ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ጕዕዞ ያእቆብ፡ ካብ ምጥባር ናብ ለውጣዊ ጸጋ ኣምላኽ

ዘይፍለጥ
ጉዕዞ ያእቆብ: ካብ ምትላል ናብ ለውጢ ጸጋ ኣምላኽ
7 ሚያ 2025
19 ዝተሓተ ንባብ

ያእቆብ – ቤትኤል ናብ ኤል ቤትኤል

እስሓቕን ርብቃን፣ ንሳቶም እግዚኣብሔር ዝፈርሑ ሰባት ነበሩ፣ መንትዮ ደቂ ተባዕትዮ፣ ያእቆብን ኤሳውን ወለዱ። ንብብ፡ እስሓቕ ንሰበይቱ ምኽንያቱ መኻን ስለ ዝነበረት ንእግዚኣብሔር ለመኖ፤ እግዚኣብሔር ድማ ልምነቱ ሰምዖ፣ ሰበይቱ ድማ ጸነሰት … እግዚኣብሔር ድማ ንሳ ከምዚ ፡ ‘ክልተ ኣብ ከርሥኺ ኣለዉ፣ ክልተ ስጋኺ ክፈላለዩ እዮም፤ ሓደ ህዝቢ ካብቲ ሓደ ክበልጽ እዩ፣ እቲ ዓብዪ ድማ ነቲ ንእሽቶ ክግዝኦ እዩ።’ ስለዚ ንምውላድ ዝነበራ መዓልትታት ምስ ተፈጸማ፣ እንሆ ኣብ ከርሣ መንትዮ ነበሩ። እቲ ቐዳማይ ኮይኑ ወጸ። ከም ጸጉራማ ክዳን ነበረ፤ ስለዚ ስሙ ኤሳው ኢሎም ሰመይዎ። ድሕሪኡ ሓዉ ወጸ፣ ኢዱ ድማ ዒቕቢት ኤሳው ሓዘት፤ ስለዚ ስሙ ያእቆብ ተባህለ ( NKJV)።

ስም ያእቆብ “ተካኢ” ወይ “ሓሳዊ” ማለት እዩ፣ ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚታት ከም ስሙ ከም ዝነበረ ክንርኢ ኢና። እቲ ን“ሓሳዊ ” ኣብ ዘመን ዝተዋህበ ርእይቶ ንዕኡ እውን ክውዕል ይኽእል እዩ፡ ምኽንያቱ ከም ስሙ እዩ ()።

ኤሳው ብሉጽ ሃዳኒ፣ ሰብ ገጠር ነበረ፤ ያእቆብ ግና ህዱእ ሰብኣይ፣ ኣብ ድንኳናት ዝነብር ነበረ ()። ብዛዕባ ኣብ ድንኳናት ምንባር፣ ያእቆብ ከም ኣቦሓጎኡን ኣቦኡን ነበረ ()፣ እዚ ድማ ንሳቶም “ኣብ እንግዶን መጻእተኛታትን” ከም ዝነበሩ የርኢ (ቁ.13)። ክርስትያናት “መጻእተኛታትን እንግዶን” ተባሂሎም ይጽውዑ ()፣ ከምኡ ድማ “ኣእምሮኹም ኣብ ላዕለዋይ ነገር ግበሩ እምበር፡ ኣብ ምድራዊ ነገር ኣይትግበሩ” ተባሂልና ኣለና ()። ብኣንጻሩ፣ ሎጥ፣ ኣቦሓጎ ያእቆብ፣ ኣብ ኣብ ገዛ ንምንባር እንግዳነቱ ገደፈ። እዚ ዝመልኦ ከመይ ከም ዝጸለዎ ይገልጽ።

በዅሪነት

ያእቆብ፣ ብኣዲኡ ዝፍቀር፣ ብዘየገድስ ብኸመይ ከም ዝኸውን ኩሉ ቅድሚት ክኸውን ይደሊ ነበረ። ሓደ ያእቆብ ወጥሚ ሰርሐ፣ ኤሳው ድማ ደኺሙ ስለ ዝነበረ ገለ ለመነ። ያእቆብ ግና፡ ‘በዅሪነትካ ሽጠለይ … ሎሚ መሓለለይ’ በለ። ስለዚ መሓለሉ፣ በዅሪነቱ ድማ ንያእቆብ ሸጠሉ (,33)። ያእቆብ ድኻም ሓዉ ረኣየ እሞ በዅሪነት ንምርካብ ተጠቕመሉ። በዅሪነት ማለት ብበረኸት ኣቦኡ ስድራቤት ናይ ምዃን ክብርን ክብረትን ክህልዎ ማለት እዩ። ሊቅ ቅዱስ ዊልያም ኬሊ ከምዚ ኢሉ ርእይቶ ሃበ፡ “ያእቆብ ነቲ ንኣቦታቱን ንዘርኡን ምስ በረኸት ዝተኣሳሰረ ማዕርግ ብቕንዕና ደለየ፤ ሓዉ ድማ ነቲ ማዕርግ ከምኡ ዝኣክል ዋጋ ከም ዘይብሉ ይፈልጥ ነበረ።”

ንያእቆብ እግዚኣብሔር “እቲ ዓብዪ ነቲ ንእሽቶ ክግዝኦ እዩ” (ቁ.23) ከም ዝበለቶ እንተ ነጊራቶ ኣይፈልጥን። ብዘየገድስ፣ ያእቆብ ንኣምላኽ ክጽበ ኣይደለየን። ያእቆብ ብልሓቱን ክእለቱን ተጠቒሙ በዅሪነት ክረክብ ከም ዝኽእል ሓሰበ። ብስስዔ ተዋሕሰ፣ እቲ ውጽኢት ድማ ንሓጺር ሃቦ።

በረኸት

ኣብ ያእቆብ ንኣቦኡ፣ ንሱ ዕውር ዝነበረ፣ ሓሰወ። እስሓቕ ንያእቆብ ከይባረኾ ቕድሚኡ ተንከዮን ሽታኡን ተሰምዖ፣ ያእቆብ ኤሳው ከም ዝኾነ ሓሲቡ። ያእቆብ ንኣቦኡ ኣታሊሉ ነበረ። ብዛዕባ እዚ፣ ቅዱስ ሲ. ኤች. ማኪንቶሽ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፡ “ዕላማ ኣምላኽ ክቕውም ኣለዎ፣ ንሱ ድማ ኩሉ ፍቓዱ ክገብር እዩ። ነዚ መወዳእታ እዚ ትፈልጥ፣ [ብ]ሓይሊ እቲ ፍልጠት ድማ ንግዜ ኣምላኽ ክትጽበ ትኽእል እያ። እዚ፣ ፈጺሙ ክገብር ኣይኽእልን፣ ግናኸ [ንሱ] ብገዛእ ፍጠራታቱ ንገዛእ ዕላማታቱ ንምርካብ ክጅምር ኣለዎ።”

ግብሪ ያእቆብ ምስ ተረኽበ፣ እስሓቕ ንኤሳው ክነግሮ ነበሮ፣ “‘ሓውካ ብምጥባር መጺኡ በረኸትካ ወሲዱ።’ ኤሳው ድማ፡ ‘ስሙ ያእቆብ ብቕንዕና ኣይተሰምየንዶ? ንሱ ንኽልተ ኣታሊሉኒ። በዅሪነተይ ወሰደ፣ ድማ እንሆ፣ በረኸተይ ወሲዱ!’ … ኤሳው ድማ ንኣቦኡ፡ ‘ሓደ በረኸት ጥራይ ድዩ ዘሎካ፣ ኣቦይ?’” ()። እስሓቕ ሓደ በረኸት ጥራይ ነበሮ፣ ኣምላኽናን ኣቦናን ግና ብዙሕ በረኸት ኣለዎ። ንሱ “ብክርስቶስ ኣብ ቦታታት ብኹሉ መንፈሳዊ በረኸት ባሪኹና” () – ካብዚ ድማ ሓደ እኳ ካባና ክውሰድ ኣይኽእልን!

ምህዳም

ኤሳው ያእቆብ ንዝገበሮ ጸልኦ፣ ኣቦኦም ምስ ሞተ ድማ ንሓዉ ክቐትሎ ይሓስብ ነበረ። ብዛዕባ ዕላማ ኤሳው ተነግረታ፣ ንሳ ድማ ንያእቆብ ናብ ሓዋ ኣብ ፓዳን ንምስዳድ መደበት። ብመሰረት እዚ፣ ያእቆብ ተላኢኹ ናብ ሓደ ቦታ መጸ እሞ ኣብኡ ሓደ ሓደረ፣ ምኽንያቱ ጸሓይ ዓሪባ ነበረት። ካብቲ ቦታ ሓደ ኣእማን ወሲዱ ኣብ ርእሱ ኣንበሮ፣ ኣብቲ ቦታ ድማ ንምድቃስ ደቀሰ ()። ያእቆብ ገና ተንኮለኛ ነበሮ፤ ገና ንእግዚኣብሔር ክእመን ኣይተማህረን። ድሕሪ ብዙሕ ፣ ንወዱ ብጥበብ መኸሮ፣ ብምሉእ ልብኻ ብእግዚኣብሔር እመን፣ ብገዛእ ኣእምሮኻ ኣይትጸጋዕ፤ ኣብ ኩሉ መገድኻ ኣፍልጦ፣ ንሱ ድማ መገድኻ ቕኑዕ ክገብሮ እዩ ()። በታ እቲኣ ኣምላኽ ንያእቆብ ሕልሚ ሃቦ። ሓለመ፣ እንሆ ድማ፣ ኣብ ተተኺሉ ነበረ፣ ጫፉ ድማ ናብ በጺሑ ነበረ፤ ኣብኡ ድማ መላእኽቲ ኣምላኽ ይድይቡን ይወርዱን ነበሩ ()። እቲ ንጐይታ የሱስ ከም ወዲ ሰብ የርኢ (1 ኣስተብህል)። ኣብ ሕልሚ ያእቆብ ኣምላኽ ንሱ መን ምዃኑን ንዕኡ እንታይ ከም ዝገብርን ነገሮ ()። ብሉዓላዊነቱ እናተዋሕሰ፣ ኣምላኽ ንያእቆብ ብዛዕባ ተንኮሉን ምጥባሩን ምንም ኣይበሎን።

ድሕሪኡ ያእቆብ ድቃሱ ተበራቢሩ፡ ‘ብሓቂ እግዚኣብሔር ኣብዚ ቦታ እዚ ኣሎ፣ ኣነ ድማ ኣይፈልጥን ነይረ’ በለ። ፈሪሁ ድማ፡ ‘እዚ ቦታ እዚ ክንደይ ዘፍርህ እዩ! እዚ ካልእ ኣይኮነን እምበር እዩ፣ እዚ ድማ ማዕጾ እዩ!’ ()። ያእቆብ ተወጊኡ ነበረ ምኽንያቱ ኣገባብ ህይወቱ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ቅኑዕ ከም ዘይነበረ ይፈልጥ ነበረ።
ያእቆብ … ነቲ ኣብ ርእሱ ኣንቢርዎ ዝነበረ እምኒ ወሲዱ ሓውልቲ ገበሮ፣ ኣብ ልዕሊኡ ድማ ዘይቲ ኣፍሰሰ። ስም እቲ ቦታ ድማ ቤትኤል ኢሉ ሰመዮ (ቁ.18-19)። ቤትኤል “” ማለት እዩ። እቲ ዘይቲ ንመንፈስ ቅዱስ የርኢ። ብእዚ ድማ ኣባላት ስድራቤት ኣምላኽ ከም ዝኾና ንዝክር፣ ኣብ ሃዋርያትን ነብያትን ተሰሪሕና፣ የሱስ ባዕሉ እቲ ቀንዲ መኣዝን እምኒ ኮይኑ፣ ብእኡ ድማ እቲ ህንጻ፣ ብሓንሳብ ተሰሪሑ፣ ናብ ቅዱስ ቤተ ኣብ ይዓቢ፣ ብእኡ ድማ ንስኻትኩም እውን ንመንበሪ ኣምላኽ ብመንፈስ ብሓንሳብ ትስርሑ ኣለኹም ()።

ያእቆብ ኣምላኽ እንታይ ከም ዝገብርሉ ሰምዐ፣ ግናኸ ንኣምላኽ ብቓሉ ፈንዩ፣ ምስ ኣምላኽ ክሰማማዕ ጀመረ። ንሱ ድማ፡ ኣምላኽ ምሳይ እንተኾነ፣ ኣብዛ ዝኸደላ ዘለኹ መገዲ ድማ እንተ ሓለወኒ፣ እንጀራ ንምብላዕን ክዳን ንምልባስን እንተ ሃበኒ፣ ናብ ቤት ኣቦይ ድማ ብሰላም እንተ ተመለስኩ፣ ሽዑ እግዚኣብሔር ኣምላኸይ ክኸውን እዩ ()። ክንደይ ዘሕዝን! ያእቆብ ብመገዱ ክኸይድ ቆሪጹ ነበረ። ኣምላኽ ንዕኡ ገለ ነገራት እንተ ገበረሉ ጥራይ ንኣምላኽ ከም ኣምላኹ ክፈልጦ ነበረ።

ቤትኤል ናብ ብዝተበራበረ ወጸ፣ ግናኸ ኣብ ያእቆብ ገና ክፍረዱ ዝግብኦም ነገራት ነበሩ። ኣምላኽ፣ ኣብ ያእቆብ እናሰርሐ፣ ብሉዓላዊነት ናብ ፣ ፣ መርሖ። ንሳ ሰዓማ እሞ በኸየ ()። ከይዳ ንኣቦኣ ብዛዕባ ያእቆብ ነገረቶ፣ ድማ … ንምቕባሉ ደየበ፣ ኣሕቚፉ ሰዓሞ፣ ናብ ቤቱ ድማ ኣምጽኦ (ቁ.13)። “እቲ ዝሰማማዕ ያእቆብ ነቲ ዝሰማማዕ ረኸቦ። ክልቲኦም ንሓድሕዶም ንምስዓር ኩሉ ሓይሎም ክጥቀሙ ተራእዩ” (ሲ. ኤች. ማኪንቶሽ)።

ያእቆብ ኣምላኽ ከም ዘይስሓቕ ክመሃር ነበሮ፣ ምኽንያቱ ሰብ ዝዘርኦ፣ ንሱ እውን ክዓጽድ እዩ። ምኽንያቱ ንስጋኡ ዝዘርእ ክዓጽድ እዩ፣ ንመንፈስ ዝዘርእ ግና መንፈስ ናይ ዘለኣለም ክዓጽድ እዩ ()። ያእቆብ ዘርኢ ምጥባር ይዘርእ ነበረ፤ ድማ ፍረኡ ናይ ምዕጻድ ነበረ። ንሸውዓተ ዓመታት ምስ ብዛዕባ ስምምዕ፣ ፣ ከም ዝነበሮ ሓሰበ። ተታሊሉ፣ ኣብ ክንዳኣ ዓባይ ሓታኣ ተቐበለ። ያእቆብ ንላባን፡ እዚ እንታይ እዩ ዝገበርካኒ? () በሎ። ንራሄል ንምርካብ ንላባን ካልእ ዓመታት ከገልግል ነበሮ። ድሕሪኡ፣ ያእቆብ ንራሄልን ሌኣን፡ ኣቦኹም ኣታሊሉኒ ደሞዘይ ድማ ዓሰርተ ለዊጡ () በለን።

ዕስራ ዓመት ቕድሚኡ ያእቆብ ናብ ቤት ምንም ከይብሉ፣ ቍጥዓ ሓዉ ሃዲሙ መጺኡ ነበረ። ያእቆብ ሃብቲ ነበሮ፣ ገና ድማ ብገዛእ ኣእምሮኡ ይጸጋዕ ነበረ። ያእቆብ ኣብዘን 20 ዓመታት እዚኣተን ኣምላኽ ምንም ኣይነበሮን፣ ግናኸ ድሕሪኡ ኣምላኽ፡ ኣነ ኣምላኽ ቤትኤል እየ፣ ኣብኡ ሓውልቲ ዝቐባእካሉን ኣብኡ ድማ ንዓይ ዝገበርካሉን። ተንስእ፣ ካብዛ እዚኣ ውጻእ፣ ናብ ስድራቤትካ ድማ ተመለስ … ያእቆብ ድማ ብዘይፍላጥ ሶርያዊ፣ ንሱ ክሃድም ከም ዝሓሰበ ኣይነገሮን፣ ሰረቐ። ስለዚ ብዘሎ ዝነበሮ ሃደመ (ቁ.13,20-21)። ያእቆብ ኤሳው ብፍርሃት ሃዲሙ ነበረ፤ ድማ ብፍርሃት ይሃድም ነበረ። ምስ ኣምላኽ ተሰማሚዑ ነበረ፣ ናብ ቤት ኣቦኡ ብሰላም ክምለስ ደልዩ ()።

ፓዳን ገዲፉ፣ ኣብ ነፍሱ ኣይነበሮን። ብፍቕሪ ኣምላኽን ኣምላኽን ኣይነብርን ነበረ። ኣብ ፍቕሪ የልቦን፤ ፍጹም ፍቕሪ ግና ንፍርሃት የውጽኦ፣ ምኽንያቱ ስቓይ የጠቓልል። ግናኸ ዝፈርህ ብፍቕሪ ኣይተፈጸመን ()። ኣምላኽ ብዓብዪ እምነቱ ንያእቆብ ናብ ቤት ኣቦኡ ይወስዶ ነበረ፣ ግናኸ ያእቆብ ክመሃሮም ዝግብኦ ብዙሕ ትምህርቲ ነበረ።

ምሕላው

ያእቆብ ድማ ብመገዱ ከደ፣ መላእኽቲ ኣምላኽ ድማ ረኸብዎ። ያእቆብ ምስ ረኣዮም፡ ‘እዚ ኣምላኽ እዩ’ በለ። ስም እቲ ቦታ ድማ ኢሉ ሰመዮ ()። ኣምላኽ፣ ብምሕረቱ፣ ንያእቆብ ይሓልዮን ይሕልዎን ነበረ። ከም ምእመናን ንሕና እውን “ብሓይሊ ኣምላኽ ዝተሓለውና” ኢና ()። ኣምላኽ ሓደ መልኣኽ ጥራይ ንያእቆብ ክረኽቦ ክገብር ይኽእል ነበረ፣ ግናኸ “መላእኽቲ” ለኣኸ። ንሳቶም ንምድሓን ዝወርሱ ንምግልጋል ዝተላእኩ ኣገልገልቲ መናፍስቲ እዮም ()። እቲ ቦታ፣ “፣” “ክልተ ” ማለት እዩ፣ ክልተ ሰፈራት ኣለዉ። ኣምላኽ ንያእቆብ ናብ ቤትኤል ኣብ ዝኸደሉ መገዲ ክሰንዮን ከተባብዖን ደለየ፣ ምኽንያቱ ንሱ ንያእቆብ እንታይ ከም ዝድልዮ ይፈልጥ ነበረ እኳ ደኣ እቲ ንሱ ንጸጋኡ ዘይተሓጎሰሉ እንተነበረ።

ያእቆብ ንቍጥዓ ኤሳው ንምህዳእ መልእክተኛታት ቕድሚኡ ናብ ሓዉ ኤሳው ለኣኸ። ያእቆብ ገና የጨንቖ ነበረ። በቲ እቲ ንመብጽዓ ኣምላኽ ዝረሰዖ ይመስል ነበረ፣ ኣነ ምሳኻ እየ ኣብ ዝኸድካዮ ኩሉ ድማ ክሕልወካ እየ፣ ናብዛ እዚኣ ድማ ክምልሰካ እየ፤ ምኽንያቱ ዝነገርኩኻ ክሳዕ ዝገብር ኣይሓድገካን እየ ()። ያእቆብ ድማ ብዛዕባ እቶም ኣምላኽ ዝለኣኾም መላእኽቲ ረሰዐ። በዚ እዚ ዘይጸለየ፣ ናብ ገዛእ መደባቱ ተመልሰ። ያእቆብ ንኤሳው “ጐይታኡ” ንገዛእ ርእሱ ድማ “” ንኤሳው ኢሉ ጠቐሶ ()። ገና ኤሳው ቕድሚኡ ነበሮ፣ ብኣንጻሩ እቲ ክምለስ ዝነገሮ ።

ድሕሪኡ እቶም መልእክተኛታት ናብ ያእቆብ ተመሊሶም፡ ‘ናብ ሓውካ ኤሳው መጺእና፣ ንሱ እውን ንምቕባልካ ይመጽእ ኣሎ፣ ኣርባዕተ ሚእቲ ሰባት ድማ ምሳኡ ኣለዉ’ (ቁ.6) በሉ። ያእቆብ ድማ ብጣዕሚ ፈሪሁ ተጨነቐ፣ ድማ መደብ ኣውጸአ። ነቶም ምሳኡ ዝነበሩ ናብ ክልተ ክመቕሎም ወሰነ። ኣብቲ ጽቡቕን ምሕጓስን “” ኣይነበረን፣ እዚ ድማ ክልተ ሰፈራት ማለት እዩ እምበር ክልተ ናይ ያእቆብ ፍጠራ ኣይኮነን። እቶም መልእክተኛታት ዝበልዎ ምስ ሰምዐ ቕድም ናብ ኣምላኽ ዝብል ኣይነበረን። ያእቆብ መደባቱ ገበረ፤ ድሕሪኡ ጸለየ። እዚ ኣብ ገለ ንዓና ኣይኮነንዶ? መደባትና ምስ ገበርና፣ ንኣምላኽ ከጽድቖም ንሓትቶ። ያእቆብ ንመልሲ ኣይጸበየን። ናብ ኢዱ ዝመጸ ንሓዉ ኤሳው ህያብ ገበሮ (ቁ.13)። ንሱ ድማ፡ ብቕድመይ ዝኸይድ ህያብ ክህድኦ እየ፣ ድሕሪኡ ድማ ገጹ ክርኢ እየ፤ ክቕበለኒ ይኽእል እዩ (ቁ.20) በለ። እቲ መደብ ኣይነበሮን፣ ግናኸ ያእቆብ ፈጸሞ።

ምግጥማት

ድሕሪኡ ያእቆብ በይኑ ተረፈ፤ ሓደ ሰብኣይ ድማ ክሳዕ ጸሓይ ምስኡ ተጋጠመ (ቁ.24)። “እዚ ኣብ ታሪኽ እዚ ብጣዕሚ ፍሉይ ሰብኣይ መቐይሮ ነበረ። ምስ ኣምላኽ በይኑ ምትራፍ ንገዛእ ርእስናን መገድታትናን ቅኑዕ ፍልጠት ንምርካብ እንኮ ቅኑዕ መገዲ እዩ። ብዛዕባ ገዛእ ርእስና እንታይ ከም እንሓስብ፣ ወይ ድማ ሰብ ብዛዕባና እንታይ ከም ዝሓስብ ኣየገድስን። እቲ ዓብዪ ሕቶ፡ ‘ኣምላኽ ብዛዕባና እንታይ ይሓስብ?’ እዩ። መልሲ እዚ ሕቶ እዚ ክንሰምዖ እንኽእል በይናና ምስ ተረፍና ጥራይ እዩ። ዓለም ርሒቕና፣ ገዛእ ርእስና ርሒቕና፣ ሓሳባት፣ ምኽንያታት፣ ግምታትን ስምዒታትን ናይ ርሒቕና፣ ምስ ኣምላኽ በይናና፤ ከምኡ፣ ከምኡ ጥራይ፣ ብዛዕባ ገዛእ ርእስና ቅኑዕ ፍርዲ ክንረክብ ንኽእል” (ሲ. ኤች. ማኪንቶሽ)።

32 ያእቆብ ምስቲ ሰብኣይ ከም ዝተጋጠመ ኣይብልን፣ ግናኸ “እቲ ሰብኣይ ምስኡ ተጋጠመ።” ያእቆብ ክንደይ ዓሻን ድኹምን ከም ዝነበረ ክመሃር ነበሮ፣ ከምቲ ኣብ ኣገባብ ህይወቱ ዝተራእየ። እቲ ሰብኣይ ንመሓውሩ ተንከዮ፤ ያእቆብ ድማ ምስኡ ኣብ ዝተጋጠመሉ ቦታኡ ወጸ። ንሱ ድማ፡ ‘ክኸይድ ፍቐደለይ፣ ምኽንያቱ መዓልቲ ይወግሕ ኣሎ’ በለ። ንሱ ግና፡ ‘እንተ ዘይባረኽካኒ ኣይሓድገካን እየ!’ (ቁ.25-26) በለ። ያእቆብ ነቲ ሰብኣይ ሒዝዎ ነበረ። ሓይሉ ጠፊኡ ነበረ እሞ ደገፉ ኣብቲ ሰብኣይን ካብኡን ረኸበ።

ያእቆብ በረኸት ለመነ። ብዙሕ ዓመታት ቕድሚኡ ሓዉ ኤሳው በረኸት ወሲዱ ነበረ። እቲ ሰብኣይ ንገዛእ ርእሱ ንያእቆብ ኣፍለጠ፣ ከምዚ ድማ በለ፡ ስምካ ድሕሪ ያእቆብ ኣይብሃልን፣ ግናኸ እስራኤል ክኸውን እዩ፤ ምኽንያቱ ምስ ኣምላኽን ምስ ሰባትን ተጋጢምካ፣ ሰዒርካ ድማ (ቁ.28)። ያእቆብ ስም፣ እስራኤል፣ ነበሮ፣ እዚ ድማ “ ኣምላኽ” ማለት እዩ። ኣካይዳ እውን ነበሮ፡ ብመሓውሩ ይሕንክስ ነበረ (ቁ.31)። ንያእቆብ መዓልቲ ነበረ – ጸሓይ ኣብኡ ወጸት (ቁ.31)።

ኣኼባ

ያእቆብ ኣዒንቱ ኣንቃዕሪሩ ረኣየ፣ እንሆ ድማ፣ ኤሳው ይመጽእ ነበረ፣ ምሳኡ ድማ ኣርባዕተ ሚእቲ ሰባት ነበሩ። ስለዚ ንደቂ ኣብ መንጎ ፣ ፣ን ክልተ ኣግራድን ከፈለ ()። ያእቆብ ንኤሳውን ሰባቱን ከም ዝቕበልዎ ኣይሓሰበን፤ ብኣንጻሩ ሓሰበ። እንደገና ያእቆብ ንምስዓር ተንኮል ክገብር ንርኢ። ኣብ ክንዲ ንኣምላኽ ፣ ንሱ ክምለስ ዝነገሮ፣ ፈሪሁ ነበረ። ስለምንታይ ንኣኼባ ምስ ኤሳው ንኣምላኽ ኣይሃቦን?

ኣምላኽ ኣብ ኤሳው ሰሪሑ ነበረ። እቲ ኣኼባ ያእቆብ ዝሓሰቦ ንላዕሊ ጽቡቕ ነበረ። ኤሳው ንምቕባሉ ደየበ፣ ኣሕቚፉ ሰዓሞ፣ ኣብ ክሳዱ ድማ ወደቐ እሞ ሰዓሞ፣ በኸዩ ድማ (ቁ.4)። ንልዕሊ 20 ዓመታት ኣይተራእዩን። ምቕባል ኤሳው ብገለ መገዲ ምስቲ ያእቆብ ዝተቐበሎ () ይመሳሰል። ብዙሕ ንሕና ከም ያእቆብ ኢና – ፈራህቲ፣ ተጨነቕቲ፣ ስግኣት ዝመልኣና፣ ጾር ዝኸበደናን ተጨነቕቲን ብዛዕባ እቲ ኣምላኽ ድሮ ዝፈትሖ ነገራት። ንምንም ነገር ኣይንጨነቕ፣ ግናኸ ብኹሉ ነገር ብጸሎትን ልምነትን፣ ምስ ምስጋና፣ ልምምናትና ንኣምላኽ ይፍለጥ፤ ኣምላኽ ድማ፣ ንኹሉ ኣእምሮ ዝበልጽ፣ ልብናን ኣእምሮናን ብክርስቶስ የሱስ ክሕሉ እዩ ()።

ዝተፈላለየ ኣንፈት

ድሕሪ ኣኼባኡ ምስ ኤሳው ገና ናይቲ ብሉይ ያእቆብ ንርኢ። ንኤሳው ናብ ክስዕቦ ከም ዝኾነ ነገሮ ()። ቅድሚኡ ዘይቅኑዕ ሰብን ዘይቅኑዕ ቦታን ነበሮ። ንምምራሑ ብኣምላኽ ኣይተመካለን።

ናብ ኣይከደን፤ ኣብ ክንዳኡ ናብ ከደ። ያእቆብ ናብ ተጓዕዘ፣ ንገዛእ ርእሱ ገዛ ሰርሐ፣ ንእንስሳታቱ ድማ ድንኳናት ገበረ … ድሕሪኡ ያእቆብ ብሰላም ናብ ከተማ ሴኬም፣ እዚ ድማ ኣብ እዩ፣ ፓዳን ምስ መጸ፤ ድንኳኑ ድማ ቕድሚ እታ ከተማ ተኸለ (ቁ.17-18)። ሴኬም ሃራን ምስ ወጸ ኣብ ዝበጽሓ ቐዳመይቲ ከተማ ነበረት ()። ኣብኡ እግዚኣብሔር ንኣብራም ተራእዮ እሞ፡ ‘ነዚ እዚ ንዘርእኻ ክህቦ እየ’ በሎ። ኣብኡ ድማ ንእግዚኣብሔር መሰውኢ ሰርሐ (ቁ.7)።

ያእቆብ እውን ኣብኡ መሰውኢ ሰርሐ ()። ኣብ መሰውኢ ያእቆብ ንገዛእ ርእሱ ኣተኲሮ። “እዚ ንኣምላኽ ዝተሓጽረ ኣረኣእያ ነበረ። እዩ፣ ንኣምላኽ ኣምላኽና ምዃኑ ምፍላጥ መሰልና እዩ፣ ግናኸ ንዕኡ ከም ኣምላኽ ገዛእ ቤቱ ምፍላጥን ንገዛእ ርእስና ድማ ከም ክፋል እቲ ቤት ምሕሳብን ዝዓበየ ነገር እዩ። ንክርስቶስ ከም ርእሱ ምፍላጥ መሰል ምእመን እዩ፣ ግናኸ ንዕኡ ከም ፣ ቤተ ክርስቲያን፣ ምፍላጥን ንገዛእ ርእስና ድማ ከም ኣባላት እቲ ምፍላጥን ዝዓበየ ነገር እዩ” (ሲ. ኤች. ማኪንቶሽ)።

ያእቆብ ብዛዕባ ኣምላኽን ብዛዕባ ገዛእ ርእሱን ክመሃሮም ዝግብኦ ትምህርቲ ገና ነበሮ። እቲ ኣምላኽ ክህልዎ ዝደለየሉ ቦታ ሴኬም ዘይኮነስ ቤትኤል ነበረ። ኣብ ያእቆብ ንውልቃዊ ተውሳኽ ስም፡ “ኣነ፣” “ንዓይ”ን “ናተይ”ን ሸሞንተ ተጠቕመ። እዚ ንህይወቱ ከም ገዛእ ርእሱ ዝሓሊ ሰብ የርኢ።

ድሕሪኡ ኣምላኽ ንያእቆብ፡ ‘ተንስእ፣ ናብ ቤትኤል ደይብ እሞ ኣብኡ ንበር፤ ኣብኡ ድማ ንኣምላኽ መሰውኢ ስራሕ፣ ንሱ ድማ ሓውካ ኤሳው ምስ ሃደምካ ዝተራእየካ’ () በሎ። ሰብ ሴኬም ንያእቆብን ደቁን ምሳቶም ክነብሩ ደለዩ ()። እዚ ፈጺሙ ፍቓድ ኣምላኽ ኣይነበረን። ያእቆብ ብዘይ ምምራሕ ኣምላኽ ናብ ቦታታት ይኸይድ ነበረ። ሓደ ንኤሳው ናብ ክስዕቦ ከም ዝኾነ ኢሉ ነበረ፤ ግናኸ ናብ ከደ። ድሕሪኡ ናብ ሴኬም ከደ። እግዚኣብሔር ናብ ቤትኤል መርሖ ኣብኡ ድማ ንኣምላኽ መሰውኢ ክገብር ነበሮ። እዘን መምርሒታት እዚኣተን ብምሃብ፣ ኣምላኽ ብዛዕባ እቲ ሓዉ ዝሃደመሉ ብምዝካር ሕልናኡ ክወግኦ ነበረ።

ያእቆብ ኣብ መወዳእታ ኣምላኽ ዝነገሮ ክገብር ድሉው ነበረ፣ ግናኸ ኣብኡን ኣብ ስድራቤቱን ዘሎ ነገራት ቕድሚ ናብ ቤትኤል ምድያቦምን ምንባሮምን ክስተኻኸሉ ከም ዝግብኦም ይፈልጥ ነበረ። ወጻእተኛታት ኣማልኽቲ፣ ርኽሰትን ርኹስ ክዳውንትን ምስ ቤትኤል፣ ፣ ኣይሰማምዑን፡ ሓሳዊ ኣብ ቤተይ ኣይነብርን፤ ሓሳዊ ኣብ ቅድመይ ኣይቕጽልን ()። መን ናብ ከረን እግዚኣብሔር ክድይብ ይኽእል? ወይስ መን ኣብ ቅዱስ ቦታኡ ክቐውም ይኽእል? ንሱ ኣእዳውን ልብን ዘለዎ፣ ንነፍሱ ናብ ጣኦት ዘየንቃዕረረ ወይስ ብሓሶት ዘይመሓለ ()።

ያእቆብ ድማ ንስድራቤቱን ንኹሎም ምሳኡ ዝነበሩን፡ ‘ነቶም ኣብ መንጎኹም ዘለዉ ወጻእተኛታት ኣማልኽቲ ኣርሕቑ፣ ንገዛእ ርእስኹም ኣንጽሑ፣ ክዳውንትኹም ድማ ለውጡ። ድሕሪኡ ተንስእና ናብ ቤትኤል ንደይብ፤ ኣብኡ ድማ ንኣምላኽ መሰውኢ ክገብር እየ፣ ንሱ ድማ ኣብ መዓልቲ ጭንቀተይ ዝመለሰለይን ኣብ ዝኸድኩሉ መገዲ ምሳይ ዝነበረን’ ()። ኣብ ህይወትና ክናርሕ ዝግብኦም ነገራት ኣለዉዶ? ኣኽባር ወይ ሓጢኣት ኣለዉዶ? ንኹሉ ጾርን ነቲ ብቐሊሉ ዝጠብቀና ሓጢኣትን ንደርግፍ ()።

ያእቆብን ስድራቤቱን ንገዛእ ርእሶም ከንጽሑ ነበሮም። ንቓሉ ንኣምላኽ ምስጋና ይብጻሕ፡ መንእሰይ መገዱ ብኸመይ ከንጽህ ይኽእል? ብቓልካ ብምጥንቃቕ ()። ኣብ ንብብ፡ … ንቤተ ክርስቲያን ፈተዋ ንሳ ድማ ንገዛእ ርእሱ ሃበ፣ ንሳ ብምሕጻብ ማይ ብቓል ከም ዘንጽሓን ከም ዘቕድሳን ()። እቶም ኣብ ስድራቤት ያእቆብ ዝነበሩ ክዳውንቶም ክልውጡ ነበሮም። ከም እንፈልጦ፣ ክዳውንቲ ይረኣዩ፣ ብዛዕባ ኣገባብ ሰብ ድማ ይዛረቡ። እቶም ሰባት ኣገባብ ህይወቶም ክልውጡ ነበሮም። ርሕራሔ፣ ለውሃት፣ ፣ ህድኣትን ትዕግስትን ክንለብስ ኣለና፤ ንሓድሕድና እናተጻወርና፣ ንሓድሕድና ድማ ይቕረ እናበልና … ግናኸ ኣብ ልዕሊ እዚ ኩሉ ፍቕሪ ልበሱ፣ እዚ ድማ ማእሰርቲ እዩ ()።

እቶም ዝተሰርቑ ወጻእተኛታት ኣማልኽቲ ()፣ ንያእቆብ ተዋህቡ። ኣብ ትሕቲ እቲ ኣብ ሴኬም ዝነበረ ኦም ተርቢንቶስ ሓብኦም ()። ያእቆብ ናብ ቤትኤል ንምኻድ ድሉው ነበረ። ሴኬም ብዘይ ፈተና ወጹ፣ ጕዕዞኦም ናብ ቤትኤል ድማ ብዘይ ነበረ። ያእቆብ ብፍቓድ ኣምላኽ ይንቀሳቐስ ነበረ።

ዘይምህላው

ናብ ቤትኤል ምስ በጽሐ ኣብኡ መሰውኢ ሰርሐ እሞ ነቲ ቦታ ኤል ቤትኤል ኢሉ ሰመዮ (ቁ.7)። “ኤል ቤትኤል” “ኣምላኽ፣ ኣምላኽ ገዛእ ቤቱ” ማለት እዩ። ናብ ፓዳን ኣብ ዝኸደሉ መገዲ፣ ድሕሪ ሕልሚ ዝነበረ ንግሆ፣ ያእቆብ ንትራስ ዝተጠቕመሉ እምኒ ወሲዱ፣ ዘይቲ ኣፍሰሰሉ፣ ነቲ ቦታ ድማ “ቤትኤል” ኢሉ ሰመዮ። ያእቆብ ናብቲ ሓደ ቦታ ተመሊሱ ነበረ፣ ግናኸ ዕቤት ገይሩ ነበረ። ዕዮኡ ምስቲ ቦታ ዘይኮነስ ምስ ኣምላኽ – ኣምላኽ እቲ ቦታ – ነበረ። ኣምላኽ ድሕሪኡ ንያእቆብ ተራእዮ እሞ፡ ስምካ ያእቆብ እዩ፤ ስምካ ድሕሪ ያእቆብ ኣይኸውንን፣ ግናኸ እስራኤል ክኸውን እዩ። ስለዚ ስሙ እስራኤል ኢሉ ሰመዮ (ቁ.10)። ኣምላኽ ሰብ ክልውጥ ይኽእል እዩ፤ ንሱ ልዑላዊ እዩ። ካልኦት፣ ንሳኦል ናብ ለወጦ () ንኣብራም ድማ ናብ ኣብርሃም ()። “እስራኤል” “ ምስ ኣምላኽ” ማለት እዩ። ኣምላኽ ንገዛእ ርእሱ ንእስራኤል ከም ኩሉ ዝኽእል ኣምላኽ ንምግላጽን ንዕኡን ንዘርኡን ዝረኽብዎ በረኸት ንምርግጋጽን ነበረ።

ያእቆብ ኣብ ቤትኤል ባህ ዝብል ነበሮ። ድሕሪ ዘፍርህ ቦታ ኣይነበረን፤ ድሕሪ ኣይፈርህን ነበረ። ንኣምላኽ ንምኽባር ብድሌት ከደ። ድሕሪኡ እስራኤል ተጓዕዘ እሞ ድንኳኑ ኣብ ልዕሊ ግምቢ ተኸለ ()። ያእቆብ ብሓጎስን ሓርነትን ናይ ስሙ፣ እስራኤል፣ ይንቀሳቐስ ነበረ። ምስ ድንኳኑ ተኣሳሲሩ ነበረ፣ ከም እንግዳ ኣብ ዓለም ይንቀሳቐስ ነበረ። ንሕና እውን ከም እንግዶ ኣብዛ ዓለም ንጐይታ ንኽብሪ ንንበርን ንንቀሳቐስን።

ሓደ ናይ መወዳእታ ክንውስኽ ንደሊ። ያእቆብ ኣዲኡን ኣቦኡን ናብ ፓዳን ምስ ከደ ድሕሪኡ ንኣዲኡ ከም ዝረኣያ ዝሕብር ነገር የልቦን። ይኹን እምበር፣ ያእቆብ ንኣቦኡ እንደገና ክርእዮ ክኢሉ ነበረ፣ ንሱ እውን ኤሳው እውን ከም ዝቐበርዎ ምርኣይ ዘመስግን እዩ (ቁ.27-29)።

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia

ፎቶ ብኢያን ታልማክስ ኣብ Unsplash (https://unsplash.com/photos/a-green-frog-on-a-tree-stump-27Ndlrp976w)