ምምላስ ናብ ጽሑፋት

እቲ ዝዓበየ ትእዛዝ: መልእኽቲ፣ ትርጉም፣ ተግባራዊ ምትግባር

ቢል ቫን ራይን
20 ሚያ 2024
7 ዝተሓተ ንባብ

ሓደ ምሁር ሕጊ ንሓደ ጽቡቕ ናይ መለኮታዊ ክርክር ኩሉ ዝጓሂ ዝነበረ፣ የሱስ ንሓደ ካብቶም ተጠራጠርቲ ዝቐረበሉ ፈተና ክስዕር ከሎ ተዓዘበ፣ እሞ ነቲ ክርክር ዝፈጥር ዝነበረ ራቢ ብናይ ገዛእ ርእሱ ፈተና ክዋግኦ ወሰነ። ዕላማኡ ካብቲ ንየሱስ ንምጥባር ወይ ንምሕፋር ጥራይ ዝደለዩ ዝበለጸ ከም ዝነበረ ተስፋ ንገብር። ከመይ ዝበለ ይኹን እምበር፣ የሱስ ንዕኡ (ንዓና ድማ) ንሓያል ምሕሳብ ዝኸውን መግቢ ሃቦም።

መልእኽቲ

እቲ ምሁር ሕጊ ከምዚ ኢሉ ሓተተ፣ « ኩሎም (በቲ እቲ ኣብ መጽሓፍቲ ራቢ ብዙሓት ሚእቲ ዝቑጸሩ ነበሩ)፣ እቲ ዝበለጸ ኣየናይ እዩ?»

የሱስ ከኣ ክልተ ሓደ ኾይኖም ዝተጠቕለሉ ሃቦ: «እቲ ዝበለጸ ... ሓደ እዚ እዩ: ‘ስማዕ እስራኤል፣ እግዚኣብሔር ኣምላኽና፣ እግዚኣብሔር ሓደ እዩ። ንእግዚኣብሔር ኣምላኽካ ብምሉእ ልብኻን ብምሉእ ነፍስኻን ብምሉእ ኣእምሮኻን ብምሉእ ሓይልኻን ኣፍቅሮ’ ()። እቲ ኻልኣይ ከኣ እዚ እዩ: ‘ንብጻይካ ኸም ነፍስኻ ኣፍቅሮ’ ()። ካብዚኣቶም ዝዓቢ ትእዛዝ የልቦን» ()። ከኣ ናይ የሱስ መደምደምታ ከምዚ ኢሉ መዝገቦ: «ኩሉ ሕግን ነብያትን ኣብዚኣተን ክልተ ይምርኮስ» ( NIV)።

እቲ ናይ ክፋል ናይ የሱስ መልሲ ካብቲ ዝደግም ጽሑፍ ዝመጸ እዩ ()። እዚ ሓጺር ኣብ መንጎ እቶም ሃይማኖተኛታት ኣይሁድ ብ«ሸማ» ተባሂሉ ዝፍለጥ ነበረ – ንሳቶም ከኣ ኩሉ ንግሆን ምሸትን ይደግምዎ ነበሩ። እታ ሸማ ካብታ ናይቲ ቀዳመይቲ ዝመጸት እያ: «ስማዕ (ሽማዕ)፣ እስራኤል»። ንሳ ነቲ ናይቶም ቀዳሞት ኣርባዕተ ፣ ንኣመለኻኽታን ባህርይን ሰብ ናብ ኣምላኽ – ነቲ ቀጥታዊ ርክብ – እትገዝእ፣ ትሕዝቶ ትገልጽ።

የሱስ ካልእ ጽሑፍ ተወሳኺ ትእዛዝ ብምውሳኽ ነቲ ሸማ ስርዓት፣ ከምኡ’ውን ንምግላጽ ዝኸብድ ሃይማኖታዊ ስርዓት፣ ናብ ኣዝዩ ተግባራዊ፣ ክርአ ዝኽእልን ክዕቀን ዝኽእልን ናይ ኣነባብራ መስፈርት ለወጦን ኣሐደሶን። እቲ ዝወሰኾ ነቲ ሓሙሽተ ክሳብ ዓሰርተ ዘለዉ ፣ ንኣመለኻኽታን ባህርይን ኣብ መንጎ ሰባት – ነቲ ኣግድማዊ ርክብ – ዝገዝኡ፣ ትሕዝቶ የሕጽሮ። ደራሲ ስኮት ማክናይት ነዚ ዝተሓደሰ ዓቢ ትእዛዝ ኣብ መጽሓፉ ብተመሳሳሊ ስም « የሱስ» ኢሉ ይጽውዖ (Paraclete Press, ’04)።

የሱስን ጳውሎስን ነዚ ኣተኩሮ – ብሓቂ ነቲ ኣተኩሮ ኣምላኽ ናብ ብምልዋጥ – ነቲ ኣግድማዊ ክፋል ከም ትእዛዝ ብምጥቃስ ዘሐይሉሉ ካልኦት ኣጋጣሚታት ምዕዛብ መምህርነት ኣለዎ።

የሱስ ከምዚ በለ: «ስለዚ ኸኣ ሰብ ኪገብረልኩም እትደልይዎ ዘበለ ኹሉ ንስኻትኩምውን ንሰብ ግበሩሉ: እዚ ግና ሕግን ነብያትን እዩ» ()። እቶም ካልኦት ክልተ መደምደምታኡ ኸኣ ምስዚ ሓደ ኣዝዮም ዝመሳሰሉ እዮም (፤ )።

ነዚ ኣተኩሮ ኣብ ኣብ ሰለስተ ፍቕድታት ሰለስተ ደገሞ: «ንሓድሕድኩም ምፍቓር እንተ ዘይኮይኑ: ኣይትሃሉኹም: ከመይሲ ነቲ ሓውኡ ዜፍቅር ንሕጊ ፈጺምዎ እዩ። እቲ: ኣይትዘሙ: ኣይትቕተል: ኣይትስረቕ: ኣይትምነ: ዚብል ትእዛዝ: ካልእ ትእዛዝውን እንተሎ: ኣብዛ ሓንቲ ቓል እዚኣ ተጠቕሊሉ ኣሎ: ንብጻይካ ኸም ነፍስኻ ኣፍቅሮ። ፍቕሪ ንብጻያ እከይ ኣይትገብርን እያ። ስለዚ ፍቕሪ ምፍጻም ሕጊ እያ።» ከኣ ኣብ ሓደ ደጊምዎ: «እቲ ዅሉ ሕጊ ኣብ ሓንቲ ቓል ተጠቕሊሉ ኣሎ: ንብጻይካ ኸም ነፍስኻ ኣፍቅሮ።»

ትርጉም

ካብዚ እንታይ ክንመሃር ኣሎና? ንየሱስ ይጻረሮ ድዩ? የሱስ ንርእሱ ይጻረር ድዩ? ንሕግን ንኣምላኽን ሰብኣዊ ኣተኩሮ ንምግባር የንእስዎም ድዮም? ብርግጽ ኣይፋሉን! ትምህርቲ እዚ እዩ: ንብጻየይ ዘለኒ ፍቕሪ ብግህዶ ክርአ ከሎ ጥራይ እዩ ፍረ ዝህብ። ንብጻየይ ከም ዝፍቀሮ ኣይፈልጥን እዩ እንተ ዘይርእየኒ ብተግባራዊ መግለጺ ፣ ፍቕሪ፣ ምትሕስሳብ፣ ምትሕልላይ ወይ ጽቡቕ ድሌት ናብኡ። ብርግጽ፣ ኣምላኽ ንልበይ ስለ ዝፈልጥ ንዕኡ ከም ዝፈቕሮ ይፈልጥ እዩ፣ ግን በቲ እቲ ናይ «ሃይማኖታዊ» ምፍቃረይ ንብጻየይ ዝገብሮ የብሉን። ኣምላኽ ናብኡ ዘለኒ ፍቕሪ ብግህዶን ብተግባራዊ መንገዲን ክርአ ይደሊ። ስለዚ ኸኣ ያእቆብ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ: « ብዘይ ተግባር ምዉት እዩ» ()።

እዚ ጥራይ ኣይኮነን። ኣምላኽ ንርእሱ ንብጻየይ ይፈቅሮ፣ እኳ ደኣ ብጻየይ ገና ብፍቕሩ ዘይፈልጥን ዘይተጸልወን እዩ። ኣምላኽ ንዓይ (ንዓኻ ድማ) ንፍቕሩ ናብ ብጻየይ/ብጻይና ክኸውን ይደሊ። ንብጻየይ ከም ነፍሰይ ኣብ ምፍቃር እሙንን ትጉህን እንተኾንኩ (እዚ እዩ እቲ ጥራት ናይ ፍቕረይን ቅድሚያኡን)፣ ንሱ ንፍቕሪ ኣምላኽ ክፈልጥን ናብኡ ክስሓብን ይኽእል እዩ፣ ምኽንያቱ እቲ ኣምላኽ ንዕኡ ዘለዎ ሓልዮት ስለ ዝኾነ።

ግን ሓንቲ ጸገም ኣላ: ብገዛእ ርእሰይ ንኻልእ ሰብ ከም ነፍሰይ ክፈቅር ኣይክእልን እየ። ርእሰይ ንዝኾነ ይኹን ክፈቅር ኣይክእልን እየ። ከም ንጹሃት ሓጥኣን ሰባት፣ ፍቕሪ ርእስና እዩ እቲ ነባሪ ባህርይና፣ እቲ ንቡር ኣሰራርሓና። ግን ኣምላኽ ኣብ ውሽጥና ርእሰ-ማእከልነት ናብ ካልእ-ማእከልነት ዝለወጥ ዓቢ ለውጢ ከምጽእ ይደሊ። ኣምላኽ ነቲ ናይ መወዳእታ፣ ፍጹም፣ ዝኾነ ናብ ዝበጽሕ ፍቕሩ ኣብ ውሽጥና ኣንቢሩዎ ኣሎ፣ ስለዚ ኸኣ ንሕና ክንሰትዮን ንህልውናና ክመልኦን ክንፈቕደሉ ከሎና፣ ነቲ ሰብኣዊ ዘይከኣል – ንሓደ ርእስና ዝኾነ ነገር ምፍቃር – ከም ንገብር የኽእለናን የነቓቕሰናን።

እዚ ኣብ ክልተ ይፍጸም። ቀዳማይ፣ ፍቕሪ ኣምላኽ ክቕበልን ብምሉእ መንፈሰይ፣ ነፍሰይ፣ ኣእምሮይን ሓይለይን ክምልሰሉ ከሎኹ፣ ፍቕሩ ርእሰይ ናብ ኣምላኽ፣ እቲ ዝበለጸ ናይ ፍቕሪ ዕላማን ምንጪ ፍቕርን፣ የውጽኣኒ። ድሕሪኡ፣ ከምኡ ናብ ወጻኢን ርእሰይን ምስ ተመለስኩ፣ ነቲ ምላሽ ኣብ ፍቕሪ ንኻልኦት ሰባት እውን ከምኡ ክጥቀመሉ ድሉው እኸውን። እዚ እዩ እቲ ናይ የሱስ ኣገባብ ኣብ ምድራዊ ኣገልግሎቱ። ብዘይ ፍቕሪ ዝጠፍኡ ዝነበሩ ሰባት ተኸቢቡ ከሎ፣ ብቐጻሊ ኣብቲ ናይ ኣቦኡ ፍቕሪ ብቅርበት ይሕጎስ ነበረ፣ እዚ ድማ ብዕብይና ብኣኡ ኣቢሉ ናብቶም ዝተንከዮም ይውሕዝ ነበረ።

እንደገና፣ እዚ ዝመጽእ ብምስ ብጻየይ ከም ዕላማ ብምጥማት ኣይኮነን፣ ግን ኩሉ ብኣምላኽ ከም ምንጪ ብምጥማት እዩ። ኣተኩሮይ ኣብ ሰባት እንተኾይኑ፣ ንሳቶም ኣብ ምፍቃር ክድክምን ክወድቕን እየ፤ ፍቕረይ ክነቅጽን ክደርቕን እዩ። ኣምላኽ እዩ እቲ ምንነት ፍቕርን ዘይውዳእን ዘይነቅጽን ምንጪ ፍቕርን። ንፍቕሩ ድሉው ክኸውን ከሎኹ ድማ፣ ንፍቕሩ ናብ ካልኦት ዝውሕዝ እኸውን። «ንሕና ንፈቅር፣ ምኽንያቱ ንሱ ቅድም ንዓና ፈቒሩና» (1 )።

ምትግባር

ንኣምላኽ ብምሉእ ልብና፣ ነፍስና፣ ኣእምሮናን ሓይልናን ብሓቂ ምፍቃር ካብቲ ብቐጻሊ፣ ብንጹር ብፍቕሩን ሕብረቱን ተጠሚቕና ምንባር ዝፍጠር ምላሽ እዩ፣ እሞ እታ ፍቕሪ ንዓና ክትመልኣና ከላ ርእስና ክንሓስብን ክንሰርሕን ትድርኸና። «ኣምላኽ ንዓለም ከምኡ ስለ ዝፈቐራ» ()፣ ፍቕሩ ኣብ ውሽጥና ክዕጸው ኣይፈቅድን እዩ። ናብ ውሽጥና እንተ ወሓዘት፣ ኣብ ምትእስሳርና ምስ ሰባት ካብና ክትወጽእ እያ። የሱስ ከምዚ በለ: «እቲ ኣነ ዝህቦ ማይ ኣብ ውሽጡ ናብ ናይ ዘለኣለም ዝፍልፍል ምንጪ ማይ ክኸውን እዩ» ()።

ስለዚ፣ ብመወዳእታ፣ እቲ ንሰባት ዘሎና ግህዶን ዝርአን ፍቕሪ ንኣምላኽ ዘሎና ዘይርአ ፍቕሪ መርትዖን መረጋገጺን ይኸውን: «ሓደ ሰብ: ንኣምላኽ ኤፍቅሮ: እናበለ ንሓዉ ዚጸልእ እንተ ኾይኑ: ሓሳዊ እዩ። ከመይሲ ነቲ ዝርኣዮ ሓዉ ዘየፍቅር: ነቲ ዘይርኣዮ ኣምላኽ ኪፈቅር ኣይክእልን እዩ» (1 )።

ስለዚ፣ ንኣምላኽ ዘሎና ፍቕሪ ንሰባት ብምፍቃር ንገልጾ፣ በዚ ድማ ነቲ ዝዓበየ ትእዛዝ ንፍጽም። እዚ እዩ እቲ ንሚስዮናውያን ዝድርኽ መርገጺ። ንሳቶም ናብ ርሑቕ ኩርናዓት ይኸዱ፣ ነቶም ኣምላኽ ከም ዝፈቕሮም ዘይፈልጡ ሰባት ንምብጻሕ። ኣብ መንጎኦም ይነብሩ፣ ምእንቲ ኣምላኽ ህይወቶም ክበርህን ሰባት ናብኡ ክስሕብን። እዚ እዩ እቲ መርገጺ ስጋዌ: ኣምላኽ ብሰብኣዊ መልክዕ መጸ፣ ምእንቲ ንሰባት ብቅርበት ክፈቅር። የሱስ ናብ ተመሊሱ ኣሎ፣ ግን ኣምላኽ ኣብ ውሽጥና « ዝለበሰ» እዩ፣ ንሕና ምስ ጎረባብትና ክንራኸብ ከሎና።

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia