ኣብቲ ዘንበብናዮ ጥቕስታት፣ ኣብዚ ምዕራፋት እዚ ተመዝጊቡ ዘሎ ኩሉ ውድቀትን ምፍራስን ከም ዝነበረ እኳ እንተኾነ፣ ኣብ ቤተ ክርስትያን ፊላደልፍያ ግን እግዚኣብሔር ፍሉይ ሓጎስ ዚረኽበሉ ነገር ከም ዘሎን፣ ንኣባላት እዛ ጉባኤ እዚኣ ዚዛረቦ ፍርዲ ኸም ዘይብሉን ምርኣይ ብሩኽ እዩ።
ኩነታት ውድቀት ቤተ ክርስትያን
ኣብ ቀዳማይ ምዕራፍ ክብሪ ወዲ ሰብ ይቐርበልና። ኣብ ካልኣይን ሳልሳይን ምዕራፋት ከኣ ብባህሪ ዳኛ ኮይኑ ኣብ ማእከል ኣብያተ ክርስትያን ይኸይድ፤ ኣብ ኤፌሶን ከኣ፡
“ንቀዳማይ ፍቕርኻ ሓዲግካዮ ኢኻ”
ምባል ምስ በለ፡ ነቲ ቀንዲ ምኽንያት ውድቀት ቤተ ክርስትያን ይትንክዮ።
“ግብሪ እምነትኩምን ጻዕሪ ፍቕርኹምን ትዕግስቲ ተስፋኹምን” (1 ተሰሎንቄ 1:3)፣
እዚ ኹሉ እዚ ብእግዚኣብሔር ብዛዕባ ኤፌሶን ተጠቒሱ እኳ እንተኾነ፣ ኣብ ተሰሎንቄ ዝተረኽበ ምንጪ ተግባራት፡ እምነት፣ ፍቕሪ፣ ተስፋ ግን ኣይተጠቕሰን፤ ኣብ ክንድኡ፣ ንውድቀት ፍቕሪ የስተውዕል። ኣብዚ ምዕራፋት እዚ ተመዝጊቡ ዘሎ ኩሉ ውድቀት ካብ ምሕዳግ ቀዳማይ ፍቕሪ ዝመጸ እዩ፣ ከምኡ’ውን ምውሳድ መብራህቲ ምስክርነት ንክርስቶስ።
ኣብቶም ቀዳሞት ሰለስተ ኣብያተ ክርስትያን፣ እዚኦም ድማ ብትንቢታዊ መገዲ ተኸታተልቲ ደረጃታት ህዝባዊ ታሪኽ ቤተ ክርስትያን ዚገልጹ እዮም፣ እቲ ንስዕራይ ዚቐርብ መልእኽቲ ነቲ ምዕዳን ይስዕብ፡
“እዝኒ ዘለዎ፡ መንፈስ ንኣብያተ ክርስትያን ዚብሎ ይስማዕ።”
እዚ ቅደም ተኸተል እዚ ኣብቶም ናይ መወዳእታ ኣርባዕተ ኣብያተ ክርስትያን ተገልቢጡ ኣሎ፣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ እዚኦም ድማ ምምጻእ እግዚኣብሔር ተጠቒሱ ኣሎ፣ እዚ ድማ ኣብኦም ዝተሳእለ ኩነታት ክሳዕ መወዳእታ ኸም ዚቕጽል ብርግጽ የርኢ። ምብልሻው ሮማዊነት፣ ምውዳቕ ፕሮተስታንቲዝም፣ እምነት ፊላደልፍያ፣ ከምኡ’ውን ምዝሕሓል ላኦዲቅያ ኩሉ ኣብታ እግዚኣብሔር ምስ ዚመጽእ እትእመን ቤተ ክርስትያን ኪርከብ እዩ።
እግዚኣብሔር ምስ ዚመጽእ፣ እታ እትእመን ቤተ ክርስትያን፣ ንሳ ድማ ካብ ኣፉ ኺተፍኣ እዩ፣ ከምቲ ጸኒሑ ኣብዚ መጽሓፍ እዚ ዚርአ፣ ኣብ ትሕቲ መለኮታዊ ፍርዲ ኽትከውን እያ። ሎሚ ቤተ ክርስትያን ኣብ ኩነታት ላኦዲቅያ፣ ብምዝሕሓልን ንክርስቶስ ብዘይምግደስን ተመዝጊባ ኣይትርአናን ድያ? ክርስቶስ ኣብ ደገ እታ እትእመን ቤተ ክርስትያን ይኹሕኩሕ ኣሎ፣ ንውልቀ ሰብ ግን ቃሉ እዚ እዩ፦
“ሓደ እኳ ድምጸይ እንተ ሰምዐ እሞ ማዕጾ እንተ ኸፈተ፣ ናብኡ ኽኣቱ እየ፣ ምሳኡ ድማ ክድግስ እየ፣ ንሱ ድማ ምሳይ።”
ምብልሻው ቤተ ክርስትያን እኳ እንተሃለወ፣ እቲ እሙን ውልቀ ሰብ ምስ እግዚኣብሔር ሕብረት ኪህልዎ ይኽእል እዩ፣ ከምኡ’ውን እቲ ኩሉ ብሩኽነት እዚ ንልብና ዚዛረቦ።
ባህሪ ፊላደልፍያ
ትርጉም ፊላደልፍያ ፍቕሪ ኣሕዋት እዩ፣ ንቓልን ስም እግዚኣብሔርን ከምቲ ቅዱስን ሓቀኛን ምግላጾም ድማ ፍቕሪ ኣሕዋት ጥራይ ዘይኮነስ፣ ንጐይታ የሱስ ባዕሉ ዘለዎም ፍቕሪ’ውን የርኢ። ምስ ኤፌሶን ክንደይ ዓብዪ ፍልልይ እዩ፣ ኣብኡ ቀዳማይ ፍቕሪ ተሓዲጉ ነበረ። እቲ መልእኽቲ ንመልኣኽ ቤተ ክርስትያን፣ ንወኪል ስልጣን ኣብታ ጉባኤ፣ ነቲ ሓላፊ ኣካል እዩ።
እግዚኣብሔር ንርእሱ ንፊላደልፍያ ዝገለጸሉ መገዲ
ከምቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ መልእኽቲ፣ እግዚኣብሔር ንርእሱ ብፍሉይ መገዲ የቕርብ፤ ኣብዚ ድማ ከምዚ ኢልና ነንብብ፦
“እዚ ነገር እዚ ዚብሎ እቲ ቅዱስ፣ እቲ ሓቀኛ፣ እቲ መፍትሕ ዳዊት ዘለዎ፣ እቲ ዚኸፍት እሞ ሓደ እኳ ዘይዓጽው፡ ዚዓጽው እሞ ሓደ እኳ ዘይከፍት።”
ዋጋ ቓልን ስልጣኑን ካብቲ ዚዛረብ ዘሎ ባህሪ ይወስድ።
“እቲ ቅዱስ”
እግዚኣብሔር ንርእሱ “ቅዱስ” ብምባል፣ ንሱ ካብቶም ናቱ ኣብ ቅድሚ ዓለም ብምስክርነት ሓደ ዓይነት ባህሪ ኺህልዎም ከም ዚጽበ ይገልጽ፣ ከምቲ ጴጥሮስ ኣምላኽ ካብ ህዝቡ እዚ ኹሉ ግዜ ኸም ዝደለየ ዚሕብር፣ ከምዚ ምስ በለ፦
“ቅዱሳት ኩኑ፣ ኣነ ቅዱስ እየ እሞ።”
ኣምላኽ ካብ ህዝቡ ብጥንቲ ዝደለዮ፣ ሎሚ ኣብ ቅዱሳን ኪረጋገጽ ይኽእል እዩ፣ ምኽንያቱ ኣምላኽ ንቅድስና ሓይሊ ኪኸውን ቅዱስ መንፈሱ ሂቡና እዩ።
“እቲ ሓቀኛ”
የሱስ ከምኡ’ውን “እቲ ሓቀኛ” እዩ። ኣብ ምድሪ ከሎ ከምዚ በለ፦
“ኣነ እየ መገዲ፣ ሓቅን ህይወትን።”
ኣብ ምድሪ ንኹሉ ሓሳባትን ባህሪ ኣምላኽን ፍጹም ገላጺ ነበረ፣ እቲ ኣቦ ብምሉኡ ዝተገለጸሉ እዩ። ግን ከም “እቲ ሓቀኛ” እግዚኣብሔር ብምሉኡ እሙን ዝኾነ እዩ፣ ንኹሉ መለኮታዊ ፈተና ከም ሰብ ፍጹም ዝመለሰ፣ ከምኡ’ውን ንሰብ መለኮታዊ መለክዒ ፍጽምና ዝኾነ እዩ። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኩሉ ኣብ ከባቢና ብግርምታት ዝመልአሉ ዘመን፣ ኣብ ስጋ እምነት ከይህልወና ዝመሃርናሉ፣ ኣብቲ “ሓቀኛ” ብምሉእ እምነት ክንዕርፍ ንኽእል ኢና፣ ንሱ ኣብ እምነቱ ቋሚ ምዃኑን ንኹሉ ነገር ኩሉ ግዜ ኸም እንእምኖን እናፈለጥና።
“እቲ መፍትሕ ዳዊት ዘለዎ”
“መፍትሕ ዳዊት” ብምሓዝ፣ እቲ ብሩኽ እግዚኣብሔር ብመለኮታዊ ስልጣን ይዛረብ፣ ከምኡ’ውን ናብ ሃብቲ መለኮታዊ ምግላጽ መገዲ ኺኸፍት፣ ከምኡ’ውን ንምስክርነት ብዛዕባ ርእሱ ከምቲ ቅዱስን ሓቀኛን ማዕጾ ኺኸፍት ስልጣን ኣለዎ። ኣብ ዓለም እንተ ንነብር፣ ሰይጣን ኣምላኽን መስፍንን ዝኾነሉ፣ ኩሉ ሓይሊ ጸላኢ ክርስቶስ ንቅዱሳኑ ኣብዚ ናይ መወዳእታ ዘመናት ዝኸፈቶ ማዕጾ ኺዓጽው ከም ዘይኽእል ምፍላጥና ጽቡቕ እዩ። ኩሉ ብዛዕባ ነገራት ኣምላኽ ኣብ ኢድ ጐይታ የሱስ ድሕንነት ኣለዎ፤ ንሱ ማዕጾ እንተ ኸፈተ፣ ሓደ እኳ ኺዓጽው ኣይክእልን፤ ንሱ ምስ ዚዓጽው፣ ሓደ እኳ ኺኸፍት ኣይክእልን። እቲ ምስክርነት ናትና ኣይኮነን፣ ናቱ እዩ፣ ስለዚ ንኹሉ ንሓጎሱ ንኽብሪ ኣምላኽን ኪሰርዕ ንርእዮ።
ግብሪ ፊላደልፍያ ዝተመስገነ
ቃላቱ ብዛዕባ ግብሮም ከምቲ ንኤፌሶን ዝተባህለ እዩ፦
“ግብርኻ እፈልጥ እየ”፤
ግን እቲ ዚስዕብ ንሓሳባቱ ብዛዕባኦም ንኽንርኢ የኽእለና። ንፍቕሮም ኣይነቕፎምን፣ ግን ሓደ ማዕጾ ይቕርበሎም፣ ሓደ እኳ ኺዓጽዎ ዘይክእል። ግብሮም ዓበይቲ ግብሪ ጴንጠቆስጠ ኣይነበረን፣ ኩሉ ኺርእዮ ዝኽእል፤ “ንእሽቶ ሓይሊ” ጥራይ ነበሮም፣ ግን ንሱ ነቲ ብንጹር ድኻም ንዓይኑ ዝተሰርሐ ነገር ኣስተውዓለ፣ ንምጽዳቕ እቲ ኣብ ከባቢ ዝነበረ ዓብዪ ሃይማኖታዊ ምእማን ኣይኮነን።
ቓሉ ምሕላው
ክርስቶስ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ዘመን ዚፈትዎ ነገር ይነግረና፦
“ንስኻ…ቓለይ ሓሊኻ ኢኻ፣ ስመይ ድማ ኣይከሓድካን።”
መገዶም ንትምኒት ክርስቶስ ቀሊል ምእዛዝ ነበረ፤ ንሱ ዝተዛረቦም ንኣኦም እኹል ነበረ። ትእዛዛቱ ፍሉያት ድሌታት እዮም፣ ግን ቃሉ ምሉእ ስፋሕ ሓሳባቱን ድሌታቱን ንናቱ እዩ። ኣብቲ ሃይማኖታዊ ዓለም ስሙ ዚእመንሉ ዘመን፣ ንዕኡ ዝኸሓደሉን ቃሉ ዝሓድገሉን፣ ንልቢ ክርስቶስ ቃሉ ዚግደሱሉን ኪገብርዎ ዚደልዩሉን ምርኣይ ክንደይ ባህ ዜብል እዩ።
ስሙ ዘይምኽሓድ
ፊላደልፍያውያን ስም ክርስቶስ ኣይከሓዱን። እዚ ኣሉታዊ ባህሪ እኳ እንተኾነ፣ ክንደይ ብሓይሊ ብዛዕባ እቲ ዓብዪ ምጥፍፋእ ናይቲ ብዙሕ ኣብታ እትእመን ቤተ ክርስትያን፣ ንስሙ ዝኸሓዱ፣ ይዛረብ። ብሓቂ ብስም ክርስቶስ ዚግደሱ ክንደይ ውሑዳት እዮም። ኩሉ ክርስትያን እየ ዚብል ሰብ ስም ክርስቶስ ይጸውር፣ ኩሉ ተግባሮም ድማ ኣብ ስሙ ይንጸባረቕ። ነቲ ክብሪ ዝመልኦን ክቡርን ስም ዘይግደሱሉን ዘይሓስቡሉን፣ ብመገዶምን ኣካይዳኦምን ዚኽሕድዎ፣ ንዕኡ ዓብዪ ዘይምኽባር ገበነኛታት እዮም። ንሳቶም ዘይግደሱሉ ይኾኑ፡ ንሱ ግን ኣይኮነን። ከምኡ’ውን ነቶም ስሙ ዚሓስቡሉን ኣብዚ ዓለም እናሓለፉ ኣብ ዝርዝር ናይ መዓልታዊ ህይወት ኬኽብርዎ ዚጽዕሩን ኣይርስዖምን።
ክርስቶስ ኣብ ምትእኽኻባት ምኽባር
ንቓልን ስም ክርስቶስን ኣብ ውልቃዊ ህይወትና ጥራይ ዘይኮነስ፣ ኣብ ምትእኽኻባትና’ውን ክንግደሰሉ ኣሎና። ንሱ ከምዚ ኢሉ ኣሎ፦
“እዚ ንመዘከርታይ ግበሩ”
እቶም ቃሉ ዚውድሱ ድማ ብሓጎስ ንእግዚኣብሔራዊ ድራር ኪሳተፉ ይእከቡ፣ ብኸምቲ ንሱ ባዕሉ ዝሰርዖ፣ ንቓሉ ምላሽ ንምሃብ። ብዛዕባ ምትእኽኻባትና፣ ቃሉ’ውን ንዝክር፦
“ክልተ ወይ ሰለስተ ብስመይ ኣብ ዝተኣከቡሉ፣ ኣነ ኣብ ማእከሎም ኣሎኹ።”
ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ምትእኽኻባት፣ ኩሉ ብመሰረት ቃሉ ኺካየድ ኣለዎ፣ ከምኡ’ውን ብስሙ ከም ዝተኣከብና ብምፍላጥ፦ ክብሪ ስሙ ምስ ኣካይዳ ቅዱሳን ኣብ ምትእኽኻባቶም ተኣሳሲሩ ኣሎ።
