ሓንቲ ሰበይቲ እምነት – ዮካቤድ

ሓንቲ ሰበይቲ እምነት – ዮካቤድ

ዮካቤድ ብስም ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ክልተ ግዜ ጥራይ እተጠቕሰት ሰበይቲ እያ። ንሳ ሰበይቲ ኣምራም ካብ ስድራቤት ሌዊ እያ ነይራ። ንሳቶም ወለዲ ማርያም፣ ኣሮንን ሙሴን እዮም ነይሮም። ዘሁልቍስ 26:59 (NKJV) እዚ ዝርዝር ይህብ፦ “ስም ሰበይቲ ኣምራም ዮካቤድ ጓል ሌዊ እያ ነይራ፣ ንሳ ኣብ ግብጺ ንሌዊ ተወሊዳ፤ ንኣምራም ድማ ንኣሮንን ሙሴን ሓፍቶም ማርያምን ወለደት” (ዘጸኣት 6:20 ተመልከት)። ኣብዚ ጥቕሲ እዚ፣ ማርያም እታ ዝዓበየት እኳ እንተኾነት፣ ኣብ መወዳእታ እያ ተጠቒሳ ዘላ፣ ከመይሲ ንሙሴ ሕጻን ከሎ ኣብ ታቦት ሸምበቆ ኣብቲ ሩባ ክትሕልዎ ጸኒሓ።

ዮካቤድ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ዘጸኣት 2 እታ ቀንዲ ገጸ ባህሪ ነይራ፣ ንሳ ድማ ድሕሪ ገለ ግዜ ክንርእያ ኢና። ሓደ ሰብ እምነት ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ብዙሕ ክጥቀስ ኣየድልዮን እዩ፣ ግናኸ እቲ ዝተባህለ ነገር ኣዝዩ ኣገዳሲ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ንናይ ገዛእ ርእስና ምትብባዕ ድማ ኣገዳሲ እዩ፣ ከመይሲ ንናይ መድሓኒናን ጐይታናን እምነት ክንነብር ንደሊ ኢና።

እዛ ሰበይቲ እምነት እዚኣ ኣብ ኣዝዩ ከቢድ ኩነታት እያ ትነብር ነይራ። ህዝቢ እስራኤል ኣብ ጎሸን፣ ግብጺ ይነብሩ ነይሮም። ንሳቶም ሓደ እዋን ናጻ ህዝቢ ነይሮም፣ ብሰንኪ ዮሴፍ፣ መድሓኒ ግብጺ፣ ናብ ሃገር ተዓዲሞም ነይሮም (ዘፍጥረት 47 ኣንብብ)። ሕጂ ግና ባሮት ነይሮም። እቲ ኣብዚ እዋን ዝነበረ ፈርኦን ነዚ ኣብ ሃገሩ ንኣስታት 400 ዓመታት ዝነበረን ካብ ግብጻውያን ዝበዝሐን ወጻእተኛ ህዝቢ ይፈርሆ ነይሩ። ንሳቶም ሰሚሮም ነይሮም፤ እስራኤላውያን ድንኳኖም ገዲፎም ኣባይቲ ሰሪሖም። እንስሳቶም ብዙሕ ነይሩ፣ ኣብ ቀዳሞት ዓመታት ድማ ሓለውቲ እንስሳ ፈርኦን ኮይኖም ነይሮም።

ፈርኦን ተስፋ ዝቘረጸ ሰብ ይኸውን ነይሩ፣ ነዚ ህዝቢ እዚ ድማ ብባርነት ክቈጻጸሮ ይፍትን ነይሩ፣ ኣብ ዓበይቲ ፕሮጀክትታት ህንጻኡ ዘይተኸፍሎም ሰራሕተኛታት ይገብሮም ነይሩ። እዚ ከቢድ ኣካላዊ ዕዮ እዚ ንቍጽሮም ከም ዝቐትሎምን ከም ዝንክዮምን ተስፋ ገይሩ ነይሩ። ከምቲ ዝተጸበዮ ዘይኮነስ፣ እስራኤላውያን ብቍጽሪ ይውስኹ ነይሮም። ፈርኦን ዝያዳ ተስፋ ቘረጸ እሞ ሓደ ዓይነት ምጽናት ወለዶ ኣተግበረ፣ ወዲ ተባዕታይ ሕጻናት ኣብ ልደት ክቕተሉ ድማ ደለየ። ዘጸኣት 1 ነዚ ዝርዝር ይህብ እሞ ኣምላኽ ብኸመይ ከም ዝተኣታተወ የርኢ፣ ንህዝቡ ድማ ብእሙናት ኣዋልድ ሕክምና ዘድሓነ፣ ንኣምላኽ ካብ ፈርኦን ዝያዳ ዝፈርሑ። ንኽቡርነት ህይወት ብምምዛን፣ ንመመርሒታት ኣምላኽ ንእዘዝ እሞ ንዘይኣምላኻዊ ሕግታት ገዛእትን መንግስታትን ኣይንእዘዝ። ኣብዚ ኩነታት እዚ፣ ዮካቤድ ካብቶም እሙናት ውልቀሰባት ነይራ።

እዚ ኩነታት እዚ ንወለዲ እስራኤል ህያው ቅዠት ክኸውን ኣለዎ። ኣብቲ ግዜ እቲ ስካን ኣይነበረን፣ ስለዚ ጾታ እቲ ሕጻን ክሳዕ እቲ ሕጻን ዝውለድ ኣይፍለጥን ነይሩ። ጓል እንተኾይና፣ እቲ ሕጻን ድሕንነት ነይርዎ። እቲ ሕጻን ወዲ እንተኾይኑ፣ ሽዑ ፍርዲ ሞት ኣብ ልዕሊኡ ይንጠልጥል ነይሩ። ክንደይ ሕጻናት ከም ዝሞቱ ኣይተነግረናን፣ እንተኾነ ግን ብዛዕባ ሙሴን እምነት ብግብሪ ብኸመይ ከም ዘድሓነቶን ተነጊሩና፣ ከመይሲ ኣምላኽ ንዕኡ ከም መራሕን መድሓኒ ህዝቡን ክጥቀመሉ ደልዩ ነይሩ።

እምነት ዮካቤድ

ቅድሚ ናብ ዝርዝር እምነት ዮካቤድ ብግብሪ ምእታውና፣ ንእብራውያን 11 ንርአ። እዚ ምዕራፍ እዚ ገለ ካብቶም ጀጋኑ እምነት ተባሂሎም ዝርኣዩ ይዝርዝር። ፍቕዲ 23 ከምዚ ይብል፣ “ብእምነት ሙሴ ምስ ተወልደ፣ ወለዱ ንሰለስተ ወርሒ ሓብእዎ፣ ከመይሲ ጽቡቕ ሕጻን ከም ዝኾነ ረኣዩ፤ ንትእዛዝ ንጉስ ድማ ኣይፈርሑን።” ካብዚ ፍቕዲ እዚ ብፍላይ ኣርባዕተ ነገራት ነጕልሕ።

“ረኣዩ።” ክልቲኦም ወለዲ ብእምነት ከም ዝተመስገኑ ንርኢ። ንሓንቲ ክርስትያናዊት ስድራቤት ኣገዳሲ ዝኾነ ነገር ክልቲኦም ወለዲ ምእመናን ምዃኖም እዩ። እዚ ንመንእሰያት ክርስትያን ደቂ ተባዕትዮን ኣንስትዮን መልእኽቲ ኣለዎ፦ መበገሲ ንሓዳር መጻምዲ እቲ ሰብ ክርስትያን ክኸውንን ብዛዕባ ክርስትያናዊ እምነት ሓደ ዓይነት እምነት ክህልዎን ኣለዎ። እዚ ኣገዳሲ እዩ፣ ከመይሲ እቲ ክርስትያናዊ ምስክርነት ካብ ክልቲኦም ኣብቲ ሓዳር ሓደ ክኸውን ኣለዎ። ካብዚ ፍቕዲ እዚ ኣምራምን ዮካቤድን ብኸምዚ ከም ዝነበሩን ብሓደ ኣገባብ ክሰርሑ ድማ ድሉዋት ከም ዝነበሩን ንፈልጥ።
“ጽቡቕ ሕጻን ከም ዝኾነ ረኣዩ።” እታ “ጽቡቕ” እትብል ቃል ኣብ New King James Version ኣብ ገለ ካልኦት ትርጉማት ከም “ዘይተለምደ ሕጻን፣” “ዘይተለምደ ሕጻን፣” “ፍሉይ ውበት ዘለዎ፣” “ቅኑዕ ሕጻን” ከምኡ’ውን “ጽቡቕ ሕጻን” ተተርጒማ ኣላ። ካብዚ ፍልልያት እዚ ወለዲ ኣዝዩ ፍሉይ ዝኾነ ሕጻን ከም ዝረኣዩ ጽቡቕ ስምዒት ንረክብ። ሕጂ ኩሎም ወለዲ ንደቆም ኣዝዮም ፍሉያት ከም ዝርእዩ ይፈልጥ እየ፣ ግናኸ ኣምላኽ ኣብ ቅዱስ መዝገቡ ሙሴ ዝያዳ ፍሉይ ከም ዝነበረ ይብል ዘሎ ይመስለኒ። ስለምንታይ? ከመይሲ ኣምላኽ፣ ንመጻኢ እናፈለጥ፣ ኣብኡ ነቲ ኣብ መወዳእታ ንህዝቡ ካብ ግብጺ ዘውጽእ ሰብኣይ ረኣየ። ኣምላኽ ነዚ ሓደ ዓይነት ስምዒት እዚ ኣብ ልቢ ኣምራምን ዮካቤድን ከም ዘንበረ እኣምን።
“ኣይፈርሑን።” እዚ ኣዝዩ ቀሊል መግለጺ እዩ፣ ኣብ ኣውድ ንምጽናት ወለዶ ዝወጸ ትእዛዝ ፈርኦን ድማ ተጠቒሱ ኣሎ። እንተተረኺቦም እቲ ሕጻን ከም ዝመውትን ንሳቶም ድማ ክቕጽዑ ከም ዝኽእሉን ይፈልጡ ነይሮም። እምነቶም ነቲ ዘይኣምላኻዊ ትእዛዝ እቲ እኩይ ንጉስ ንምጽራር ዝኸውን ብርቱዕ እምነት ነይርዎም።
“ንሰለስተ ወርሒ ተሓቢኡ።” እዚ እምነት ብግብሪ እዩ። እቲ ኣብቲ ሕጻን ዝረኣይዎ ነገርን ዘይፈርሑ ምዃኖምን ናብ ግብሪ ክቕየር ነይርዎ። እቲ ሕጻን ንቐዳሞት ሰለስተ ወርሒ ተሓቢኡ ነይሩ። ኣብቲ ናይ ሕጻናት ጋሪ ኣብ ቅድሚት ኣፍ ደገ ወይ ኣብ ኣታኽልቲ ኣየንበርዎን! ኣይፋሉን፣ ተሓቢኡ ነይሩ፣ እዚ ድማ ቀሊል ነገር ኣይኮነን፣ ከመይሲ ሓደ ሕጻን ኣብ ቀዳሞት መዓልታት ንምግቢ፣ ንምቕያር ዳይፐር፣ ንኣቓልቦ ወይ ንምሕቋፍ ብዙሕ ግዜ ይበኪ። እዚኣቶም ንቡራት ነገራት እዮም፣ ስለዚ ንዕኡ ምሕባእን ንጐረባብቲ ወይ ንባለስልጣናት ዘይምንቃሕን ኣዝዩ ከቢድ እዩ። እዚ ድማ ብፍላይ ብለይቲ ድምጽታት ዝያዳ ዝረኣዩን ኣብ ህድኣት ዝዓብዩን ስለ ዝኾኑ ክልተ ግዜ ከቢድ እዩ። እዚ ኣዝዩ ብዙሕ ጸቕጢ ኣብ ዮካቤድ ክወርድ እዩ፣ ከመይሲ ኣምራም ኣብ ሓደ ካብ ፕሮጀክትታት ፈርኦን ከም ባርያ ይዓዪ ነይሩ ኢና ንግምት።

ዮካቤድ ንሙሴ ዝገበረቶ ክንክን

ዘጸኣት 2:1-10 ኣንብብ። “ሓደ ሰብ ካብ ቤት ሌዊ ኸደ እሞ ጓል ሌዊ ሰበይቲ ገበረ። እታ ሰበይቲ ድማ ጠነሰት እሞ ወዲ ወለደት። ጽቡቕ ሕጻን ከም ዝኾነ ምስ ረኣየት፣ ንሰለስተ ወርሒ ሓብኣቶ። ግናኸ ድሕሪኡ ክትሓብኦ ምስ ዘይከኣለት፣ ሓንቲ ታቦት ካብ ሸምበቆ ወሰደትሉ፣ ብቅጥራንን ሬንጅን ለበጠቶ፣ ነቲ ሕጻን ኣብኡ ኣንበረቶ፣ ኣብ መንጎ ሸምበቆ ኣብ ገምገም ሩባ ድማ ኣንበረቶ። ሓፍቱ ድማ ካብ ርሑቕ ደው ኢላ እንታይ ከም ዝኸውን ክትፈልጥ ጸንሐት። ድሕሪኡ ጓል ፈርኦን ኣብቲ ሩባ ክትሕጸብ ወረደት። ኣዋልዳ ድማ ኣብ ገምገም ሩባ ይኸዳ ነይረን፤ ንሳ ድማ ኣብ መንጎ ሸምበቆ ነቲ ታቦት ምስ ረኣየቶ፣ ንገረድኣ ልኢኻ ከተምጽኦ ገበረት። ምስ ከፈተቶ ድማ ነቲ ሕጻን ረኣየቶ፣ እንሆ ድማ እቲ ሕጻን በኸየ። ንሳ ድማ ምሕረት ገበረትሉ እሞ፣ ‘እዚ ሓደ ካብ ደቅታት እብራውያን እዩ’ በለት። ድሕሪኡ ሓፍቱ ንጓል ፈርኦን ከምዚ በለታ፣ ‘ካብ ኣንስትዮ እብራውያን ሓንቲ መጥባሕቲ ክጽውዓልኪዶ፣ ንሳ ድማ ነቲ ሕጻን ከተጥብየልኪ?’ ጓል ፈርኦን ድማ፣ ‘ኺዲ’ በለታ። እታ ጓል ድማ ኸደት እሞ ንኣደ እቲ ሕጻን ጸውዓታ. ድሕሪኡ ጓል ፈርኦን ከምዚ በለታ፣ ‘ነዚ ሕጻን እዚ ውሰድዮ እሞ ኣጥብይዮ፣ ኣነ ድማ ደሞዝኪ ክህበኪ እየ።’ እታ ሰበይቲ ድማ ነቲ ሕጻን ወሰደቶ እሞ ኣጥበየቶ። እቲ ሕጻን ድማ ዓበየ፣ ንሳ ድማ ናብ ጓል ፈርኦን ኣምጸኣቶ፣ ንሱ ድማ ወዳ ኮነ። ንሳ ድማ ስሙ ሙሴ ኢላ ጸውዓቶ፣ ‘ካብ ማይ ስለ ዘውጻእክዎ’ በለት።”

ብዙሓት ቀሊላት ግናኸ ኣገደስቲ ነጥብታት ክንሓስበለን ኣለዋና። ከም እብራውያን 11:23 ዘይኮነስ፣ ኣብዚ ኣብ ዘጸኣት እቲ ትኩረት ኣብ ዮካቤድ እዩ፣ “ጽቡቕ ሕጻን ከም ዝኾነ ምስ ረኣየት።” እታ ኣደ ናይ እምነት ብግብሪ ኣብነት ኮነት። ሓንቲ ኣደ ምስ ወዳ ወይ ጓላ ብርቱዕ ምትእስሳር ክህልዋ ንቡር ነገር እዩ። ንትሽዓተ ወርሒ እቲ ሕጻን ኣብ ማሕጸን ዓብዩ እሞ ካብ ሓንቲ ቀሊል ግናኸ ውስብስብት ሕዋስ ናብ ግሩምን ድንቅን ሰብ ናይ ሕጻን ተቐይሩ። ናብቲ ውስብስብት ቅርጺ DNA ከይኣተና፣ ኣብ መዝሙር 139:14 እቲ መዝሙራዊ ንኣምላኽ፣ “ኣነ ብፍርሃትን ብድንቅን ስለ ዝተፈጥርኩ፣ ከምስገነካ እየ፤ ግብርታትካ ድንቂ እዮም” በለ። እታ “ድንቂ” ተባሂላ እተተርጐመት ቃል “ፍሉይ፣” “ዝተፈላለየ” ከምኡ’ውን “ዝተነጸለ” ማለት እያ። እዚ ብዛዕባ ካልእ ፍጥረት ኣይተባህለን። ኣብዚ ኣምላኽ ብመዝሙራዊ ገይሩ ሰባት ካብ ካልእ ፍጥረት ፍጹም ፍሉያት ከም ዝኾኑን ምዕባለ ኣብ ፍጥረት ኣምላኽ ቦታ ከም ዘይብሉን፣ ገለ ሰባት እንታይ እኳ እንተበሉ፣ ብህድኣት ተዛረበ።

ድሕሪ ሰለስተ ወርሒ ዮካቤድ እቲ ሕጻን ድሕሪኡ ክሕባእ ከም ዘይከኣል ተገንዘበት። ዮካቤድ ንወዳ ገዲፋቶዶ? ኣይፋሉን! ኣብዚ እምነት እንደገና ብግብሪ ኣላ፣ ንእምነት ዘድልያ ጥንቁቕ ምድላዋት ድማ ብዙሕ ዝያዳ ተዋሂብና ኣሎ። ክትሓቱ ትኽእሉ ኢኹም፣ “እምነትን ሰብኣዊ ተግባራትን ብሓደ ብኸመይ ከተንብሩ ትኽእሉ? ንሓድሕደን ዘይተኣሳሰራዶ ኣይኮናን?” እቲ ክርስትያናዊ እምነት ዘይሓላፍነታዊ ኣይኮነን። ብእምነት ክንገብሮም እንኽእል ነገራት እንተሃልዮም፣ ሽዑ ኣምላኽ ክንገብሮም ይጽበየና።

ስለዚ ዮካቤድ እንታይ ምድላዋት እያ ገይራ? ፈለማ፣ ዮካቤድ ካብ ሸምበቆ ዝተሰርሐ ቅርጫት ኣምጸኣት እሞ ማይ ዘይኣቱ ገበረቶ። ብኻልእ ኣዘራርባ፣ ክንሳፈፍ ተሰርሐ። ድሕሪኡ እቲ ሕጻን ኣብ ውሽጡ ተነብረ፣ ንምውቃዕን ንምርሓቕን ብርግጽ ብጥንቃቐ ተጠቕሊሉ፣ ኣብ መንጎ ሸምበቆ ኣብ ገምገም ሩባ ድማ ተነብረ። ኣብ መወዳእታ፣ ዮካቤድ ሓደ ሰብ ነቲ ታቦት ክሕሉ ከም ዘሎ ኣረጋገጸት፣ ስለዚ ማርያም ካብ ሓጺር ርሕቀት ትዕዘብ ነይራ። ንግዜኡ ዮካቤድ ክትገብሮ ዝኸኣለቶ ኩሉ ገይራ ነይራ፤ እቶም ዝቕጽሉ ስጉምትታት ኣብ ኢድ ኣምላኽ ነይሮም።

ብኡንብኡ ጓል ፈርኦንን ኣዋልድ ገረድኣን ናብቲ ሩባ ክሕጸባ ወረዳ። እዚ ማለት እዚ እቲ ሩባ ሰባት ክርሕቑሉ ዝግባእ ቦታ ነይሩ። ወተሃደራት ፈርኦን ብዘይተጸበዩ ክመጹ ፍርሃት ኣይነበረን። እብራውያን ሰባት እውን ኣብቲ ከባቢ ክኣትዉ ኣይፍቀደሎምን ነይሩ። ስለዚ ናይ ኣንስትዮ ጥራይ ዝኾነ ቦታ ናይቲ ሩባ ኣሎና፣ ምናልባት ድማ ካብ ቤት ፈርኦን ጥራይ ዝኾኑ። ዮካቤድ ነቲ ሕጻን ኣብዚ ክፋል ሩባ እዚ ንምሕባእ ብጥበብ መሪጻ ነይራ።

ብዕላማ ኣምላኽ እቲ ታቦት ተረኽበ፣ እቲ መሸፈኒ ናይቲ ዝንሳፈፍ ቅርጫት ምስ ተኣልየ፣ እቲ ሕጻን በኸየ። ልቢ ጓል ፈርኦን ተንከፈ፤ ንሳ እብራዊ ሕጻን ከም ዝኾነ ትፈልጥ ነይራ፣ ግናኸ ፈለማን ቀንዲን ንእሽቶ ሕጻን ነይሩ። ብምሕረት ተንቀሳቒሳ፣ ምሉእ ምላሻ ንዝቕጽል ስጉምቲ እኹል ነይሩ።

ማርያም፣ ናብዚ ንጉሳዊ ህዝቢ ዝያዳ ትቐርብ ዝነበረት፣ ጓል ፈርኦን “እዚ ሓደ ካብ ደቅታት እብራውያን እዩ” ምስ በለት ነቲ ምሕረት ሰምዐት። ሓፍቲ ሙሴ ተዛረበት እሞ ሕቶ ኣቕረበት፣ “ካብ ኣንስትዮ እብራውያን ሓንቲ መጥባሕቲ ክጽውዓልኪዶ፣ ንሳ ድማ ነቲ ሕጻን ከተጥብየልኪ?” ጥበብ ኣምላኽ ኣብ ቃላት ማርያም ከም ዘሎ ንርኢ፣ ንውሳነ ናብ ጓል ፈርኦን ንምግዳፍ ኢላ ትሓትት! ኣብ ቅኑዕ እዋን ነይሩ እሞ ነቲ ሕጻን ብኸመይ ክትከናኸኖ ከም ዘለዋ ዝብል ጸገም ፈትሐ፣ ንሳ ድማ ብኡንብኡ ምስኡ ተኣሳሲራ። “ኣምላኽ ብዘይፍለጥ ኣገባብ ይንቀሳቐስ፣ ንድንቅታቱ ንምፍጻም” (ዊልያም ኮውፐር፣ 1731–1800)።

እምነት ዮካቤድ ብግብሪ ንግዜኡ ዝደለየቶ ዕላማ ኣሳኺዓ፦ ድሕንነት ወዳ። እቲ ተወሳኺ ረብሓ እዚ ድማ ንወዳ ኣብ ቀዳሞት ዓመታት ዕብየቱ ከተጥብዮን ከተዕብዮን ዘሎ ዕድል እዩ፣ ንሙሴ መን ምዃኑ ንኽፈልጥ መሰረት ይህብ። ብተወሳኺ፣ ዮካቤድ ንገዛእ ወዳ መጥባሕቲ ንምዃን ተኸፊላ!

ኣብ መወዳእታ ዮካቤድ ንሙሴ ናብ ቤት ፈርኦን ክትህቦ ነይርዋ፣ ጓሉ ድማ ከም ወዳ ከተዕብዮ። እዚ ናይ ዮካቤድ ምትእትታው መወዳእታዶ ነይሩ? ቃል ኣምላኽ ኩሉ ቀጥታዊ ርክብ ድሕሪኡ ከም ዝጠፍአ የመልክት፣ ብዛዕባ ዮካቤድ ድማ ካልእ ኣይንሰምዕን። ግናኸ፣ ብኻልእ ኣዘራርባ፣ ናይ ኣምላኻዊ ተጽዕኖኣ ንብዙሕ ዓመታት ቀጺሉ ነይሩ።

ውርሲ ዮካቤድ – ሙሴ መን ምዃኑ ይፈልጥ ነይሩ

ኣብቶም ቀዳሞት ዓመታት፣ ዮካቤድ ንወዳ እናጥበየትን እናዕበየትን ከላ፣ እንታይ እያ ትገብር ነይራ? ሓደ ነገር ካብ ዘጸኣት 2:11 ግሉጽ ይኸውን፣ እዚ ድማ ከምዚ ይብል፣ “ኣብቶም መዓልታት እቶም ሙሴ ምስ ዓበየ፣ ናብ ኣሕዋቱ ወጸ እሞ ንጾሮም ረኣየ። ግብጻዊ ንሓደ እብራዊ፣ ሓደ ካብ ኣሕዋቱ፣ ክወቅዖ ረኣየ።” ኣብዚ ፍቕዲ እዚ፣ ሙሴ ኣብ ቤት ፈርኦን ከም ወዲ ንጉሳዊ ስድራቤት እኳ እንተዓበየ፣ መን ምዃኖም ናይ ሓቂ ህዝቡ ኣዝዩ ከም ዝፈልጥ ተነጊሩና ኣሎ። ኣብዚ ፍቕዲ እዚ ክልተ ግዜ እታ ሓጺር ሓረግ “ኣሕዋቱ” ኣላትና። ሙሴ ንወለዱ እንደገና ኣይርእዮምን ይኸውን፣ ግናኸ ንሓዉን ሓፍቱን ክርእዮም እዩ። ግብጻዊ ከም ዘይነበረ ይፈልጥ ነይሩ። እብራዊ ከም ዝነበረ ይፈልጥ ነይሩ። እዚ ሓደ ክፋል ናይ ዮካቤድ ንሙሴ ዝገደፈቶ ዘላቒ ውርሲ እዩ።

