ውቡ ምሳሌታት ብሉይ ኪዳን ክንትርጉም ክንፍትን ከለና፡ ነዚ ኣድላዪ መከላኸሊ እዚ ወትሩ ክንጥቀም ኣሎና፡ «ምሳሌታት ንሓቅታት መግለጺ እዮም እምበር፡ መግለጺኦም ኣይኮኑን።» እዚ ምኽንያታዊ ምዃኑ፡ እቲ ንሳቶም ጽላሎት ጥራይ ዝኾንዎ፡ እቲ ሓቂ—ክርስቶስ—ክንደይ ዓብዪ ምዃኑ ክንሓስብ ከለና ክንርእዮ ኢና። እቲ ፍጻሜ—ክርስቶስ—ነቲ ምስሊ ጥራይ ዝኾነ ክንደይ ልዕል ዝበለ እዩ። ካብዞም ምሳሌታት ዝወጽእ ብርሃን ክንደይ ልስሉስን ዝተቖጻጸረን እዩ። ገና እቲ ብወዲ ዝተገልጸ ምሉእ ምግላጽ ኣምላኽ ኣቦ ናይ ፍርቂ መዓልቲ ብርሃን ኣይኮነን፤ ገና ናይ ምሳሌታት፡ ምልክታትን ጽላሎትን ብርሃን ከዋኽብቲ እዩ፤ ግናኸ ዓይኒ እምነት ነዘን ጽላሎታት እዘን ሰንጢቓ፡ ነቲ ብዛዕባኡ ዝዛረባ ዘለዋ ክብሪ ዘለዎ ሓቂ ብዝያዳን ብዝያዳን ባህታ ክትርእዮ ትኽእል እያ።
ሕጂ ብፍላይ ናብቲ ብዘፍጥን ዝስሕብ ምሳሌ ጐይታ የሱስ ኣብ ዘፍጥረት 14:18–20 ተገሊጹ ዘሎ ክንዛረብ ኢና። ኣብዚ ብምሳሌያዊ ቛንቋ፡ ኣምላኽ ኣብ ወዱ ብመሰረት ክህነት መልከጼዴቅ ዝገበረልና ሃብታም ምድላው ክገልጽ ይደሊ፡ እዚ ድማ ንሕና ብዝያዳ ብልህነት ካብ መሰላትና ክንጥቀምን በዚ ድማ ኣብዘን ዝጸልምታ ዘለዋ መዓልታት ንምኞታት ልቡ ብዝያዳ ቅቡል መልሲ ክንህብን የኽእለና። እዚ ንዓይንና ዝረአ፡ ካብቲ ንዝተሓስበ ዕላማ ዘየድሊ ዝኾነ ወጻኢ ነገራት ዝተገፈፈ፡ ብርቱዕ ምሳሌያዊ ትርኢት እዩ፡ እቲ ንሓሳብ ኣምላኽ ብዛዕባ እቲ ምሉእን ናይ መወዳእታን ባህሪ ናይቲ ንጉሳዊ ክህነት ወዲ ንምግላጽ ዘድሊ ድማ ብብርቱዓትን ኣእማንትን መስመራት ተሳኢሉ ኣሎ። እቲ ኣብ ቅድመይ ዘሎ ቀንዲ ሓሳብ ናይ ምድሓን እዩ፤ እቲ ባህርያቱ ድማ ኣብቲ ኣዝዩ መሃሪ ህይወት ኣብርሃም፡ ፈታዊ ኣምላኽ፡ ብኸምዚ ዝበለ ዓብዪ ደረጃ ምትኳርን ፍልልይን ይረአ።
ናይቲ ዝሰዓረ ሰብ ከባቢ
ሓያል ንምዃን፡ ኣብ እንነብረሉ ቦታ፡ ኣብ ከባቢና፡ ግቡእ ኣቓልቦ ክንህብ ኣሎና። መንፈስ ኣምላኽ ኣብ ዘፍጥረት 13:12 ኣብርሃም ኣብ ምድሪ ከነኣን ከም ዝነበረን ሎጥ ድማ ኣብ ከተማታት እቲ ጐልጐል ከም ዝነበረን ምጥቃሱ ኣዝዩ ኣገዳሲ ኣይኮነንዶ? ድሕሪኡ ድማ፡ ኣብ ዘፍጥረት 14:12፡ ብዛዕባ ምምራሕ ሎጥ ናብ ምርኮ ዝመዝገቦ ነገር ንምርግጋጽ ከም ዝደለየ፡ መንፈስ ኣገዳሲ ብዝኾነ መገዲ፡ «ንሱ ኣብ ሰዶም ይነብር ነይሩ እዩ እሞ» ኢሉ ይውስኽ። ኣብ ሰዶም ክትነብር ከለኻ፡ ብብልሹው ኣየርን ብርኹስ ጽልዋታትን ናይቲ ህዝቡ እኩያትን ዓበይቲ ሓጥኣንን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ዝነበሩ ቦታ ከይተጸለኻ ክትነብር ኣይትኽእልን ኢኻ። ድኻ ሎጥ፡ ብምኽንያት ምትእስሳሩ፡ ኣብ ቅድሚ ዓለም ኣይተኻእሎን። ደው ክብል ኣይከኣለን፤ ኣብ ሽግራት ሰዶም ተዋፊሩ ነይሩ፤ ብመንገዲ ስደተኛን ካህንነትን ኣይነበረን፤ ስለዚ ድማ ናብ ባርነት ኣተወ።
ኣብርሃም፡ ብኣንጻሩ፡ ኣብ ጥቓ ኣግራብ ማምሬ፡ ኣብ ኬብሮን ይነብር ነይሩ።
ማምሬ ማለት «ስብሒ» ወይ «ሓይሊ» ማለት እዩ፤ ኬብሮን ድማ «ምትሕብባር» ወይ «ሕብረት» ማለት እዩ። እዚ ድማ ካብቶም ናብ ሕብረት ወዲ ኣምላኽ፡ የሱስ ክርስቶስ ጐይታና፡ ዝተጸውዑ ሰባት ዝርከብ መንፈሳዊ ህይወትን ሓይልን የመልክት። እዚ ድማ ብስም ተሓባበርቲ ኣብርሃም፡ ማምሬ ኣሞራዊ፡ ኤሽኮልን ኣኔርን ብዝያዳ ይረጋገጽ። ንኣብርሃም፡ ንሓያል፡ ብርግጽ ብቑዓት ተሓባበርቲ እዮም፦
ኤሽኮል፡ «ጽፍራ ወይኒ»፤ ኣኔር፡ «ማይ ወሓዚ»። እዞም ስማት እዚኦም ብዛዕባ እቲ መንፈሳዊ ምሕያል፡ ሓጐስን ሓድሽነትን፡ ካብቲ ኣብ ጽቡቕ ናይ መንፈስ ምህላውን ምጥዓም ክርስትያናዊ ሕብረትን ዝርከብ ኣይዛረቡናንዶ?
ምፍላይን ምድሓንን ኣብርሃም
ክፍሊ ኣብርሃም ካብቲ ምሉእ መዳይ ግጭት ወጻኢ ነበረ፤ ምስ ዝኾነ ይኹን ናይ ዓለም ምትሕብባር ዝኾነ ምትእስሳር ኣይነበሮን። ምስቶም ኣርባዕተ ነገስታት ናይ ባቢሎናዊ ግዝኣት፡ ወይ ምስቶም ሓሙሽተ ነገስታት ናይ ከተማታት እቲ ጐልጐል፡ ወገን ኣይገበረን፤ ንርእሱ ንምክልኻል ናብቲ ግጭት ክኣቱ ኣየድለዮን፤ እቲ ዕላማኡ፡ ኣብ ትሕቲ ስልጣን ዓለም ዝኣተወ ሓው ንምድሓን ጥራይ ነበረ። እዚ ዓብዪ ነገር እዩ፡ ፍቑራት ቅዱሳን ኣምላኽ። ንሓውና፡ ነቲ ብምምላቕ ናይቲ ዝምልኽ ዓለም ዝተታለለ፡ ንምድሓን ድልዋት ዲና? ነቶም ንመንገዲ ንምቕላል፡ ምስ ዓለም ስምምዕ ዝገብሩ፡ ወይ ነቲ ደረጃ ሓቂ ንምውራድ፡ ነቲ ሃይማኖታዊ ዓለም፡ ምስቲ ርኹስ ምምሳል ክርስቶስ፡ ከምኡ’ውን ምስቲ ምጥምዛዝ ክርስትና፡ ንምሕጓስ ወይ ንምምችቻው ዝደልዩ፡ ንምድሓን ተቓሊስና ዲና?
ሎጥ ብኣብርሃም ካብ ስልጣን ሓያል ጸላኢ ይድሕን፡ ግናኸ ብብርሃን ናይቲ ድሕሪኡ ዝመጸ ፍጻመታት፡ ብሓቂ ሓራ ኣይኮነን፡ ከመይሲ ናብ ሰዶም ይምለስ እዩ፤ እቲ ሃብታም ምሕረት ኣምላኽ እንተዘይኮይኑ ድማ፡ ኣብቲ ምፍራስ ናይተን እኩያት ከተማታት እቲ ጐልጐል ምጠፍአ ነይሩ።
ግናኸ ኣብርሃም ገና እብራዊ፡ ተጓዓዛይ—ሓደ ዝሓልፍ፡ «ከምቲ ዓማዊል መዓልቱ ዝመልእ»፤ ናብ ሸለልታ ንጉስ ምስ መጸ ድማ፡ በዚ ፍሉይ ሰብ፡ መልከጼዴቅ፡ ንጉስ ጽድቂ፡ ንጉስ ሰላም፡ ይረኸብ፡ ንሱ ድማ ንምድጋፍን ምሕያልን ናይቲ ዝሰዓረ ሰብ እንጌራን ወይንን የውጽእ።
ሸለልታ ንጉስን ምድላው መልከጼዴቅን
ግናኸ እቲ ናይ ዓወት ጊዜ፡ ፍቑራት ኣሕዋት፡ ፍሉይ ሓደጋ ዝመልኦ እዩ! ነቲ ዓለም ብዝያዳ ጸላኢ ዝኾነ ባህሪኣ ምስ ሰዓርና፡ ብኣቕርቦታታ፡ ከምቲ ብንጉስ ሰዶም ዝምሰል፡ ክንተሓሓዝ ክንደይ ቀሊል እዩ።
ሸለልታ ንጉስ፡ ነቲ ናይ ሓቂ መልከጼዴቅና እንረኽበሉ ቦታ እዩ—ኣብቲ ትሑት ቦታ፡ ብመንፈስ ሓቀኛ ትሕትና፡ ንኣድላይነትና ናይቲ ክህነታዊ ኣገልግሎት ናይቲ ዓብዪ ሊቀ ኻህናትና እናተገንዘብና። እምነተይ ነቲ መለኮታዊ ንክትንክፍ ትጥምት፡ ነዚ ናተይ ገዳይ ሓይሊ ዝሰርቕ፡ ጐይታይ፡ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ናትካ ዘዕርፈኒ። ብእንጌራን ወይንን ብመልከጼዴቅ ዝተዳለወ ዝሓየለን ዝሓደሰን ኣብርሃም፡ ሕጂ ንንጉስ ሰዶም ንምርካብን ካብ ኢዱ ዝኾነ ይኹን ክብሪ ንምእባይን ድሉው እዩ፡ ምናልባት ንሱ ንኣብርሃም ሃብታም ከም ዝገበሮ ከይዛረብ። እዚ እዩ መንፈስን መንገዲን ናይቲ ዝሰዓረ ሰብ፡ ፍቑራት።
ብሓቀኛ መልከጼዴቅና ዝተዳለወ እንጌራን ወይንን እንታይ እዩ?—እቲ ናይቶም መከራታት መዘከርታ፡ ብእኡ ጥራይ ንሕና ንዘለኣለም ዝሃብተምና፤ ከምቶም ዝጠዓምዎ ድማ፡ እዚ ኣብዚ ቦታ ምእባይ ክፍሊ የመልክት። ክርስቶስ ንመንግስታት እዛ ዓለም እዚኣ ካብ ኢድ ሰይጣን ክቕበል እንተዘይከኣለ፡ ግናኸ ካብ ኣቦኡ ጥራይ፡ ንሕና ድማ ካብ ኢድ እዛ መስቀል ጥራይ ዝሃበቶ ዓለም ሃብቲ ክንቕበል ኣይንኽእልን ኢና። ምስ ዓለም ብምምላኽ ዝኾነ ምትእስሳር ኣይትግበሩ—«እታ ናትካ ፈታዊት ዝኾነት እትዝርጋሕ ኢድ ብደም የሱስ ተበኪላ እያ።» ኣዝዩ ዓብዪ ዓስቢ ኣምላኽ
ኣብ መጀመርታ ዘፍጥረት 15 ኣምላኽ ክንደይ ጽቡቕ ገይሩ ከም ዝመጸ ርአ፡ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ክፍሊ ከም ዝኣበኻ፡ «ኣነ ጋሻኻን ኣዝዩ ዓብዪ ዓስብኻን እየ» ከም ዝበለ። ብመንፈስ ቅዱስ ዝመጸና ግሩም ብርሃን፡ ብሓቂ ክንብል ንኽእል ኢና፡ «ኣታ ጐይታይ፡ ንስኻ ክፍለይ ኢኻ»፤ ከምኡ’ውን፡ ከም ሓቀኛታት ኤፍሬማውያን፡ «ምስ ጣኦታት እንታይ ኣሎኒ? ሰሚዐዮን ተዓዚበዮን እየ፤ ከም ሓምላይ ኣርዘ ሊባኖስ እየ። ካባይ እዩ ፍሬኻ ዝርከብ… ከመይሲ መገዲ ጐይታ ቅንዕቲ እያ፡ ጻድቃን ድማ ብእኣ ክኸዱ እዮም» (ሆሴእ 14:8–9)።
