ብጭንቀት ዘለዋ ኣንስቲ፡ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ኣብነታት እምነት ኣብ ፈተናታት

ብጭንቀት ዘለዋ ኣንስቲ

እዛ ዓለም እዚኣ ብልሓተኛታት ሰባት ክንከውን ተሰልጥነና። ምስ ዕንቅፋታትን ብድሆታትን ክንገጥም ከለና፡ ብሓፈሻ ኣብቲ ስልጠና ንምርኮስን መውጽኢ ንምድላይን ንፍትንን። እዚ ኣብ ስራሕናን ሓላፍነትናን ሕማቕ ነገር ኣይኮነን፡ ምኽንያቱ ጽንዓትን ቈራጽነትን ኣወንታዊ ባህርይ እዩ። ይኹን እምበር፡ ኣብ ህይወት ጽንዓትን ቈራጽነትን ናብ ድርብነትን ንጽልነትን ኪቕየር ዚኽእለሉ ብዙሕ ኣጋጣሚታት ኣሎ። ናይ ገዛእ ርእስና ክእለት ንነፍሲ ወከፍ ጸገም እኹል እዩ ኢልና እንተ ኣሚንና፡ ንኣምላኽ ክንጽውዕን ኣብ ብድሆታትና ብሓገዙ ክንመሃርን ኣይንመሃርን።

ካብተን ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዘለዋ ኣንስቲ፡ ገለአን ዓብዪ ጭንቀት ዘጋጠመን ንእግዚኣብሔር ሓገዝ ዝጸዋዓ ንምርኣይ ትርጉም ኣለዎ። እዘን ኣንስቲ እዚኣተን ቅድሚ ብዙሕ ዘመናት ኣብ ብዙሓት ኣንበብቲ ዘይፈልጥዎ ባህልታት ዝነበራ እኳ እንተኾና፡ ኩላትና ሓዘን፡ ምግሃድ፡ ምግሃድ ከም ዝስምዓና ንርድኦ ኢና። ስለዚ፡ ተመክሮታት እዘን ኣንስቲ እዚኣተን ንዘመንና እውን መምህር እዩ።

ሃጋር

ሃጋር፡ ግብጻዊት ባርያ ኣብርሃምን ሳራን፡ ካብተን ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዘለዋ ኣዝየን ዘሕዝና ሰባት ሓንቲ እያ። መጽሓፍ ቅዱሳዊ ጸብጻብ ሃጋርን ካልኦት ሰባትን ብገዛኢ ግብጺ ንኣብርሃም ከም ዝተዋህቡ ይሕብር – ከም ካልኦት ህያባት ኣባጊዕ፡ ኣፍራስን ኣድግን ጥራይ ከም ዝቑጸሩ ተገይሮም (ዘፍጥረት 12:16)። ድሕሪኡ፡ ሃጋር ብግልጺ ናይ ሳራ ባርያ ኾነት (16:1)። ሳራ ንኣምላኽ ቈልዓ ንምሃብ ዝሃባ መብጽዓ ከም ዘይፈጸመ ምስ ከሰሰት፡ ንሃጋር ንሰብኣያ ኸም ካልእ ሰበይቲ ሃበቶ። «ምናልባት ብእኣ ቈልዑ ክረክብ እየ» በለት ሳራ (ቍ.2 NKJV)።

እዚ ኸኣ እዩ ዝኾነ፡ ግናኸ ናብ ዘይውዳእ ባእሲ መርሐ። ሃጋር ጥንሲ ምስ ሓዘት፡ ሳራ ብኸምኡ ብጭካኔ ስለ ዝሓዘታ፡ ሃጋር ናብ በረኻ ሃደመት። ኣብኡ ኣብ ጸገማ መልኣኽ እግዚኣብሔር ረኸባ። ናብ እመበልኣ ክትምለስ ነገራ፡ ንሳ ኸኣ ከምኡ ገበረት። ግናኸ እዚ እዋን እዚ ብሃንደበት ትርጉም ረኸበ። ቅድሚ ምምላሳ፡ ሃጋር ብዛዕባ ባህርይ ኣምላኽ ንኣምላኽ ዝምስክር ነገር ገበረት፡ እዚ ኸኣ ካብ ሽዑ ንነጀው እምነት ኣንስትን ሰብኡትን ኣጽኒዑ እዩ። ንዕኡ «እቲ ዚርኢ ኣምላኽ» ኢላ ጸዊዓቶ፡ «ኣነ እውን ኣብዚ ንዚርኣኒ ርእየዶ?» ኢላ ኣወጀት (ቍ.13)።

እዚ ኣብ ህይወት ሃጋር ሓንቲ ንእሽቶ ትርኢት ጥራይ እዩ ነይሩ፡ ግናኸ ኣገዳሲ ሓቂ ይገልጽ። ሃጋር ንኣምላኽ ኣይደለየቶን፡ ግናኸ ኣምላኽ ረኺብዋ። ኣብ ጭንቀታ ኣበይ ከም ዝነበረት፡ ኣብ ፈተናታት ኩነታታ እንታይ ከም ዝገበረት ብልክዕ ይፈልጥ ነይሩ። ሓቂ እዩ፡ ኣብ ልባ ንሳራ ዝነበራ ትዕቢት ነይሩ (ቍ.4)፡ ግናኸ ሃጋር ብስልጣን ዝነበሮም ሰባት ከም ነገር ጥራይ ተሓዚኣ ነይራ። እቶም ሓያላት ሰባት ኣብ ልዕሊኣ ሓጢኦም። ሃጋር ብእቶም ንጥቕማ ክሓልዩላ ዝነበሮም ሰባት ተዋሪዳ፡ ተዋሪዳ፡ ተሓዲጋ ነይራ – ንሳ ሳራ ክትህልዋ ዝደለየቶ ቈልዓ ሒዛ ኸላ እውን! ናይ ዓለም ኣምላኽ እውን ከም ዝርእየና፡ ንዕኡ ከይሓሰብና እውን ከም ዝርእየና ክንርድእ ከለና ዓብዪ ትምህርቲ እዩ።

ሃጋር እንደገና ናብ በረኻ ተገደደት፡ እዚ ግዜ እዚ ምስ ወዳ እስማኤል፡ እቲ ሽዑ ወዲ ዕድመ ዝነበረ። ብመንፈሳዊ ኣዘራርባ፡ እዚ ኣገዳሲ እዋን እዩ ነይሩ፡ ምኽንያቱ ኣምላኽ ንስድራቤት ኣብርሃም ብይስሃቅ፡ ወዲ መብጽዓ፡ ካብ እስማኤል፡ ወዲ ባርያ፡ ክባርኽ ዝሃቦ መብጽዓ ኣነጺሩ እዩ። እዚ ነጥቢ እዚ ኣብ ዘፍጥረት 21:12 ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብ ሓድሽ ኪዳን ምሳሌ ሕጊን ጸጋን ኣብ ገላትያ 4 እውን ተነጺሩ እዩ። ይኹን እምበር፡ እዚ እዋን እዚ ብስምዒት ዝመልአ ነይሩ። ሃጋር ንወዳ ኣብ ትሕቲ ቍጥቋጥ ኣንበረት፡ ከይዳ በይና ተቐመጠት፡ ንርእሳ እናበኸየት፡ «ሞት እቲ ወዲ ከይርኢ» (ዘፍጥረት 21:16)። ንኣምላኽ እዚ ናይ ስቓይ ናይ ግልጺ ጩኸት ብሓቂ ጸሎት ሓገዝ ነይሩ፡ እንደገና ኸኣ ንርእሱ ንሃጋር ኣፍለጠ። ንኣብኡ ዘድሊ ማይ ዝህብ ዔላ ኣርኣያ፡ ድሕሪኡ ኸኣ ንሳን ወዳን ንዝመጹ ዓመታት ኩሉ ምስኣምላኽ ነበሩ። እቶም ካብ እስማኤል ዝወረዱ ሰባት ድሕሪኡ ንዘርኢ ኣብርሃም ዓብዪ ባእሲ ኣምጺኦም እኳ እንተኾኑ፡ ካብ ኣረኣእያ ሰብኣዊ ድሌት ኣምላኽ ንዘይፍትሓዊነት ክዕወት ኣይፈቐደን።

