሲ ነገራት ህይወት ብኣምላኽ ዝፈረሐ መገዲ ምውጥዋጥ ይከኣል እዩ፣ ኣብ ኩሉ ደረጃ ድማ ብዘለካ ክትዕገስ ትኽእል ኢኻ (1 ጢሞቴዎስ 6:6-11)።
ካልኣይ፣ ገንዘብ ካብ ሎሚ ንላዕሊ ዕላማታት ከም ዘለዎ ዘክር። ከም ወዲ ወይ ጓል ንብጽሕና ዝረኸብካዮ ውሑድ ክፋል ጥራይ ንምጥፋእ ውጥን ግበር፣ ከምኡ’ውን ንዝመጽእ ዝዓበየ ወጻኢታት ክትዕቅብ ዝከኣለካ ግበር። መጽሓፍ ቅዱስ ነዚ የበረታታዕ (ምሳሌ 6:6-8, 21:20)፣ ከምኡ’ውን ገንዘብ ክንደይ ብቕጽበት ከም ዝጠፍእ ክትገረም ኢኻ! ብተወሳኺ፣ ገንዘብካ ንመንፈሳዊ ዕላማታት ተጠቐመሉ፣ ንውልቃዊ ውጥናት ጥራይ ኣይኮነን። ዕዮ ኣምላኽ ኣብ ዓለም ግዜ ጥራይ ዘይኮነ ገንዘብ እውን የድልዮ፣ ከምኡ’ውን ክርስቲያናዊ ምሃብ እግዚኣብሔር ዝገብሮ ዘሎ ክፋል ንምዃን ብዙሓት ዕድላት ይህብ (ሉቃስ 12:33-34)። እዚ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ልምዲ እዚ ብሰሙናዊ ምትእትታው ናብቲ ኣብ ከባቢኻ ዘሎ ኣኼባ ኣመንቲ ይጅምር፣ ከምኡ’ውን እግዚኣብሔር ክትድግፎ ዝደልየካ ዝኾነ ድሌት ይሽፍን (1 ቆሮንቶስ 16:2፤ ቲቶስ 3:14)። ብሓጺሩ፣ ኣዋሃሃዲ ኩን፣ ኣጥፋኢ ኣይትኹን፤ ከምኡ’ውን ሃባይ ኩን፣ ወሳዲ ኣይትኹን።
ካልእ ብድሆ ኣብ ርክባትን ስነ-ምግባራዊ ባህርይን እዩ ዝመጽእ። ኣብዚ እዋን ህይወት እዚ ማሕበራዊ ርክብካ ዝያዳ ኣገዳሲ ይኸውን፣ ከምኡ’ውን ቀረባ ርክባት ዝያዳ ጽልዋ ይገብሩ። ኣብ ከባቢኻ ዘለዉ ሰባት ብዛዕባ ከም ፍቑራት ወዲን ጓልን ሓቢርካ ግዜ ምሕላፍ ኣጕሊሖም ክዛረቡ እዮም። ምሳሕ እዞም ርክባት እዚኦም ኣዝዩ ሓያል ክስምዓካ ይኽእል እዩ፣ ከምኡ’ውን ኣምላኽ ነዞም ስምዒታትን ምሳሕን ኣብዚ እዋን ህይወት እዚ ንምዕባይ እዩ ዝሰርዖም። ይኹን እምበር፣ ኣብዚ ርክባት እዚ ሓጢኣት እንተተፈጺሙ፣ ንነፍስኻ ዘላቒ ጉድኣት ክህልዎ ከም ዝኽእል ምግንዛብ ኣገዳሲ እዩ። ከምቲ ምሳሌታት ዝብልዎ፣ ሓሙቕ ፍሕሚ ብዘይ ምቃጽ ምሓዝ ዘይከኣል እዩ (6:27፤ 1 ቆሮንቶስ 6:18 ኣስተውዕል)።
ቅዱሳት ጽሑፋት ብዛዕባ ኩሉ ወገን ናይዚ ጉዳይ እዚ የጠንቅቑና። ኣሳጢዕቲ ፈተናታት ዘቕርቡ ረሲኣን ሰብኡትን ስነ-ምግባር ዘይብለን ኣንስትን ኣለዋ። ዕድመታቶም ኣብቲ እዋን ምጥቃም ጥራይ እዩ ዝረባረብ፣ ድሕሪኡ ዘለዉ ሳዕቤናት ከቶ ኣይጥቀሱን። ሓደ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ጥቕሲ ንሓንቲ ኣሳጢዕቲ ሰበይቲ ትገልጽ፣ «ዝተሰርቀ ማይ ጥዑም እዩ፣ ብሕቡእ ዝበልዕ እንጌራ ድማ ባህ ይብል» ትብል፤ ግናኸ «እቶም ጋሻታታ ኣብ ዓሚቕ ሲኦል ምዃኖም» ከቶ ኣይትእመንን (ምሳሌ 9:17-18)። ኣብቲ ተፈጥሮኣዊ ምሳሕና ናብቶም ፈተናታት እቲ መንፈስ ኣምላኽ ካብኦም ከርሕቐና ከም ዝደሊ ክንፈልጥ ኣሎና (ገላትያ 5:17፤ ያእቆብ 4:4-5)። ኣምላኽ ካብ ገለ ነገር እንተኣጠንቂቑና፣ ምስማዕ ኣዝዩ ጥበባዊ እዩ!
