ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ማቴዎስ ንሓድሽ ኪዳን ስለምንታይ ይጅምር፡ ንጉስኩም እንሆ

ዋረን ሄንደርሰን
23 ለካ 2024
7 ዝተሓተ ንባብ

ንጉስኩም እንሆ!

«ኣቲ ጽዮን፣ ኣዝዩ ተሓጐሲ! ኣቲ የሩሳሌም፣ እልል በሊ! እንሆ፣ ንጉስኪ ናባኺ ይመጽእ ኣሎ፤ ንሱ ጻድቕ እዩ፣ ምድሓን ድማ ኣለዎ፣ ትሑት እዩ፣ ኣብ ኣድጊ፣ ኣብ ውርጪ ኣድጊ፣ ድማ ይጋልብ ኣሎ።» — NKJV

ናይ ቀዳማይ ስለምንታይ ምዃኑ ተሓሲብኩም ትፈልጡዶ? ነዚ ሕቶ እዚ ቅድሚ ምምላስኩም፣ ነዚ ዝስዕብ ኣስተብህሉ፡ እቲ ናይ ናይ መጨረሻ ዜና መዋእል እዩ፣ ብጀሮም (347-420) ኣብ ላቲን ትርጉሙ፣ ኣብ 405 ዓ.ም. ዝተዛዘመ፣ ከምኡ ተሰይሙ። ኣይሁድ ብሓፈሻ ንዜና መዋእል ንዕዝራ፣ ንጸሓፊ፣ ይውሃብዎ። ኣቓልቦኡ ንሓንቲ ንእሽቶ፣ እትቃለስ ማሕበረሰብ ናይ ስዱዳት ኣይሁድ ናብ ውርሶም ኣብ የሆዋ ንምትንቓሕ ነበረ። ንኣምላኽ ዝተዋህበ ህዝቢ፣ ኣብ ዝተመርጸ ህዝቡ ምዃኖም ኣረኣእያኦም ኣጥፊኦም ነበሩ።

ዜና መዋእል ንኣይሁድ ንሌዋውያን ክህነት፣ ንኽቡር መንግስታት ዳዊትን ሰሎሞንን፣ ከምኡ’ውን ንኣምላኽ ዝተመባጽዐ መሲሕ፣ ዘርኢ ዝመጽእ ኣብ እስራኤል ንዘለኣለም ዝገዝእ፣ የዘኻኽሮም። ኣብ ውሽጢ 1 ዜና መዋእል 1-8፣ ዕዝራ ነዚ ዝተስፋ ቆረጸ ህዝቢ ናብ መጀመርታ ሃገሮም ንምርኻብ ታሪኻዊ መገዲ ይህብ – ብሰፊሕ ዝርዝር ወለዶታት፣ «ስለዚ ኩሉ እስራኤል ብዝርዝር ወለዶታት ተመዝጊቡ ነበረ» (1 ዜና መዋእል )።

ስለዚ ናይ ቀዳማይ ስለምንታይ እዩ? እቲ መኽፈቲ ዓንቀጽ ንሓሳብ የላልየናን ንሕቶና ድማ ይምልስ፡ « ዝርዝር የሱስ ፣ ወዲ ፣ ወዲ ኣብርሃም» ()። እቲ ቀንዲ ብክርስቶስ ብቐጥታ ምፍጻም ናይ ዳዊትን ኣብርሃምን ኪዳናት እዩ።

እዚኦም ኣምላኽ ምስ ዳዊትን ኣብርሃምን ዝገበሮም ሓደ ወገን ኪዳናት ነበሩ፣ ግን ፈጺሞም ኣይተፈጸሙን። ንኣይሁድ፣ ተስፋ ናይ ዘለኣለማዊ ንግስነት ሰብ ብድሕሪ ኣምላኽ፣ ከምኡ’ውን ምውሳድ እቲ ዝተመባጽዐ በረኸት ብመጀመርታ ንፈታዊ ኣምላኽ ዝተዋህበ፣ ኣዝዩ ኣገዳሲ ነበረ።

ዝርዝር 1 ንኣይሁድ የሱስ፣ ብዮሴፍ ገይሩ፣ ብቐጥታ ዘርኢ ከም ዝነበረ፣ ስለዚ ድማ ሕጋዊን ቅኑዕን ናይ ዝፋን ከም ዝነበረ መረጋገጺ ይኸውን። ካብቲ ሓሳቡ ናይ ምፍጻም ከይተዘናገዐ፣ ብኣብርሃም ይጅምር፣ ዘይኮነስ ብኣዳም፣ ንዝርዝር ኣብ ምግላጽ። ዝርዝር ናይ ግን ንዝተፈላለየ ዕላማ እዩ። ንክርስቶስ ከም «ወዲ ሰብ»፣ ወይ ብዝያዳ ብንጹር፣ ከም «ወዲ » ይድግፍ ()። በዚ ድማ፣ ንክርስቶስ ከም «መጨረሻ » የርኢ (1 ቈረንቶስ )፣ ኣምላኽ ዝተካእ ተወካሊ ጽድቂን ብቓሉ ምፍጻም ናይቲ ዘርኢ ሰበይቲ ዝመጽእ መሲሕ ዝተነበየ ()።

ኣምላኽ ንሰብ መሲሕ ዘርኢ ዝወደቐ ሰብ ከም ዘይከውን፣ ግን ንግሳዊ ዘርኡ ብሰብ፣ ብዮሴፍ፣ ናብ ፣ ኣብ መወዳእታ ድማ ናብ ከም ዝምስረት ምፍላጥ ኣዝዩ ኣገዳሲ ጌሩ ሓሲብዎ። እቶም ክልተ ዝርዝር ወለዶታት ነዚ ይፍጽሙ፡ ኣቓልቦና ኣብ ሰብኣዊነት ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ዝመጸ የቕንዕ፣ ድማ ስልጣን ብዮሴፍ የርኢ።

እቲ ናይ ብዝርዝር ወለዶታት ክሳዕ እቲ ኣምላኽ 400 ዓመታት ጸጥታ ብዛዕባ ህዝቡ ዝተዋህበ ዝጸውዐሉ ይዛዘም። እዚ ትንቢታዊ ጸጥታ ብምግላጽ ምምጻእ ናብ ተሰቢሩ። ኣብ 1፣ እቶም ዝርዝር ወለዶታት ድሕሪ እቲ ናይ ዘመናት ጸጥታ እንደገና ይጅምሩ፣ ንኣይሁድ ድማ ናብቲ ኣዝዮም ዝጽበይዎ ዝነበሩን ዝተነበየን መሲሕ፣ የሱስ ፣ ይመሩ። ንሱ ብቓሉ ምፍጻም ናይ ኣምላኽ ንዳዊት ክኸውን እዩ። ኣምላኽ ከምዚ በለ፡ «ዝፋን መንግስቱ ንዘለኣለም ከቕውም እየ» (2 ሳሙኤል )። ምዝዛም ናይቲ ዛንታ ይህብ፣ ንዜና መዋእል ከፊሉ ጥራይ ዝገለጾ፣ ከምኡ’ውን ነቲ ክፍተት ኣብ መንጎ እቲ ቀዳማይ ኣዳምን እቲ መጨረሻ ኣዳምን የራኽብ፣ ንሱ ድማ ጽድቂ ክመልስን ንዘለኣለም ክገዝእን እዩ።

ብንጹር፣ ኣምላኽ ምስ ኣብርሃም ፈጺሙ ኣይተፈጸመን፣ ምኽንያቱ ኣይሁድ ኣብ ትሕቲ ጨካን ይገዝኡ ነበሩ፣ ብንጹር ድማ እቶም ዝኸበሩ ህዝቢ ኣይነበሩን። ካልኣይ፣ ኣብ ዝኾነ ይኹን ኣብ ታሪኾም፣ ካብቲ ኣምላኽ ኣብ 15 ንኣብርሃም ዝተመባጽዖ መሬት ዓሰርተ ሚእታዊት ዝበዝሕ ኣይነበሮምን። (ማስታወሻ፡ ኣብቲ እቲ ክውረስ ዝነበሮ ኩሉ መሬት የርኢ።) ከምቲ ዘካርያስ ዝተነበየ፣ ብክርስቶስ ገይሩ፣ ኣብርሃም ክፍጸም እዩ ()።

እቲ ቅደም ተኸተል ኣብ ቀዳማይ ፍቕዲ ኣገዳሲ እዩ፡ «ወዲ »፣ ድሕሪኡ «ወዲ ኣብርሃም»። ብሓፈሻ፣ እዚኦም ክልተ ቀንዲ ኣቦታት ናይ ኣይሁድ ታሪኽ ምስ ዝጥቀሱ፣ ኣብርሃም ቀዳማይ ይጥቀስ፣ ምኽንያቱ ንሱ ቅድሚ ልዕሊ ኣብ ተመላሊሱ። እቲ ብማቴዎስ ዝተሰርዐ ቅደም ተኸተል ግን ን«ስልጣን» ወንጌሉ የላልየና። «ወዲ » ብፍላይ ንጽሕፈት የርኢ። የሱስ ኣይሁድ እዩ፣ ግን ካብኡ ንላዕሊ፣ ንሱ « ነገስታትን ጐይተትን» እዩ (1 )። ንሱ ገና ንዝፋኑ ንምምስራት ናብ ኣይተመለሰን፤ ኣብ ዝፋን ኣቦኡ ኣብ ይቕመጥ ኣሎ ()።

እቲ ን«ወዲ ኣብርሃም» ዝምልከት ካብቲ ን«ወዲ » ዝምልከት ኣዝዩ ሰፊሕ እዩ። ብወዲ ኣብርሃም «ኩሎም ዓሌታት ክባረኹ እዮም» ()። ንኣብርሃም ከም መንፈሳዊ ኣቦ ናይ ኩሉ መንፈሳዊ ዘርኢ፣ ከምኡ’ውን ናይ ዘለኣለማዊ ኣምላኽ ንኣብርሃም ዝተመባጽዖም ንኹሎም እቶም፣ ከም ኣብርሃም፣ ንኣምላኽ ጥራይ ዝኣምኑ ከም ዝቐርቡ ይዛረብ ()።

እዚ መገዲ ኣምላኽ ንነፍሳት ኣብ ኩሉ ሰብኣዊ ታሪኽ ንምድሓን እዩ፣ ይኹን ። ዝተፈላለዩ መልእኽታት ንንስሓን ምእዛዝን ክህልዉ ይኽእሉ እዮም፣ ግን ምጽዳቕ ብጸጋ ብእምነት ጥራይ እዩ ዝኸውን። ብእምነት ጥራይ ስራሕ ናብ ውልቃዊ ሕሳብና ክውሃብ ይኽእል።

ኣብ ፣ ኣዝዮም ጽቡቓት ገጽታታት ናይ ክልቲኦም ኣይሁዳውያን ኣቦታት ንርኢ። ከም ወዲ ፣ ጻድቕ ነበረ፣ ከም ወዲ ኣብርሃም ድማ ፍቓድ ኣቦኡ ንምግባር ነበረ፡ « ዝወረድኩ፣ ፍቓደይ ንምግባር ዘይኮነስ፣ ፍቓድ እቲ ዝለኣኸኒ ንምግባር እየ» ()። ስለዚ ናይ ቀዳማይ ስለምንታይ እዩ? ምኽንያቱ ንወግዓዊ ክብሪ ከም ይድግፍ፣ ንክርስቶስ ድማ ትሽዓተ ከም «ወዲ » ይጥቅስ (፤ ፤ ፤ ፤ ,31፤ ,15፤ )። ስለዚ ድማ ኣብ መንጎ ወንጌላት ቀዳማይ፣ ኣብ ድማ ቀዳማይ ብቑዕ ቦታ ተዋሂብዎ።

የሱስ ምልኣትን ምፍጻምን ናይ ኪዳናት እዩ። «ምኽንያቱ ኩሉ ተስፋታት ኣምላኽ ኣብኡ እወ እዩ፣ ኣብኡ ድማ ኣሜን እዩ፣ ብኣባና ገይሩ ንኽብሪ ኣምላኽ» (2 ቈረንቶስ )። ንሱ ቅኑዕ ናይ ዝፋን እዩ፣ ንኣይሁድ ኩሉ ጭቆና ከድሕኖም እዩ፣ ድሕሪኡ ድማ ብጽድቅን ሰላምን ንዘለኣለም ክገዝኦም እዩ። ብብዙሕ ቃላት፣ ንኣይሁድ «ንጉስኩም እንሆ» ይጽውዖም ()።

ክሳዕ እቲ ዝረአ

ትእዛዝ ንጢሞቴዎስ፣ ከምኡ’ውን ንዓና፡

«ጽቡቕ ገድሊ ተጋደል። ነቲ ሓዝ፣ ንኡ ድማ ተጸዊዕካ፣ ኣብ ቅድሚ ብዙሓት መሰኻኽር ጽቡቕ ምስክርነትካ ምስ ገበርካ። ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ፣ ንኹሉ ዝህብ፣ ከምኡ’ውን የሱስ ... ነዚ ትእዛዝ እዚ ብዘይነቐፋ ወይ ብዘይብልሽውና ክትሕልዎ ኣዝዘካ፣ ክሳዕ ምግላጽ ጐይታና የሱስ ፣ ንሱ ድማ ኣምላኽ ብገዛእ ግዜኡ ከምጽኦ እዩ – ኣምላኽ፣ እቲ ብሩኽን ሓደ ጥራይ ዝኾነ ገዛኢ፣ ነገስታትን ጐይተትን፣ ንሱ ጥራይ ዘይመውትን ኣብ ዘይበጽሕ ዝነብር፣ ንእኡ ሓደ እኳ ዘይረኣዮ ወይ ክርእዮ ዘይኽእል። ንእኡ ክብሪን ሓይልን ንዘለኣለም ይኹን። ኣሜን።» — 1 NIV

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia