መጽሓፍ ኢሳይያስ ሓድሓደ ግዜ «ሓምሻይ ወንጌል» ወይ «ወንጌል ኣብ ብሉይ ኪዳን» ተባሂሉ ይጽዋዕ። ምዕራፍ 53 እቲ ልቢ ናይቲ ወንጌል እዩ።
ነዚ ግሩም ምዕራፍ ምንባብ፣ ጐይታናን መድሓኒናን የሱስ ክርስቶስ ብብዙሕ መገዲ ክመከራ ከም ዝተነግረሉ ምርኣይ ኣይከኣልን። ኣርባዕተ ካብኣቶም ንርአ።
1. ብመንፈስ ተሰቀለ – ኣብ መንፈሱ
መን እዩ ንዜናና ዝኣመነ? ንመንከ እዩ ኢድ እግዚኣብሔር ዝተገልጸት? ንሱ ኣብ ቅድሚኡ ከም ንኡስ ተኽሊ፣ ከምኡ’ውን ካብ ደረቕ ምድሪ ዝወጸ ስርናይ ክዓቢ እዩ፡ ንሱ ቅርጽን ውበትን የብሉን፤ ክንርእዮ ከለና ድማ፣ ክንደልዮ ዝግብኣና ውበት የብሉን። ንሱ ብሰብ ዝተናዕቀን ዝተነጽገን እዩ፤ ሰብ ሓዘን፣ ምስ ሓዘን ዝተላመደ፡ ከምኡ’ውን ገጽና ካብኡ ዝሓባእና ይመስል ነይሩ፤ ንሱ ዝተናዕቀ ነይሩ፣ ንሕና ድማ ኣይነፍቅሮን። ብርግጽ ንሓዘናትና ጾይሩ፣ ንስቓይና ድማ ጸይሩ፡ ገና ግና ንሕና ብኣምላኽ ዝተወቕዐ፣ ዝተሃርመ፣ ከምኡ’ውን ዝተሰቀለ ጌርና ሓሲብናዮ። — ኢሳይያስ 53:1-4 KJV
ኣብዚ ከሎ ዝድግፎ ወይ ልቡ ዘሐጕስ ምድራዊ ነገር ኣይነበረን። እቲ ሓቂ ዝኾነ ሰብ «እቲ ኣታላሊ» ተባሂሉ ከም ዝተጸረፈ ክትኣምኑ ትኽእሉ ዶ (ማቴዎስ 27:63)? እቲ ጽቡቕ ዝኾነ ሰብ ጋኔን ከም ዘለዎ ተባሂሉ ተጠቒሱ (ዮሃንስ 8:48)። ኩሉ መሰላቱ ተወስደ።
2. ብኣካል ተሰቀለ – ኣብ ስግኡ
ብርግጽ ንሓዘናትና ጾይሩ፣ ንስቓይና ድማ ጸይሩ፡ ገና ግና ንሕና ብኣምላኽ ዝተወቕዐ፣ ዝተሃርመ፣ ከምኡ’ውን ዝተሰቀለ ጌርና ሓሲብናዮ። ንሱ ግና ብሰሪ ገበናትና ቆሲሉ፣ ብሰሪ በደላትና ድማ ተሃሪሙ፡ መቕጻዕቲ ሰላምና ኣብኡ ነይሩ፤ ብመውቃዕቱ ድማ ሓዊና። —ኢሳይያስ 53:4-5
እቲ ብፍጡራቱ ኣብ ክርስቶስ ዝወረደ ግፍዒ ዓብይን ዘፍርህን ነይሩ። ብሰሪ ኩሉ እቲ ብሰብ ኣብ ስግኡ ዝወረደ ግፍዒ፣ ስቓዩ ኣዝዩ ዘሕምምን ካብ ዝኾነ ይኹን ሰብኣዊ ዓቕሚ ንላዕሊ ነይሩ። ስቓዩ ምውቃዕ፣ ምትፋእ፣ ምድፋእ፣ ምግረፍ፣ እሾኽ ኣብ ርእሱ ምጽቃጥን ችንካር ኣብ ኣእዳዉን ኣእጋሩን ምትካኽን – ስግኡ ኣብ መስቀል ምሓዝን የጠቓልል። ድሕሪ ምግረፎም፣ ድሕሪኡ ከም ዝተሓረሰ ግራት ከም ዝነበረ ይንገር (መዝሙር 129:3)።
3. ብስምዒት ተሰቀለ – ኣብ ነፍሱ
ግናኸ ንእግዚኣብሔር ንእኡ ምድፋእ ደስ ኣበሎ፤ ንሱ ንእኡ ናብ ሓዘን ኣእተዎ፡ ንነፍሱ መስዋእቲ ሓጢኣት ምስ ገበርካ፣ ንዘርኡ ክርኢ እዩ፣ ንመዓልታቱ ድማ ከናውሕ እዩ፣ ድሌት እግዚኣብሔር ድማ ኣብ ኢዱ ክዕወት እዩ። ንጻዕሪ ነፍሱ ክርኢ እዩ፣ ክጸግብ ድማ እዩ፡ ብፍልጠቱ ድማ እቲ ጻድቕ ባርያይ ንብዙሓት ከጽድቕ እዩ፤ ንበደላቶም ክጸውር እዩ። —ኢሳይያስ 53:10-11
ንፍቕርን ምስትውዓልን ኣዕሩኹን ኣዝማዱን ክንደይ ከም ዝናፈቐ! – ምስትውዓል ኣደ፣ ብኢድ ኣሕዋቱ ኣብ መንኵቡ ምድፋእ። ኣብ ክንዲኡ፣ ብዛዕባ ክርስቶስ ከምዚ ተነጊሩና፡ «ንኣሕዋተይ በጻሒ ኮይነ፣ ንደቂ ኣደይ ድማ ወጻኢ ኮይነ» (መዝሙር 69:8)። ንሱ ኣይኮነን ዝነጸሎም፤ ንሳቶም እዮም ካብኦም ዝነጸልዎ።
