እዚ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ኣዝዩ ፍሉይን ፍሉይን ትንቢት እዩ—ፍሉይ፡ ምኽንያቱ ካብ ብርዒ መንፈሳዊ ጸሓፊ ዘይኮነስ፡ ካብ ኣፍ መልኣኽ ገብርኤል እዩ ዝመጽእ፤ ፍሉይ ምኽንያቱ ንሓደ ዓቢ ግዜ ዝምልከት እዩ፤ ፍሉይ ምኽንያቱ ንሓደ ንጹር ዕለት የመልክት። ብሓቂ ድማ ምስ ካልኣይ ምጽኣት ጐይታና ብንጹር ይጻረር፡ ብዛዕባኡ ድማ ሓደ እኳ ሰብ፡ መልኣኽቲ እውን ይኹኑ ወይ ወዲ፡ መዓልቱን ሰዓቱን ከም ዘይፈልጡ ተነጊርና ኣሎ፡ ትንቢት ገብርኤል ግና ጐይታ የሱስ ዝመውተሉ ግዜ ይነግረና—
ክቕንጠጥ እዩ፡ ግናኸ ንርእሱ ኣይኮነን (ዳንኤል 9፡26)። እቶም ላዕለዎት ተንተንትን ኣምላኽ የለን ዝብሉን፡ ብሓፈሻ ዘይተለወጡ ሰባትን፡ መጽሓፍ ዳንኤል ድሕሪ እቲ ፍጻመታት ከም ዝተጻሕፈ ንምርግጋጽ ዝጽዕሩ ምዃኖም ዘገርም ኣይኮነን። ግናኸ እቶም ዕውራት ጥራይ፡ ብዙሕ ግዜ ድማ ብፍቓዶም ዕውራት ዝኾኑ፡ ብምኽንያቶም ክታለሉ ይኽእሉ እዮም፤ ሰር ሮበርት ኣንደርሰን ብሓይሊ መሊሱ፡ ነቲ መጥቃዕቶም ድማ ኣብ መጽሓፉ፡ ብጽቡቕ ኣርእስቲ፡ «ዳንኤል ኣብ ዋሻ ተንተንቲ» ኣፍሪስዎ። ብርግጽ ዳንኤል ኣብ ግዜኡ ኣብ ዋሻ ኣናብስ ዝበለጸ ነበሮ፡ እቶም ተንተንቱ ድማ ተበልዑ፡ ናብቲ ሰይጣናዊ ምትላልኦም ንዳንኤል ዝደርበይዎ ዋሻ ምስ ተደርበዩ። እዚ ድማ ብዛዕባ እቲ ኣብቲ ግዜ እቲ ዝተፈጸመ ካልእ ፍጻመ የዘኻኽረና፡ ሃማን ሓምሳ እመት ዝነወሐ መሳቐሊ ምስ ሰርሐ፡ ንመርዶካይ፡ ንሱ ንቑጥዓኡ ስለ ዘለዓዓሎ፡ ክሰቕሎ፡ ግናኸ ብውጽኢቱ ንሱ ባዕሉ ተሰቒሉ።
እዚ ፍሉይ ትንቢት ገብርኤል እዚ እቲ ትንቢት ካብ መዓስ ከም ዝጅምር ይነግረና፡
ንኢየሩሳሌም ንምምላስን ንምህናጽን ዝወጸ ትእዛዝ (ዳንኤል 9፡25)። ኣብዚ ብርግጽ ክንሰርዖ እንኽእል ዕለት ኣሎና። እዚ ኣብ ነህምያ 2፡1 ኣብ ወርሒ ኒሳን፡ ምስ ኣፕሪል/ማይ ናይና ዝመሳሰል፡ ኣብ 20ይ ዓመት ንጉስ ኣርታክሰርሰስ ከም ዝተፈጸመ ተገሊጹ ኣሎ። ድሕሪኡ ድማ እቲ መሲሕ ዝቕንጠጠሉ ዕለት ተመላኺቱ ኣሎ፡ ግናኸ ንርእሱ ኣይኮነን፡ ካብ ዕለት እቲ ንኸተማ ንምህናጽ ዝወጸ ትእዛዝ ድሕሪ ስሳን ትሽዓተን ሰሙናት። እቲ ሾብዓተ ሰሙናት ቃል ብቓሉ ሰሙናት ከም ዘይኮኑ ንጹር እዩ፡ ኣብ ውሽጦም ክኸውን ዘለዎ ኩሉ ምስ እንሓስብ፡
ንበደል ንምውዳእ፡ ንሓጢኣት ንምውዳእ፡ ንዓመጽ ንምዕርራይ፡ ዘለኣለማዊ ጽድቂ ንምምጻእ፡ ራእይን ትንቢትን ንምሕታም፡ ንቕዱስ ቅዱሳን ንምቕባት (ዳንኤል 9፡24)።
ከምኡ ድማ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ሓደ መዓልቲ ንሓደ ዓመት ዝውክልሉ ሓደ ዘገርም ኣብነት ኣሎ። ህዝቅኤል 4፡5-6 ርአ፡
ንነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ንሓደ ዓመት ጌረልካ ኣሎኹ (ህዝቅኤል 4፡5-6)።
ትንቢት ገብርኤል ብኸምዚ መንገዲ ምስ እንርእዮ፡ ኣብ መንጎ ምህናጽ ቅጽሪ ኢየሩሳሌምን ሞት ጐይታናን ስሳን ትሽዓተን ሰሙናት ክሓልፋ ከም ዘለወን ንረክብ። ንሓደ መዓልቲ ሓደ ዓመት ብምቑጻር፡ 69 ሰሙናት = 483 ዓመታት። ትንቢታዊ ዓመት 360 መዓልታት ዝሓዘ እዩ፡ ስለዚ 483 ዓመታት x 360 = 173,880 መዓልታት፡ እዚ ድማ ምስ 10ይ መዓልቲ ወርሒ ኒሳን ኣብ 18ይ ዓመት ጢቤርዮስ ቄሳር፡ ንጉስ ሮማ፡ ይኸውን፡ እዚ ድማ ጐይታና ኣብ ኣድጊ ተወጢሑ ናብ ኢየሩሳሌም ዝኣተወሉ መዓልቲ እዩ፡ ትንቢት ዘካርያስ 9፡9 ድማ ፈጺሙ።
ስለዚ ንሓደ ኣምላኻዊ ኣይሁዳዊ ጐይታና ዝውለደሉ ግዜ፡ ብዝያዳ ድማ ዝመውተሉ ግዜ ብግምት ክፈልጥ ይከኣል ነይሩ። ኢሳይያስ 8 ብዛዕባ ሞቱ ኣብ ንእስነቱ የመልክት፡ እቲ ሕቶ ምስ ተሓተተ፡
መን እዩ ንወለዱ ዝገልጽ? ምኽንያቱ ካብ ምድሪ ህያዋን ተቖሪጹ እዩ፤ ኣብ መዝሙር 102፡24 ድማ ኣብቲ ጭርሖ፡
ኣቱም ኣምላኸይ፡ ኣብ ማእከል መዓልታተይ ኣይትውሰደኒ። ናብ ኢየሩሳሌም ምእታው ቅድሚ ሞት ጐይታና ብመስቀል ሒደት መዓልታት ከም ዝተፈጸመ ንፈልጥ። እዚ ድማ ካብ ሾብዓተ ሰሙናት ትንቢት ገብርኤል ስሳን ትሽዓተን ሰሙናት ይገልጽ። ስለምንታይ እዩ እቲ ሾብዓተ ሰሙናት ናብ ስሳን ትሽዓተን ሰሙናትን ድሕሪኡ ድማ እቲ ሾብዓተ ሰሙናት ባዕሉ ዝምቀል?
