ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ወዲ ጠፋኢ፡ ንብዝሒ ጸጋ ኣምላኽ ምስትውዓል

ሲ. አይ. ስኮፊልድ
19 ጥሪ 2023
19 ዝተሓተ ንባብ

ታሪኽ እቲ ሓጥእ ወዲ

ሓጥኣን ምድላይን ምቕባልን

ሽዑ ዅሎም ተኻፋልቲ ግብሪን ሓጥኣንን ኪሰምዕዎ ናብኡ ቀረቡ። ፈሪሳውያንን ጸሓፍትን ከኣ፣ «እዚ ሰብኣይ እዚ ንሓጥኣን ይቕበልን ምሳታቶም ይበልዕን እዩ» ኢሎም ኣጕረምረሙ። ስለዚ እዚ ምሳሌ እዚ ነገሮም። — NKJV

የሱስ ብሃይማኖታውያን መራሕቲ ብምኽንያት ምስ «ሓጥኣን» ዝነበሮ ርክብ ተነቒፉ። ርእሶም ጻድቃን ነበሩ እሞ ንጸጋ ኣምላኽ ኣብ ምድላይን ምቕባልን ኵሎም ዝበደሉ ሰባት ዝኾነ ይኹን ኣይነበሮምን። ንነቀፌታኦም ብቐጥታ ምላሽ ብምሃብ፣ ንወንጌል ጸጋ ኣምላኽ ዝገልጹ ሰለስተ ምሳሌታት ነገረ፡ ታሪኽ እታ ዝጠፍአት በጊዕ፣ ታሪኽ እታ ዝጠፍአት ዲናር፣ ከምኡ’ውን ታሪኽ እቲ ዝጠፍአ ወዲ። እቶም ቀዳሞት ክልተ ንዕዮ ኣምላኽ ኣብ ምድላይ ሓጥኣን የጕልሑ፣ እቲ ሳልሳይ ምሳሌ ግና ንጸጋ ኣምላኽ ኣብ ምቕባል ሓጥኣን የጕልሕ። ኵሎም ሰለስቲኦም ንሓጥኣን ኣብ ምድሓን ዘለዎ ሓጐስ የጕልሑ።

ኣብ ታሪኽ እታ ዝጠፍአት በጊዕ፣ ንነቐፍቱ ንዝጠፍኡ ሓጥኣን ኣብ ምድላይን ምሳታቶም ርክብ ኣብ ምግባርን ዘለዎ ህሉው ተልእኾኡ ዘርኢ ትምህርቲ ሃቦም – እቲ ንሳቶም ዝነቐፍዎ ዝነበሩ ነገር። እቲ ጓሳ ነተን 99 ሓዲጉ ንሓንቲ በጊዕ ደለየ። ሓጐስ ኣምላኽ ብሓደ ዝንስሕ ሓጥእ ምስቲ ዘሕዝን ጸባብነትን ግብዝናዊ ርእሰ-ጽድቂ ፈሪሳውያንን ካልኦት ሃይማኖታውያን ዓይነታትን ይነጻጸር። እቲ ካልኣይ ምሳሌ እታ ሓንቲ ዝጠፍአት ዲናር ብመብራህቲ እትደሊ ዝነበረት ሰበይቲ ብሓፈሻ ሓደ ትምህርቲ እዩ ግን ናብ ተልእኾ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ምድላይ ሓጥኣን የመልክት። እቲ ሳልሳይ ምሳሌ ንልቢ ኣምላኽ ከም ኣቦ ኮይኑ ንሓጥኣን ኣብ ምቕባል ብሓጐስን ምሕረትን ዝመልአ ይገልጸልና።

ኣቦ፣ ወዲ፣ ከምኡ’ውን መንፈስ ቅዱስ ኵሎም ኣብ ተልእኾ ጸጋ ንዝጠፍኡ ሓጥኣን ንምድሓን ይሳተፉ፣ ከምቲ ኣብዚ ሰለስተ ምሳሌታት ከምኡ’ውን ኣብ ብዙሓት ካልኦት ክፍሊት እንርእዮ። ይኹን እምበር፣ እቲ ምሳሌ እቲ «ሓጥእ ወዲ» የሱስ ዝበዝሐ ኣቓልቦ ዝሃቦ እዩ። እዚ ብዛዕባ ዝጠፍአ ወዲ፣ መሪርን ርእሰ-ጻድቕን ሓው፣ ከምኡ’ውን ፈቃር ኣቦ ዝገልጽ ታሪኽ እዩ።

ምኻድ

ሓደ ሰብኣይ ክልተ ኣወዳት ነበሩዎ። እቲ ንእሽቶኦም ከኣ ንኣቦኡ፣ «ኣቦ፣ እቲ ዚበጽሓኒ ግደ ገንዘብ ሃበኒ» በሎ። ንሱ ኸኣ ንብረቱ መቐለሎም። —

ብዛዕባ ምሳሌ እቲ «ሓጥእ ወዲ» ክንሓስብ ከለና፣ ኣቓልቦና ብሓፈሻ ናብቲ ውርሻኡ ዝሓተተ እሞ ድሕሪኡ ብዘይስነ- ዝነበረ ዘባኸኖ ንእሽቶ ወዲ ይስሓብ። እዚ እዚ ነቲ ንዚ ምሳሌ እዚ ብዙሕ ዝወሃቦ ስም፡ «እቲ ሓጥእ ወዲ» የብርህ። እቲ «ሓጥእ» ዝብል «ዘባኻኒ»፣ «ዘይተገዳሲ»፣ ከምኡ’ውን «ዘይጥንቁቕ» ማለት እዩ፣ እዚ ድማ ንባህሪ እቲ ንእሽቶ ወዲ ዝምጥን መግለጺ እዩ። እቲ ማእከላይ እቲ ታሪኽ ናብቲ «ርሑቕ ሃገር» ዝገበሮ ጉዕዞ ኮይኑ ኣብኡ ውርሻኡ ዘባኸኖ እዩ እሞ እዚ እዩ፣ ግን እዚ እቲ ቀንዲ እቲ ምሳሌ ኣይኮነን – እቲ ድሕረ ባይታኡ ጥራይ እዩ።

እቲ የሱስ ንሰማዕቱ ዘጕልሖ ዘሎ ኣገዳሲ ትምህርቲ፣ እቲ ናይቲ ወዲ ዘባኻኒ፣ ዓመጸኛ ኣይኮነን፣ ግን እቲ ናይ ኣቦኡ ዘይተመጣጠነ ፍቕሪ እዩ እኳ ደኣ እቲ ወዱ ዓመጸኛን ዕሽሽ ዝበለ ባህርያት እንተነበሮ። ካልኣይ ቴማ’ውን ይረአ፡ እቲ ናይቲ ዓብዪ ወዲ ጭካነኛ፣ ዘይቕበል ኣተሓሳስባ። እቲ ትምህርቲ ንዓብዪ ኣምላኽ፣ ንጸጋኡ ብምምስሳል ምስቲ ጭካነን ግብዝናን ፣ ብዓብዪ ወዲ ተመሲሉ። እቲ ምሳሌ ኣብቶም ሃይማኖታውያን ተጻረርቲ ክርስቶስን ኣብቶም ሽዑ ዝሰምዕዎ ዝነበሩ ሓጥኣንን ዓሚቕ ጽልዋ ከም ዝገበረ ክንተኣማመን ንኽእል!

እቲ ንእሽቶ ወዲ ግደኡ ውርሻኡ ምስ ሓተተ፣ ብሓቂ ኣቦኡ ከም ዝሞተ ይዛረብ ነበረ። ብሓፈሻ ዝወሃብ ብሞት ኣቦ ጥራይ እዩ። እቲ ዘይግደስ ስስዕናኡ ዘስደምም እዩ፣ ግን ንነፍሲ ወከፍ ሓጥእ ሓቀኛ ስእሊ እዩ። እቲ ሓጥእ ደገ ኣቦኡ ዝሓለፈሉ ጊዜ ከምቲ ኣብ ርሑቕ ሃገር ዝነበረሉ ጊዜ ጥፉእ ነበረ። ሰብ ሓጥእ ዝኸውን ብምኽንያት ሓጢኣት ስለ ዝገብር ኣይኮነን፣ ግን ሓጥእ ስለ ዝኾነ እዩ ሓጢኣት ዝገብር። ሰብ ዝተፈልየ ኣምላኽ ኣይኮነን፣ ግን ኣምላኽ ዝተፈልየ ሰብ እዩ። «ኵሎም ሓጢኣት ገይሮም» ()።

ምብኻንን ምግልጋልን

ድሕሪ ቕሩብ መዓልትታት ከኣ እቲ ንእሽቶ ወዲ ዅሉ ኣኪቡ ናብ ርሑቕ ሃገር ገዓዘ፣ ኣብኡ ኸኣ ንብረቱ ብምብኻን ኣጥፍኦ። ኵሉ ምስ ወድአ ግና ... ክድኽም ጀመረ። —

እቲ ንእሽቶ ወዲ ዝወረሶ ሃብቲ ኣኪቡ ንሓርሻ ኣቦኡ ሓዲጉ ናብ ብሩህ ናይ «ርሑቕ ሃገር» ከደ፣ እዚ ቦታ እዚ ንትምኒቱ ንምፍጻም ዝያዳ ዝህብ ነበረ። እቲ ኣምላኽ ዝኸልከሎ ትምኒት – ስሓብ – ሓጐስን ምልኣትን ከምጽእ እዩ ኢሉ ይሓስብ ነበረ። እዚ ዓለም ጀሚሩ ናይ ሰይጣን ሓሶትን ናይ ሰብ ዕሽነትን እዩ።

ሓደ ቀንዲ ቴማ ኣብ ምሳሌታት መገዲ ሓጢኣት ዝሕልወና ጥበብ እዩ። ኣብ ምሳሌታት ሓጢኣት ብዙሕ እዚ ምትላል ከም ዘለዎ ይረአ – ክትፍጽሞ ዘይትኽእል ምሃብ ()። ኣዝዩ ማራኺ እዩ፣ ዝጥዕም፣ ግን መወዳእታኡ መሪር እዩ። ውበት ሓጢኣት ኣብ ምፍጻሙ ይጠፍእ፣ ከምቲ ካልእ ዝበሎ፣ «ሓጢኣት ከም ተስፋ ማራኺ እዩ፣ ግን ብድሕሪኡ ዘስካሕክሕ እዩ።» እዚ እዩ እቲ «መታለሊ ትምኒት» () ተባሂሉ ዝጽዋዕሉ ምኽንያት።

