ኣገዳስነትን መጽሓፍ ቅዱሳዊ ኣገባብ ስርዓት ቤተ ክርስትያንን

ሕቶ፦

ብዛዕባ ኣገዳስነት ስርዓት ቤተ ክርስትያን ዝያዳ መብርሂ የድልየኒ። መጽሓፍ ቅዱሳዊ ኣገባብ ስርዓት እንታይ እዩ? ገሊኦም ሰባት ካብ ሓደ ጉባኤ ናብ ካልእ ጉባኤ ዝጎዩ ዘለዉ ስለምንታይ እዩ? ብዛዕባ ዝገበርዎ ጌጋ ስርዓት ከይግበረሎም ኢሎም ድዮም?

መልሲ፦

ብዛዕባ እዚ ሓሳብ እዚ ብዙሕ ተጻሒፉ ኣሎ። ንዝተሓተቱ ሕቶታት ንምምላስ ሓጺር ክንከውን ንደሊ፣ ግናኸ ነዚ ንምግባር ቅዱሳት ጽሑፋት ብዛዕባ ጉባኤ እንታይ ከም ዝምህርን፣ ብብርሃን እዚ ድማ እቲ ከባብያዊ ጉባኤታት እንታይ ክኸውን ከም ዘለዎ ምግንዛብ ኣገዳሲ እዩ። ክንጅምር ከለና፣ ንጉባኤ (ወይ ቤተ ክርስትያን) ብዓብዪ ፊደል ብምጽሓፍ ንፍለዮ፣ እዚ ድማ ኩሎም ምእመናን ዝርከብዎ እዩ። ንሓደ ጉባኤ (ወይ ቤተ ክርስትያን) ኣብ ዝኾነ ይኹን ከባቢ ክንጠቅስ ከለና ድማ ንእሽቶ ፊደል “a” ወይ “c” ንጥቀም።

ቅድሚ ኩሉ፣ ጉባኤ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት ምዕራፍ 2 መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልዕሊ 120 ሰዓብቲ ጐይታ የሱስ ምስ ወረደ ሓደ ኣካል ኮይኖም ከም ዝጀመሩ ምግንዛብ ኣገዳሲ እዩ። እዚ እዩ እቲ መጽሓፍ ቅዱስ ጥምቀት መንፈስ ኢሉ ዝጽውዖ፣ እዚ ቃል እዚ ድማ ሎሚ ብዙሕ ግዜ ብጌጋ ይጥቀመሉ። እቲ ዓሰርተ መዓልቲ ቅድሚኡ ናብ ሰማይ ዝዓረገ ጐይታ የሱስ፣ ርእሲ እዚ ኣካል እዩ። ሰለስተ ሽሕ ካብቶም ኣይሁዳውያን፣ ጴጥሮስ ኣምላኽ ንየሱስ ካብ ምዉታት ከም ዘተንስኦን ናብ የማናዊ ኢዱ ከም ዘዕረጎን ዝሰበኾ ምስ ሰምዑ፣ ነዚ ቃል እዚ ተቐቢሎም ተጠሚቖም፣ በዚ ድማ ናብ ጉባኤ “ተወሰኹ” (ቁ.41 NKJV)። እዋን እናሓለፈ ምስ ከደ፣ ጐይታ ንዝድሕኑ ናብ ጉባኤ ይውስኾም ነበረ። ንሳቶም ኣይተጸንበሩን፦ ጐይታ ወሰኾም። በዚ ድማ ጉባኤ ከም ህያው ኣካል ደኣ እምበር ከም ውድብ ኣይዓበየን፣ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት ብቕልጡፍ እናዓበየ፣ ሳምራውያንን ድሕሪኡ ድማ ኣህዛብን ከይተረፉ ኣጠቓለለ።

ድሕሪ ምጅማሩ ሓደ ኣካል ኮይኑ ኣብ የሩሳሌም፣ ጉባኤ ብስደት ከምኡ’ውን ብወንጌላዊ ስብከት ተበታተነ፣ በዚ ድማ ኣብ ብዙሓት ከባብያት ጉባኤታት ተበራበሩ። ይኹን እምበር፣ ቅዱሳት ጽሑፋት ንጉባኤ ሓደ ኣካል ገይሩ እዩ ዘቕርቦ፣ ብዙሓት ኣካላት ገይሩ ኣይኮነን። ከባብያዊ ጉባኤታት ኩሉ ግዜ ክዝክሩ ዝግባኦም፣ ንሳቶም ነጻ ዝኾኑ ሕብረታት ኮይኖም ንጐይታ ጥራይ ተሓተትቲ ከም ዘይኮኑ፣ የግዳስ ንሳቶም እቲ ሓደ ጉባኤ ከባብያዊ ውክልና ጥራይ ምዃኖም እዩ፣ እዚ ድማ ጐይታ ንሰባት ከም መድሓኒኦም ምስ ዝኣምኑሉ ይውስኾም ኣሎ። ኣስማት ዝተፈላለዩ ኣቢያተ ክርስትያን (Denominations) ከምኡ’ውን ከባብያዊ ኣቢያተ ክርስትያን (churches) ብመሰረት 1 ቈረንቶስ 1:10-13፣ ኤፌሶን 4:1-6 ከምኡ’ውን ካልኦት ብዙሓት ክፍሊ ቃል ኣምላኽ ዝምህሩና ዘይመጽሓፍ ቅዱሳውያን እዮም። ኣምላኽ ኣብ ዝተወሰኑ ትምህርቲ ወይ ተግባራት ዝተመስረቱ ውድባት ክርስቲያናት ንሓድሕዶም ዝፈላልዩ ኣይድግፍን ወይ ኣይፈቅድን።

ንመወዳእታ ሕቶታት ንምምላስ ነዚ ጽሑፍ ዘበገሱ፣ ከባብያዊ ጉባኤታት ንሓድሕዶም ነጻ ኮይኖም ክሰርሑ እንተኾይኖም፣ ኣብ ክንዲ ንሓድሕዶም ብምውካል ኣብ ጐይታ፣ ርእሲ ጉባኤ፣ ዝተገብሩ ውሳነታት ዘኽብሩ፣ እዚ ንሰባት ካብ ሓደ ጉባኤ ናብ ካልእ ጉባኤ ንኽጎዩ መገዲ ይኸፍተሎም፣ እዚ ድማ ንዝገብርዎ ዘለዉ ጌጋ ወይ ንዝሕዝዎ ዘለዉ ጌጋ ትምህርቲ ስርዓት ከይግበረሎም ኢሎም እዩ። ኣብ ከምቲ ኣብ ግዜ ፈራዶ እስራኤል ንጉስ ኣብ እስራኤል ዘይነበረሉን “ነፍሲ ወከፍ ሰብ ኣብ ቅድሚ ዓይኑ ቅኑዕ ዝመሰሎ ይገብር ነበረ” (ፈራዶ 21:25) ዝብል እዋን ኢና ንነብር ዘለና፣ ብምሉኡ ንፍቓድ ኣምላኽ ከምቲ ኣብ ቃሉ ዝተገልጸ ብምሉኡ ብዘየገድስ። ኩሎም “ናይ ርእሶም ደኣ እምበር፣ ናይ ክርስቶስ የሱስ ኣይደልዩን” (ፊልጲ 2:21)። እቲ ዝቐለለ መጓዓዝያና እውን፣ ካብ ኣቦታትና ንምኞትና ንምፍጻምን ናብ ካልእ ቦታ ንምኻድን ዝቐለለ ይገብረልና።

