ሕቶ፦ ምሳሌ 3:5 «ኣብ ልቦናኻ ኣይትመረኽ» ማለት እንታይ ማለት እዩ? ኣብ ገዛእ ርእሰይ ክምርኮ እንተዘይክኢለ፣ ከመይ ገይረ ኣብ ልቦና ናይ ካልእ ክምርኮ ይኽእል?
መልሲ፦
ሓደ ጥቕሲ ክንርድኦ ምስ እንደሊ
ሓደ ጥቕሲ ወይ ከምዚ ኣብዚ ዘሎ ሓረግ ካብ ሓደ ጥቕሲ ክንርድኦ ምስ እንደሊ፣ እቲ ዘሎዎ ክፋል ምንባብ ኩሉ ግዜ ሓጋዚ እዩ። መጽሓፍ ምሳሌ ብንጉስ ሰሎሞን፣ ወዲ ንጉስ ዳዊት እተጻሕፈ እዩ። ሰሎሞን እቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዝነግረና ዝበለጸ ጥበበኛ ሰብ እዩ።
ጐይታና የሱስ ክርስቶስ፣ ምእንቲ ክመውተልና ኢሉ ሰብ ዝኾነ ኣምላኽ ወዲ፣ ጥበብ ባዕሉ ምዃኑ ክንዝክር ኣሎና። እዚ ኣብ ምሳሌ 8፣ ብፍላይ ድማ ኣብ ፍቕድታት 22-31 ተጠቒሱ ኣሎ። ዮሃንስ 1:3ን ቈሎሴ 1:16ን ንኹሉ ነገር ፈጣሪ ምዃኑ ብንጹር ይነግሩና። ንፍጥረት፣ ካብ ዝነኣሰ ቫይረስ ክሳዕ ዝርሑቕ ጋላክሲ፣ ክንጽንዖ እናበልና ብዝኸድና መጠን፣ ክንዲ ዝኾነ ዝተሓላለኸ ምዃኑ ንርኢ። ስለዚ፣ እቲ ፈጣሪኡ ክንዲ ዝኾነ ጥበበኛ እዩ፣ ንኹሉ ዝገበረ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ባዕሉ ዝሰርሕ ኮይኑ እውን ዝነደፎ። ብተወሳኺ፣ ንምድሓንናን ንበረኸትናን ዘለዎ ትልሚ፣ ቅድሚ ፍጥረት ሰማያትን ምድርን (ኤፌሶን 1:4) ዝተገብረ ምዃኑ ክንሓስብ ከለና፣ ብጥበቡ ጥራይ ክንገረም ንኽእል፣ ከምኡ’ውን ፍቕሩን ጽድቁን ብኸመይ ብፍጹም ሚዛን ከምዘለዉ።
ሰሎሞን ኣብ ቀዳሞት ምዕራፋት ምሳሌ «ወደይ» ኢሉ ካብ ዝበለሉ ብዙሕ ግዜያት፣ ብፍላይ ድማ ኣብ ምሳሌ 4:1-13 ካብ ዝገለጾ፣ እዚ መጽሓፍ እዚ ብፍላይ ንወዱ ሮብዓም ከም ዝጸሓፎ ንርዳእ። ቅዱሳት ጽሑፋት ነዚ ወድን ክልተ ኣዋልድን ሰሎሞን ጥራይ እዩ ዝጠቅስ፣ ካልኦት ውሉዳት ከም ዝነበሩዎ ብዝኾነ ይኹን መገዲ ኣይጠቅስን፣ እዚ ድማ ንቁጽሪ ኣንስትን ደናግልን ሰሎሞን ክንሓስብ ከለና የገርመና። ብሓዘን ክንብል ከለና፣ ሮብዓም ንምኽሪ ኣቦኡ ዝሰምዐ ኣይመስልን። ኣብ ክንዲኡስ፣ ንምኽሪ ኣዕሩኹ ተኸቲሉ ብኡኡ ድማ መብዛሕትኡ መንግስቲ ስኢኑ። ናብ ሓጎስን በረኸትን ዝወስድ መገዲ ሎሚ፣ ኣምላኽ ኣብ ቃሉ ዝህበና ትምህርቲ ምእዛዝ እዩ።
እቲ ቀጥታዊ ሓሳብ
እቲ «ኣብ ልቦናኻ ኣይትመረኽ» ዝብል ሓሳብ ቀጥታዊ ሓሳብ እዩ፦ «ወደይ፣ ንሕገይ ኣይትረስዕ፣ ልብኻ ግና ንትእዛዛተይ ይሕሉ … ምሕረትን ሓቅን ኣይትግደፍካ፤ ኣብ ክሳድካ እሰሮም፣ ኣብ ጽላት ልብኻ ጽሓፎም፣ በዚ ድማ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ሰብን ሞገስን ክብርን ክትረክብ ኢኻ። ብምሉእ ልብኻ ብእግዚኣብሔር ተኣመን፣ ኣብ ልቦናኻ ኣይትመረኽ፤ ኣብ ኩሉ መገድኻ ንእኡ ኣፍልጦ፣ ንሱ ድማ መገድኻ የቕንዕ። ኣብ ገዛእ ዓይንኻ ጥበበኛ ኣይትኹን፤ ንእግዚኣብሔር ፍራህን ካብ ክፉእ ርሓቕን። ንስጋኻ ጥዕና፣ ንኣዕጽምትኻ ድማ ሓይሊ ክኸውን እዩ» (ምሳሌ 3:1,3-8 NKJV)።
ጥበበኛ ሰሎሞን፣ ኣብዚ እዋን ህይወቱ፣ «ንእግዚኣብሔር ይፈቱ ነበረ» (1 ነገስት 3:3) ከምኡ’ውን ምስኡ ይኸይድ ነበረ። እዚ ድማ ኣብ መጽሓፍ ምሳሌ ብምሉኡ ንጹር እዩ። ብሓዘን ክንብል ከለና፣ ኣብ መጨረሽታ ህይወቱ ብገሊአን ኣረማውያን ኣንስቱ ተሳሒቡ፣ ህይወቱ ድማ ብጸልማት ተዛዚማ።
ካብ ዝርኣናዮ፣ እቲ ዝበለጸ ጥበበኛ ሰብ እውን ንርእሱ ወይ ንገዛእ ጥበቡ ክኣምን ከም ዘይኽእል ንጹር እዩ። ሰሎሞን ባዕሉ ህይወቱ ብጽቡቕ ኣይዛዘመን። ኣብ 2 ነገስትን ኣብ ክልቲኡ መጽሓፍ ዜና መዋእልን ክንበብ ከለና፣ ንጐይታ ዝኸበረ ቤተ መቕደስን ንገዛእ ርእሱ ድማ ቤተ መንግስቲ ክሰርሕ ንረኽቦ። ንንግስቲ ሳባ ክትበጽሖን ብጥበቡን ናብ ቤት እግዚኣብሔር ዝኸደሉ መገዲን ክትግረም ንርኢ። ግናኸ፣ እዚ ዝበለጸ ጥበበኛ ሰብ፣ ብጥበቡ ዝፍለጥን ብመንፈስ ቅዱስ ተደሪኹ መጽሓፍቲ ዝጸሓፈን፣ እዚ ድማ ክፋል ቃል ኣምላኽ ዝኾነ፣ ንወዱን ንዓናን ድሕሪ 3,000 ዓመት ዝጸሓፎ ምኽሪ ክስዕብ ምስ ዝስሕት ንርኢ፣ ኣብ ገዛእ ልቦናና ምምስሳል ክንዲ ዝኾነ ዕሽነት ምዃኑ ንርኢ። ከምኡ’ውን ኣብ ልቦና ናይ ዝኾነ ካልእ ሰብ፣ እቲ ሰብ እንተኾነ ሰብኣይና፣ ኣዕሩኽና፣ ሳይንቲስትታት፣ ፖለቲከኛታት፣ ሃይማኖታዊ መራሕቲ ወይ ዝኾነ ካልእ ሰብ፣ ዝሓለፈ ይኹን ዘሎ፣ ክንምርኮ ከም ዘይንኽእል ንርዳእ።
ናብ ኣምላኽ ክንጥምት ኣሎና
ናብ ኣምላኽ፣ ናይ ሓቂ ጥበብ እንኮ ምንጪ፣ ክንጥምት ኣሎና። «ሓደ ካባኻትኩም ጥበብ እንተጐደሎ» – ኩላትና ድማ ይጐድለና – «ንኹሉ ብልግስን ብዘይ ነቀፌታን ዝህብ ኣምላኽ ይለምን፣ ክወሃቦ ድማ እዩ። ግናኸ ብእምነት ይለምን፣ ብዘይ ምጥርጣር፣» ሃዋርያ ያእቆብ ኣብ ምዕራፍ 1:5-6 ናይ መልእኽቱ ይጽሕፈልና።
ኣብ ምሳሌን ካልኦት ክፋላት ቃል ኣምላኽን፣ ከም «ፍርሃት እግዚኣብሔር መጀመርታ ጥበብ እዩ» (ምሳሌ 9:10) ዝብሉ ጥቕስታት ንረክብ። መዝሙር 111:10 ይውስኽ፣ «ጽቡቕ ልቦና ኣለዎም እቶም ትእዛዛቱ ዝገብሩ ኩሎም።» ንመገድን ንሕቶታትና መልስን ኣብ ቃል ኣምላኽ፣ መጽሓፍ ቅዱስ፣ ምጥማት ካብ ኣብ ገዛእ ርእስና ዝተወሰነ ልቦና ምትእምማን ዝበለጸ እዩ። ብትሕትና ናብ ኣምላኽ ብጸሎት ንኺድ። ብዛዕባ ዝኾነ ነገር ክንዛረቦ ንኽእል ኢና። ንእኡ ክትእዝዞ ኣይትፈትን፤ ብዝፈተዎ መገዲ ይምልስ። ንእኡ ምፍላጥን ንእኡ ምምስጋንን ኣይትረስዕ፣ ንሱ፣ ክንዲ ዝኾነ ዓብዪ እኳ እንተኾነ፣ ንዓኻ – ከምኡ’ውን ንዓይ – መልሲ፣ መምርሒ፣ ምትብባዕ፣ ሓገዝን ዝኾነ ዘድልየናን ክህበና ይወርድ እዩ!