ንትንቢት ንስዓቦ፡ እንታይ ከም ዝነግረና ድማ ንርአ። ጐይታና ዝተሰቕለ ብሮማዊ ስልጣን እዩ ነይሩ። ስለዚ እቲ ትንቢት ይነግረና፡
ህዝቢ እቲ ዝመጽእ መራሒ ንኸተማን ንመቕደስን ከጥፍእ እዩ። ኢየሩሳሌም ክትጠፍእ ከላ እቲ መራሒ ኣይመጸን ነይሩ፡ ግናኸ ህዝቡ፡ ማለት ህዝቢ ሮማ፡ እዮም እዚ ዝገብሩ። ጐይታና ባዕሉ ነዚ ፍጻመ እዚ ብንጹር ተነቢይዎ፡ እዚ ድማ ንጥንታዊ ህዝቡ ንምቕንጣጥ መሲሖም፡ ንምድሓር ወዱ፡ ፍርዲ ኣምላኽ ክኸውን እዩ። እዚ ድማ ኣብ ምሳሌ ጐይታና ብዛዕባ በዓል ቤት ወይኒን መጽመቒ ወይኒን ብንጹር ተገሊጹ ኣሎ፡ እቶም ገበርቲ ወይኒ ንኣገልገልቱ ብዳርባን ብቕትለትን ከመይ ከም ዝገበሩ፡ ንሱ ድማ ኣብ መወዳእታ ወዱ ለኣኸ፡ «ንወደይ ክኽብሩዎ እዮም» ኢሉ፡ እዚ ምስ ተፈጸመ ድማ «ሓዝዎ እሞ ካብቲ ኣታኽልቲ ወይኒ ደርበይዎ፡ ቀተልዎ»፡ ድሕሪኡ ድማ «ነቶም እኩያት ሰባት ብመራርነት ከጥፍኦም»ን «ንኣታኽልቲ ወይኒ ንኻልኦት ገበርቲ ወይኒ ክህቦም» ጥራይ ተረፈ። እዚ ኩሉ ምስ ጢጦስ፡ ወዲ ንጉስ ቬስፓስያን (ኣ.ፈ. 70)፡ ናብ ኢየሩሳሌም ምስ ከደ፡ ከበባ ምስ ገበረ፡ «ንኸተማን ንመቕደስን» ምስ ኣጥፍአ፡ ብግዜኡ ድማ ንዝተረፉ ኣይሁድ ኣብ መንጎ ህዝብታት ምስ በተኖም ተፈጸመ።
ግናኸ ብመሰረት ዳንኤል 9፡27 ንምጽኣት «እቲ ዝመጽእ መራሒ» ክንጽበ ኣሎና። ንሱ «ንኪዳን ንሓደ ሰሙን»፡ ማለት ሾብዓተ ዓመታት፡ ከረጋግጽ እዩ፡ ኣብ ማእከል እቲ ሰሙን ድማ ምስ ኣይሁድ ዝገበሮ ኪዳን ክሰብሮ እዩ፡ ከም «ቁራጽ ወረቐት» ክሕዞ እዩ፡ መስዋእቲ ከቋርጽን «ርኹስ ጥፍኣት» ኣብ ቤተ መቕደስ ከቕውምን እዩ፡ እዚ ድማ ጐይታና ኣብ ማቴዎስ 24፡15 ከም «ብነብዪ ዳንኤል ዝተነግረ» ይጥቀሰሉ። እዚ ምስ ተፈጸመ ድማ «ዓቢ ጭንቂ»፡ ግዜ ጭንቂ ያእቆብ (ኤርምያስ 30፡7) ክኸውን እዩ።
ስለዚ መልኣኽ ገብርኤል ይህበና፡ መጀመርታ፡ መጀመርታ እቲ ሾብዓተ ሰሙናት፡ እቲ ንቅጽሪ ኢየሩሳሌም ንምህናጽ ዝወጸ ትእዛዝ፤ ካልኣይ ፡ መወዳእታ እቲ ስሳን ትሽዓተን ሰሙናት ከም ግዜ ስቕለት ጐይታና፤ ሳልሳይ፡ ጥፍኣት ኢየሩሳሌምን ቤተ መቕደስን (ኣ.ፈ. 70)፤ ራብዓይ፡ መጀመርታ እቲ 70ይ ሰሙን፡ ማለት፡ እቲ ርእሲ እቲ ዝተሓደሰ ሮማዊ ግዝኣት ምስ ኣይሁድ ኣብ ምድሪ ኪዳን ክገብር ከሎ፡ ምስ ጸረ-ክርስቶስ፡ ካልኣይ ኣራዊት ናይ ራእይ—እቲ ቐዳማይ ርእሲ እቲ ዝተሓደሰ ሮማዊ ግዝኣት እዩ፤ ሓምሳይ፡ ምብታኽ እዚ ኪዳን እዚ፡ ከምኡ ድማ ምጅማር ዓቢ ጭንቂ፡ ኣብ መወዳእታ ነገራት ከምጽእ፡ ጐይታና ክግለጽ ከሎ፡ ንኹሉ ተቓውሞ ከውርድ፤ ከምኡ ድማ፡ ሻድሻይ፡ ክብራዊ መንግስቱ ኣብ ምድሪ ምቕዋም።
ኣብ መወዳእታ ድማ ኣብ መንጎ ምምጣቕ ቅዱሳንን ምግላጽ—ምምጻእ ጐይታ ን ህዝቡ፡ ከምኡ ድማ ምምጻኡ ምስ ኣታቶም ንመንግስቱ ኣብ ምድሪ ንምቕዋም፡ ኣብ ዝበዝሐ ሾብዓተ ዓመታት ክህልው ኣለዎም ዝብል ብዙሕ ግዜ ሰሚዕና ኢና። እዚ ግና፡ ብዶግማ እንተ ተገሊጹ፡ ኣብ ዘይምርድዳእ ትንቢት ገብርኤል እዩ ዝምርኮስ። እቲ ትንቢት ይነግረና፡ እቲ ናይ መወዳእታ «ሰሙን»፡ ብምምጻእ ጐይታ ኣብ ምድሪ ንምግዛእ ዝውዳእ፡ ኣብ መንጎ ርእሲ ሮማዊ ግዝኣትን ኣይሁድን ኣብ ምድሪ ኪዳን ክሳብ ዘይተገብረ ኣይጅምርን እዩ።
እዚ መዓስ ከም ዝኸውን ዝኾነ ብርሃን ኣሎና ድዩ? ኣብ ራእይ 16፡16 ንውግእ ኣርማጌዶን ዝምልከት ምእካብ ኣብ ትሕቲ ሻድሻይ ጽዋእ ከም ዝኸውን ነንብብ—እቲ መግለጺኡ ድማ ኣብ ራእይ 19፡11-21 ተዋሂቡ ኣሎ። ስለዚ እቶም ሾብዓተ ማሕተማት፡ ኣብ ምድሪ ዝወርድ መለኮታዊ ፍርዲ፡ መጀመርታ ክውድኡ ኣለዎም፡ ከምኡ ድማ እቲ ዝበዝሐ መለኸታትን ጽዋኣትን፡ ምኽንያቱ ናብ ሻድሻይ መለኸት ምስ እንደርብብ ጥራይ ኢና ንዓቢ ውግእ ምድላው እንረክብ፡ ቍጽሪ እቶም ፈረሰኛታት ድማ 200,000,000 ዝኸውን ዘገርም ቍጽሪ እዩ፤ ኣብ ሻድሻይ ጽዋእ ድማ «መንገዲ ነገስታት ምብራቕ ምእንቲ ክዳሎ»።
እቲ ንሾብዓተ ዓመታት ዝተነግረ ኪዳን ምስ ተገብረ፡ ሽዑ እምበር ክሳብ ሽዑ ኣይኮነን እቲ ኣምላኻዊ ኣይሁዳዊ እቲ ዝናፈቕ ምድሓን ክሳብ መዓስ ከም ዝመጽእ ክፈልጥ ዝኽእል፡ እንተኾነ እውን ሽዑ እውን መዓልቱን ሰዓቱን ኣይፍለጥን እዩ።