ብዛዕባ ነዊሕ ግዜ ዝጸንሑ ርክባት እውን ሓደ ነጥቢ ክንጥቀስ ኣሎና። ዝተፈላለዩ ስድራቤታት ንልምዲ ምፍቓር ብዝተፈላለየ መገዲ ይርእይዎ፣ ግናኸ ብዘየገድስ ኣረኣእያ እዚ ክንረጋግጽ ንኽእል ኢና፦ ምስ ሓደ ካብቲ ካልእ ጾታ ዝኾነ ሰብ ዓሚቕ፣ ነዊሕ ግዜ ዝጸንሕ ርክብ ክትሓስብ እንተኾይንካ፣ እዚ ድማ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ክትምርዖ ምስ እትሓስቦ ሰብ ጥራይ ክኸውን ኣለዎ። እዚ ማለት ቀረባ ዕርክነት ኣብ ኩሉ ኩነታት ናብ መርዓ ይመርሕ ማለት ኣይኮነን፤ ግናኸ እዚ ማለት እዚ ዓይነት ርክብ እዚ ንሓሳብ መርዓ ንሓስበሉ እዋን ክንዕቅቦ ኣሎና ማለት እዩ። እዚ ዓይነት መንፈሳዊን ስምዒታዊን ሓይሊ ኣብ ግዜኣዊን ግዜኣዊን ርክባት ምጥፋእ ዘይጥበባዊ እዩ፣ ከምኡ’ውን ንዝተሳተፉ ዘላቒ ጉድኣት ከስዕብ ይኽእል።
ሓድሽ ናጽነት
ኣብ ማእከል እዞም ብድሆ ዝመልኦም ምቅይያራት ህይወት፣ ምናልባት ካብ ወለድኻ ክህልወካ እትደልዮ ዝያዳ ናጽነት ዝያዳ ጭንቀት ኣይክኸውንን እዩ። እዚ ድማ ካልእ ብኣምላኽ ዝተዋህበ ድሌት እዩ፣ እዚ ድማ ኣብ እዋን ንብጽሕና ብዝያዳ ውሳነታት ብምግባርን ዝዓበየ ሓላፍነት ብምዕባይን ክትዓቢ ይሕግዘካ። ስለዚ ድሌት ናጽነት ጽቡቕ እዩ። ግናኸ ዝዓበዩ ኣዕዋፍ ቅድሚ ምብራሮም ነዊሕ ክንፊ ከም ዘለዎም ዘክር። ብዙሕ ካብቲ ምስ ወለድኻ ክስምዓካ ዝኽእል ውጥረት ዝመጽእ፣ ከም ወዲ ወይ ጓል ንብጽሕና፣ ዝያዳ ተሞክሮን ዝያዳ ጥበብን ስለ ዘድልየካ እዩ። ብተፈጥሮ፣ እዚ ኣብዚ እዋን እዚ ንምግንዛብ ከቢድ ክኸውን ይኽእል።
ሓገዝ ክኸውን ዝኽእል፣ ወለድኻ ዓበይቲ ኣሕዋት እንተሃልዮምካ እውን፣ ንሳቶም ከቶ ኣይነበሩን ንስኻ ቅድሚ ሕጂ። ወለድኻ ክርስቲያናት እንተኾይኖም ምናልባት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ፍሉይ ዓመት ናይ ንብጽሕና ህይወትካ ክትሓልፍ ከለኻ ንእግዚኣብሔር ጥበብ ይሓትቱ እዮም። ምስ ውሳነታቶም ዘይትሰማማዕ እንተኾይንካ፣ ንሳቶም ንእግዚኣብሔር ብምኽባር ንዓኻ ብምልማድን ምዕባይን፣ ብፍርሃትን መምርሕን ካብኡ ዝመጽእ ከም ዝዓብዩኻ ዘክር (ኤፌሶን 6:4)።
ኣምላኽ ንወለዲ ሓላፍነት ከም ዝሕዞም ዘክር፣ እንተደኣ ዝደለኻዮ ክትገብር እንተፈቒዶምልካ። ከም ኤሊን ሳሙኤልን ዝኣመሰሉ ኣምላኽ ዝፈርሑ ሰብኡት ደቆም ንእግዚኣብሔር ከም ዘይተኸተሉ ብምፍላጥ ሓዘን ገጢምዎም እዩ። ኣብ ጉዳይ ኤሊ፣ ኣምላኽ ንደቁ ካብኡ ንላዕሊ ከም ዘኽበረም፣ ብኽፉእ መገዶም ከም ዘይገደፎም ብሓቂ ተዛሪቡ (1 ሳሙኤል 2:29፣ 8:1-5 ኣስተውዕል)። ወለድኻ ኣብዚ ደረጃ ህይወት እዚ ክመርሑኻ ከለዉ ሓላፍነቶም ንምፍጻም ቦታ ሃቦም። ምስኦም ብዘይ ሓጢኣት ብዘይ ምኽባር ክትሰማማዕ ዘይትኽእልሉ መገዲ ኣሎ፣ ምኽንያቱ ጐይታ የሱስ እውን ኣብ ዓመታት ንብጽሕናኡ እዚ ተሞክሮ ነይርዎ (ሉቃስ 2:48-51)።
ክፋል ወለዲ
ብዙሓት ኣንበብቲ እዛ መጽሔት እዚኣ ዓበይቲ ስለ ዝኾኑ፣ ንወለዲ ገለ ሓሳባት ኣብዚ ምውሳኽ ኣገዳሲ እዩ። ኣዝዮም ንኣሽቱ ደቅኹም እንተሃልዮምኩም፣ እዚ ንዓመታት ንብጽሕናኦም ንምውጥዋጥ ፍጹም እዋን እዩ። ቅዱሳት ጽሑፋት ንወለዲ ንደቅና ከነሰልጥን ይነግሩና (ምሳሌ 22:6)፣ እዚ ድማ ንቀዳሞት ደረጃታት ህይወት የጠቓልል። ንደቂ ምእዛዝ ምምሃር ኣገዳሲ እዩ። «ኣይፋል» ወይ «ቁም» ምስ ትብልዎም፣ ኣብ ዕድመ 1፣ 2ን 3 ዓመት እውን እንተኾነ፣ ከም ዝሓሰብካዮ ክትገብር ከም ዘሎካ ከተርኢ ኣሎካ። «ናብዚ ንዓ» እንተበልካዮም፣ ንሳቶም ድማ እንተዘይሰሚዖምኻ፣ ኪድ ኣምጽኦም!
ካብ ዝበኪ ህጻን ወይ ካብ ዝቖጠዐ ወዲ ወይ ጓል ንብጽሕና ኣይትፍራህ። ጽንዓትካን ምትእምማንካን ኣብ ንቁሕ ወለድነት፣ ብግቡእ ሳዕቤናት፣ ኣብ ዝመጽእ ርክብካ ኢንቨስትመንት ክኸውን እዩ። ደቅኹም ኣብ ዕድመ 5 ወይ 8 ዓመት ዝደለይዎ ክገብሩ ከም ዝኽእሉ እንተኣሚኖም፣ ኣብ ዕድመ 15 ወይ 18 ዓመት ህይወትኩም ኣዝዩ ከቢድ ክኸውን እዩ። ገደባት ገና እንተዘይተመስሪቶም፣ ሕጂ ጀምሩ። ከቢድ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ግናኸ ሎሚ ዝግበር ጻዕሪ ወለድነት ካብ ጽባሕ ንዝመጽእ ባዶ ድሌታት ኩሉ ግዜ ይሓይሽ።
ምስ ስልጠና፣ ፍቕርን ርክብን ክህልዉ ኣለዎም። ወለዲ ከም ኣዛዦታት ሰራዊት ወይ ንጉሳዊ ነገስታት ኣብ ልዕሊ ደቆም ክሰርሑ የብሎምን። ንሕና ንታሕተዎት ኣይንእዝዝን ኢና ግናኸ ንደቂ ንመርሕ። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዝተጠቕሰ ስልጠና ደቅና ከም ዕዮ ሓደ ኣትክልተኛ እዩ፣ እዚ ድማ ንኣትክልቲ ንምዕባይ ይሕግዝ (መዝሙር 128:3)፣ ከም ዕዮ ሓደ ኣንበሳ ኣሰልጣኒ ንእንስሳታት ብጅራፍ ዝቕጽዕ ኣይኮነን። ሓደ ኣገዳሲ ምሳሌ፦ «ሕግታት ብዘይ ርክብ ዓመጽ እዩ።» ብገደባትን ክልከላታትን ጽኑዕ ኩን፤ ምምሃር፣ ምእራምን ምምካርን፤ ግናኸ ምዕባይ፣ ምፍቃር፣ ምሕላውን ምበረታትታዕን እውን። ንኣብጽሕና ዝኸውን ጥበብ ሃቦም፣ እንተዘይደለይዎ እውን (የድልዮም እዩ)፤ ከምኡ’ውን ዝደልይዎ ፍቕሪ ሃቦም፣ እንተዘይደለይዎ እውን (የድልዮም እዩ)።
ሓድሽ መዓልቲ ኣብ ቅድሚት
ኣብጽሕና፣ ህይወትኩም ኣብ ቅድሚትኩም እዩ! ሓደ ምርጫ ዝደለኹሞ መገዲ ንምምራሕ እዩ፣ ከምኡ’ውን መጽሓፍ ቅዱስ እንተደኣ መሪጽኩም እዚ ንምግባር ፍቓድ ይህበኩም እዩ። «ልብኻ ኣብ መዓልታት ንእስነትካ የሐጕሰካ» ይብል! ይኹን እምበር፣ እዛ ጥቕሲ እዚኣ ብዛዕባ ዝመጽእ ሳዕቤናት ብምዝካር ትቕጽል፤ ልብኻን ኣዒንትኻን ጥራይ እንተተኸቲልካ፣ ድሕሪኡ «ኣብዚ ኩሉ ኣምላኽ ናብ ፍርዲ ከምጽኣካ እዩ» (መክብብ 11:9)።
ካልእ መገዲ ንምምራሕ እግዚኣብሔር ንሓሳብን ንሓይሊን ናይ ዓመታት ንብጽሕናኻን ናይ 20ታትካን ዓበይቲ ነገራት ንምግባር ከም ዝጥቀመሉ ምግንዛብ እዩ። ዳንኤል ንእግዚኣብሔር ንምምራሕ ውሳነ ምስ ገበረ ንእሽቶ ነይሩ፣ ከም ውጽኢት ድማ ድሕሪኡ ንሓደ ንጉስ ንኣምላኽ ሰማይ ከም ዝእምን መሪሑ (ዳንኤል 1–4)። የሆሸባ ንሓደ ህጻን ካብ ሓንቲ ቐታሊት ንግስቲ ምስ ኣድሓነቶ ንእሽቶ ነይራ፣ ንስድራቤት ዳዊት ከምኡ’ውን ንዘርኢ መሲሕ ብመጨረሻ ኣድሓነት (2 ነገስት 11)። ኤርምያስ ኣምላኽ ንጐረባብቱ ከምኡ’ውን ንነገስታት መልእኽቲ ምስ ሃቦ ንእሽቶ ነይሩ (ኤርምያስ 1)። ሩት ንናእሚ ብምድጋፍ ናብ ስራሕ ምስ ወጸት ንእሽቶ ነይራ (ሩት 2)። ጢሞቴዎስ ናብ ሚስዮናዊ ጉዕዞ ምስ ከደ ንእሽቶ ነይሩ (ግብሪ ሃዋርያት 16)። ማርያም ምስ ዮሴፍ ካብ ገዛኣ ምስ ወጸት ናብ ቤትልሄም ምስ ከደት ንእሽቶ ነይራ (ሉቃስ 2)።
እቲ ኣብ መጀመርታ እዛ ጽሕፍቲ እዚኣ ዘሎ ኣብነት ኬሚስትሪ ክልተ ፈሳሲታት ምሕዋስን ንውጽኢታት ምዕዛብን ይገልጽ። ብሓቂ፣ ዓመታት ንብጽሕናኻ ካብ ክልተ ንላዕሊ ምንጭታት ብምሕዋስ ክምስረቱ እዮም። ብዙሓት ሕዋሳት ኣብ ዓመታት ክፈጥሩ እዮም፣ ከምኡ’ውን ገለ ካብቶም ሓንሳብ ዘፍቀርካዮም ነገራት ብሓቂ ካብቲ ሕዋስ ወጺኦም ናብ ጐድኒ ክወድቁ እዮም። ግናኸ ኣምላኽ ኣዒንቱ ኣብ ልዕሌኻ ኣለዋ! ንሱ ዓብዪ ኬሚስት ህይወትና እዩ፣ ነፍሲ ወከፍና ናብ ሰብኡትን ኣንስትን ልቦም ብምሉኡ ናቱ ዝኾነ ንምግባር ገለ ካብዚን ገለ ካብቲን ይውስኽ።
