ሃብታም ምዃን ቅቡል ድዩ?
ንክርስትያናት እንተሓቲትካዮም፡ ብዙሕ ዝተፈላለየ መልስታት ክትረክብ ትኽእል ኢኻ፣ ነፍሲ ወከፍ ድማ እቲ ዝምልስ ሰብ ሃብታም ድዩ ወይስ ክኸውን ይደሊ እዩ ምስ ዝብል ዝተኣሳሰር ክኸውን እዩ! ብዙሓት ሃብታማት ክርስትያናት ሃብቶም የጸድቁ፣ ብዙሓት ድማ እቶም ዘይሃብታማት ክርስትያናት ይፈርዱዎም። ብዛዕባ ሃብታም ምዃን መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ኣረኣእያ ኣለዎ? ቀዳማይ ጢሞቴዎስ 6 ንኽልተ ወገን መልሲ ይህበና – ንክርስትያናት ክሃብትሙ ንዝደልዩን ነቶም ድሮ ሃብታማት ንዝኾኑን። እቲ መልሲ ኣብ ክልተ ሸነኽ ሓንቲ ሳንቲም ዝነበረ ይመስል። ኣብ ሓደ ሸነኽ እቲ መልእኽቲ ነቶም ክሃብትሙ ዝደልዩ ክርስትያናት፡ “ኣይትምነዩኒ!” ዝብል እዩ። ኣብቲ ካልእ ሸነኽ ድማ እቲ መልእኽቲ ነቶም ድሮ ሃብታማት ዝኾኑ ክርስትያናት፡ “ኣይተዕቁሩኒ!” ዝብል እዩ።
ኣይትምነዩ! ቀዳማይ ጢሞቴዎስ 6:6-10 ብዛዕባ እቶም ክሃብትሙ ዝደልዩ ክርስትያናት ይዛረብ። ኩሉ እቲ ተጻራሪ መርትዖ ከም ዘሎ ኮይኑ፡ መብዛሕትኦም ሰባት ሃብቲ ሓጎስ ከምጽእ እዩ ዝብል እምነት ኣለዎም። እዞም ሰባት እዚኦም ግድን ድኻታት ኣይኮኑን፣ ግናኸ ኣምላኽ ብዝሃቦም ኣይዓግቡን። እቲ ጸገም ድማ ዝያዳ ምድላይ እዩ። ኩላትና፡ “ኣነ ኣብቲ ክሃብትም ዝደሊ ምድብ ኣይርከብን እየ!” ክንብል ንኽእል ኢና። ግናኸ ንርእስና ገለ ሕቶታት ንሕተት። ንዋጋ ኣባይትና ከመይ ጌርና ከነመሓይሽ ከም እንኽእል ክንሓስብ ክንደይ ግዜ ኢና እነሕልፍ? ዝያዳ ገንዘብ ንምርካብ ብዛዕባ ዝተፈላለዩ መንገዲታት ብዙሕ ግዜ ንሓስብ ዲና? ገንዘብ ምሃብ የጸግመና ድዩ? ብዝሃበና ጐይታ ዕጉባት ዲና ወይስ ዝያዳ ንምነ?
እቶም ክሃብትሙ ዝደልዩ ክርስትያናት ብሓፈሻ ብዛዕባ ሓደጋታት ትምኒቶም ኣይፈልጡን እዮም። ዝያዳ ገንዘብ ክሕዙ ከም ዝኽእሉ ይሓስቡ፣ ንትምኒቶም ድማ “ንጐይታ ክጥቀሙሉ እየ!” ብምባል የጸድቁ። ንጐይታና ብዛዕባ እቲ ብጽኑዕ ዝበሎ፡ “ሓደ እኳ ንኽልተ ጐይቶት ከገልግል ኣይክእልን እዩ። ወይ ነቲ ሓደ ጸሊኡ ነቲ ሓደ የፍቅር፣ ወይ ድማ ነቲ ሓደ ተኣሚኑ ነቲ ሓደ ይንዕቕ። ንኣምላኽን ንገንዘብን ከተገልግሉ ኣይትኽእሉን ኢኹም!” (ማቴ. 6:24) ዝብል ቃል፡ ንሳቶም ፍሉያት ከም ዝኾኑ ይስምዖም። ጐይታ ማእከላይ ቦታ ከም ዘይገደፈ ኣስተብህል። ነጥቡ ምሕላፍ የጸግም። ክሃብትሙ ዝደልዩ ሰባት ንጐይታን ንመንግስቱን ብርግጽ ትሑት ቅድሚያ ክህቡ፣ ንገንዘብ ድማ ልዑል ቅድሚያ ክህቡ እዮም። እዚኦም እዚኦም ከምኡ ምዃኖም ከይኣምኑ፣ ክሓብእዎ ክፍትንሉ፣ ወይ ድማ ብዛዕባኡ ክጋገዩ ይኽእሉ እዮም – ግናኸ ሓቂ እዩ!
ክሃብትሙ ዝደልዩ ክርስትያናት ክሰማምዑ ይኽእሉ፣ ስለዚ ድማ ገንዘብ “ኣየገልግሉን” እዮም፣ ግናኸ ንትምኒቶም ትሑት ቅድሚያ ክህቡ እዮም። እዚ መንፈሳዊ ይመስል፣ ግናኸ ጸገም ኣሎ። ሓደ ሰብ ክሃብትም ክሳዕ ዝደሊ፣ ፍቕሪ ገንዘብ ኣብ ዝርዝር ቅድሚያታት ክዓርግ እዩ። ኩሉ ግዜ ይኸውን! ክትሃብትም እንተደሊኻ ንኣምላኽ ከተሐጉስ ኣይትኽእልን ኢኻ። ቀዳማይ ጢሞቴዎስ 6:6-10 ፍሉያት ኣይፈቅድን እዩ። እዚ ጽኑዕ ሓሳብ እዚ ብዘሎና ክንዕግብ ከም ዘሎና የርኢ! መጽሓፍ ቅዱስ ድማ ጐይታ ክንገብሮ ዘይክእል ነገር ክንገብር ፈጺሙ ኣይሓተናን። ስለዚ ቁጽሪ 8 ከም ዝብሎ፡ መሰረታዊ ድሌታትና ንምግቢን ንኽዳንን ክሳዕ ዝተማልአ፣ ክንዕግብ ንኽእልን ክንዕግብ ይግባእን እዩ! ንመሰረታዊ ድሌታትና ንምምላእ እንታይ ከም ዝድለ ክንሓስብ ከለና ድማ፡ እዚ ጽሑፍ እዚ ኣብ ኣውድ ንግዲ ቀዳማይ ክፍለ ዘመን እምበር ኣብቲ ናይ 21 ክፍለ ዘመን ስስዔ ከም ዘይተጻሕፈ ንዘክር። ዕግበት ዝመጽእ ንሁኔታታት ብምምጥጣን እምበር ሃብቲ ብምእካብ ኣይኮነን!
ቀዳማይ ጢሞቴዎስ 6:10፣ ካብቶም ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዝበዝሑ ብጌጋ ዝጥቀሱ ጥቕስታት ሓደ እዩ፣ “ገንዘብ” ምንጪ ኩሉ እከይ እዩ ኣይብልን፣ ግናኸ “ፍቕሪ ገንዘብ ምንጪ ኩሉ ዓይነት እከይ እዩ” ይብል። ገለ ካብቶም ነቶም ክሃብትሙ ዝደልዩ ዝበጽሖም እከያት ኣብ ቁጽሪ 9 ተዘርዚሮም ኣለዉ፡ “ፈተና ... መፈንጠራ ... ዕሽሽ ዝበሉን ጎዳእቲ ዝኾኑን ትምኒታት ... ጥፍኣትን ዕንወትን።” ዘይስሕብ ዝርዝር! ኣብዚ ዝርዝር እዚ ድማ “እንተኾይኑ” ወይ “ይኸውን” ዝብል ቃል ከም ዘየለ ኣስተብህል። እቶም ክሃብትሙ ዝደልዩ ክርስትያናት ክጠልፉ፣ ኣብ ዕሽሽ ዝበሉን ጎዳእቲ ዝኾኑን ትምኒታት ካብ ቁጽጽሮም ወጻኢ ክጥሕሉ እዮም። “ጥፍኣትን ዕንወትን” ዘይድሕን ክሳራ ይገልጽ። ስለዚ ክትሃብትም እትደሊ ክርስትያን እንተኾንካ፡ ኣይትጋገ፡ ክትስእን ኢኻ። ናብ ሰማይ ክትኣቱ ኢኻ፣ ግናኸ ብዙሕ ሓጎስን በረኸትን ኣብዛ ህይወት እዚኣ ክትስእን ኢኻ፣ ኣብታ እትመጽእ ህይወት ድማ ሽልማትካ ብዘይተመለስ ክትስእን ኢኻ (1 ቈረ. 3:13-15)። “ካብ እምነት ክትርሕቕ” ከምኡ’ውን “ብሓዘን ክትዋሕጥ” ትኽእል ኢኻ (1 ጢሞ. 6:10)። እዚ ፈጺሙ ኣይበጽሓካን እዩ ኢልካ ኣይትሓስብ። ምናልባት ድሮ በጺሑካ ይኸውን!
እቲ ንኽሃብትሙ ዝደልዩ ክርስትያናት ዘሎ ሓንቲ ምድሓን፡ ፍቕሪ ገንዘብን ትምኒት ሃብቲን ካብ ህይወቶም ከወግዱ እዩ። እዚ ካብ ምዝራብ ንምግባር ዝኸበደ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ግናኸ እቲ መጽሓፍ ቅዱሳዊ መምርሒታት ኣብ 1 ጢሞቴዎስ 6:11 ተዋሂቡ ኣሎ፡ “ካብዚ ኩሉ ህደም፣ ጽድቂ ድማ ስዓብ።” ኩላትና ነዚ ትእዛዝ እዚ ክንእዘዝ ኣሎና፣ ምኽንያቱ ትምኒት ገንዘብ ብቐሊሉ ናብ ሓሳባትናን ኣነባብራናን ይኣቱ። ካብ ትምኒት ሃብቲ ምህዳምን ናብ ጽድቂ ምጕያይን ብቐሊሉ ኣይኸውንን። ኣምላኽ ፍቕሪ ገንዘብ ንምውጋድ ስጉምቲ ክንወስድ ይጽበየና።
ብሓይሊ ጐይታ እዚ ከቢድ ዕማም እዚ ክዕወት ይኽእል እዩ። ፈለማ፡ “ህደም” ካብቲ ምሳኻ ክትወስዶ ዘይትኽእል ንብረት ብዙሕ ዋጋ ምሃብ (1 ጢሞ. 6:7)። ሕጂ ኣገዳሲ ዝመስል ንብረት – ከም ኣባይቲ፣ ኣቕሑ ገዛ፣ ክዳውንቲ፣ መካይን፣ ኮምፕዩተራት፣ ሞባይላት፣ ኤሌክትሮኒካዊ መሳርሒታት – ካብዛ ምድሪ ክንወጽእ ከለና ዋጋ ኣልቦ ክኸውን እዩ። ካልኣይ፡ ካብ ስስዔ “ህደም” (1 ጢሞ. 6:8)። መሰረታዊ ድሌታትካ ክሳዕ ዝተማልአ ዕጉብ ኩን! እዚ ኣብቲ ብምጥቃም ዝምራሕ ሕብረተሰብ፡ ብቐጻሊ ብዝስሕብ ምልክታታት እንጥቃዕሉ፡ ኣዝዩ ከቢድ እዩ። ኩላትና ኣብ መንጎ እቲ “እንደልዮ”ን እቲ “ዘድልየና”ን ብዝያዳ ብጥንቃቐ ክንፈልጥ ኣሎና። ካብቲ ንቤተሰብና ብሓቂ ዘድልዮም ዝዓበየ መኪና ወይ ገዛ ምግዛእ ፈተና ንህይወትና ክንሃድም ክንምልምድ ኣሎና። ካብ ዘየድሊ ዕድጊታት ኣብ ዕዳጋታት፣ ፍሉያት ድኳናት፣ ካታሎጋትን ኢንተርነት ሳይታትን ክንሃድም ክንምልምድ ኣሎና። ሳልሳይ፡ ዝያዳ ገንዘብ ንምርካብ መንገዲታት ንምሕሳብ ብዙሕ ግዜ ካብ ምሕላፍ ክንሃድም ኣሎና (1 ጢሞ. 6:9)። ንዝበለጸ ገንዘብ ዝብል ዝተሓሰበ ድሌት ካብቲ ምስ ቤተሰብን ቤተ ክርስትያንን ዝሕለፍ ግዜ ቅድሚት ምግባር ቀሊል እዩ። ኣብ መወዳእታ፡ ምስ ክርስትያናት ብምርኻብን ንሰባት ካብ ንነገራት ንምፍቃርን ንምክንኻንን ብምስታፍ “ጽድቂ ስዓብ” (1 ጢሞ. 6:11)። ኩላትና ዘየድሊ ወጻኢታት ክንቀንስ ኣሎና፣ ስለዚ ዝያዳ ግዜናን ሃብትናን ንጐይታን ንኻልኦትን ንምግልጋል ክውዕል ይኽእል። ንኣምላኽ ከነሐጉስ እንተደሊና፡ ካብቲ ክንሃብትም ዝብል ድሌት ንህይወትና ክንሃድም ኣሎና! ሓደ ግዜ ድማ ንበሎ፡ ክትሃብትም ኣይትፈትን!
ኣይተዕቁር! ነታ ሳንቲም ክንገለብጣን ነቲ ንሃብታማት ክርስትያናት ኣብ 1 ጢሞቴዎስ 6:17-19 ዘሎ መልእኽቲ ክንርእዮን ከለና፡ ሓደ ክርስትያን ገንዘብ ብጥበብ ናይ ምሕዳር ዓቕሙ ኣዝዩ ኣገዳሲ ምዃኑ ክንርዳእ ኣሎና። ብሓቂ ድማ፡ ጐይታ ኣብቲ ገንዘብ ምሕዳር ዘሎና ተኣማንነትና፡ ነቲ ብሓቂ ዋጋ ዘለዎ ጉዳያት መንግስቱ ናይ ምሕዳር ዓቕምና መርኣያ እዩ ኢሉ እዩ። “ኣብቲ ናይ ዓለም ሃብቲ እሙናት እንተዘይኮይንኩም፡ መን እዩ እሞ ነቲ ናይ ሓቂ ሃብቲ ዝኣምነኩም?” (ሉቃ. 16:11)። ኩላትና ኣብዚ ጉዳይ ገንዘብ ተፈቲና ኢና። ነቲ ፈተና ሓሊፍናዮ ዲና? እቲ መጠን ኣገዳሲ ኣይኮነን። ባህርይና ብሓንቲ ዶላር ከመይ ጌርና ከም እንሕዝ ክንፈልጥ ንኽእል ኢና (ሉቃ. 21:2)።
ኣብቲ ካልእ ሸነኽ እታ ሳንቲም፡ እቲ መልእኽቲ ንሃብታማት ክርስትያናት፡ “ኣይተዕቁሩኒ!” ዝብል እዩ። ክትሃብትም ምድላይ ሓጢኣት ክኸውን ከሎ፡ ሃብታም ምዃን ግና ሓጢኣት ኣይኮነን። ኣምላኽ ንሓደ ክርስትያን ብዝተፈላለየ መንገዲታት ሃብታም ክገብሮ ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ ኣምላኽ ሃብታም ክገብረና እንተመረጸ፡ ነቲ ገንዘብ ምዕቋር፡ ንርእስና ጥራይ ምጥቃም፡ ንኣምላኽ ድማ ዘይምጥቃም ሓጢኣት እዩ (1 ጢሞ. 6:17-19)። እዞም ጥቕስታት እዚኦም ባንክ ኣካውንት ወይ ኢንቨስትመንት ምህላው ጌጋ እዩ ኣይብሉን፣ ግናኸ ንኣመንቲ ኩሉ ገንዘቦም ንርእሶም ምሓዝ ጌጋ እዩ። እቲ ሕቶ ኣብ መንጎ ምዕቋርን ምእካብን መስመር ኣበይ እዩ ዝስኣል ክበሃል ከሎ፡ ጳውሎስ ንቀዳማይ መልእኽቱ ናብ ጢሞቴዎስ ክጽሕፍ ከሎ ኣብ ኣእምሮኡ ዝነበሩ ሃብታማት ክርስትያናት ንዘክር። ንሳቶም ከምቲ ብዙሓት ክርስትያናት ሎሚ ዘለዎም ፖርትፎልዮ ኣይነበሮምን – ብኣንጻራዊ መገዲ እኳ። ብናይ ቀዳማይ ክፍለ ዘመን መለክዒታት፡ መብዛሕትና ሎሚ ኣብቲ ሃብታም ምድብ ክንወድቕ ኢና፣ ስለዚ ንትእዛዛት ጐይታ ንእዘዝ! እወ፡ ን“ዝናባዊ መዓልቲ” ድሌታት ምዕቋር ዝብል ነገር ኣሎ። ግናኸ ኣብ ከባቢና ንርአ – ንብዙሓት ካብ ኣሕዋትናን ክርስትያናዊ ኣገልግሎታትን፡ ኣብ ወጻኢ ሃገርን ኣብዚ ኣብ ዓድናን ኩሉ መዓልቲ ዝናብ ይዘንም ኣሎ።
ኣብ 1 ጢሞቴዎስ 6:17-19፡ ሃብታማት ክርስትያናት ነቲ “ኣይተዕቁሩኒ” ዝብል መልእኽቲ ክሰምዑሉ ዘለዎም ብዙሕ ምኽንያታት ተዋሂቡ ኣሎ። ፈለማ፡ ብዙሕ ገንዘብን ነገራትን ክህልወና ከሎ፡ ትዕቢተኛታት ምዃን ቀሊል እዩ። ንጸጥታኻ ኣብ ባንክ ኣካውንትካ ምእማን እምበር ኣብ ኣምላኽ ዘይምእማን ድማ ዝያዳ ይኸውን (1 ጢሞ. 6:17)። ካልኣይ፡ ሃብቲ ዘይርግጹ እዩ። “ገንዘብ ክንፊ ኣለዎ” ሓደ ጥራይ ጽቡቕ ምባል ኣይኮነን – ካብ ምሳሌ 23:5 ብቐጥታ ዝመጸ እዩ። ሳልሳይ፡ እቶም ብሓቂ ሓጎስ ዝህቡና ነገራት ብኣምላኽ ዝተዋህቡ እምበር ብገንዘብ ዝተዓደጉ ከም ዘይኮኑ ንርስዕ (1 ጢሞ. 6:17)። ነዚ ትምህርቲ እዚ መዓስ ኢና ክንመሃሮ?
እቲ ጽቡቕ ዜና ናይ ጳውሎስ “ዛዕባ ገንዘብ” ኣብ 1 ጢሞቴዎስ 6፡ ምሳና ክንወስዶ ከም እንኽእል እዩ! ብሓቂ ድማ ኣይኮነን፡ ከምቲ ቁጽሪ 7 ብንጹር ዝገልጾ። ነዛ ምድሪ እዚኣ ብዘምጻእናዮ መጠን ንብረት ክንሓድጋ ኢና – ምንም! ይኹን እምበር፡ ሃብትና ናብ ሰማይ ክንወስዶ ንኽእል ኢና፡ ኣብዚ ኣብ ምድሪ ብምክፋል ናብ ሰማያዊ መዝገብ እንተቐየርናዮ። ሃብታማት ክርስትያናት ምዕቋር ደው ክብሉን ለጋሳት ክኾኑን ከለዉ፡ ሃብቶም ንመንፈሳዊ ዕላማታት ብምጥቃም፡ ምሳኦም ክወስድዎ ይኽእሉ እዮም። ንመጻኢ ጥራይ ኣይኮኑን ኢንቨስት ዝገብሩ፡ ግናኸ ሕጂ እውን እቲ ምልእቲ ህይወት ክረኽቡ እዮም። እዚ ድማ “ነቲ ብሓቂ ህይወት ዝኾነ ህይወት ምሓዝ” ማለት እዩ (1 ጢሞ. 6:19)።
“ለጋስን ንምክፋል ድሉውን ምዃን” ማለት ሃብታማት ክርስትያናት ንኹሉ ሰብ ወይ ኣገልግሎት ሓገዝ ዝደሊ ክህቡ ኣለዎም ማለት ኣይኮነን። ዘይተመራመረ ምሃብ ብሓቂ ንጉዳያት ዝያዳ ከቢድ ክገብሮ ይኽእል እዩ፡ ኣብ ድኻታት ዘይጥዑይ ምትእምማን ብምፍጣርን ኣብ ኣገልግሎታትን ናብ ስሱዕ ገንዘብ ምግባር ዕላማታት ብምምራሕን። ሃብታማት ክርስትያናት ምስትውዓል ክጥቀሙ፡ እቲ ሓቀኛ ድሌታት እንታይ ምዃኑ ክምርምሩ፡ ኣምላኽ መዓስን ኣበይን ክህቡ ከም ዝደሊ ድማ ክውስኑ ኣለዎም።
ሃብታም እንተኾንካ፡ ብዙሕ ገንዘብካ ምሃብ ምርጫ ዘይኮነስ ትእዛዝ ምዃኑ ዘክር። እቲ ጐይታ ኣበይ ክትህብ ከም ዝደሊን ክንደይ ናብ ሰማይ ክትወስድ ከም እትደሊን ጥራይ እዩ። ዘክር፡ ጐይታ የሱስ ከምዚ ኢሉ፡ “ኣብ ምድሪ ንርእስኹም መዝገብ ኣይተዕቁሩ፡ ኣብኡ ጻጸን ዝገርፍ ዝብላዕን የጥፍኦ፡ ሰረቕቲ ድማ ሰሪቖም ይኸዱ። ኣብ ሰማይ ግና ንርእስኹም መዝገብ ኣዕቁሩ፡ ኣብኡ ጻጸን ዝገርፍ ዝብላዕን ኣየጥፍኦን፡ ሰረቕቲ ድማ ሰሪቖም ኣይኸዱን። መዝገብኩም ኣብ ዘለዎ፡ ልብኹም ድማ ኣብኡ ክኸውን እዩ” (ማቴ. 6:19-21)።
በረኸት ኩን! ኣምላኽ ገንዘብና ንኽብሩ ብጥበብ ክንጥቀምሉ ምኽኣሉ ክንደይ በረኸት እዩ! ከምቲ ገለ ካብቲ ምስ እስራኤላውያን ካብ ግብጺ ዝወጸ ወርቂ ንምህናጽ ድንኳን ብነጻ ዝተዋህበ፡ ከምኡ ድማ ነቲ ብኢድና ዝሓልፍ “ወርቂ” ወሲድና ንኣምላኽ ክብሪ ንምሃብ ብድሌት ክንጥቀመሉ ንኽእል ኢና። ብሓዘን ግና፡ ገለ ካብቲ ካብ ግብጺ ዝወጸ ወርቂ ንህዝቢ ኣምላኽ ዝጠለፈ ጥጃ ጣኦት ኮነ። ክንደይ ትምህርቲ! ገንዘብ ባዕሉ ገለልተኛ እዩ፡ ግናኸ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ብኢድና ዝሓልፍ ሳንቲም ክልተ ሸነኽ ኣለዎ። ብስስዔ ዝያዳ ገንዘብ ኣይንድለ፡ ወይ ዘሎና ገንዘብ ኣይነዕቁር። ንኣምላኽ ከነሐጉስ እንተደሊና፡ ነቲ ኣብ 1 ጢሞቴዎስ 6:6-11,17-19 ዘሎ ትእዛዛት ክንእዘዝ ኢና፡ ገንዘብ ክንርእን ክንሕዝን ከለና።
ብዳዊት ኣር. ሬይድ