ኣባጊዕ ጽቡቕ እንተ ተመጊበን፣ ብጥንቁቓት፣ ፈቃራት ጓሶት ብግቡእ እንተ ተኸናኺበንን እንተ ተሓልየንን፣ ክጥፍኣ ዝተደፋፍኣ ኣይኮናን። ጴጥሮስ ንብጾቱ ሽማግለታት “ነቲ ኣብ ኣባኻትኩም ዘሎ መጓሰ ኣምላኽ ጓስዩ፣ ብፍቓድ ኣምላኽ ደኣ እምበር ብግዲ ዘይኮነስ፣ ብቕንዕና ደኣ እምበር ብጥቕሚ ዘይኮነስ፣ ብትግሃት ተመልከትዎ። ኣብ ልዕሊ እቶም ዝተዋህቡኹም ኣይትግዝኡ፣ የግዳስ ንመጓሰ ኣብነት ኩኑ” (1 ጴጥሮስ 5:2-3) ኢሉ ይምህሮም። ይኹን እምበር፣ ከምቲ ጐይታ ኣብ ምሳሌኡ ኣብ ሉቃስ 15 ዘመልክቶ፣ 99 ኣባጊዕ ብሓጎስ ዘይጠፍኣ እንተኾና እውን፣ ኩሉ ግዜ እታ ሓንቲ እትጠፍእ ኣላ። ቅዱሳት ጽሑፋት ብዛዕባ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ማይ-ሓሙር ይዛረብ – ኩሉ ግዜ ምልክት ክፉእ እዩ። እቲ መልእኽታት ብፍላይ ንክርስትያናት ብዛዕባ ማይ-ሓሙር ሓሶት ትምህርቲ ኣብ ገላትያ 5 ከምኡ’ውን ማይ-ሓሙር ዘይስነ-ምግባራዊ ባህርይ ኣብ 1 ቈረንቶስ 5 የጠንቅቕ። እንተዘይተገቲኡ፣ ሓደ ካብኡ ብዙሕ ግዜ ናብቲ ካልእ ይመርሕ።

ካብ ብዙሓት መግለጺታቱ፣ ቅዱሳት ጽሑፋት ንጉባኤ ከም ስጋ ክርስቶስ (1 ቈረንቶስ 12)፣ መርዓት ክርስቶስ (ኤፌሶን 5)፣ ቅዱስ ቤተ መቕደስን ማሕደር ኣምላኽ ብመንፈስን (ኤፌሶን 2)፣ ከምኡ’ውን ክቡር ሉል (ማቴዎስ 13) ገይሩ የቕርቦ። ኣብ ኩሉ እዚ፣ ንጽህና ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ንጐይታና የሱስ ወይ ንመንፈስ ቅዱስ ምስ ክፉእ ከመይ ጌርና ከነተሓሕዞም ንኽእል? ጐይታ ንጉባኤኡ ብምሕጻብ ማይ ብቃል የንጽሖን የቕድሶን ኣሎ፣ ምእንቲ ድማ ንርእሱ ክብሪ ዘለዋ ጉባኤ፣ ብዘይ ነጥቢ፣ ብዘይ መጨማመዲ፣ ቅድስትን ብዘይ ነውርን ገይሩ ከቕርባ።

ከባብያዊ ውክልና ጉባኤ ብምዃኑ፣ ነፍሲ ወከፍ ጉባኤ ኣብቲ ፍሉይ ከባቢኡ ምስክርነት ጐይታ እዩ። ከምኡ ድማ ኣብ ትምህርትን ስነ-ምግባርን ንጽህና ንምሕላው ሓላፍነት ኣለዎ። ዓለም ካብቲ ንሕና እንሓስቦ ንላዕሊ ብዛዕባ ኣብ ጉባኤ ዝካየድ ዘሎ ትፈልጥ እያ። እዚ እዩ እቲ ንኣገዳስነት ስርዓት ቀዳማይ ምኽንያት፦ ሓደ ክርስቲያናዊ ጉባኤ ኣብ ማሕበረሰቡ ንጐይታ የሱስ ይውክል። ረብሓታቱን ቅድስና ስሙን ኣብ ዝኾነ ይኹን ተግባር ስርዓት ቀዳማይ ወይ ቀንዲ ኣገዳስነት ክህልዎ ኣለዎ። መዝሙር 93:5 ቅድስና ንቤት ጐይታ ንዘለኣለም ይግባእ ይብል።