4. ማሕበራዊ ምድሓር ተሰቀለ
ንሱ ብሰብ ዝተናዕቀን ዝተነጽገን እዩ፤ ሰብ ሓዘን፣ ምስ ሓዘን ዝተላመደ፡ ከምኡ’ውን ገጽና ካብኡ ዝሓባእና ይመስል ነይሩ፤ ንሱ ዝተናዕቀ ነይሩ፣ ንሕና ድማ ኣይነፍቅሮን። —ኢሳይያስ 53:3
ህዝቡ ንእኡ ንዒቖምዎ። እቲ ቃል «ንዒቑ» ዝብል ንዝስዕቡ ቃላት የዘኻኽር፡ ጽልኢ፣ ምጽራፍ፣ ምጽላእ፣ ምድሓር፣ ምናዕ፣ ምዝባዕን ምጽላእን፣ ካብ ብዙሓት ካልኦት። እዚ ነገራት እዚ ንሓደ ሰብ ብማሕበራዊ ጥራይ ኣይጸልዎን ግን ንነፍስን መንፈስን’ውን ይጸሉ እዩ። እዚ ኩሉ ኣብ ጐይታ የሱስ ኣብዚ ከሎ ዝሰርሕ ከም ዝነበረ ክንርኢ ንኽእል ኢና። ኣብ ወንጌላት፣ ሰባት እዚ ነገራት እዚ ገይሮምሉ እዮም። ብላዕለዎት ደርብን ሃይማኖታውያን ሰባት ናይ ግዜኡ ተነጺጉ ነይሩ። ይኹን እምበር፣ ሓድሓደ ግዜ ንሕግታት ዝጻረሩ ከም ዝነበሩ ንረክብ ኢና፣ ከምቲ ንጐይታ ናብ መግቢ ዝዓደሞ ፈሪሳዊ (ሉቃስ 11:37)። ማሕበራዊ ምድሓር ንምጽዋር ኣዝዩ ሓያል ሰብ የድሊ። ሰብ ማሕበራዊ ፍጥረት እዩ ስለዚ ንዕቤት፣ ምትብባዕ፣ ምሕዝነትን ሓድነትን ካልኦት ሰባት የድልዮ።
እቲ ዝስዕብ መዝሙር ብጄ. ኤን. ዳርቢ ንመከራ ጐይታና ብግቡእ ይገልጽ፡
ኦ፣ መዓልቲ ዓሚቕ ሓዘን፣ መዓልቲ ዘይተለክዐ ስቓይ፣ ንሓይሊ ብዘይ ምጽንናዕ ምስ ተመገብካ።
ምሕረት ደሊኻ፣ ገለ ልቢ ንሓዘንካ ክፈልጥ፣ ንሰዓት ስቓይካ ክርኢ – ንመጸናንዕቲ ኣብ ሓዘን።
ዝምሕር ዓይኒ ኣይተረኽበን፣ ንሓዘንካ ዝካፈል ልቢ ኣይተረኽበን፣ ግን ውርደት፣ ንዕቀትን ምትፋእን፡ ሓደ’ኳ ስምካ ክፈልጥ ኣይገደሰን።
ሽዑ፣ ኩሉ ምስ ተወድአ፣ ብትሕትና ናብ ኢድ ኣቦኻ፣ ሓይልኻ ብድኻም ፍጹም ገይርካ መንፈስካ ኣወፈኻ።
ኦ ጐይታ፣ እቲ ዘገርም ታሪኽካ ንውሽጣዊ ነፍስና የንቀሳቕስ፤ ብዛዕባ ክብረትካ ንሓስብ — ብሕታዊ መገዲ ፍቕርኻ።
ጐይታ የሱስ እኳ እንተኾነ እቲ ብሰብ ዝተገብረሉ ኣካላዊ መከራ ብዓሚቕ ስምዒት ተሰሚዕዎ፣ እቲ መከራ ግን ብዝኾነ መገዲ ምስቲ ብኣምላኽ ብሰሪ ሓጢኣትና ዝተፈርደሉ ስቓይ ኣይወዳደርን። ስግኡ ኣይኮነን ሓጢኣትና ዝጾረ፣ ግን «ሓጢኣትና ብስግኡ ኣብ ዕንጨይቲ ጾረ» (1 ጴጥሮስ 2:24 NKJV)። እቲ መከራ ብኣካል ጥራይ ኣይነበረን፣ ግን ኣብ ዓሚቕ ነፍሱ ተሰሚዕዎ። ኣብ ኢሳይያስ 53:10፣ ንኣምላኽ ዝምልከቱ ቃላት፣ ከምዚ ንበብ፡ «ንነፍሱ መስዋእቲ ሓጢኣት ምስ ገበርካ።» ነፍሲ ማእከል ስምዒታዊ ህላዌ እያ፣ ከምቲ ብቓላት ጐይታ ኣብ ገነት ጌትሰማኔ ዝተገለጸ፡ «ነፍሰይ ኣዝያ ሓዚና ኣላ፣ ክሳዕ ሞት» (ማቴዎስ 26:38)። ኣብቶም ውሽጣዊ ዓሚቕ ነፍሱ እቲ ብኣምላኽ ምጥላም ዝመጸ ዓብዪ ስቓይ ተሰሚዕዎ፣ ግን እዚ ጥራይ እዩ ካብ ገበንና ክንድሕን ዝኽእል ዝነበረ መገዲ። እንታይ ዘይተለክዐ ፍቕሪ እዩ ልቡ ዝመልአ!
