ኣብ መጀመርታ ናይዚ ዓመት እዚ ገለ ውሳነታት ሓድሽ ዓመት ገይርኩምዶ? ገለ ካብኣቶም ሓልይኩምዶ? ዕድላት ናይቲ ናይ ኣመጋግባን ምንቅስቓስን ውሳነኹም ቅድሚ ኣዋርሕ ከም ዝጠፍአ እዩ። ብዛዕባ እቲ ኣብ ሓደ ዓመት መጽሓፍ ቅዱስ ንምንባብ ዝገበርኩምዎ ውሳነኸ? ብሰንኪ ዘይምቁጽጻርኩም ተስፋ ቘሪጽኩምዶ? ምናልባት ብዛዕባ እቲ ዝሓለፈ ውድቀታት ኣይግድሰኩምን ይኸውን ምኽንያቱ ሕጂ ኣብ ህይወትኩም ብሓደ ዓቢ ውድቀት ትሳቐዩ ስለ ዘለኹም – ካብ ዝተሰብረ ውሳነ ሓድሽ ዓመት ዝኸፍአ ውድቀት።
ንጐይታ ብዘይቕረባ መገዲ ኣፍሽልኩምዎዶ? በዚ ድማ ብጥፋት ተሰሚዑኩምዶ? ንኣምላኽ ባህ ዘብል ህይወት ክትነብሩ ተስፋ ቘሪጽኩምዶ? ኣብ መጻኢ ንጐይታና ኣብ ኣገልግሎት ክትጥቀሙሉ ከም ዘይትኽእሉ ይስመዓኩምዶ? እምበኣር ተስፋ ግበሩ፣ ምኽንያቱ ውድቀትኩም መወዳእታ ኣይኮነን! ኣብ ክርስትያናዊ ህይወት ከቢድ ውድቀት እውን ኣይኮነን ናይ ዘይምለስ ነጥቢ ክኸውን ኣለዎ። ውድቀት ፈጺሙ ክጸድቕ ኣይኽእልን፣ ግን ፍቕርን ጸጋን ኣምላኽ ንኽዓቢ ዕድል ክኸውን ይኽእል እዩ።
ጐይታ ድኹማት ከም ዝኾናን ናብ ውድቀት ከም ዝቐንዕናን ይፈልጥ፣ ንንስሓ ዝኣተወ ምእመን ድማ ብጸጋኡ ምሕዳስ ይህብ (መዝሙር 103:8-14)። ኣምላኽ ዝተሰብረ ህይወት ክርስትያን ንምእካብን ጽቡቕ ነገር ንምግባርን ግሩም መገዲ ኣለዎ። ኣብ ህይወት ምእመን ውድቀት ናይ ኣገልግሎት መወዳእታ ዘይነበረሉ ብዙሓት መጽሓፍ ቅዱሳዊ ኣብነታት ኣለዉ። ብዛዕባ ውድቀት ኣብ ህይወት ኣብርሃም፣ ሙሴ፣ ዳዊት፣ ኤልያስ፣ ዮናስን ካልኦት ጀጋኑ ብሉይ ኪዳንን ብዙሕ ክጽሓፍ ይኽእል እዩ። ግን ካብ ሓድሽ ኪዳን ክልተ ኣብነታት ጥራይ ንርአ – ጴጥሮስን ማርቆስን።
ውድቀት ጴጥሮስ
ሓደ ካብቶም ኣብ ህይወት ሃዋርያ ጴጥሮስ ዝፍለጡ ታሪኻት ምኽሓዱ ንጐይታ የሱስ እዩ (ሉቃስ 22:56-62)። ጴጥሮስ ከምዚ ዝበለ ነገር ከመይ ገይሩ ከም ዝገበረ ንሓስብ። ግን ኣብ ከምዚ ዝበለ ኩነታት ንሕናስ ዝያዳ እሙናት ክንከውንዶ? ኣብታ ናይ መወዳእታ ድራር ለይቲ ጴጥሮስ ብእምነቱ ክሳዕ ክንድዚ ዝተኣማመነ ስለ ዝነበረ፣ «ኵሎም እንተ ወደቑ እኳ ኣነ ኣይወድቕን እየ» ኢሉ ኣወጀ። ጐይታ የሱስ ድማ፣ «ጴጥሮስ፣ ሎሚ ምሸት ዶርሆ ቕድሚ ምጽዋዓ፣ ሰለስተ ሳዕ ከም ዘይትፈልጠኒ ኽትክሕደኒ ኢኻ እብለካ ኣሎኹ» ኢሉ መለሰ። ጴጥሮስ ድማ ብቕልጡፍ፣ «ምሳኻ ክመውት እንተ ኣሎኒ እኳ፣ ፈጺመ ኣይክሕደካን እየ» ኢሉ መለሰ (ማርቆስ 14:27-31 NIV)።
ድሕሪ ሒደት ሰዓታት ትንቢት የሱስ ተፈጸመ። ጴጥሮስ ሰለስተ ሳዕ፣ «እዚ እትዛረብሉ ዘለኹም ሰብኣይ ኣይፈልጦን እየ» ኢሉ ኣወጀ (ማርቆስ 14:71)። ዶርሆ ብሃንደበት ምስ ጸወዐት፣ የሱስ ድማ፣ ሕጂ ምርኮኛ ኮይኑ፣ ብሓዘን ናብኡ ምስ ጠመተ፣ ጴጥሮስ ዝተሰምዖ ጥፋት ክትሓስቡ ትኽእሉዶ? ጴጥሮስ ካብ ኣደባባይ ወጺኡ ብመርር ምስ በኸየ፣ ውድቀቱ መወዳእታ ከም ዝኾነ ሓሲቡ ክኸውን ኣለዎ። ከመይሲ፣ ንሱ ሓደ ካብ ኣዕሩኽ ጐይታ ምዃኑ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ፈጺሙ ከም ዘይፈልጦ እውን ማሒሉ ነይሩ! የሱስ ናብ ፍርድን ስቕለትን ምስ ተወስደ፣ ጴጥሮስ ንንስሓኡ ንምግላጽን ካብ ጐይታ ምሕረት ንምሕታት ዝነበሮ ዕድል ንዘለኣለም ከም ዝጠፍአ ሓሲቡ ክኸውን ኣለዎ።
ምሕዳስ ጴጥሮስ
ግን ውድቀት ጴጥሮስ መወዳእታ ኣይነበረን። ብጸጋኡ፣ ጐይታ ንጴጥሮስ ዓበይቲ ትልምታት ነበሮ። ኣብቲ ኣብ ባሕሪ ገሊላ ዝተገብረ ናይ ምሕዳስ ቁርሲ፣ ጴጥሮስ ፍሉይ ዕላማ ፍቕሪ የሱስ ነበረ። ጐይታ ብዛዕባ ኵሉ ሓሳባትን ስምዒታትን ጥፋት ጴጥሮስ ይፈልጥ ነበረ፣ ብዮሃንስ 21:15-17 ተመዝጊቡ ዘሎ ናይ ሕቶን መልስን ኣገባብ ገይሩ ብገርሂ ከመይ ገይሩ ከም ዝሕድሶ እውን ብልክዕ ይፈልጥ ነበረ። እቲ ጐይታና ንጴጥሮስ ብገርሂ ዝገበሮ ምሕዳስ ናይ ኢሳይያስ ግሩም መሲሓዊ ሓረግ ፍጻሜ ነበረ።
ዝተሰብረ ሸምበቖ ኣይሰብርን፣ ብድብዝዝ ዝነድድ فتሊ ድማ ኣየጥፍእን (ኢሳይያስ 42:3)።