እቲ «ርሑቕ ሃገር» ናይ ሰይጣን ሃገር እዩ፣ ኣምላኽ ህላዌ ብሞራል ርሑቕ ዝኾነ ቦታ። ኣብቲ ርሑቕ ሃገር እቲ ገዛኢ ዓለም ንሰባት፣ ብትምኒቶም፣ ናብ ጥፍኣትን መዓትን ይመርሖም ()። «ግን ኵሉ ምስ ወድአ ... ክድኽም ጀመረ።» እዚ እዩ እቲ ብዛዕባ ሃገር ሰይጣን ዘሎ ነገር፣ ኣብኡ ምሃብ የለን፣ ምብኻን ጥራይ እዩ ዘሎ፡ «ሓደ እኳ ኸኣ ገለ እኳ ኣይሃቦን» ()። እቲ መንእሰይ ገንዘብ ክዕድጎ ዘይኽእል ነገር ክትርስዕ ከለኻ ብገንዘብ ዝዕደግ ነገር ክትጥዕም ከም ዘይትኽእል ይምሃር ነበረ። ምግልጋል ኣብ ሓርሻ ኣቦኡ ሓራ ከም ዝኾነ ይሓስብ ነበረ ግን ንሓደ « እታ ሃገር» (ቁ.15) ክሰርሕ ተገዲዱ። ኵላትና ንሓደ ነገር ንግልግል ኢና፤ ወይ ባሮት ሓጢኣትን ሰይጣንን ኢና፣ ወይ ባሮት ጽድቅን ኣምላኽን ኢና ()።

ዕዮ ኣምላኽ ኣብ ሓጥእ

ግን ናብ ርእሱ ምስ ተመልሰ፣ «ክንደይ ካብቶም ዓየይቲ ኣቦይ ብዙሕ ኣለዎም እሞ ኣነ ብጥሜት እጠፍእ ኣሎኹ!» በለ። —

ኣብዚ እዚ ኣብ ምምላኽ እቲ ምሳሌ፣ እቶም ንቓላት ዝሰምዑ ዝነበሩ ሰባት ክሓርቁ ነበሮም። ከመይ ዝበለ ሕማቕ ወዲ! ገንዘብ ኣቦኡ ወሲዱ፣ ኣብ ናይ ድግስ ህይወትን ኣመንዝራታትን ኣባኺኑ (ቁ.30)፣ ድሕሪኡ ድማ ምስ ኣጓርዶ ክምርምር ወረደ – ርኹስ እንስሳ! ስድራቤት ንሓዋሩ ክቑረጽ ነበሮ፣ እንተዘይኮይኑ ብዳርባ እምኒ ክቕተል ነበሮ ()። ንስም ኣቦኡን ንልግሱ ኣሕሲሩ ነበረ። ኣብ ሕብረተሰብ ናይ ዘመን ፣ ውርደትን ክብረትን ክፋል ናይ ባህላዊ ኣሰራርሓ ኣብ ዝነበሩሉ ጊዜ (ከምቲ ኣብ ብዙሓት ክፍሊት ዓለም ዘለዉ)፣ እቶም ሰማዕቲ ጽንኩር ስምዒታት ክህልዎም ነበሮ። ኣብ ልዕሊ እዚ፣ ርእሰ-ጽድቅን ባህላዊነትን ክጋለጽ ነበረ። ንሳቶም ድሕሪ ቕሩብ ጊዜ ዓብዪ ድንጋጸ ክረኽቡ ነበሮም፣ ምኽንያቱ እቲ ታሪኽ ኣብ ውጽኢቱ ብሃንደበት ተቐይሩ።

«ግን ናብ ርእሱ ምስ ተመልሰ።» ናብ ኣቦኡ ቅድሚ ምምጽኡ ናብ ርእሱ ተመልሰ። እዚ እዩ እቲ ሓቀኛ ናይ ቅዱሳዊ ንስሓ። ንስሓ ብሓቂ «ምቕያር ኣተሓሳስባ» ማለት እዩ። ንሓጢኣተይ ብብርሃን ጸጋ እዩ፣ እዚ ድማ ናብ ገለ ተግባራዊ ለውጢ ክመርሕ ይኽእል እዩ እሞ እዚ ለውጢ እዚ ንኻልኦት ክረአ ይኽእል ወይ ኣይክእልን እዩ ብመሰረት እቲ ሓጢኣትን ኩነታት እቲ ዝንስሕ ሰብን። ንስሓ ብገዛእ ርእሱ ግዳማዊ ለውጢ ኣይኮነን፣ እኳ ደኣ እዚ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ግን ኣብቲ ምስ ኣምላኽ ዘሎና ርክብ ዝምልከት ውሽጣዊ ነገር እዩ። እቲ ሓጥእ ኣብ ቤት ኣቦኡ ብዙሕ ምግቢ ከም ዝነበረ ተገንዘበ፣ ኣብ ቤት ኣቦኡ ጽቡቕ ነገር ከም ዝነበረ ተገንዘበ። እዚ እዩ ዕዮ ኣምላኽ ኣብ ነፍሲ። «ንሃብቲ ጽቡቕነቱን ትዕግስቱን ንነዊሕ ምሕረቱንዶ ትንዕቕ ኢኻ ... ጽቡቕነት ኣምላኽ ናብ ንስሓ ከም ዝመርሓካ ዘይትፈልጥዶ ኢኻ?» ()። እቲ መንእሰይ ባህሪኡ ናብ ኣበይ ከም ዝመርሖ ተገንዘበ እሞ ድሕሪ ቕሩብ ጊዜ ነቲ ዘስደምም ሃብቲ ጸጋ ኣቦኡ ክምሃር እዩ።

ገላጋሊ ወይ ወዲ?

ተንስኤ እሞ ናብ ኣቦይ ክኸይድ፣ «ኣቦ፣ ኣብ ሰማይን ኣብ ቅድሜኻን በዲለ፣ ድሕሪ ወድኻ ክበሃል ኣይበቅዕን እየ። ከም ሓደ ካብቶም ዓየይትኻ ግበረኒ» ክብሎ እየ። —

እቲ መንእሰይ ኩነታቱ ተንስአ እሞ ናብ ኣቦኡ ንምምላስ ቆረጸ። እዚ ተግባር እዚ ፍረ ንስሓ ነበረ። ተስፋ ዘይብሉ ኩነታቱ ተገንዚቡ ነቲ ጽቡቕ ነገር ናይ ቤት ኣቦኡ ኣፍሊጡ ነበረ። ናብ ቤቱ ምስ በጽሐ ንኣቦኡ ክነግሮ ዝሓሰበ መናዘርታ ኣዳለወ፡ «በዲለ።» እዚ ነበረ፣ ግን እቲ ናይ መወዳእታ ሓረግ ኣይነበረን። ተስፋ እቲ ሓጥእ ብዝበዝሐ ከም ሓደ ካብቶም ዓየይቲ ክኸውን ጥራይ ነበረ። እዚ ምስ ዓብዪ ኣቦኡ ዝሰማማዕ ኣይነበረን፣ ግን እዚ ገና ኣይፈልጥን ነበረ እሞ ኣብ ምብጻሑ ከመይ ከም ዝቕበልዎ ኣይተኣማመነን።

እዚ ኣብ መንጎ ክርስትያናት ኣዝዩ ዝተለምደ ኩነታት እዩ። ተለዊጦም ናብ ኣምላኽ ተመሊሶም ግን ኣብ 7 ተጣቢቖም ኣለዉ። እኳ ደኣ ዳግማይ ዝተወልዱ እንተኾኑ፣ ከም ትሕቲ ሕጊ ይነብሩ እሞ ብዛዕባ ምቕባልን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ዘለዎም ቦታን ምድሓንን ሰላምን የብሎምን። ብተግባር ትሕቲ ሕጊ ምዃን ኣብ ቦታ ግልጋሎት ምዃን እዩ። እዚ ኣብ ገሊጽዎ እዩ እሞ ሽዑ እቶም ክርስትያናት ርእሶም ትሕቲ ሕጊ የንብሩ ነበሩ። እዚ ኩነታት እዚ « ባርያ ብዝኾነ ይኹን ኣይፍለን» ኢሉ ምሂሩ ( ተመልከት)። ኣብዚ መልእኽቲ እዚ ኵሉ ጊዜ እዚ ኩነታት እዚ ምስቲ ናይ ወድነት ኩነታት ኣነጻጺርዎ።

እቲ ሓጥእ ናብ ቤት ኣቦኡ እናቐረበ ምስ ከደ፣ ስግኣቱን ፍርሑን ወሰኸ። ኣብ ልቡ ሓቀኛ ዕዮ ነበረ። ኣብ ኣቦኡ ዘሎ ጽቡቕ ነገር ተገንዚቡ ነበረ፣ ግን ገና ምትእምማን ኣይነበረን። ንተመክሮ ብዙሓት ምእመናን ኣብ ገለ ናይ ተመክሮኦም ክንደይ እዩ! እናተንቀጥቀጥና፣ ንምሕረት ተስፋ ገበርና – ሓደ በይኑ ቦታ ኣብ ውሽጢ እቲ ማዕጾ — ወይዘሮ ኢ. ኤፍ. በቫን፣ 1827–1909። ሎሚ ኣምላኽን ምትእምማንን ክትፈልጥ ትኽእል!

ፍቕሪ ኣምላኽ

ተንስአ እሞ ናብ ኣቦኡ መጸ። ገና ርሑቕ ከሎ ግና ኣቦኡ ረኣዮ እሞ ገበረሉ፣ ጐይዩ ኸኣ ኣብ ክሳዱ ወደቐ እሞ ሳዕመ። —

እቲ ኣቦ ንወዱ ፍቕሩን ምሕረቱን ገለጸሉ ቅድሚ መናዘርታኡ ምግባሩ። ገና እቲ መንእሰይ ብርኹስ ክዳውንቲ ናይቲ ርሑቕ ሃገር ከሎ ኣብ ክሳዱ ወደቐ እሞ ሳዕመ። ብርግጽ፣ እቲ ኣቦ ሽታ እቲ ገና ኣብ ክዳውንቲ ወዱ ተጣቢቑ ዝነበረ ኣጓርዶ ክሽትት ይኽእል ነበረ። ከመይ ዝበለ ስእሊ!

ሰባት ብምኽንያት ጌጋ ስነ-መለኮት ወይ ዝተፈልየ ፣ ወይ ክልቲኡ፣ ብዛዕባ ኣምላኽ ጌጋ ኣረኣእያ ኣለዎም። ሰይጣን ናብቶም ቀዳሞት ወለድና ምስ መጸ ንፍቕሪ ኣምላኽ ተጠራጠረ፣ ብሓቂ ንሳቶም፣ «ብሓቂ እንተ ፈተወኩም ገለ እኳ ኣይክኽልክለኩምን እዩ – ኣምላኽ ካብዛ ኦም እንተ በላዕኩም ከምኡ ከም እትኾኑ ይፈልጥ እዩ» ኢሉ ኣቕረበሎም። ንድምጺ እቲ ተመን ሰምዑ፡ “ኣምላኽ ብሓቂ ኣይፈትወኩምን እዩ፣ ኣይኮነንዶ?” ( ተመልከት)። ሰብ ሽዑ ጀሚሩ ኣምላኽ ተፈሊዩ እዩ፣ እሞ ሰብ ካብኡ ይምለስ።

ግን ቅዱስ ገና ሓጥኣን ከለና ምእንታና ሞተ ይብል ()። ፍቕሪ ኣምላኽ ብምኽንያት ተገሊጹልና (1 )፣ ንሱ ንጥ요ቕታት ኣምላኽ ብዛዕባ ሓጢኣትና ዘርገጸ። ንልቢ ሰብ፣ እኳ ደኣ ንምእመናን፣ እዚ ንምቕባል ክንደይ ከቢድ እዩ! «ምንጪ ኵሉ ሽግራትና ከም ሓጥኣንን ከም ቅዱሳንን ኣብ ፍቕሪ ኣምላኽ ንዓና ዘሎና ምትእምማን ምጕዳል እዩ» ተባሂሉ ተባሂሉ እዩ። ኣብ ምሳሌ እዚ ዘይተመጣጠነ ፍቕርን ጸጋን ኣምላኽ ናብ ሓጥኣን ብኣቦ ኣብ ወዱ፣ ርኹስ ክዳውንቲ ኵሉ፣ ተመሲሉ። ሰማዕቲ ዝደነቐ ድምጺ ኣይነበረን፣ ብሓቂ ኣብ 15 ድሕሪ ክዛረቡ ኣይንሰምዕን ኢና።

እቲ ኣቦ ናይቲ ሓጥእ ወዱ ንግግርኡ ኣብ ማእከል ከም ዝቖረጾ፣ ብዛዕባ ዓያዪ ምዃኑ ዝኾነ ከም ዘይዛረብ ከም ዝገበሮ ምርኣይ ክንደይ ዘገርም እዩ (ቁ.21-22)። ወድነት ብጸጋ ቦታኡ ነበረ፣ ከምኡ’ውን ንዓና ቦታና እዩ።

ወድነትን ጽድቅን

እቲ ኣቦ ግና ንገላገልቱ፣ «እቲ ዝበለጸ ክዳን ኣምጽኡ እሞ ኣልብስዎ፣ ኣብ ኢዱ ኸኣ ቀለቤት፣ ኣብ ኣእጋሩ ኸኣ ሳእኒ ግበሩሉ» በሎም። —

እቲ ኣቦ ንዝምለስ ወዱ ንምቕባል ጐየየ። ብዛዕባ ዓያዪ ምዃን ዝኾነ ዘረባ ኣይነበረን፣ ምኽንያቱ መሰላት ወድነት ኣብ ኣቦ ነበረ። እዚ ነገር እዚ ኣብ ተገሊጹ እዩ፣ ኣብኡ ከም ዝጸሓፎ ንሕና «ናብ ወድነት ... ብመሰረት ጽቡቕ ፍቓዱ፣ ንምስጋና ክብሪ ጸጋኡ» ተመዲብና ኢና ()። ወድነት ንዓና ኣይነበረን፣ ገላገልቲ ክንከውን ምሕጐስና ነበረ፣ ግን ብመሰረት ፍቓዱን ጸጋኡን ኣቦ ኣወዳት ገይሩና።

እቲ ኣቦ ናይቲ ሓጥእ ወዲ «እቲ ዝበለጸ ክዳን» ኣውጺኡ «ኣብ ኢዱ ቀለቤት» ገበረሉ። እዚኣቶም ክፋል ናይቲ ናይ መጀመርታ ኣይነበሩን ግን እቲ ኣቦ ብሕቡእ ዝሓብኦም ነገራት ነበሩ። ክፋል ናይቲ ናይ መጀመርታ እንተዝኾኑ ነይሮም እቲ ወዲ ንሳቶም’ውን ምባኸኖም ነበረ። ሰብ ብሓጢኣቱ ቦታኡ ኣብቲ ናይ መጀመርታ ኣጥፊኡ እዩ፤ ናብኡ ዳግማይ ክንምለስ ኣይንኽእልን ኢና። ግን ሓጢኣት ብኣዳም ስለ ዝመጸ፣ ኣምላኽ ዝበለጸ ነገር ኣውጺኡ እዩ። ምስቲ ናይ መወዳእታ ጥቡቕ ርክብ ኣለና እሞ ኣብ ዝተሓዝወልና ዘለኣለማዊ ኣለና።

እቲ ሓጥእ፣ እኳ ደኣ ይቕረ ዝተባህለሉ እንተኾነ፣ ብክዳውንቲ ናይቲ ርሑቕ ሃገር ናብ ቤት ክኣቱ ኣይከኣለን እሞ ናይ ገዛእ ርእሱ ክዳን ክህብ ኣይከኣለን – ተዋሂብዎ እዩ። እዚ ስእሊ ናይ ትምህርቲ ጽድቂ እዩ። እቲ ምእመን ጻድቕ ተባሂሉ ተገሊጹ እዩ፣ እዚ ድማ ይቕረ ምባል ዝበለጸ እዩ። ጽድቅና እዩ እሞ ኣብኡ ደው ንብል፣ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብፍጹም ምቕባል። እቲ ቀለቤት ስእሊ ናይ ዘለኣለማዊ ክብረትና ምስ እዩ፤ ኣብኡ ድሕንነት ኣለና (1 ጴጥሮስ , )። እቲ ሳእኒ ንወድነት ይመስክር፣ ምኽንያቱ ገላገልቲ ኣብ ቤት ኣይሳእኑን ነበሩ። እዚ ኵሉ ብመሰረት «ሃብቲ ጸጋኡ» እዩ ()!

እቲ ድግስ ይጀመር

«እቲ ዝሰበዐ ዕየት ኣምጽኡ እሞ ሕረድዎ፣ ንብላዕን ንሕጐስን፤ ምኽንያቱ እዚ ወደይ ሞይቱ ነበረ እሞ ዳግማይ ኮይኑ፤ ጠፊኡ ነበረ እሞ ተረኺቡ።» ንሳቶም ከኣ ክሕጐሱ ጀመሩ። —

እቶም ፈሪሳውያንን ጸሓፍትን ኣብዚ እዚ ኣብቲ ምሳሌ – እቲ ሓጥእ ወዲን ምሕቛፍ ኣቦኡን – እንተዘይተደነቑ፣ ንነቀፌታኦም ዝብድህ ዝያዳ ነገራት ክሰምዑ ነበሮም። መንፈሳዊ ኣረኣእያኦም ከም ብዙሓት ካልኦት እኳ ሎሚ፣ ብፍላይ እቶም ብዝኾነ መገዲ «ሃይማኖታውያን» ዝኾኑ፣ ነበረ። እቲ ኣተሓሳስባ ከምዚ እዩ ዝኸይድ፡ «ጽቡቕን ሃይማኖታውን እንተኾንካ ናብ ክትከይድ ኢኻ፣ ሕማቕን ዘይሃይማኖታውን እንተኾንካ ናብ ክትከይድ ኢኻ።» እዚ ኣተሓሳስባ እዚ ዘይርድኦ ዘሎ ነገር እዩ፡

ኵሎም ሓጥኣን እዮም፣ ጻድቕ ከኣ የልቦን ()፤

  • «ኣምላኽ ፍቕሪ እዩ» (1 )፣ እዚ ድማ ብባህሪ ጸጋኡ ይግለጽ፤ ከምኡ’ውን
  • ኣምላኽ ንሓጢኣት ገይሩ እሞ ብመስቀል ንጽድቁ ኣርጊጹ።
  • እቲ ዝተለምደ ኣረኣእያ ንዓብዪነት ሓጢኣት ሰብን ንዝጠፍአ ኩነታቱን ንምርዳእ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ንቁመት ከምኡ’ውን ንዕምቀት ፍቕሪ ኣምላኽ ወይ ንዘይተመጣጠነ ክብሩ ዝኾነ የብሉን። ኣብ ምሳሌ እዚ ኣረኣእያ እዚ ብዓብዪ ወዲ ተመሲሉ እዩ እሞ ንሱ ኣብቲ ናይ መወዳእታ ክፋል እቲ ምሳሌ ናብቲ ትርኢት ኣተወ።

ግን እዚ ቅድሚ ምዃኑ፣ እቲ ኣቦ ንዝተነስሐ ወዱ ዝያዳ ነገር ኣዳልዩ ነበረ። ድግስ ገበረ እሞ፣ «ንብላዕን ንሕጐስን» በለ። ብዛዕባ እቲ ዘይተመጣጠነ ጸጋ ኣምላኽ እንታይ ክንብል ንኽእል! እቲ «ንሰብ ንግበር» ዝበለ፣ ንዝወደቐ ፍጥረትና፣ «ንሕጐስ» ይብል! ከመይ ዝበለ ፍልልይ’ውን እዩ ኣብቲ ሰይጣን ዝህቦ ምግቢ – «እቲ ኣጓርዶ ዝበልዕዎ ፍረ» – ምስቲ ኣምላኽ ዝህቦ ምግቢ – «እቲ ዝሰበዐ ዕየት።» ኣብዚ ምሳሌ እዚ እቲ ድግስ ከም ዝወድአ ዝኾነ የልቦን። ኣብ ኵሉ «ዝመጽእ ዘመናት» ብ«ዘይተመጣጠነ ሃብቲ ጸጋኡ» ክንደነቕ ኢና ()። እቲ ድግስ ገና ጀሚሩ እዩ!

እቲ ዓብዪ ወዲ ኣብ ቤት

እቲ ዓብዪ ወዱ ኣብ ግራት ነበረ። መጺኡ ናብ ቤት ምስ ቀረበ ኸኣ ሙዚቃን ስዕስዕትን ሰምዐ። ስለዚ ንሓደ ካብቶም ገላገልቲ ጸዊዑ እዚ ነገር እዚ እንታይ ማለት ከም ዝኾነ ሓተተ። —

ታሪኽ እቲ ዓብዪ ወዲ ኣብ ምሳሌ ብዙሕ ዝግብኦ ኣቓልቦ ኣይረክብን እዩ፣ ምኽንያቱ ብሓቂ እቲ እቲ ምሳሌ እዩ። የሱስ ንነቐፍቱ ይምልስ ነበረ፡ እቶም ፈሪሳውያንን ጸሓፍትን ንሱ ንሓጥኣን ስለ ዝቕበልን ምሳታቶም ስለ ዝበልዕን ዝነቐፍዎ። እቲ ፍቕርን ጸጋን ኣምላኽ፣ ከምኡ’ውን ሓጐሱ ንዝተነስሑ ሓጥኣን ኣብ ምቕባል፣ ብምምስሳል ምስቲ ጭካነኛን ጸጋ ዘይብሉን ልቦም ንምርኣይ ነበረ። ንሳቶም ኣረኣእያ ምድሓን ነበሮም እሞ እዚ ድማ ብምኽንያት ግብዝናኦም ዝያዳ ሕማቕ ኮይኑ ነበረ ()።

እቲ ዓብዪ ወዲ ናብ ቤት ቀሪቡ ነበረ ግን ኣብ ውሽጢ ኣይነበረን፣ ብሓቂ ኣብቲ ምሳሌ ናብ ቤት ኣይኣተወን። እዚ ንቦታ ኣይሁድ ትሕቲ ስርዓት ሙሴ የመልክት፡ ንሳቶም «ቀረባ» ነበሩ እሞ «ርሑቕ» ነበሩ። ግን ኣብዚ ምንባብ እዚ ኣይሁድን ኣህዛብን ክልቲኦም ብማዕረ ትሕቲ መዓት ከም ዝነበሩ ገሊጹ ()። እቲ ኣይሁዳዊ ህዝቢ ብቦታ ናብ ኣምላኽ ቀረባ ነበረ ግን ከም ዝኾነ ጥፉእ ነበረ (, )። እቲ ዓብዪ ወዲ ኣብ ግራት ይሰርሕ ነበረ እሞ ሽዑ ቤት ኣቦኡ ዝመጽእ ሙዚቃ ሰምዐ። ከም ቃየል፣ ንኣምላኽ «ፍረ » ዘምጸአ፣ ናይቲ ዓብዪ ወዲ ናይ ገዛእ ርእሱ ዕዮታት ጽድቂ ንኣድላይነት ጸጋ ኣዕወሮ።

እቲ ዓብዪ ወዲ ንሓደ ገላጋሊ ትርጉም እቲ ሙዚቃ ሓተተ። ኣቦኡ ኵሉ እቲ ንእሽቶ ወዲ ዝጠፍአሉ ጊዜ ይሓዝን ነበረ፤ ኣብቲ ጊዜ እቲ ዝኾነ ድምጺ ሙዚቃ ኣይተሰምዐን፣ ግን ፣ ብሃንደበት፣ ሙዚቃ ነበረ! ኣብዚ ዘለዎ ምስትውዓል ምጕዳል ንዘይኽእል ተፈጥሮኣዊ ሰብ ንኣምልኾ ዝፈስስ ፍልጠት ይቕረ ዝተባህለ ሓጢኣት ንምግምጋም የርኢ። እቲ ዓብዪ ወዲ ናብቲ ርሑቕ ሃገር ከይዱ ኣይፈልጥን እዩ ግን ገና ኣብ ቤት ኣቦኡ ነበረ።

ሕርቃን እቲ ዓብዪ ወዲ

ግን ሓረቐ እሞ ክኣቱ ኣይፈተወን ... «እንሆ፣ እዚ ብዙሕ ዓመታት ንዓኻ አገልግል ኣሎኹ፤ ዝኾነ ትእዛዝካ ኣይተላለፍኩን፤ ገና ግና ንዓይ ሓደ ድሙስ ኣይሃብካንን ... ግን እዚ ወድኻ እዚ ምስ መጸ፣ ንብረትካ ምስ ኣመንዝራታት ዝበልዐ፣ ንዑኡ እቲ ዝሰበዐ ዕየት ሓረድካሉ።» —

እቲ ዓብዪ ወዲ ኣብዚ ምሳሌ እዚ ሓሪቑ እዩ። ናብ ቤት መጸ ግን ክኣቱ ኣይፈተወን። ፣ እዚ ብዝተሓተ ንኣቦኡ ዘይምኽባር ምልክት ነበረ። እቲ ቀዳማይ ምላሹ፣ ሕርቃኑ ፣ ብመሰረት ናይ ገዛእ ርእሱ ጽድቂ ንበረኸት ኣቦኡ ምጥያቕ ነበረ። ኣተሓሳስባኡን ባህሪኡን ብፍላይ ንፈሪሳውያንን ብሓፈሻ ንዓለማዊ ሃይማኖትን ይገልጽ ወይ ይመስል። ከምዚኦም እዮም እቶም ንክርስቶስ ዝነጸጉ ኣይሁዳውያን፣ «ንጽድቂ ኣምላኽ ዘይፈልጡ፣ ንገዛእ ርእሶም ጽድቂ ንምምስራት ዝደልዩ» ()።

ሕርቃን እቲ ዓብዪ ወዲ ሓቀኛ እዩ። ነቲ ጠፊኡ ከም ዘሎን ናይ ገዛእ ርእሱ ጽድቂ ከም ዘይብሉን ክንደይ ይቃለስ! ንሓዉ «እዚ ወድኻ እዚ» ኢሉ ከም ዝጠቐሶን ምስ «ኣመንዝራታት» ሓጢኣት ከም ዝገበረ ከም ዘጕለሐን ኣስተብህል። ወንጌል ክንካፈል ከለና ክንደይ ንሰምዕ፣ “ማለትካ ድዩ ኣነ፣ ቤተ ክርስቲያን ዝኸይድን ንሰበይተይ እሙን ዝኾንኩን ናብ ክኸይድ እየ፣ ገና ግና ንሱ ብህይወቱ ኵሉ ሕማቕ ሰብ ዝነበረ እሞ ንክርስቶስ ዝቕበል ናብ ክኸይድ እዩ? እዚ ፍትሓዊ ኣይኮነን!”

እዚ ሕርቃን እዚ ኣብ ታሪኽ ይስሃቅን እስማኤልን ተራእዩ እዩ። ብዛዕባ እዚ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፣ «እቲ ብስጋ ዝተወልደ ሽዑ ነቲ ብመንፈስ ዝተወልደ ኣሳደዶ» ()። ኣብቲ ጸብጻብ፣ ኣብርሃም ንይስሃቅ «ዓብዪ ድግስ» ገበረሉ ልክዕ ከምቲ ኣቦ ኣብ ምሳሌ ። እዚ በዓል እዚ ንጥልኣት ሃጋርን እስማኤልን ንይስሃቅ ገለጸ ()። ኣብ ፣ እዚ ከም ምሳሌ ተጠቒሙ ንዘይምስምማዕ ሕጋዊነት ምስ ጸጋ ንምምሃር። እዚ እዩ እቲ ኣብ ምሳሌ ዝጕልሕ ዘሎ ነገር።

መወዳእታ

  • ኣምላኽ ንህዝቢ እስራኤል ገለ እንስሳታት «ንጹሃት» ከምኡ’ውን ካልኦት «ርኹሳት» ገይሩ ደረተ። ዘሌዋውያን 11 ተመልከት። ሓንቲ ጽሑፍ፣ «ትምህርቲ ዓይነታት እንስሳታት ኣብ ዘሌዋውያን 11፣» ኣብ መጋቢት 2019 ሕታም ናይቲ መጽሔት ጸጋን ሓቅን ዝያዳ ንምምሃር ጠቓሚ ክኸውን ይኽእል እዩ።

ጸጋ የድሕን፣ የጽድቕ፣ የሃንጽ፣ ተቐባልነት ይህብ፣ ይብጀው፣ ይቕረ ይብል፣ ይህብ፣ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ቦታ ይህብ፣ ከምኡ’ውን ናብኡ ብድፍረት ንምሕረትን ሓገዝን ክንመጽእ እንኽእለሉ ዝፋን ጸጋ ይህብ። ከመይ ጌርና ክንነብር ከም ዘሎና ይምህረና እሞ ብሩኽ ተስፋ ይህበና! ጸጋ እዚ ዝተፈላለዩ ስርዓታት ክሓባበሩ ከም ዘይኽእሉ ንምግላጽ ይቕጽል።

እዚ ንዓይኒ ዘይኣምን እንተበጽሐ፣ ነቲ ዝተላለፎ ቅዱስን ጻድቕን ሕጊ ሓቀኛ ፍርዲ ንምቕባል ብፍቕሪ ይምዕድ፡ «ፍልልይ የልቦን እሞ፤ ኵሎም ሓጢኣት ገይሮም ክብሪ ኣምላኽ ከኣ ጐዲሎም» ( KJV)። ኣብ ከምዚኦም ፍጹምን ዘለኣለማውን ምድሓን ክረኽቡ እዮም፣ ከምቲ ዝተጻሕፈ፡ «ብኣፍካ ንጐይታ የሱስ እንተ ተናዘዝካ፣ ኣምላኽ ከኣ ምዉታት ከም ዘተንስኦ ብልብኻ እንተ ኣመንካ፣ ክትድሕን ኢኻ» ()፤ ምኽንያቱ «መወዳእታ ሕጊ እዩ ንጽድቂ ንነፍሲ ወከፍ ዝኣምን» (ቁ.4)። —ሲ. ኣይ. ስኮፊልድ፤ «ንቓል ብቕኑዕ ምምቕቓል» ዝተወስደ

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia