ክርስቶስ፣ መድሓኒ፣ ጐይታ
ዘለኣለማዊ ወዲ ኣምላኽ ካብ ድንግል ዝተወልደ ሰብኣዊ ህጻን ምስ ኮነን የሱስ ተባሂሉ ምስ ተሰየመን «ስጋ ኮነ» (ዮሃንስ 1:14 NIV)። ኣብ ልደቱ መልኣኽ እግዚኣብሔር «መድሓኒ ተወሊዱልኩም ኣሎ፤ ንሱ ክርስቶስ ጐይታ እዩ» (ሉቃስ 2:11) በለ።
የሱስ ክርስቶስ እዩ
ኣብ ሰማይ ዘሎ ኣቦ ንጴጥሮስ የሱስ «ክርስቶስ፣ ወዲ ህያው ኣምላኽ» ምዃኑ ገለጸሉ (ማቴዎስ 16:16-17)። ድሕሪኡ ድማ «ኣምላኽ ነዚ የሱስ እዚ ... ጐይታን ክርስቶስን ገበሮ» ከምኡ’ውን ከም መድሓኒ ክቕበልዎ ከም ዘለዎም ሰበኸ (ግብሪ ሃዋርያት 2:36-38)።
የሱስ መድሓኒ እዩ
መድሓኒ ማለት ኣድሓኒ ማለት እዩ። ደቀ መዛሙርቲ የሱስ ክርስቶስ ከም ንጉስ ኮይኑ ዝመጽእ፣ ንእስራኤል ከም መንግስቲ ኣምላኽ ዳግማይ ዝምስርት፣ ከምኡ’ውን ካብ ኣርዑት ሮሜ (ወራር) ዘድሕኖም ትንቢታት ይመርጹ ነበሩ። እንተኾነ ግን ቅድሚኡ ካብ ሓጢኣቶም ክድሕኑ ከም ዘለዎም ኣይተረድኦምን። ኣብ መገዲ ኤማሁ ክልተ ደቀ መዛሙርቲ ንትንሳኤ ዝረኸበ ክርስቶስ (ዘይፈልጥዎ) «ንሱ ንእስራኤል ከድሕን ዝመጽእ እዩ ኢልና ተስፋ ገይርና ነበርና» (ሉቃስ 24:21) በልዎ፣ እንተኾነ ግን «ሊቃውንቲ ካህናትን ገዛእትናን ንሞት ፈሪዶም ኣሕሊፎም ሃብዎ፣ ሰቐልዎ ድማ» (ሉቃስ 24:20)። ድሕሪኡ ጴጥሮስ ኣምላኽ ንዝተሰቕለ የሱስ ካብ ምዉታት ከም ዘተንስኦን «ምድሓን ድማ ብኻልእ የልቦን» (ግብሪ ሃዋርያት 4:10-12) ኢሉ ሰበኸ። ብዛዕባ ምድሓን ጳውሎስ «የሱስ ጐይታ እዩ» (ሮሜ 10:9) ኢልካ ብግልጺ ምእዋጅ ኣገዳሲ ምዃኑ ሰበኸ።
የሱስ ጐይታ እዩ
ንክርስቶስ ከም መድሓኒና ምስ ተቐበልናዮ፣ ብዛዕባ ስቓዩን ሞቱን ዘሎና ፍልጠትና ንዕኡ ዘሎና ፍቕሪ ከም ዘዕቢ እዩ። እዚ ፍቕሪ እዚ ንትእዛዛቱን ትምህርቱን ከም እንእዘዝ፣ ንዕኡ ከም ጐይታና ገይርና ከም እንሕዞ – ኣብ ልዕሌና ስልጣንን ሓይልን ዘለዎ፣ ከምኡ’ውን ኣገልግሎት ዝግብኦ ከም እንሕዞ ይገብረና። «ፍቓድካ ይኹን እምበር ፍቓደይ ኣይኹን» (ሉቃስ 22:42) ኢሉ ምስ ጸለየ ናይ ጐይታና ኣተሓሳስባ ክንወስድ ኢና፤ ከምኡ’ውን ናይ ሳውል፣ ድሕሪኡ ጳውሎስ ተባሂሉ ዝፍለጥ፣ ንየሱስ «ጐይታይ፣ እንታይ ክገብር ይግብኣኒ?» (ግብሪ ሃዋርያት 22:10) ኢሉ ዝሓተተ።
ንዕኡ ከነገልግል ምእንቲ ክንክእል፣ ጐይታ «ጸጋ» ይህበና
ንብብ: «ንነፍሲ ወከፍና ኸኣ ከምቲ ክርስቶስ ዝመደቦ ጸጋ ተዋሂብዎ ኣሎ» (ኤፌሶን 4:7)። «ውህበታት ሃበ ... ገሊኦም ሃዋርያት፣ ገሊኦም ነብያት፣ ገሊኦም ወንጌላውያን፣ ገሊኦም ድማ ጓሶትን መምህራንን ክኾኑ ሃበ፣ ንህዝቢ ኣምላኽ ንኣገልግሎት ስራሕ ከዳልዎም» (ኤፌሶን 4:8,11-12)።
ኣብ ምሳሌ የሱስ ንኣገልገልቱ ንኣገልግሎት ስራሕ መሃብቲ (ታለንት) ከም ዝሃቦም ንርኢ (ማቴዎስ 25:14-30)። መሃብቲ (ኣብ ሓድሽ ልደት ዝርከብ መንፈሳዊ ውህበት) «ከም ... ዓቕሚ» (ማቴዎስ 25:15) ከም ዝወሃብን ንዕኡ ፍረ ንምፍራይ ከም እንጥቀመሉን መሃረ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ እዋን ዝተጠቕመሉ መሃብቲ ብምጥቃም ከም ዝዓቢ ኣስተብህል። ስለዚ፣ ዓቕምና ውሱን እኳ እንተኾነ፣ ዝሃበና ዝኾነ ይኹን መንፈሳዊ ውህበት ክንጥቀመሉ ከለና ክዓቢ እዩ።
ከምኡ’ውን ሓደ መዓልቲ ሕሳብ ከም ዝገብር መሃረ (ማቴዎስ 25:19)። ቅዱስ ጽሑፍ ኣብ «መንበር ፍርዲ ክርስቶስ» «ጥራት ስራሕ ነፍሲ ወከፍ ሰብ» ከም ዝግለጽን ከምኡ’ውን ከምኡ መጠን ዓስቢ ከም ዝረክብን ይብል (2 ቈረንቶስ 5:10፤ 1 ቈረንቶስ 3:13-14)።
ውህበታትና እንታይ ምዃኖም ከመይ ጌርና ንፈልጥ?
ቅዱስ ጽሑፍ ነዚ ሕቶ እዚ ግልጺ መልሲ ኣይህብን፣ እንተኾነ ግን ኣጠቃላሊ መምርሒታት ይህበና: «ደቀ መዛሙርቲ ግበሩ ... [ከምኡ’ውን] ምምሃር» (ማቴዎስ 28:19)። ብሓፈሻ፣ እዚ ንኹሉ ናይ ጐይታ ስራሕ ምግባር የጠቓልል። ንኣብነት፣ ኣብ ቀዳሞት መዓልታት ቤተ ክርስቲያን ጐይታ፣ ብተወሳኺ ንሃዋርያት፣ «ብመንፈስን ብጥበብን ዝመልኡ» ሰባት የድልይዎ ነበሩ – መራሕቲ ወይ ኣብ ዝለዓለ ቦታታት ከገልግሉ ዘይኮነስ፣ ትሑታት «ኣገልገልቲ ኣብ ጠረጴዛታት» (ግብሪ ሃዋርያት 6:3-6) ክኾኑ።
ገለ ሰባት ካብ ግዜ ምልዋጦም ጀሚሮም ጐይታ እንታይ ክገብሩ ከም ዝደልዮም ይፈልጡ ይኾኑ። ጳውሎስ ወዲኡ ወንጌል ከም ዝሰብኽ ፈሊጡ ነበረ (ግብሪ ሃዋርያት 9:19-20)። እንተኾነ ግን፣ ብዛዕባ ክርስቶስ ንኻልኦት ክንነግር እኳ እንተኾነ፣ ኩሉ ሓድሽ ዝተለወጠ ሰብ ንምስባኽ ኣይተጸውዔን (ማርቆስ 5:18-19 ተመልከት)። መብዛሕትና ኣብ ህይወትና ደረጃ ብደረጃ እናኸድና ጐይታ እንታይ ክንገብር ከም ዝደልየና ከርእየና ንጽበ።
ጳውሎስ፣ እኳ ደኣ ዝተላእከ (ሃዋርያ) እንተነበረ፣ ጐይታ ኣበይ ከም ዝደልዮ ክውስን ሓላፍነት ነበሮ። ኣብ ምሉእ ጉዕዞኡ ኣበይ ከይዱ ከም ዝሰብኽ ክውስን ንርእዮ፣ ጐይታ ሓደ «ማዕጾ» ብምዕጻው ካልእ ከፊቱ መገዱ ከም ዝመርሖ ንርኢ። ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 13:4 ጳውሎስን በርናባስን ካብ ኣንጾኪያ «ብመንፈስ ቅዱስ ተላኢኾም» ከም ዝኸዱ ንብብ። ኣብ እስያ ክሰብኩ ምስ ሓሰቡ፣ «ብመንፈስ ቅዱስ» ተኸልኪሎም (ግብሪ ሃዋርያት 16:6)፣ ድሕሪኡ ድማ «ናብ ቢታንያ ክኣትዉ ምስ ፈተኑ ... መንፈስ የሱስ ኣይፈቐደሎምን» (ግብሪ ሃዋርያት 16:7)። እዘን ማዕጾታት እዚኤን ምስ ተዓጽዋ ጐይታ መልኣኹ ብራእይ ሰደደ፣ ጳውሎስ ድማ «ኣምላኽ ወንጌል ክሰብኩ» ናብ መቄዶንያ ከም ዝጸውዖም ገይሩ ተረጐሞ (ግብሪ ሃዋርያት 16:10)። ማዕጾታት ምስ ተዓጽዋ ኣይተስፋ ቁረጹን፣ ምኽንያቱ ጐይታ ካልኦት ይኸፍት እዩ። ስለዚ፣ ናይ ኣገልግሎት ዕድል ክዕጸወና ምስ ረኣና፣ ጐይታ እንታይ ከፊቱልና ከም ዘሎ ክንደሊ ይግብኣና!
ኩሉ ንጐይታ ፍረ ኣይከፍርን እዩ
ካልእ ምሳሌ፣ ምሳሌ ዘራኢ (ማቴዎስ 13:3-8,18-23)፣ ብዛዕባ ስብከት ቃል ክንጽበዮ እንኽእል ዝተፈላለየ ምላሽ ዘርኢ፣ ነገረ። ገሊኦም ክነጽግዎ እዮም፣ ገሊኦም ንሓጺር ግዜ ክኣምኑ እዮም ድሕሪኡ ድማ ክወድቁ እዮም፣ ካልኦት ድማ ክኣምኑን ብዝተፈላለየ ደረጃ ፍረ ክፈርዩን እዮም፣ ከምኡ’ውን ናይዚ ህይወት እዚ ነገራት ካብ ናይ ጐይታ ዝበልጽዎ ኣመንቲ ክህልዉ እዮም። ንኸምዚኦም ጐይታ ኣብ ካልእ ቦታ «ጐይታይ፣ ጐይታይ ትብሉኒ እሞ ዘብሎ ዘሎኹስ ስለምንታይ ዘይትገብሩ?» (ሉቃስ 6:49) ይብሎም። «ቃላቱ ሰሚዑ ዘይገብሮ» ሰብ ምስቲ «መሰረት ዘይብሉ መሬት» ዝሃንጽን ብመወዳእታ ዝጠፍእን ዓሻ ሰብ የመሳስሎ (ሉቃስ 6:46)። ጐይታና፣ ብተግባር፣ ንኸምዚኦም ሰባት ህይወቶም ክቕይሩን ንዕኡ ብሓቂ ጐይታኦም ክገብርዎን ይገዳደሮም።
ንዕኡ ጐይታ ዝብልዎ ኩሎም ጐይታኦም ኣይኮነን
እዚ ኣብ ምሳሌ ዓሰርተ ደናግል መሃረ። ሓሙሽተ ዘይድሓና ደናግል፣ ናብ ሰማይ ክኣትዋ ምስ ደለያ «ዓሻታት» ተባሂለን ተዓጽወን። «ጐይታይ፣ ጐይታይ፣ ክፈተልና» (ማቴዎስ 25:11 NASB) ኢለን ጨርሓ። ንሱ ግን «ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ፣ ኣይፈልጠኩምን እየ» (ማቴዎስ 25:12 NIV) ኢሉ መለሰ። ስለዚ ንየሱስ «ጐይታ» ምባል ምድሓን ኣየመልክትን!
ንርእስኻ ንጐይታ ምውፋይ
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እዚ ሂደት እዚ «ምቕዳስ» ይበሃል። ምቕዳስ ካብ ክፉእ ነገራትን መገድታትን ምፍላይ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ንኣምላኽ ምፍላይ እውን እዩ። ጐይታና የሱስ ንርእሱ ምስ ቀደሰ (ዮሃንስ 17:19) ካብኡ ዝፍለ ክፉእ ነገር ኣይነበረን፣ እንተኾነ ግን ፍቓድ ኣቦ ንምግባር ንርእሱ ምውፋይ ነበረ። ንሱ በይኑ ብሓቂ «ኣነ ኩሉ ግዜ ንዕኡ ዘሐጕስ እገብር እየ» (ዮሃንስ 8:29) ክብል ይኽእል ነበረ።
ጐይታና ክንቅደስ ብሓቂ ይደሊ (ዮሃንስ 17:17) – ንሱ ብሓቂ ጐይታ ህይወትና ምስ ኮነ ድማ ክንቅደስ ኢና! «ብሓቂ» ንቅደስ (ዮሃንስ 17:7)። ሓቂ ማለት ሓሳባት፣ ኣተሓሳስባን ሓሳባትን ናይ ኣምላኽ («ሎጎስ») እዩ። «ሓሳባቱ ሓሳባትና ኣይኮነን» ከምኡ’ውን «መገድታትና መገድታቱ ኣይኮነን» (ኢሳይያስ 55:8)። ሓሳባቱን መገድታቱን ብንቕሓት ክንደሊ ይግብኣና። ክንቅደስ፣ ንዕኡ ብሓቂ ጐይታና ንምግባር ክንሰርሕ ይግብኣና።
ምድሓንና ምፍጻም
«ምድሓንኩም ፍጽሙ» (ፊልጲ 2:12) ተባሂልና ኣሎና። እዚ ንዕኡ ብሓቂ ጐይታ ህይወትና ብምግባር ንገብሮ። እዚ ንዓና ዘሐጕስ ነገራት «ምግዳፍ» ዘይኮነስ፣ ን ዕኡ ዘሐጕስ ነገር ምምርማር የድሊ! «እንታይ ክሰርሕ እደሊ?» ኢልና ኣይንሓትትን፣ እንተኾነ ግን፣ «ንሱ እንታይ ይደሊ ክገብር?» ከም ሳምሶን «ንዓይ ጽብቕቲ ትመስለኒ» (መሳፍንቲ 14:3 NASB) ኢሉ ሰበይቲ ዝመረጸ ኣይንኸውንን፣ እንተኾነ ግን ጐይታ ንዕኡ ወይ ንዓኣ ዝመርጸላ መጻምድቲ ዝደሊ ክንከውን ንመርጽ። «ኣበይ ክነብር እደሊ?» ኢልና ኣይንሓትትን፣ እንተኾነ ግን፣ «ጐይታ ኣበይ ከገልግል ይመርሓኒ?» ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ሕቶታት ንኹሉ ገጽ ህይወትና ይጸልዉ።
ገሊኣትና ንየሱስ ከም መድሓኒን ከም ጐይታን ኣብ ሓደ ግዜ ተቐቢልናዮ። ትሞቴዎስ ንእሽቶ እኳ እንተነበረ፣ «ንኹሎም ኣመንቲ ብቓል፣ ብህይወት፣ ብፍቕሪን ብንጽህናን ኣብነት ክኸውን» (1 ጢሞቴዎስ 4:12) ክንገብሮ ተነጊርዎ ነበረ። ካልኦት ንጐይታ ከም መድሓኒ ክቕበልዎ ይኽእሉ እዮም፣ ድሕሪኡ ግን ንርእሶም ንምሕጓስ ክነብሩ ይቕጽሉ። እንተኾነ ግን፣ ንሱ ንዘይተገዳደሩና ንዘለኣለም ክንቕጽል ኣይፈቕደልናን እዩ። ኣብ ህይወትና ምስ ጣልቃ ኣተወ፣ ብመወዳእታ «ጐይታይ፣ እንታይ ክገብር ትደሊ?» ኢልና ክንሓትት ንኽእል ኢና። ንዕኡ ንምግልጋል ክንደሊ ኣይዘገየናን፣ ምኽንያቱ ጐይታ ብግብሮም ጐይታኦም ክገብርዎ ዝደልዩ ዝኾነ ይኹን ናቱ ኣይክነጽግን እዩ።
ብመወዳእታ!
ብመወዳእታ ኩሉ ፍጡር ንየሱስ ከም ጐይታ ክእምን እዩ! ንብብ: «ብስም የሱስ ኩሉ ብርኪ [ክምብርከኽ] እዩ፣ ናይ ሰማያዊን ምድራዊን ሲኦላዊን [ኣጋንንታዊ] ፍጡራት፣ ኩሉ ልሳን ድማ የሱስ ክርስቶስ ጐይታ ምዃኑ ክእመን እዩ» (ፊልጲ 2:9-11 JND)። ብመወዳእታ ኩሉ ንዕኡ ጐይታ ክብሎ እዩ። እንተኾነ ግን ኣብቶም ሕጂ «ክደልዩ» ዘለዉ ዝረኽብዎ በረኸትን ኣብቶም ድሕሪኡ ብቐሊሉ «ክገብሩ» ዘለዎም ዝረኽብዎ መከራን ዓብዪ ፍልልይ ኣሎ። ኩሉ ብመወዳእታ ንዕኡ ጐይታ ክገብሮ እዩ – ስለዚ፣ ሕጂ ስለምንታይ ኣይኮነን?