ግናኸ ከምቲ ጐይታ፣ እቲ ጽቡቕ ጓሳ፣ ንኣባጊዑ፣ ነፍሲ ወከፎም ከም ውልቀ ሰባት ንሓድሕዶም ዝተፈላለዩ እዮም፣ ኣብ ልቡ ዘለዎ፣ ከምኡ ድማ ስርዓት ኣብ ውሽጢ ጉባኤ ብመሰረት ነፍሲ ወከፍ ኩነታት ይፈላለ። ዕላማኡ ድማ ንውልቀ ሰብ ካብቲ ንዕኡ ወይ ንኣኣ ዝጎድእ ነገር ንምክልኻል እዩ፤ ወይ ድማ ውድቀት እንተሃልዩ፣ ምምላስ ንምድላይ እዩ። መቕጻዕቲ ወይ ህዝባዊ ምግላጽ ክፉእ ዕላማ ስርዓት ኣይኮነን፣ እኳ ደኣ ንዝስርዓት ዘሎ ሰብ ከምኡ ክመስሎ ይኽእል እዩ። ንምምላጥ ዝገብሮ ጻዕሪ ናብ ካልእ ቦታ ንምኻድ ምኽንያት ክኸውን ይኽእል እዩ።

ምፍናው – ንሓደ ሰብ ካብ ሕብረት ምውጻእ – ብሓደ መገዲ ንኹሉ ጻዕሪ ንሰብ ንምሕጋዝ ከም ዘይተዓወተ፣ እቲ ሰብ ድማ ክፉእ ሰብ ምዃኑ ከም ዘርኣየ ምእማን እዩ። እዚ ድማ መጀመርታ ስጉምቲ ኣይኮነን፣ ጸገም ምስ ዝለዓል ቀዳማይ ክሕሰብ ዝግባእ ኣይኮነን። ኣገዳሲ ምስ ዝኸውን፣ እቲ ጉባኤ ንልቢን ሕልናን እቲ ዝተሓወሰ ሰብ ክዕወት ዘይምኽኣሉ ከም ውድቀቱ ክስምዖ ኣለዎ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ቅድሚ ጐይታ ብዓሚቕ ትሕትናን ሓዘንን ክሰግድ ኣለዎ።

ብዛዕባ ስርዓት ኣብ ከባብያዊ ጉባኤ መጽሓፍቲ ተጻሒፎም ኣለዉ። ዝተፈላለዩ ደረጃታት ስርዓት ብመሰረት ባህርይ እቲ በደልን ኣረኣእያ እቲ ዝተሓወሰ ሰብን ተጠቒሶም ኣለዉ። ንሳቶም ድማ፦

• ብመሰረት ጐይታ ኣብ ጉዳይ ውልቃዊ በደል ዝሃቦ ስጉምትታት ተኸተል (ማቴዎስ 18)፤
• ካብቶም ንጽቡቕ ትምህርቲ ቃል ኣምላኽና ዝጻረሩ ምፍልላይን ዕንቅፋትን ዝፈጥሩ ሰባት ርሓቕ (ሮሜ 16)፤
• ንዘይተገዛእቲ ኣጠንቅቕ (1 ተሰሎንቄ 5)፤
• ካብቲ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝተዋህበ መምርሒ ዘይእዘዝ ሰብ ርሓቕን ምስኡ ኣይትሓበርን (2 ተሰሎንቄ 3)፤
• ንዝበደሉ ሽማግለታት ኣብ ቅድሚ ጉባኤ ብግልጺ ገስጽ (1 ጢሞቴዎስ 5)፤
• ጉባኤ ስጉምቲ ኣብ ዘይወስደሉ እዋን፣ ካብቶም ንዘይኽብሪ ዝኾኑ ኣቕሑ ብምርሓቕ ንርእስኻ ኣንጽህ (2 ጢሞቴዎስ 2:19-21)፤
• ምስቶም “ኣፎም ክዕጸው ዘለዎም” ሰባት ተዓማመድ (ቲቶስ 1:11)፤
• ድሕሪ ቀዳማይን ካልኣይን ምዕዶ ርእዩ ዝጸንዕ ሰብ ንጸግ (ቲቶስ 3)።

ገሊኡ ካብዚ ስጉምትታት ናብቲ ናይ መወዳእታ ስጉምቲ ምፍናው ከም ክፉእ ሰብ ቅድሚ ምምጻእ ክትፍተን ዝግባእ እዩ።

ሓው ወይ ሓብቲ ብመቕጻዕቲ ምፍናው ክወድቑ እንተኽእሉ እውን፣ ከም ሓው ወይ ሓብቲ ዘይኮነስ ከም ክፉእ ሰብ እዮም ዝወጹ ምዃኑ ምግንዛብ ጽቡቕ እዩ። ምፍናው ኣዝዩ ከቢድ ተግባር እዩ፣ እዚ ድማ ኣብ ዝኾነ ጉባኤ ብምእዛዝ ቃል ኣምላኽ ክትግበር ምስ ዝግባእ ትሕትና ክፈጥር ኣለዎ። ኣብ 2 ቈረንቶስ 7 ድሕሪ ከምዚ ዝኣመሰለ ከቢድ ተግባር ጉባኤ ንርእሱ ከንጽህ ክንደይ ኣገዳሲ ምዃኑ ንርኢ። ምምላስ እቲ ውልቀ ሰብ ብትግሃት ክጽለየሉ ኣለዎ፣ ግናኸ መንፈስ ቅዱስ ናይ ምምላስ መለኮታዊ ስርሑ ክገብር ኣለዎ፣ እዚ ድማ ግዜ ክወስድ ይኽእል እዩ።

እቲ ኣብ 1 ቈረንቶስ 5:11 ንዝተፈነወ ሰብ ከይበልዕ ዝብል መምርሒ፣ ምስ ከምዚ ዝኣመሰለ ሰብ ንቡር ማሕበራዊ ርክብ ክቕጽል ከም ዘይኽእል የርኢ። ምፍናው ብግቡእ እንተተተግቢሩ፣ ሕቕፍታን ምብሳምን፣ ከምኡ’ውን ምትሕውዋስ ኣእዳው፣ ከምኡ’ውን ሓው ወይ ሓብቲ ኢልካ ምጽዋዕ ዘይግባእ እዩ። ምፍናው ግናኸ፣ ኣይፈርስን ናይ ስድራቤት ርክባትን ናይኦም ሓላፍነታትን፣ እኳ ደኣ ኣብዚኦም ጸገማት ክፈጥር ይኽእል እዩ። ሰብኣይ ንሰበይቱ ክፈቅር፣ ሰበይቲ ድማ ንሰብኣያ ክትግዛእ፣ ደቅን ድማ ንወለዶም ክእዘዙ ሓላፍነት ኣለዎም።

ብመደምደምታ፣ ኣብ ጉባኤ ዘለዉ መንፈሳውያን ሰባት ብትሕትና መንፈስ፣ ንሓደ ብበደል ዝተታሕዘ ቅዱስ ንምምላስ ብፍቕሪ እንተዝጽዕሩ ክንደይ ዝሓሸ ምኾነ፣ ከምቲ ገላትያ 6:1 ዝምዕደና፣ ንርእሶም እውን ክወድቑ ከም ዝኽእሉ ብምግንዛብ። ከምኡ’ውን ሓደ ብሓጢኣት ዝተታሕዘ ሰብ ካብ ምእራም ምህዳም ኣብ ክንዲ ዝሓስብ፣ ኣብቲ ጌጋ መገዱ ንምቕጻል እናሓሰበ፣ ንጻዕሪ እቶም ክሕግዝዎ ዝደልዩ ብምስጋና እንተዝግዛእ ክንደይ ዝሓሸ ምኾነ! ኩሉ ሓቀኛ ምእመን ኣገዳሲ ኣባል ጉባኤ ስለዝኾነ፣ ከባብያዊ ጉባኤታት ብትሕቲ መምርሒ ርእሲ ጉባኤ፣ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ፣ ዝተወስዱ ስጉምትታት ካልኦት ጉባኤታት ከኽብሩ ኣለዎም፣ ከምኡ’ውን ንዝደልዩ ሰባት ካብ ሳዕቤናት ሓሶት ትምህርቶም ወይ ክፉእ ባህርዮም ንምምላጥ መዕቆቢ ክኾኑ የብሎምን።