የሱስ ኣብዚ ናይ ሕቶን መልስን ክፍለ-ጊዜ ንጴጥሮስ፣ «ትፈትወኒዶ?» ኢሉ ምስ ሓተቶ፣ ክልተ ዝተፈላለዩ ዝፍለጡ ናይ ግሪኽ ቃላት ንፍቕሪ ከም ዝተጠቕመሉ ብዙሕ ግዜ ተመልኪቱ እዩ። እቲ ናይ ግሪኽ ቃል ፊሌኦ «ገርሂ ፍቕሪ» የርኢ፣ እቲ ቃል ድማ ኣጋፓኦ «ብፍቓድ ንፍቑር ኢልካ ርእስኻ ምኽሓድ» ዝሓዘ ፍቕሪ የርኢ። ጐይታ ተጠቒሙ ኣጋፓኦ ኣብ ቀዳማይን ካልኣይን ሕቶታቱ ንጴጥሮስ፣ ድማ ፊሌኦ ሳልሳይ ግዜ። ግን ጴጥሮስ መለሰ ብ ፊሌኦ ሰለስቲኡ ግዜ። ምናልባት ጐይታ ንጴጥሮስ ብኣራማይስጥ ይዛረቦ ነይሩ ክኸውን ኣለዎ፣ እዚ ድማ ንእዞም ክልተ ናይ ግሪኽ ቃላት ን«ፍቕሪ» ዝምጥኑ ቃላትን ፍልልያትን የብሉን። ይኹን እምበር፣ ብመንፈስ ቅዱስ ተደሪኹ፣ ዮሃንስ (ኣብቲ ዝርርብ ዝነበረ) እዞም ፍሉያት ናይ ግሪኽ ቃላት ተጠቒሙ ንፍሉይ ትርጉም ናይቲ ጐይታና ምስ ጴጥሮስ ዝገበሮ ናይ ምሕዳስ ዝርርብ ብልክዕ ንምግላጽ።
ድሕሪ እቲ ናይ ብድፍረት ምእዋጅን ድሕሪኡ ዝመጸ ውድቀትን ዝነበሮ ተመክሮ፣ ጴጥሮስ ምናልባት ንምእዋጅ ኣሕፊሩ ክኸውን ኣለዎ ኣጋፓኦ ፍቕሪ (ፍቓደኛ ዝኾነ ርእሰ-መስዋእቲ ዝሓዘ ፍቕሪ) ንጐይታ። ግን ጐይታ ገና ንኡ ትልምታት ነበሮ። ከም ፍጹም መማኸርቲ፣ የሱስ ንጴጥሮስ ውድቀቱ መወዳእታ ከም ዘይነበረ ነገሮ፣ ጴጥሮስ ድማ ብኣምላኽ ዓብዪ ኣገልግሎት ክገብር ቀጸለ! ፍቕሩ ንየሱስ ናብ መስዋእታዊ ኣገልግሎት ንዝተረፈ ህይወቱ መርሖ – ክሳዕ እውን ምእሳርን ሞትን ከም ሰማዕት። ጐይታ ንጴጥሮስ እንተ ሓደጎን እንተ ኣሕደሶን፣ ንኣናስ ከምኡ ኣይገብርንዶ? ኣምላኽ ንውድቀትን ምሕዳስን ጴጥሮስ ኣብ ቃሉ ብምምዝጋብ እዚ ግሩም ትምህርቲ እዚ ይምህረና ኣሎ።
ውድቀት ማርቆስ
ማርቆስ ሃዋርያ ኣይነበረን፣ ግን ካብ ቀዳሞት መዓልታት ክርስትና ምስ ሃዋርያት ከም ዝተሓሓዘ ግልጺ እዩ። እቲ ኣብታ የሱስ እተታሕዘላ ለይቲ ዝሃደመ መንእሰይ ማርቆስ ክኸውን ይኽእል እዩ (ማርቆስ 14:51-52)። እቶም ቀዳሞት ምእመናን ኣብ ቤት ማርያም፣ ኣደ ማርቆስ፣ ይእከቡ ነበሩ። ጴጥሮስ ካብ ቤት ማእሰርቲ ብተኣምር ምስ ተፈትሐ ናብኡ ከደ (ግብሪ ሃዋርያ 12)። ኣብ 1 ጴጥሮስ 5:13፣ ጴጥሮስ ንማርቆስ ከም ወዱ ኣብ እምነት ይጥቅሶ። ጴጥሮስ ንማርቆስ ናብ እምነት ብክርስቶስ መሪሑዎ እንተኾነ ኣይፍለጥን፣ ግን ኣብ መንጎኦም መንፈሳዊ ኣቦ/ወዲ ዝምድና ነበረ።
ሃዋርያ በርናባስ ወዲ ሓው ማርቆስ ነበረ (ቈሎሴ 4:10)፣ ብበርናባስ ድማ ማርቆስ ምስ ጳውሎስ ተፋለጠ። በርናባስን ጳውሎስን ብሰንኪ ዝሰፍሐ ጥሜት ንቤተ ክርስቲያን ኣብ ይሁዳ ህያብ ረድኤት ንምምጻእ ካብ ኣንጾኪያ ናብ የሩሳሌም መጺኦም ነበሩ (ግብሪ ሃዋርያ 11:27-30)። በርናባስን ጳውሎስን ናብ ኣንጾኪያ ምስ ተመልሱ፣ ማርቆስ ምሳታቶም ከደ። በዚ ድማ ጳውሎስን በርናባስን ናይ መጀመርታ ሚስዮናዊ ጉዕዞኦም ምስ ጀመሩ ኣብ ቅኑዕ ቦታን ቅኑዕ ግዜን ነበረ። ማርቆስ ምሳታቶም ተጸንቢሩ ኣብ ደሴት ቆጵሮስ ኣብ ኣገልግሎቶም ተኻፊሉ (ግብሪ ሃዋርያ 12:25-13:5)።
ግን እቲ ሚስዮናዊ ጋንታ ናብ ውሽጢ እስያ ንምኻድ ምስ ተዳለወ፣ ማርቆስ ናብ የሩሳሌም ናብ ቤቱ ተመልሰ (ግብሪ ሃዋርያ 13:13)። ስለምንታይ? ብርግጽ ኣይንፈልጥን። ምናልባት ናፍቖት ቤት ኣሕዲሩ ይኸውን። ምናልባት ብሓደ ዓይነት «ናይ እስያ ጉንፋዕ» ብኣካላዊ ሕማም ተሰሚዑዎ ይኸውን! ምናልባት ንጽንዓት ናይ ሚስዮናዊ ጉዕዞ ኣይፈትዎን ይኸውን – ከመይሲ፣ እቲ ዝመጽእ መደብ ጉዕዞ ንዕንቅፋት ዝመልኦም፣ ብዘረፍቲ ዝመልኡ ኣኽራናት ምሕላፍ የጠቓልል ነበረ። ምናልባት ንስውር ለውጢ መሪሕነት ካብ ወዲ ሓውኡ በርናባስ ናብ እቲ ንእሽቶ ሰብኣይ፣ ጳውሎስ፣ ኣይፈትዎን ይኸውን። ምናልባት ማርቆስ ምስ ጳውሎስ ገለ ናይ ስነ-መለኮት ፍልልያት ነበሮ።
ብዝኾነ ይኹን፣ ማርቆስ ንጐይታን ንሚስዮናዊ ጋንታን ዝነበሮ መብጽዓ ኣፍሽለ። ክሳዕ ክንድቲ ጳውሎስ ዝምልከት፣ እዚ ውድቀት እዚ ንማርቆስ ካብ ካልኣይ ሚስዮናዊ ጉዕዞ ኣወገዶ (ግብሪ ሃዋርያ 15:38)። ጳውሎስን በርናባስን ብዛዕባ ንማርቆስ ምውሳድ ክሳዕ ክንድዚ ብሓይሊ ስለ ዝተፈላለዩ፣ ካብ ንሓድሕዶም ተፈልዩ። ጳውሎስ ምስ ሲላስ ናብ እስያ ከደ እሞ በርናባስ ንማርቆስ ምሳኡ ናብ ቆጵሮስ ወሰዶ። እቲ ካብ ቅድሚኡ ዝነበረ ምጥፋእ ማርቆስ ክልተ ሚስዮናዊ ጋንታታት ምፍጣሩ ንውድቀት ማርቆስ ኣይድግፍን፣ ግን ኣምላኽ ንዕላማታቱ ንውድቀታትና ክጥቀመሉ ከም ዝኽእል የርኢ።
ምሕዳስ ማርቆስ
መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ውጽኢት ኣገልግሎት በርናባስን ማርቆስን ኣብ ደሴት ቆጵሮስ ኣይነግረናን፣ ግን ድሕሪኡ ዝነበሩ ንጥፈታት ማርቆስ ውድቀቱ መወዳእታ ከም ዘይነበረ የርእዩ። ጐይታ ንማርቆስ ካብ ክርስትያናዊ ኣገልግሎት ኣየውገዶን። ድሕሪ ኣስታት ዓሰርተ ዓመት፣ ጳውሎስ ኣብ ሮሜ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፣ ንውልቀሰባትን ንኣብያተ ክርስቲያናትን ደብዳበታት መምርሕን ምትብባዕን ጸሓፈ፣ ማርቆስ ድማ ናብ ጽቡቕ ድሌት ጳውሎስ ምምላሱ ጥራይ ዘይኮነስ፣ እንደገና ኣገዳሲ ኣባል ጋንታኡ ከም ዝነበረ ንረአ። ማርቆስ ምስ ካልኦት ኣባላት ጋንታ ኣብ ናይ ጳውሎስ ናይ ውልቂ ሰላምታ ንፊልሞን ተጸንቢሩ (ፊልሞን 24)። ሰላምታታት ካብ ማርቆስ ኣብ ቈሎሴ 4:10 እውን ተጠቒሱ ኣሎ፣ ጳውሎስ ድማ ንቤተ ክርስቲያን ኣብ ቈሎሴ ማርቆስ እንተ መጺኡ ክቕበልዎ ኣተባብዖም። ጳውሎስ ካብ ቤት ማእሰርቱ ኣብ ሮሜ ምስ ተፈትሐ ማርቆስ ብትእዛዝ ጳውሎስ ንጐይታ ከገልግል ቀጺሉ ነበረ። ጳውሎስ ናይ መወዳእታ ደብዳበኡ፣ ኣብ ካልኣይ ቤት ማእሰርቱ ኣብ ሮሜ፣ ኣብ ዝጸሓፈሉ ግዜ፣ ማርቆስ እንደገና ተመስገነ። ጳውሎስ ንጢሞቴዎስ፣ «ንማርቆስ ውሰዶ እሞ ምሳኻ ኣምጽኦ፣ ምኽንያቱ ኣብ ኣገልግሎተይ ይሕግዘኒ እዩ» ኢሉ ጸሓፈ (2 ጢሞቴዎስ 4:11)። እቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ውድቀት ማርቆስ ኣብ ጉዕዞ እምነቱ ግዝያዊ ዕንቅፋት ጥራይ ነበረ።
ተወሳኺ ምልክት ውድቀት ማርቆስ መወዳእታ ከም ዘይነበረሉ፣ ኣምላኽ ሓደ ካብ መጽሓፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ ንምጽሓፍ ምምራጹ እዩ፣ እቲ ቴማ ወንጌሉ ድማ «ክርስቶስ ከም ፍጹም ኣገልጋሊ» እዩ። ኣምላኽ ንማርቆስ ከምቲ ብመንፈስ ዝተጻሕፈ ጸሓፊ ኣብቲ ዓብዪ ቴማ ንኸገልግሎ ምምራጹ ክሳዕ ክንድዚ ግሩም እዩ! ኣምላኽ ኣብ ህይወት ምእመን ዝፈሸለ ዝተሰብሩ ክፍሊታት ክእክብ ከም ዝኽእል ካልእ መረጋገጺ የድሊዶ? እቲ ሃዋርያ ጳውሎስ ንማርቆስ ካብ መጻኢ ክርስትያናዊ ኣገልግሎት ምሳኡ ንዘለኣለም ዘየወገዶ ምዃኑ ንኣና ኣገዳሲ ትምህርቲ እዩ።
ምትብባዕ ንኣና
ገሊኦም ክርስትያናት ንዝሓለፉ ውድቀታት ኣብ ልዕሊ ዝተነስሑ ብጾት-ምእመናን ይሕዙ፣ እዚ ድማ ተስፋ ንኽቖርጹን ንኽድኽሙን ይገብሮም። ካልኦት ክርስትያናት ንዝፈሸሉ ብሰንኪ ዝሓለፉ ገበናት ከም ናይ ዘለኣለም «ካልኣይ ደረጃ» ክርስትያናት ብዘይፍላጥ ይርእይዎም። ግን ውድቀት ሓው ወይ ሓብቲ ብክርስቶስ ናይ ዘለኣለም ባህርያዊ ጉድለት ምልክት ኣይኮነን። ንሓቀኛ ዝተነስሑን ኣምላኽ ንምሕዳግ ድሌት ዘለዎምን ብምእባይ ንባህሪ ኣምላኽ ከይንጸርፍ ንጠንቀቕ (ኤፌሶን 4:32፤ 1 ዮሃንስ 1:9)። ንሳቶም ንምሕዳግን ናብ ሕብረትን ጠቓሚ ኣገልግሎትን ንምሕዳስን ድሉዋት ክንከውን ኣሎና።
ካብ ኣምላኽ ንላዕሊ ኣብ ብጾት-ምእመናና ዝያዳ ከቢድ ኣይንኹን። ንዝፈሸለ ምእመን ናብ ጠቓሚ ኣገልግሎት ምሕዳስ ኣገዳሲ ተግባር ናይ መንፈሳውያን ብጾት-ምእመናን እዩ። ጳውሎስ፣ «ኣሕዋት፣ ሓደ ሰብ ብሓደ ሓጢኣት እንተ ተታሒዙ፣ ንስኻትኩም መንፈሳውያን ብገርሂ ኣሕድስዎ» ኢሉ ጸሓፈ (ገላትያ 6:1)። እቲ ናይ ግሪኽ ቃል ን«ምሕዳስ» ኣብ ካልእ ቦታታት ን«ዝተሰብሩ ኣዕጽምቲ ምቕናዕ» ወይ «ዝተቐደዱ መርበባት ምጽጋን» ዝጥቀመሉ ቃል እዩ – እዚ ድማ እቲ ዝተሓደሰ ምእመን ኣብ መጻኢ ንኣገልግሎት ክርስቶስ ጠቓሚ ከም ዝኸውን ግልጺ ምልክት እዩ።
ኣምላኽ እዞም ፍጻሜታት ካብ ህይወት ጴጥሮስን ማርቆስን ኣብ ገጻት ቅዱሳት ጽሑፋት ሓልዩዎም ኣሎ፣ እዚ ሓቂ እዚ ድማ ንኵላትና ምትብባዕ ክኸውን ኣለዎ። ዝኾነ ክርስትያን ካብ ውድቀት ነጻ ዝኾነ ህይወት ክጠቅስ ኣይኽእልን። ተስፋ ምቑራጽን ጥርጣረን ክንፈሽል ከለና ክዓብዩ ይኽእሉ እዮም። ኣምላኽ ምሳና ከም ዝወደአ ብጌጋ ንደሚድም። ንውድቀታትና – ክሳዕ ክንደይ ከቢድ እንተ ነበሩ እውን – ከም ዝሓድግ ብዘይምእማን ንባህሪ ኣምላኽ ከይንንኪ ንጠንቀቕ። ንዝተሓደገ ውድቀት ሳዕቤናት ክህልዉ ይኽእሉ እዮም፣ ብዙሓት መጽሓፍ ቅዱሳዊ ኣብነታት ድማ ነዚ ሓቂ እዚ የርእዩ። ግን ውድቀት መወዳእታ ኣይኮነን! ህይወት ጴጥሮስን ማርቆስን ካብዚ ሓቂ እዚ ዝረሓቐ ነገር ከም ዘየለ የረጋግጹ!
