እታ ንእሽቶ ምርኮኛ ጓል፡ እምነት፡ ትብዓት፡ንርህራሄ

ታሪኽ እዛ ንእሽቶ ጓል ሓድሽ ኣይነበረን። ዕድላ ኣብቶም ከቢድን ጨካንን ዝነበሩ መዓልታት ውግእ ጎሳታት ንኣሽሓት ሰባት ዝተለመደ ነበረ። ብሓይሊ ካብ ቤታን ካብቶም እትፈትዎም ሰባትን ብጨካናት ጸላእቲ ሃገራ ተመንጢላ፡ ኣብ ቤት እቲ ዝሰዓረ ጀነራል ትሕትቲ ምርኮኛ ኾይና ረኸበት።

“ሶርያውያን ብጕጅለታት ወጺኦም ካብ ምድሪ እስራኤል ንእሽቶ ጓል ማረኹ፤ ንሳ ድማ ንሰበይቲ ናእማን ተገልግል ነበረት።”

ኣብኡ ድማ ብውሑዳት ቃላት ካብ ብርዒ እቲ መንፈስ ዝነፈሶ ታሪኽ ጸሓፊ እቲ ዘሕዝን ታሪኻ ኣሎ። ስማ ኣይተጠቕሰን። መንከ እሞ ክትጽበያ? ኣብ ወጻኢ ሃገር ንእሽቶ ባርያ፡ በይናን መሓዛ ዘይብላን—ሓደ ሰብ ዝግረሞ ነገር እንተሎ፡ ኣብ መጽሓፍ መጻሕፍቲ ብፍጹም ምጥቃሳ እዩ።

ብሓቂ ድማ፡ ናእማን ንመጀመሪያ ግዜ ብዛዕባ ምሕዋይ ለምጹ ዝሰምዐ ብኣፋ ዝወጸ ቃል እዩ ነይሩ። እንተኾነ ግን፡ እዚ ሓቂ እዚ ነዚ ዝኣመሰለ ምጥቃስ ዝግብኦ ኣገዳስነት ዘለዎ ኣይመስልን። ገና ግን ተጠቒሱ ኣሎ፡ ብፍላይ ድማ ብዝተኣማመን መገዲ።

“ንእመቤትኣ ድማ፡ ጐይታይ ምስቲ ኣብ ሰማርያ ዘሎ ነብዪ እንተዝኸውንሲ፡ ካብ ለምጹ ምሓወ ነይሩ፡ በለታ። ሓደ ድማ ኣትዩ ንጐይታኡ፡ እታ ኻብ ምድሪ እስራኤል ዝመጸት ጓል ከምዚን ከምዚን በለት፡ ኢሉ ነገሮ።”

ቃላታ ብመንፈስ ኣምላኽ ብጥንቃቐ ተመዝጊቦም ኣለዉ። ካብቲ ኣብ መጀመሪያ ዝረአ ዘሎ ንላዕሊ ኣገዳስነት ኣለዎም።

በዚ ኣይንገረም። ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ደጋጊምና ኣምላኽ ንዘይኣገደስቲ መሳርዕ ከም ዝጥቀም፡ ብዘይተጸበናዮም ኣገልገልቲ ድማ ዓበይቲ ነገራት ከም ዝገብር ኣይረኣናንዶ? እዚ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብዙሕ ግዜ እቲ ዝነውሐ ባህርያትን ጸጋታትን ኣብቶም ዝደኸዩ፡ ዝትሕቱን ዝተሓብኡን ህዝቡ ከም ዝግለጽ ኣይንረክብንዶ? ነዚ ጽቡቕ መስመራት ናብ መንፈሳዊ ነገራት ክንጥቀመሉ ንኽእል ኢና፡ ኣምላኽ ኣብዛ በረኻ ዝኾነት ዓለም ዝሓብኣ ዝኾነት ዕምባባ ጣዕማ ከም ዘይትብድል ጥራይ እናዘከርና። እዚኣቶም ብሰብ እንተዘይተፈቲሖም፡ ጣዕሞም ንልቢ ኣቦኦምን ኣምላኾምን ሓጎስ እዩ። ከምዚ ዝኣመሰለት ዕምባባ እታ ንእሽቶ ምርኮኛ ጓል ነበረት።

ታሪኻ ብህድኣት ኣስተንትኑ እሞ ሰለስተ ኣዝየን ጽቡቓት ባህርያት ኣብኡ ተጠቕሊለን ከም ዘለዋ ርኣዩ።

ኣዝዩ ልዑል እምነት ኣብ ኣምላኽ

ብዘይ ዝኾነ ጥርጣረ ሓቂ ኣወጀት:

“ካብ ለምጹ ምሓወ ነይሩ።”

ከመይ ገይራ እሞ ብርግጽ ፈለጠቶ? መንከ እዩ ነጊርዋ? ካብ ቅድሚኡ ዝነበረ ተሞክሮ ክትከራኸርን ሓደ ግዜ ዝተገብረ እንደገና ክግበር ከም ዝኽእል ክትብልን ኣይትኽእልን ነበረት። ክትከራኸረሉ ዝከኣል ቅድሚኡ ዝነበረ ነገር ኣይነበረን! ምጽራይ ለምጻም ኣብ ምድሪ እስራኤል በቶም መዓልታት ዘይፍለጥ ነገር ነበረ። ነዚ ድማ ስልጣን ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ኣሎና። ኣብ ቤት ጸሎት ናዝሬት እናሰበኸ ከምዚ በለ:

ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ…ብዙሓት ለምጻማት ኣብ እስራኤል ብዘመን ኤልሳእ ነብዪ ነበሩ፤ ካብኣቶም ሓደ እኳ ኣይጸረየን፡ ናእማን ሶርያዊ ጥራይ እዩ (ሉቃስ 4:25–27)።

እምበኣር፡ እዚ ኣዝዩ ፍሉይ ነገር እዩ! ሓንቲ ንእሽቶ ጓል፡ እቲ ንህዝቢ ኣምላኽ ዝተዋግአን ዘዕነወን ኣረማዊ ጐይታኣ ናብ ነብዪ እቲ ዓቢ የሆዋ ጥራይ እንተኸደ፡ ካብቲ ኣዝዩ ገዳይ ሕማም ብተኣምር ከም ዝድሕን ብርግጽ ትገልጽ፤ ገና ግን ነዚ ንምርግጋጽ ዝኾነ ዘይተሓባባሪ መረጋገጺ ከተቕርብ ኣይትኽእልን፡ ሓደ እኳ ዝተኣመነ ሰዓቢ የሆዋ ከምኡ ከም ዝደሓነ ክትጠቅስ እኳ ኣይትኽእልን። ኣየናይ እዩ? ዘይተኣመነ ዕሽነት ወይስ ልዑል እምነት?

እዚ እቲ ዳዊት ንጎልያድ ንምርካብ ናብ ሸለል ኤላ ምስ ወረደ ኣብ ሰራዊት እስራኤል ዝተኻየደ ሕቶ ክኸውን ኣለዎ። ውጽኢት እቲ ግጭት ነቲ ሕቶ ብቕልጡፍ ወሰኖ። እምነት ብህድኣት ናብ ዕላማኣ እናኸደት እንከለወት ሰባት ብምዝባዕ ክሳሓቑ ይኽእሉ እዮም። ዘይተጸበይዎ ዓወት ምስ ተረኽበ ድማ ኩሎም ይግረሙ ወይ ብጭብጨባ ይጭድሩ።

ከምኡ ድማ ምስ እታ ንእሽቶ ጓል ኾነ። ቃላታ ኣብ መወዳእታ ብብዝሒ ተረጋግጹ። ውጽኢቶም ብዓወት ተዓርገ። ዕሽነት ኣይነበረን፡ እምነት ነበረ። እምነታ ኣብ ኣምላኽ ከም ኣዝዩ ጽቡቕ ኣልማዝ ነበረ። ኣብ ሰብኣዊ ክርክራት ኣይተመርኮሰትን። ኣብ ሰብኣዊ ኩነታት ዝኾነ ደገፍ ኣይረኸበትን። ንሰብኣዊ ምኽንያት ሰጊራቶ። ብኽንፊ ንስሪ ናብ ኣምላኽ ባዕሉ በረረት፡ ኣብኡ ድማ ኣዕረፈት። ንሳ ብግልጺ ብሓይልን ርህራሄን ኣምላኽ ትኣምን ነበረት። ካብኡ ድማ መሪሕነት ረኸበት፡ ስለዚ፡ ንዘይከኣል እናሳሓቐት፡ “ክኸውን እዩ” ክትብል ክኢላ።

ኣዝዩ ልዑል ትብዓት ኣብ ምስክርነት

“ንእምነትኩም ድማ ትብዓት [ወይ ድፍረት] ወስኹ” ሓዋርያዊ ትእዛዝ እዩ (1 ጴጥሮስ 1:5)። እዛ ንእሽቶ ጓል እዚኣ ኣቐዲማ ተረዲኣቶን ተኣዚዛቶን። ከምዚ ዝኣመሰለ እምነት ኣብ ሓይልን ጸጋን ኣምላኽ ክህልወካ፡ ብዘይካ ኩሉ ተሞክሮን መልክዕን፡ ንጸላኢ እንተደለዮ ጥራይ ከም ዝባርኽን ከም ዘድሕንን ምእማን ሓደ ነገር እዩ። ንውሽጣዊ እምነትካን ምእማንካን ብድፍረትን ብርግጽነትን ምግላጽ ግን ፍጹም ካልእ እዩ።

ኣብ ቦታ እታ ንእሽቶ ጓል ርእስኻ ኣንብር እሞ እንታይ ማለት ምዃኑ ሕሰብ። ኣብ ዝመሳሰል ኩነታት ከምዚ ኣይምበልካንዶ:

“ኣብ የሆዋ እምነት የብሎምን። ምግላጻተይ ዘይእመን ክመስል እዩ። ብቃላተይ ጥራይ ክስሓቕ እየ።”
“ቃላተይን ምኽንያታተይን ብጌጋ ኣይተረድኡንንዶ? ንናእማን ብዘይካላኺ ኩነታት ናብ ምድሪ እስራኤል ንምስሓብ ዝተሓብአ መደብ እዩ ኢሎም ኣይሓስቡንዶ?”
“ንሓደ ዘይተረድአኒ ምኽንያት የሆዋ ንናእማን ከሕውዮ እንተዘይፈተወ፡ ብኸመይ ሓርቖትን ቍጥዓን ክምለስ እዩ! ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ክንደይ ዘይተረድአ ክመስል እዩ! ሓደ ዓቢ ሰብ ብሓንቲ ንእሽቶ ጓል ተታሊሉ ናብ ዘይጠቅም ነገር ተላኢኹ! ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኩነታት ንኣይ ክበቕለኒ እዩ! ህይወተይ ንዓሰርተ ደቒቕ እኳ ኣይትውድእን! ኣምላኽ ብነብዪኡ ገይሩ ከሕውዮ ከም ዝኽእል ብርግጽ እኣምን፡ ግን—ኣይፋሉን። ኣፈይ እንተሓዝኩ ዝሓሸ ጥንቃቐ እዩ።”

ብሓቂ ድማ፡ ንኣምላኽ እንፈልጦ ነገር ብድፍረት ከይንገልጽ ብዙሕ ምኽንያታት ክንረክብ ንኽእል ኢና። እታ ንእሽቶ ጓል ግን ነዚ ዝኣመሰለ ሓሳባት ተጻዊራቶ።

እንታይ እዩ ንሳ ንኸምዚ ዝኣመሰለ ደፋር ምስክርነት ዘበራትዓ? መልሲ ኣብ ልዕሊ እቲ ጽሑፍ ዝርከብ ይመስል።

ኣዝዩ ልዑል ርህራሄ ንዝጠፍኡ

ኣገባብን ድምጽን ቃላታ የርእዮ። እንሆ ናእማን—እቲ ወራሲ ጸላኢ ህዝባ፡ ብቐጥታ ዘይኮነስ እንተወሓደ ናይ ምርኮኣ ምኽንያት፡ እሞ ድማ ናብ ኣእዛና ዝበጽሐ ዜና ከም ዝጠፍአ ሰብ፡ ናብ ዘስካሕክሕ ሞት ከም ዝተፈርደ። ብዘይተሓብአ ዕግበት ተመሊኣ ድያ? ብሓሳብ ዘሕዝን መወዳእታ ከም ዝረኽቦ ትሕጎስ ድያ? ፈጺማ ኣይፋሉን።

ኣብ ቅድሚ እመቤትኣ ደው ኢላ ርኣያ። ኣብ ዓይና ዘሎ ንብዓት ምሕረት ኣስተብህል። እዞም ቃላት እዚኣቶም ካብቲ ለዋህ ምንጪ ልባ ከመይ ገይሮም ከም ዝወጹን ንኣፍኣ ከም ዝሰበሩን:

“ጐይታይ ምስቲ ኣብ ሰማርያ ዘሎ ነብዪ እንተዝኸውንሲ፡ ካብ ለምጹ ምሓወ ነይሩ።”

ቕዝቕዝታን ንጽልናን ኣይነበሩን፡ ሙቐትን ናይ ሓቂ ድምጽን ግን ነበሩ!

ካብ ኩሉ ንኣሽቱ ምኽንያታት በቀል ልዕል ኢሉ፡ ርህራሄኣ ልክዕ ከም ሓይሊ እምነታ ኣብ ኣምላኽ ወይ ከምቲ ንእኡ ዝመስከረትሉ ትብዓት ልዑል ነበረ። ብሓቂ ድማ ካብ ልዑል ንላዕሊ ነበረ። ብርግጽ መለኮታዊ ነበረ። ከምቲ ደዊት ንሜፊቦሼት ዝገበሮ ደግነት (2 ሳሙኤል 9:3)፡ ደግነታ እውን

“ደግነት ኣምላኽ” ነበረ።

ብቓላትን ብባህርያትን፡ ንጽቡቕን ጸጋ ዝመልኦን ባህርይ እቲ እተገልግለሉ ኣምላኽ ብግሩም መገዲ ኣርኣየት።

ጽቡቕ ገበርኪ፡ ንእሽቶ ጓል! ኣብ ኣዝዩ ፈታኒ ኩነታት፡ ነቲ ስሙ ዝተለለየሉ ንእኡ ብግቡእ ምውካል ዝብል ኣዝዩ ልዑልን ቅዱስን ኣገልግሎት ፈጸምኪ። እቶም ዓበይቲ ኣገልገልቲ ኣምላኽ ካብዚ ንላዕሊ ክገብሩ ኣይኽእሉን።

ዓስብኺ ኣብ ላዕሊ እዩ። ናእማን ምስ ተመልሰ ኣመስጊንኪ ክኸውን ይኽእል ወይ ኣይከውንን። እንተኾነ ግን፡ ብሰብ ዝኾነ ቃል ወይ ምልክት ምልላይ እኳ እንተዘይተዋህበኪ፡ “ጣዕምኺ ኣብ በረኻ ኣየር ኣይበደልክን።” እቲ መኣዛ ቃላትክን መንፈስክን ብኣምላኽኪ ብምሉኡ ተፈቲሑ፡ ካብ ኣፍ ካልእ፡ ባዕሉ እቲ ፍጹም ኣገልጋሊ፡ እዞም ቃላት እዚኣቶም ክትሰምዒ ኢኺ:

“ጽቡቕ ገበርካ!”

በታ መዓልቲ እቲኣ።

ንታሪኽ እታ ንእሽቶ ጓል ዝምልከት ትርጉም ኣሎ። ንምርኣዩ ዓቢ ኣእምሮኣዊ ብልሓት ኣይጠልብን። ነፍሲ ወከፍ ኣንባቢ ንርእሱ ይግበሮ። እቲ እንነብረሉ ዘሎና ዘመን ናይ ባዕሉ ፍሉይ ፈተናታት ኣለዎ፡ ብዘይካ እቲ ክርስትና ዝብል ቀሊል መልክዕ ክርስትና፡ ህያው እምነት ኣብ ኣምላኽ ካብዚ ንታሕቲ ዝወረደሉ ዘመን ኣይነበረን። ገና ግን ኣምላኽ ባዕሉ ብናእማን ዘመን ከም ዘይነበረ ብዝተፈላለየ መገዲ ንእምነት ተገሊጹ ኣሎ።

ኣምላኽ ብክርስቶስ ብፍጹም ዝተገልጸልና ብርግጽ ኣዝዩ ሓያል እምነት ኣብ ባዕሉ ከም ዝህበና ክገብር ኣለዎ። መንፈስ ቅዱስ ካብ መዓልቲ ጰንጠቆስ ንደሓር ንኣና ከም ምእመናን ዝተዋህበና ትብዓት ክመልኣና ኣለዎ፡ ምኽንያቱ: