ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ሓሶት ምስትውዓል፡ ዓይነታቱን ምንጩን ኣብ ቅዱስ ጽሑፍ

ኣላን ክሮስቢ
23 ጥቅ 2023
7 ዝተሓተ ንባብ

ሓሶት

ዝኾነ ዓይነት ምትላል

ብመሰረት Webster’s Collegiate Dictionaryሓሶት ብቐሊሉ ከም «ዝኾነ ዘታልል ነገር» ክትግለጽ ትኽእል እያ። ስለዚ፡ ሓሶት ሓሰኻ ክትከውን ኣየድልን። ብዕላማ ንምጥላል ብኸምዚ ዝኣመሰለ መገዲ ዝቐርብ ክትከውን ትኽእል እያ። ፍርቂ ወይ ብዕላማ ኣታላል ዝኾነ ተግባር እውን ክትከውን ትኽእል እያ። ይኹን እምበር፡ ኣብዚ ናይ ሎሚ ህቡብ ዘናግዕ ኣተሓሳስባ፡ ብንጹር ሓሰኻ እንተ ዘይኮይኑ ሓሶት ኣይኮነን!

ሓሶት ካበይ እዩ ዝመጸ? ሰይጣን፡ ዲያብሎስ እዩ ዝመጸ። ጐይታና፡ «ዲያብሎስ ... መጀመርታ ንሓቂ ኣይሓዘን ... ንሱ ሓሳውን ኣቦ ሓሶትን እዩ» ( NIV) በለ። እዚ ኣብ መጀመርታ ታሪኽ ደቂ ሰብ ንመጀመርታ ተራእዩ።

ሰይጣን ኣብ ይሰርሕ

ሰይጣን «እቲ ጥንታዊ ተመን፡ ዲያብሎስ ወይ ሰይጣን ዝብሃል፡ ንኹላ ዓለም ዘስሕት» እዩ ()፤ ንሄዋን ኣብ ኣታለላ፡ «ሄዋን ብተንኮል ተመን ተታለለት» (2 ቈረንቶስ ፤ )። ብኸመይ ገበሮ? ብሓሰኻ ኣይጀመረን፡ ግናኸ ሓንቲ ጥራይ ኣመተ። «ኣምላኽ ብሓቂ፡ ‘ ዝኾነት ኦም ክትበልዑ የብልኩምን’ ኢሉ ድዩ?» () ኢሉ ሓተተ፡ ኣምላኽ ዝኸልኦ ፍረ ከም ዘየለ እናመኸረ። እዚ ተንኮለኛ መገዲ ሓሶት ሎሚ ልሙድ ኣይኮነን ድዩ!

ፍርቂ — እውን ተንኮለኛ

ንሄዋን ንምጥላል፡ እቲ ተመን ፍርቂ እውን ነገራ፤ «ብርግጽ ኣይትሞቱን ኢኹም» () ። እቲ ፡ ሓጢኣት ኣዳምን ሄዋንን ናብ ብኡብኡ መንፈሳዊ ሞት ከም ዝመርሕ እምበር፡ ናብ ብኡብኡ ስጋዊ ሞት ከም ዘይመርሕ ነበረ፡ « ብጠቕላላ 930 ዓመት ነበረ፡ ድሕሪኡ ድማ ሞተ» ()።

ሰባት ዓብዪ ዘለዎም ናብ ፍርቂ ንምጥቃም ክፍተኑ ይኽእሉ እዮም፡ ከምቲ ኣብርሃም ዝገበሮ። ኣብ ግብጺ፡ ካልእ ሰብ ንሳራ ከም ሰበይቱ ምእንቲ ክወስዳ ክቕተል ከም ዝኽእል ፈርሀ ()። ንሳራ ሓፍቱ ምዃና፡ ስለዚ ከም ሰበይቱ ከም ዘይርእይዋ ፍርቂ ክትነግር ሓተታ። ምስ ኣቢሜሌክ፡ ጌራር፡ ኣብ ፍልስጥኤም ተመሳሳሊ ኩነታት ምስ ተፈጸመ ወጸ። ኣብኡ ኣብርሃም ንፍርቂ ሓቂኡ ንርእሱ ኣጽደቐ፡ «ብሓቂ ሓፍተይ እያ፡ ኣቦይ እያ እምበር ኣደይ ኣይኮነትን፡ ንሳ ድማ ሰበይተይ ኾነት» ()። ነገረ፡ ግናኸ ብኸምዚ ዝኣመሰለ መገዲ ንምጥላል! እዚ ንሕና እንፍጽሞ ልሙድ ሓጢኣት እዩ፡ ከመይሲ ከም ዝነገርና ንርእስና ንነግር፡ እኳ ደኣ ዕላማና ምትላል እንተነበረ!

ብግብሪ ምሕሳው

ኣብ ትሕቲ ጸቕጢ፡ ፡ ሰብ ብድሕሪ ኣምላኽ ()፡ ናብ ሓሶት ተጠቐመ። ቍጥዓ ምስ ሃደመ፡ ኣብ ኣኪሽ፡ ጋት፡ ተዓቝበ። ኣብ ቤት ፍርዲ፡ ብሓደ ካብቶም ኣገልገልቲ ተፈልጠ፡ «ኣሽሓት» ዝቐተለ ንሱ ምዃኑ ድማ ተነግረ። ድሕሪኡ፡ «ንኣኪሽ ኣዝዩ ፈርሀ ... [እሞ] ኣብ ቅድሚኦም ከም እብድ ገበረ።» እቲ ምትላል ሰርሐ፡ ኣኪሽ ድማ ንዳዊት ኣወገዶ (1 ሳሙኤል )። እብድ ከም ዝነበረ ከም ዘይበለ ኣስተብህሉ፡ ግናኸ ንምሕሳው ተግባራቱ ተጠቐመ!

ግብዝና — ሓደ ዓይነት ሓሶት

ሓደ እኳ ካባና ፍጹም ዘይኮነ ክርአ ኣይደልን፡ ወይ ክጸውር ኣይደልን። «» ንኸይንስእን፡ ንምጥላል ንጥቀም። ስለዚ፡ ፍርሂ ፡ ሃዋርያ ጴጥሮስ ምስ ጉጅለ ክሰማማዕ ገበረ፡ «ካልኦት ኣይሁድ ድማ ኣብ ግብዝናኡ ተጸምበሩ» ()።

እቲ ንመልክዕ ምሕላው ዝብል ድሌት፡ ንርእስና ብዝበለጸ መልክዕ ከም እንረአ ይገብረና (ግብዝና)፡ ንጸላእትና ድማ ብዝኸፍአ መልክዕ ከም ዝረአዩ ይገብር። እዚ ብገሊኦም ሓቅታት ብምምራጽ፡ ካልኦት ድማ ብምውጻእ ንገብሮ። እዚ ንምግባር ዘሎና ዝንባለ፡ ቅዱስ ጽሑፍ ጉዳያት ብ« ክልተ ወይ ሰለስተ መሰኻኽር» (2 ቈረንቶስ ) እምበር፡ ብቓል ሓደ ከም ዘይውሰን ዝጽውዕሉ ምኽንያት እዩ፡ እቲ ጉዳይ ክሳዕ ክንደይ ኣገዳሲ እንተነበረ። ንኽልቲኡ ሸነኽ ጉዳይ ዘይምግምጋም ንበርናባስ እውን ከም ዝስሕት ገበሮ ()።

ኩሉ ዘይምንጋር — ጥበብ

ንኣብነት፡ ሳሙኤል ንሽማግለታት ቤተልሄም፡ «ንእግዚኣብሔር ክስውእ መጺአ። ንርእስኹም ቀድሱ እሞ ምሳይ ናብ መስዋእቲ ንዑ» (1 ሳሙኤል ) ምስ በለ፡ ንምጥላል ዝኾነ ዕላማ ኣይነበሮን። ክስውእ መጺኡ ነበረ፡ ግናኸ እዚ ጥራይ ተልእኾኡ ኣይነበረን፡ ወይ ከምኡ ከም ዝኾነ ኣየመተን! ኣምላኽ ድማ «ሓደ ደቁ [ናይ እሴይ] ክኸውን» (1 ሳሙኤል ) ክቐብእ ለኣኾ። እዚ እዚ ንሳኦል ቅድሚ ግዜኡ ከይበጽሖ ጥበብ ኣምላኽ ነበረ!

ብዛዕባ ሓጢኣትን ጉድለታትን ካልኦት ዘይምዝራብ እውን ጥበባዊ እዩ። እንተ ፈቒርናዮም፡ እታ «ፍቕሪ ንኹሉ ጌጋ ትሽፍን» ()፡ እታ «ፍቕሪ ንብዙሕ ሓጢኣት ትሽፍን» (1 ጴጥሮስ )። ብርግጽ ኣብ እዋን ክትምስክር ኢኻ፡ ግናኸ «ብዘይ ምኽንያት ኣብ ልዕሊ ብጻይካ ኣይትመስክር» ()።

ባዶ ቃላት — ምትላል

ብቓላት ክኢላታት ዝኾኑ ሰባት፡ ጽቡቕ ዝመስሉ ግናኸ ሓቀኛ ትርጉም ዘይብሎም፡ ወይስ ንምጥላል ዝተሰርሑ መግለጺታት ክሰርሑ ይኽእሉ እዮም። ምዕዳግ፡ ፖለቲካዊ መግለጺታት፡ ከምኡ’ውን ሃይማኖታዊ «ኣታላልቲ» (2 ዮሃንስ 7) ብዙሕ ብኸምዚ ዝኣመሰለ መገዲ ይሰርሑ።

እቶም ከታልሉ ዝደልዩ እውን ሓሰኻ ቃላት ክጥቀሙ እዮም፡ «መደባት እቲ መደብ ዝሰርሕ ሕማቕ እዩ፤ ብሓሰኻ ቃላት ... ንምጥፋእ ሕማቕ መደባት ይሓስብ» ( NKJV)። ነዚ ንቈሎሴን ንዓናን ጸሓፈ፡ «ሓደ እኳ ብጽቡቕ ዝመስል ክርክር ከይተታልለኩም እዚ እነግረኩም ኣሎኹ» (ቈሎሴ )። «ግብሪ ሰይጣን [ብኹሉ ዓይነት] ሓሰኻ ተኣምራት፡ ምልክታትን ድንቅን ክርአ ከም ዝኽእል» እውን ንነገር ኣሎና (2 )።

ጥንቈላ — ግብሪ ሰይጣን

ኣብ ፊልጲ «መንፈስ ዘለዋ ገረድ ነበረት፡ ብእኡ ድማ ንኣባጊዓ ብጥንቈላ ብዙሕ ገንዘብ ተምጽኣ ነበረት» ()። ሎሚ፡ ብዙሓት ሰባት ብተኣምራዊ መገዲ ንመጻኢ ብብዙሕ ፍልይ ዝበሉ ኣገባባት ጥንቈላ፡ ከም ኣስትሮሎጂ፡ ንባብ ኢድ፡ ንባብ ካርድ ወይስ ንምዉታት ምምኽኻር ብምምሳል ይንበዩ። እዞም ሰባት እዚኣቶም ሓሰኻ እንተ ዘይኮኑ፡ እዚኣቶም ኣገባባት ንሓቀኛ ምንጪ ሓይሎም መጋረጃ ጥራይ እዮም። ቅዱስ ጽሑፍ፡ «እዚ ነገር እዚ ዝገብር ኩሉ ንእግዚኣብሔር ፍንፉን እዩ» ( NIV) ይብል። ስለምንታይ? ከመይሲ ፍልጠቶም ብዛዕባ መጻኢ ኣጋንንቲ፡ «መንፈስ ጥንቈላ» ( KJV) እዩ ዝተረኽበ።

ምንጪ እቲ ሓበሬታ እናፈለጥና፡ ንኹሎም ጥንቈልቲ ክንርሕቕ ይግባእ! ንሳቶም ንእግዚኣብሔር ፍንፉናት ዝገብሮም፡ ኣብ መወዳእታ ንሰባት ምቁጽጻሮም እዩ። ሰማዕቲ ኣብ ትንበያታቶም ክምርኮሱን ንመጻኢኦም ኣብኦም ክእመኑን ይጅምሩ፡ ኣብ ክንዲ ናብ ኣምላኽ ንሓገዝ ዝኸዱን ኣብኡ ዝምርኮሱን። ብርግጽ፡ ሰባት ኣብ መወዳእታ «ብሓሰኻ ቃላት፡ ዘይጠቅሙ» ከም ዝእመኑ ይረኽቡ (ኤርምያስ NIV)። ኣጋንንቲ ንዝበለጸ ረብሓና ኣብ ልቦም የብሎምን፡ ኣምላኽ ጥራይ እዩ ዘለዎ።

ሓሶት — ንክርስትያናት ጸገም

ክርስትያናት ሓጢኣተኛ ባህርያት ስለ ዘለዎም፡ ኣምላኽ ኣብ ቃሉ፡ «ንሓድሕድኩም ኣይትሕሰዉ» (ቈሎሴ ) ይብል። ከምኡ’ውን፡ «እግዚኣብሔር ንሓሰኻ ከንፈር ይፍንፍን፡ ንሓቀኛታት ሰባት [ንሰብኡትን ኣንስትን] ግና ይፈቱ» () ይብል። እቲ ባህርይ ክሕስው ኣይደልን፡ ግናኸ እቶም ዝተፈላለዩ ዓይነታት ሓሶት ኣዝዮም ልሙዳትን ማሕበራዊ ቅቡላትን ስለ ዝኾኑ፡ ናብ ከይፈለጥናዮም ክንፍጽሞም ንኽእል ኢና።

ካልኦት ምእመናን ንኣገባብና እንተ ተረዲኦምዎ፡ እቶም መንፈሳውያን እንተ ተቐበልናዮም ክሕግዙና ይኽእሉ እዮም ()፡ እንተ «ንብሉይ ሰብነትና ምስ ተግባራቱ ኣውጺእና፡ ንሓድሽ ሰብነት ድማ ለቢስና፡ እዚ ድማ ... ብምስሊ ፈጣሪኡ» (ቈሎሴ )። እዚ ንምግባር ልምምድ የድሊ፡ ልምምድ ድማ ፍጹም ይገብር።

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia