መጽሓፍ ቅዱስ የረጋገጾ
መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ህልውና ኣምላኽ ኣይከራኸርን፣ ኣይከራኸርን ወይ ኣይከላኸልን እዩ። ኣየናይ መጽሓፍ እዩ ህልውና ደራሲኡ ዝጠይቕ? ህልውና እቲ መጽሓፍ ደራሲ ከም ዘለዎ ይእምት። እዚ ሓቂ እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ ቃል ኣምላኽ እዩ፣ ስለዚ ኣምላኽ ኣሎ።
መጽሓፍ ቅዱስ ንህልውና ኣምላኽ ዝምስክር ኣዝዩ ኣገዳሲ ምስክር እዩ። እዚ መጽሓፍ እዚ ብኣሽሓት ኣረሜናዊ መጥቃዕትን ደጋጊምካ ንምጥፋኡ ብዝተገብረ ፈተነታትን ተሰጊሩ ምጽንሑ የረጋገጾ። ብቐጻሊ ዘለዎ ህቡብነትን፣ ናብ ቋንቋታት ኩሉ ዓሌትን ህዝብን ምድሪ ንምትርጓሙ ብዓለምለኻዊ ደረጃ ዝካየድ ዘሎ ጻዕርን፣ ፍሉይ፣ ተወዳዳሪ ዘይብሉ መረጋገጺ ይገብሮ።
እዚ ኣዝዩ ዝበዝሐ ዝዝርጋሕ፣ ብዓለምለኻዊ ደረጃ ዝኽበር፣ ብብዝሒ ዝተረጋገጸ ጥንታዊ ሰነድ፣ ብፍጹም እምነት ዝተኣመነን፣ ንኣምላኽን ንሓቅን ዘየከራኽር ምስክርነት ብምሃብ ኣብ ልዕሊ ታሪኽ ደው ክብል ይቕጽል። መጽሓፍ ቅዱስ ካብ ልዕለ-ተፈጥሮኣዊ ነገር ዝተናወሐ ኣይኮነን።
ብዘይ ምግላጽ ወይ ምውዳስ፣ እዚ ዘይተወሰነ ሰነድ እዚ ቃል ኣምላኽ – እሙን፣ ስልጣናዊ፣ ዘይተለዋዋጢ ቃል እቲ ኩሉ ዝኽእል፣ ስሙ ኣብኡ ዘንብር እዩ፡ “ንዓኻ ስምካን ቃልካን ካብ ኩሉ ነገር ልዕል ኣቢልካዮ ኢኻ” (መዝ. 138:2 NIV)፤ “ቃልካ፣ ኦ እግዚኣብሄር፣ ኣብ ሰማያት ጸኒዑ ይነብር” (መዝ. 119:89)። ክርስትያናት ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ይምርኮሱ፣ ምኽንያቱ ንጹር፣ ዘየከራኽር ድምጺ እቲ ኩሉ ዝኽእል ስለ ዝኾነ። ቃል ኣምላኽ ስለ ዝኾነ፣ መጽሓፍ ቅዱስ ንህልውና ኣምላኽ ዘየከራኽር መረጋገጺ እዩ።
ፍጥረት የረጋገጾ
እዚ ስልጣናዊ መጽሓፍ እዚ መልእኽቱ ብምእዋጅ ካልእ መረጋገጺ ህልውና ኣምላኽ ይጅምር፣ እቲ ሓቀኛ ሳይንሳዊ መረጋገጺ ጥራይ፡ “ኣብ መጀመርታ ኣምላኽ ሰማይን ምድርን ፈጠረ” (ዘፍ. 1:1)። እዘን ዓሰርተ ቃላት እዚኣተን ንዘለኣለማዊ ምምርማር ዝኸውን ትሕዝቶ ዘለወን ሓሙሽተ ኣገደስቲ ሓሳባት የቕርባ።
1. “ኣብ መጀመርታ”
ኣምላኽ ዘይኣምን ሳይንስ ገና ናብ መጀመርታ ኩሉ ሓቀኛ ምርምር፣ ናብ መጀመርታ ኣይበጽሐን፣ ስለዚ ድማ ንመጽሓፍ ቅዱሳዊ ዛንታ መበቆል ብእምነት ንምቅዋም ድሉው ኣይኮነን።
2. “ኣምላኽ”
ኣድልዎ ዝመልኦ ኣምላኽ ዘይኣምን ሳይንስ ናብ መሰረታዊ ነገራት፣ ናብ መጀመርታ፣ ናብ ኣምላኽ ጥራይ ዘሎሉ ቦታ ክሳዕ ዝምለስ “ኣይረኽቦን” እዩ።
3. “ፈጠረ”
ኣምላኽ ኩሉ ነገር ብሓይሊ፣ ብሓይሊ እቲ ዝተዛረቦ ህያው ቃል ጥራይ ናብ ህልውና ኣምጽኦ።
4. “ሰማያት”
ኣምላኽ ዘይተወሰነ ስፍሓት ዩኒቨርስን፣ ዘይተቖጽሩ ሰማያዊ ኣካላቱን ፈጠረ።
5. “ንምድርን”
ሓንቲ ካብተን ንኣሽቱ ኣካላት ኣብ ሓንቲ ካብተን ንኣሽቱ ጋላክሲታት መበቆል ዓሌት ደቂ ሰብን መድረኽ ዓበይቲ ግብራት ኣምላኽን ኮነት። ምድሪ ርእሰ ከተማ እቲ ዝተፈጥረ ዩኒቨርስ ኮነት።
ብዙሓት ሳይንቲስትታት ንመርኣያ ፍጥረት ብመነጽር ኣምላኽ ዘይኣምን ኣድልዎኦም ንምትርጓም ጻዕሮም ይቕጽሉ፣ ንኣምላኽ ካብ ፍጥረቱ ብዘይ ፍቓድ የውጽእዎ። ግናኸ እቲ “ሳይንሳዊ” ዝብልዎ ግምት፣ ፈጣሪ የለን – ኩሉ ነገር ብዘይ መሪሕነት፣ ብዘይ ምትሕብባር፣ ብዘይ ስርዓት፣ ብኮስሚካዊ ሓደጋታት ዝመጸ እዩ – ዝብል፣ ንጹር፣ ዝድገፍ ካልእ ሓሳብ ኣየቕርብን፣ ስለዚ ድማ ብውሑዱ ሳይንሳዊ ክበሃል ኣይከኣልን። ናቶም፣ ብሓቂ፣ ካብ እምነት ብቐዳማይ ምኽንያት፣ ብብልህ ፈጣሪ፣ ንዘይተወሰነ መጠን ዝበለጸ “እምነት ብዘይ መረጋገጺ” እዩ!
ሓደ ሰብ ብዛዕባ እቲ ብሓይሊ ኩሉ ዝኽእል ኣምላኽ ካብ ዘይነበረ ነገር ዝተፈጥረ ዩኒቨርስ ምሕሳብ ዘይርጉጽነት ብዛዕባኡ ሓሳብ ሃበ፣ ኣብተን እዋን እቲኣ ድማ ካብ ዘይነበረ ነገር ብዘይ ገለ ዝተፈጥረ ዩኒቨርስ ተቐበለ! ከምቲ ሓደ መጽሓፍ ደራሲ ከም ዘለዎ ዝእምት፣ ሓደ ሰማይ ጠቀስ ህንጻ ድማ ኣርኪተክትን ኢንጂነርን ከም ዘለዎ ዝእምት፣ ከምኡ ድማ ፍጥረት ፈጣሪ ከም ዘለዎ ይእምት። ክርስትያናት ኣብ መጽሓፍ ቅዱስን ኣብ ኩሉ ፍጥረትን ከም ሳይንሳዊ መረጋገጺኡ ይምርኮሱ፤ ካልእ ኣየድልየናን።
ሳይንስ ከም ዘየሎ ከረጋገጽ ኣይክእልን እዩ
ኣምላኽ ብዘይእምነት ኣምላኽ ዘይኣምኑ ሳይንቲስትታት ኣይፈርህን፣ ጽኑዕ ተቓውሞኦም ድማ ተወሳኺ መረጋገጺ ንምቕራብ ኣይገብሮን። እቲ መረጋገጺ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስን ኣብ ፍጥረትን ኣሎ – እዚ ድማ ይኣክል እዩ። ብንጹር ብዛዕባኡ ይዛረብ። እቶም ዝነጽግዎ ወይ ዝኽሕድዎ ብሓደጋኦም እዮም ዝገብርዎ። እዚ ትዕቢት ዝመስል ይኸውን፣ ንዝኾነ ይኹን ካብ ኣምላኽ ወጻኢ ግና ትዕቢት እዩ። ግናኸ እቲ ትዕቢት ኣብዚ ናይቶም ንመርኣያ ፍጥረት ዝነጽጉ፣ እንተኾነ ግና ዘይረጋገጽ ካልእ ኣማራጺ ዘየቕርቡ፣ ናይቶም ንህልውናኡ ብቐጻሊ ዝብድሉን ብዕውርነት “መረጋገጺታት” ንምርካብ ዘይረብሕ ምርምሮም ዝቕጽሉን እዩ።
እቲ ብዙሕ ግዜ ዝጥቀስ ምሳሌ፣ “ከምቶም ከይርእዩ ዝደልዩ ዝዓወረ የለን”፣ ንሓደ “ሳይንስ” ዝተፈጥረ ይመስል፣ እቲ ሳይንስ መረጋገጺታት ዝርኢ ግና ብሓሶት ንምትርጓሙ ዝጽዕር። እዚ ምሳሌ እዚ ካብቲ ኣብ መበል 17 ክፍለ ዘመን ዝነበረ ተንታኒ መጽሓፍ ቅዱስ ማቴዎስ ሄንሪ ዝመጸ እዩ፣ ንሱ ድማ ብዛዕባ ኤርምያስ 5:21-22 ክምህር ከሎ ጽሒፍዎ፣ እዚ ድማ ንኣምላኽ ዘይኣምን ሳይንቲስት ዝተጻሕፈ ይመስል፡ “‘እዚ ስምዑ፣ ኣቱም ዓያሹን ዘይብልሃትን ህዝቢ፣ ኣዒንቲ ዘለዎም ግና ዘይርእዩ፣ ኣእዛን ዘለዎም ግና ዘይሰምዑ፤ ኣይትፈርሑንንዶ ኢኹም?’ ይብል እግዚኣብሄር። ‘ኣብ ቅድመይ ኣይትርዕድንዶ ኢኹም?’”
ክርስትያናት እቲ ናይ ፍጥረት ኣረኣእያ መበቆል ብሓቂ ሃይማኖታዊ ምዃኑ ይእመኑ፣ ብዝኾነ ይኹን መገዲ ሳይንሳዊ ስለ ዘይኮነ – ዘይኮነ – ግናኸ “ብእምነት ጥራይ (እዩ) እቲ ዩኒቨርስ ብትእዛዝ ኣምላኽ ከም ዝተፈጥረ ንርድእ፣ ስለዚ እቲ ዝርአ ካብቲ ዝርአ ዘይነበረ ነገር ኣይተሰርሐን” (እብ. 11:3)። እምነት ድማ ካብ ህልውና ካብ ዘይነበረ ነገር ብዘይ መበቆል ምኽንያት ዝመጸ ዝብል ሓሳብ ዝበለጸ ሳይንሳዊ ጽንሰ-ሓሳብ እዩ።
ኣምላኽ ፈጣሪ እዩ
“ፈጣሪ” ቀዳማይ ስም ኣምላኽ እዩ – ከምቲ እዘን ቅዱሳት ጽሑፋት ዝምስክራ፡ ዘፍጥረት 1ን 2ን፤ ዘፍጥረት 14:19-22፤ ዘዳግም 32:6,18፤ መዝሙር 19:1-4፤ 33:6-9፤ ዮሃንስ 1:1-3፤ ግብሪ ሃዋርያት 17:24-28። ፍጥረት ድማ ኩላትና ንዕኡ ንመጀመርታ ግዜ እንረኽበሉ እዩ። ካብ ማንነት ፈጣሪኡ ወጻኢ ክንፈልጦ ኣይንኽእልን። ኣብ መወዳእታ ቅዱሳት ጽሑፋት እውን ኣምላኽ ከም ፈጣሪ ኮይኑ ይርአን ይምለኽን (ራእይ 4:11፤ 10:6፤ 14:7)።
ኣምላኽ ንርእሱ “ቀናእ ኣምላኽ” (ዘጸ. 20:5) ይብል፣ ንዘይኽብሪ ድማ ኣይዕገስን። ብቁምነገር ክውሰድ ይጽዕር፣ ንኹላትና ድማ ነዚ ብዓለምለኻዊ ደረጃ ዝርድእ መረጋገጺ ተሓተቲ ይገብረና፡ “ብዛዕባ ኣምላኽ ክፍለጥ ዝኽእል ንሳቶም ንጹር እዩ፣ ምኽንያቱ ኣምላኽ ንሳቶም ንጹር ገይርዎ እዩ። ምኽንያቱ ካብ ፍጥረት ዓለም ጀሚሩ ዘይርአ ባህርያት ኣምላኽ – ዘለኣለማዊ ሓይሉን መለኮታዊ ባህሪኡን – ብንጹር ተራእዩ እዩ፣ ካብቲ ዝተሰርሐ ተረዲኡ፣ ስለዚ ደቂ ሰብ ምኽንያት የብሎምን” (ሮሜ 1:19-20)።
ብሓሳብ ጥራይ ንኣምላኽ ምድላይ ኣይረኽቦን። ብእምነት ዝተደፋፍአ ምርምር ጥራይ እዩ ዝርከብ፣ ከምቲ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝብልኦ፡ “ብዘይ እምነት ንኣምላኽ ምሕጓስ ዘይከኣል እዩ፣ ምኽንያቱ ናብኡ ዝመጽእ ዝኾነ ይኹን ሰብ ከም ዘሎን ንዝጽዕሩ ዝደልይዎም ከም ዝፈድዮምን ክኣምን ኣለዎ” (እብ. 11:6)። ስለዚ እምነት ንኣምላኽ ንጹር፣ ክፉት ኣተሓሳስባ እዩ። ከምዚ ዓይነት እምነት ንፍጥረት ንምርዳእ የኽእለና፣ ናብ ግላዊ ርክብ ድማ የብጽሓና። ኣምላኽ ብኻልእ መገዲ ክፍለጥ ኣይከኣልን።
እቲ ሓቀኛ ሕቶ እዩ...
ኣምላኽ ኣሎዶ ኣይኮነን። እቲ ሕቶ እዩ... ገሊኦም ስለምንታይ ገና ይቃወምዎ? ኣምላኽ እንተዘይሃልዩ ስለምንታይ ንኣምላኽ ንምፍራስ፣ ንምኽሓድ ወይ ንምእጋድ ከምዚ ዓይነት ግድነት ኣሎ? እዚ ስግኣት እዚ ናይቲ ኣምላኽ ዘይኣምን ንርእሱ ዘለዎ ከቢድ ዘይምእምማን ብጽኑዕ የርኢ፣ ንሓቂ ንምርዳእ ዘለዎ ዓቕሚ ድማ ብሓይሊ ይቃወም። ካብ ዘይነበረ ነገርን ብዘይ ገለ ዝተፈጥረ ዩኒቨርስ ምእማን ስለምንታይ ከምዚ ዝበለ ቀሊል ክኸውን ይኽእል፣ ኣብተን እዋን እቲኣ ድማ ንሓሳብ ፈጣሪ ብጽኑዕ ምቅዋም፣ ንዕኡ ድማ ከም ዘይነበረ፣ ስለዚ ድማ ሓደጋ ከም ዘይኮነ ምሕሳብ?
ኣምላኽ እንተዘይሃልዩ፣ ንፍርዱ ክፈርሑ ኣየድልዮምን። እንተኾነ ግና እንተሃልዩ፣ ምርጫ ኣለዎም፡ ምሕረቱ፣ ምድሓኑን ዘለኣለማዊ ደሓንን ምቕባል፤ ወይ ንዕኡ ምእባይ፣ ናብ ዘለኣለማዊ ኩነኔ ድማ ምቅላዕ። “ኣብ ኢድ ህያው ኣምላኽ ምውዳቕ ዘስካሕክሕ ነገር እዩ... ምኽንያቱ ኣምላኽና ምብላዕ ሓዊ እዩ” (እብ. 10:31፤ 12:29)።
ስለምንታይ ናብ “ኢድ” ቂመኛ ኣምላኽ ክወድቁ፣ ንዕኡ ድማ ክቃወምዎ ጸኒሖም፣ ኣብ ምሕረቱ ክወድቁን ንዘለኣለማዊ ምድሓንን ሰላምን ምስኡን ምስ ወዱን ዝቐርበሎም ዕድል ክቕበሉ እንከለዉ፣ ወዱ ድማ ቅድሚ ሕጂ ኣብ መስቀል ብኣካሉ ንመቕጻዕቶም ተሰቒሉ እዩ (1 ጴጥ. 3:18፤ 2:24)? ንርህሩህ ምሕጽንታ ኣምላኽ ስምዑ፡ “ኣምላኽ ንዓለም ብክርስቶስ ናብ ርእሱ የዐርቃ ነበረ፣ ንሓጢኣት ደቂ ሰብ ድማ ኣይቖጸረሎምን... ምስ ኣምላኽ ተዓረቑ። ኣምላኽ ንዘይሓጢኣት ዝነበሮ ንኣና ሓጢኣት ገበሮ፣ ምእንቲ ብእኡ ጽድቂ ኣምላኽ ክንከውን” (2 ቈረ. 5:19-21)።