ሎሚ እውን እቶም ዝጥቀሙን ዝበድሉን፡ ብሓያላት ከም ነገራት ጥራይ ንገዛእ ርእሶም ዕላማታት ንምውሳድ ዝጥቀሙሎም ኣለዉ። ሃጋር ኣብ እግዚኣብሔር ምትእምማን ዝነበራ ኣርኣያ ኣይነበረትን፡ ምናልባት ብዙሓት ሎሚ ዝሳቐዩ እውን ኣብ ስቓዮም ንህልውናኡ ብቑሩብ ጥራይ ይዝክሩ ይኾኑ። ግናኸ ኣምላኽ ኣብኡ ኣሎ። ንሱ ህይወት ዝሕሉ እዩ፡ ንእሙናት ሰባት ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንኹሉ ሰብ እውን (1 1ጢሞቴዎስ 4:10)።

ሃና

ጸገማት ስድራቤት እውን ንጭንቀት ሃና ምኽንያት ነይሩ። ሰብኣያ ኤልቃና፡ ብግልጺ እግዚኣብሔር ዝፈርህ ሰብ ነይሩ፡ ምኽንያቱ እቲ ብዛዕባኡ ዝተዋህበና ቀዳማይ ዝርዝር ኣብ ዓመታዊ በዓላት ንእግዚኣብሔር ንምምላኽ ዝነበሮ እምነት እዩ (1 ሳሙኤል 1:3)። ንሃና ይፈትዋን ሕያውነት ይገብረላን ነይሩ (ቍ.5)። ግናኸ ኤልቃና ካልእ ሰበይቲ፡ ጵኒና፡ ነበራቶ፡ ንሳ ኸኣ እንተ ወሓደ ኣርባዕተ ቈልዑ ወሊዳ ነይራ፡ ሃና ግና ሓደ እኳ ኣይነበራን። ጵኒና እዚ ሓቂ እዚ ንሃና ከም ኣጽዋር ተጠቐመቶ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ብሓቂ ንሳራ ጸላኢት ሃና፡ ወይ «ተቐናቓኒት» ይብላ (ቍ.6)።

ሃና ናብ መሪር ነፍሲ ተደፊኣ፡ ብትግሃት ጸለየት። ሰብኣያ እውን ኤሊ እቲ ኻህን እውን ኣይተረድእዋን (ቍ.8,14)፡ ግናኸ ንነፍሳ ናብ እግዚኣብሔር ኣፍሰሰት፡ «ንመከራ ባርያኻ ርአ እሞ ዘክረኒ» በለት (ቍ.11)። ወዲ ጸለየት፡ ንእግዚኣብሔር ንኣገልግሎቱ ክትመልሶ ኸኣ መብጽዓ ኣተወት። ኤሊ ሃና ትጽሊ ከም ዝነበረት ምስ ተረድአ፡ ኣተባብዓ። ድሕሪ ጸሎትን ምትብባዕን ነፍሲ ሃና ከም ዝሓየለት ምርኣይ ኣዝዩ ባህ ይብል።

ኣብነት ሃና ካብዚ ትርኢት እዚ ሓሊፉ ናብ ዝቕጽል ዓመት ይበጽሕ፡ እግዚኣብሔር ብሓቂ ንሃና ወዲ ምስ ሃባ። ብመዝሙር ምስጋና መለሰት፡ እግዚኣብሔር ከውሒን ኣምላኽ ፍልጠት ምዃኑ እናተሓጎሰት። ንትዕቢተኛታት ጸላእታ ብትዕቢተኛ ቓላቶም ገሰጸቶም፡ ንሓያልነቱ ኸኣ ንትሑታት ከም ዘዕቢ ገለጸት። መዝሙር ሃና እውን ብትንቢታዊ ኣረኣእያ ናብ ዝመጽእ መሲሕ ኣምላኽ ተዛዘመ። ሓሳባታ ካብ ገዛእ ርእሳ ጸገማት ሓሊፉ ናብ እግዚኣብሔር ጸላእቱ ዝፈርስሉ መዓልቲ በጽሐ – ንሱ «ንነገሱ ሓይሊ ኺህብ፡ ንቕርኒ መሲሑ ኸኣ ኬዕቢ» (2:10)። ሃና እዚ ኣብ ዘመን እስራኤል ንጉስ ከይነበሮ እውን ከም ዝገለጸት ዘክር – እዚ ሓቂ እዚ ንንጹር እምነታ ዝያዳ የብርሃ።

ሓንቲ ፍሉይ ሓረግ ናይ መዝሙር ሃና እግዚኣብሔር ንድኻታት ካብ ሓመድ ከም ዘዕቢን ኣብ ማእከል መሳፍንቲ ከም ዘንብርን ትገልጽ። እዚ ሓሳብ እዚ ብልክዕ ቃላት ከም ክፋል መዝሙር 113 ተጠቒሱ ኣሎ፡ እዚ ኸኣ ብስምዒት ይዛዘም፡ «ንመኻን ሰበይቲ ቤት ይህባ፡ ከም ሓጎስ ዝመልኣ ኣደ ቈልዑ» (ቍ.9)። እዚ ብመዝሙራዊ ዝተገብረ ጽቡቕ ምእማን እዩ፡ እግዚኣብሔር ንጭንቀት ሃና ናብ ሓጎስ ከም ዝቐየሮ፡ ከምቲ ንኣና ኽገብሮ ዚኽእል። ብተወሳኺ፡ እቲ መዝሙር እቲ ሓደ ክፋል (መዝሙር 113-118) «ሃሌል» መዝሙራት ተባሂሉ ይጅምር። እዚኣቶም ኣብ በዓል ፋስጋን ካልኦት ኣጋጣሚታትን ኩሉ ዓመት ይንበቡ ነይሮም። ብርግጽ ብጐይታ የሱስ ባዕሉ ምስ ደቀ መዛሙርቱ ፋስጋ ምስ ኣኽበረ ተነቢቦም እዮም።

ጽልዋ እምነት ሃና ሕሰብ! ኣብ ግዜ መሪርነታ ጸለየት፡ ኣብ ግዜ ሓጎሳ ኸኣ ኣመስገነት። ድሕሪ ዓሰርተታት ዓመታት፡ መዝሙር ሓጎሳ ንመዝሙራዊ ኣተባብዖ ይኸውን። ኣብ መወዳእታ፡ ካብቲ መዝሙር እቲ ንዘመናት ሓሊፉ፡ ምስጋና ካብ ኣፍ እሙናት ሰብኡትን ኣንስትን ብሓደ ወጺኡ እዩ፡ ንኣምላኾም ንሓያል ግብሩን ሰናይነቱን እናኣመስገኑ።1 ኣብነት ሃጋር ኣምላኽ እሙን ምዃኑ እንተ ዘይደለናዮ እውን ከም ዘዘኻኽረና እንተኾይኑ፡ ኣብነት ሃና ኸኣ ኣብ ኣምላኽ ዘሎና እምነት ንኻልኦት ንዝመጹ ወለዶታት ከም ዘተባብዕ የዘኻኽረና።

ሃጋር ኣብ ግዜኣ ብቑሩብ ጥራይ ንህልውና ኣምላኽ ትፈልጥ ነይራ፡ ሃና ግና ኣብ ካልእ ወገን ነበረት፡ ኣብ እግዚኣብሔር ምትእምማን ዝነበራ ሓያል ስምዒት ኣርኣያ። እምነታ እኳ እንተነበራ፡ ሃና እውን ዓሚቕ ጭንቀት ከም ዘጋጠማ ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ። ናብ እግዚኣብሔር ምቕራብ ሓዘን ከም ዘይህሉ ኣይሕብርን፡ እንታይ ደኣ ንሱ እሙን ምዃኑ ዝያዳ ከም እነማስግን ጥራይ እዩ።

ኣስቴር

በዚ ድሕረ ባይታ፡ ኣብ ኣእምሮኻ ናብ ግዜ ኣስቴር፡ ምናልባት ድሕሪ ሽዱሽተ ዘመናት ኣቢሉ፡ ቅልጡፍ። ኣስቴር፡ ኣይሁዳዊት ሰበይቲ፡ ብርግጽ ኣብ ጭንቀታ ናብ እግዚኣብሔር ክትበኪ ኩሉ ምኽንያት ነበራ። ህዝባ ኣብ ግዝኣት ባቢሎን ምርኮኛታት ነይሮም፡ ሕጂ ኸኣ ኣብ ግዝኣት ፋርስ፡ ኣስቴር ከም ሓንቲ ዘኽታም ዓብያ፡ ብወዲ ሓዋ ሞርዶካይ ተሓልያ (ኣስቴር 2:7)። እቲ ፋርሳዊ ንጉስ ሓንቲ ሓዳስ ንግስቲ ንምርካብ ምስ ቈረጸ፡ ጽቡቓት መንእሰያት ኣንስቲ ካብ ስድራቤቶም ከም ዝኾና ተወሰዳ። ኣብዘን ድንግል ኣንስቲ እዚኣተን ኣስቴር ነበረት። ንሱ ክፈትዋ እንተኾይኑ ንሓንቲ ለይቲ ምስ ንጉስ ክትሓድር ትጽበ ነበረት። ንገዛኢ ርእስኻ ከም መጻወቲ ንሓጎስ ገዛኢ ምሕሳብ ሕሰብ! ይኹን እምበር፡ ኣስቴር እዚ ተቐበለቶ፡ ዝኾነ ውርደት እኳ እንተገበራ፡ ባህርያ ግና ካብ ውበታ ንንጉስ ዝያዳ ኣሐጎሶ።

ይኹን እምበር፡ እዚ ኩሉ ንዋና መሰረት ጭንቀት ኣስቴር ኣይፈጥርን። ግዜ ስቓያ ድሕሪኡ መጸ፡ ኩሉ ዘርኢ ኣይሁድ ኣብ ኩሉ ግዝኣት ብጥፍኣት ምስ ተፈተነ። ኣስቴር ንንጉስ ክትልምን ሓሲባ ነይራ፡ ግናኸ ከይተጸውዐት ናብኡ ምእታው ሞት ማለት እዩ። ንልምነታ ብሰለስተ መዓልቲ ምጽዋም ተዳለወት። መጽሓፍ ኣስቴር ንኣምላኽ ወይ ንጸሎት ከም ዘይጠቅስ ኣገዳሲ እዩ፡ ይኹን እምበር፡ ኣስቴር ምጽዋም ጥራይ ዘይኮነስ፡ ምጽላይ እውን ከም ዝነበረት ብንጹር ይሕብር። ንሞርዶካይን ካልኦትን ምስኣ ክጾሙ ሓተተት፡ ከም መገዲ ኣብዚ ግዜ ጸሎት ሓቢሮም ንምውሓድ።

እዚ ሓሳብ እዚ ዋጋ ዘይግደስ ባህርይ ይገልጽ። ጸሎታት ኣስቴር ብዛዕባ ዘይፍትሓዊነት ናይ ገዛእ ርእሳ ኩነታት ኣይነበረን፡ እንታይ ደኣ ብዛዕባ ጥቕሚ ህዝባ ነይሩ። ናይ ገዛእ ርእስና ድሌታትን ጭንቀታትን ናብ ኣምላኽ ብጸሎት ከምጽእ ከም ዘሎና እኳ እንተኾነ፡ ንኹሉ ህዝቢ ኣምላኽ ዝሓቍፍ ልቢ ምህላው ኣዝዩ ጽቡቕ እዩ። ንህዝቢ ኣምላኽ ብሓፈሻ ምጽላይ፡ ንእቶም ብግልጺ ዘይንፈልጦም እውን፡ ንሳቶም ናቱ ስለ ዝኾኑ ጥራይ ምግምጋም እዩ።

ሓቂ ንሎሚ

ሓደ ሓባራዊ ቴማ ኣብዘን ዛንታታት እዚኣተን እዘን ጸገማት እዚኣተን ብግልጺ ውድቀት ከም ዘይመጻ እየን። እዘን ጭንቀታት እዚኣተን ብቐሊሉ በጺሐንኤን። ብተወሳኺ፡ እዘን ጸገማት እዚኣተን ካብ ባህርያዊ ሓደጋታት ወይ ሕማማት ዘይኮነስ፡ ካብ ድርብ ምግሃድ ጽልዋ ዘለዎም ሰባት ኣብ ህይወቶም እየን ዝመጻ። ንቡር ዝምድናታት ምስ ፈረሰ፡ ሃጋር ተሰዲዳ፡ ሃና ብገደባ ተሳሒቓ፡ ኣስቴር ድማ ፈለማ ከም መጻወቲ፡ ድሕሪኡ ኸኣ ከም ዝጠፍእ ተባራሪት ተሓዚኣ።

ኩላትና ብዛዕባ መንነትና ምግምጋም ንገብር፡ ብዙሕ ግዜ ኸኣ መንነት ሰበይቲ ኣብ ዝምድናታታ እዩ ዝሰርሕ። እዘን ዝምድናታት እዚኣተን ኣጸጋሚ፡ ፈራሲ ወይ ጸገም ምስ ዝኾና፡ እዚ ንኣረኣእያ ሰበይቲ ብዛዕባ ርእሳ እንታይ ይገብር? ሓንቲ ክርስትያን ኣብ ዘመናዊ ዓለም ዘጋጠማ ተመክሮ ብኸምዚ ገለጸቶ፡ «እቲ ቀንዲ መንነተይ ዝገበርኩሉ ሰባት ነበሩ። ሰባት ብዛዕባይ ዝበልዎ ኩሉ፡ ጽቡቕ ይኹን ሕማቕ፡ ኣሚነ።»2 ብርግጽ እተን ኣብዛ ዓንቀጽ ዘለዋ ኣንስቲ እውን ከምኡ ተሰሚዕወን ይኸውን። ግናኸ ኣረኣእያ ኣምላኽ ብዛዕባና ካብቲ ካብ ዝምድናታትና ዝመጽእ ናይ ገዛእ ርእስና ትርጉም ዝዓቢ እዩ።

ሓደ ናይ መወዳእታ ቁልፊ እዘን ኩለን ኣንስቲ ብፈተናታተን ብዛዕባ እምነት ኣምላኽ ካብቲ ቅድሚ ጸገማት ዝፈልጥኦ ዝያዳ ከም ዝተማህራ ምምልካት እዩ። ኣምላኽ ብሓዘንና ኣይሕጎስን እኳ እንተኾነ፡ ብእዘን ሓዘናት እዚኣተን ክንሓልፍ ከለና ንርእሱ ክገልጸልና ይሕጎስ። ኩሉ ናይ ተስፋ ምቑራጽ እዋን ኣምላኽ ከም ዘይረሰዓና ንምርካብ ዕድል እዩ። እሙናት ከይኾና እውን፡ ንሱ እሙን ኮይኑ ይቕጽል፡ ምኽንያቱ ንርእሱ ክኽሕድ ኣይኽእልን (2 ጢሞቴዎስ 2:13)።

መወከሲታት