ከም ወለዲ፣ ኣብ ቀዳሞት ኣዋርሕን ዓመታትን ህይወቶም ንደቅና እንታይ ንህብ? ቅድሚ ምዝራቦም ወይ ንገዛእ ርእሶም ምምባቦም ቅዱሳት ጽሑፋት ነንብበሎምዶ? ንደቅና ንዝምርዶ? ቈሎሴ 3:16 ከምዚ ይብል፣ “ቃል ክርስቶስ ብምሉእ ጥበብ ብብዝሒ ኣብ ውሽጥኹም ይንበር፣ ንሓድሕድኩም ብመዝሙራትን ብውዳሴታትን ብመንፈሳውያን መዝሙራትን እናመሃርኩምን እናገሰጽኩምን፣ ብጸጋ ኣብ ልብኹም ንጐይታ እናዘመርኩም።” እዚ ንኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያን ጥራይ ኣይኮነን። ምዝማር ንቤት እውን እዩ። ብዛዕባ ዮሃንስ ኒውተን ብዙሓት ቀሊላት መዝሙራት ንምሓዝ ሓቅታት ቅዱሳት ጽሑፋት ከም ዝጸሓፈ ይንገር። ብኸምዚ ኣገባብ፣ ንኣመንቲ ብጾቱ ቃል ኣምላኽ ክመሃሩ ሓጊዝዎም እዩ፣ እናዘመሩ ድማ ይሕጐሱ ነይሮም። እዚ ሓደ ዓይነት ሓሳብ ብኻልእ ኣገባብ ኣብ ምሳሌ 22:6 ተነቢሩ ኣሎ፣ ኣብኡ ድማ ከምዚ ንብብ፦ “ንሕጻን ብዝኸዶ መገዲ ኣሰልጥኖ፣ ምስ ዓበየ ድማ ካብኡ ኣይርሕቕን።” ከም ክርስትያን ወለዲ ኩላትና ደቅና ንዘለኣለማዊ በረኸቶም ንክርስትያናዊ እምነት ብምሉእ ልቦም ክቕበልዎ ክንደሊ ኣለና። ስለዚ፣ ኣገዳሲ ክርስትያናዊ ወለድነት ንምጅማር ኣዝዩ ቀደም ኣይኮነን።

እስጢፋኖስ፣ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 7፣ ብዛዕባ ህይወት ሙሴ ኣዝዩ ዝርዝራዊ መግለጺ ሂቡ ኣሎ፣ ንንባብኩም ድማ እምሕጸነኩም። ሙሴ ን120 ዓመታት ነበረ። ካብዚ ምዕራፍ እዚ ህይወቱ ናብ ሰለስተ እዋናት ናይ 40 ዓመታት ከም ዝተኸፍለ ንመሃር። ን40 ዓመታት ኣብ ቤት ፈርኦን ነበረ፣ ካልኣይ 40 ዓመታት ድማ ኣብ ከባቢ በረኻ ሲናይ ነበረ፣ ተመርዕዩን ሰሪሑን (ፍ.30)። ሳልሳይ 40 ዓመታት ድማ ንእስራኤላውያን ካብ ግብጺ ናብ ምድሪ ተስፋ ዝመርሓሉ እዋን እዩ።

ብጥበብ ኣምላኽ፣ ሙሴ ንብዙሓት ህዝቢ ብግብሪ መራሒ ንምዃን ዝከኣል ዝበለጸ ትምህርትን ስልጠናን ረኸበ፣ “ሙሴ ብኹሉ ጥበብ ግብጻውያን ተማሂሩ ነበረ፣ ብቓላትን ብግብርታትን ድማ ብርቱዕ ነበረ” (ግብሪ ሃዋርያት 7:22)። ግናኸ ኣብ ወርሒ 40 ዝገበሮ ዘይሓላፍነታዊ ተግባር፣ ንግብጻዊ ምስ ቀተለ፣ ኣምላኽ ዝሰርሓሉ ኣገባብ ኣይኮነን። ዓመጽ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ክርስትያናዊ ምርጫ ኣይኮነን። ብሰንኪ እዚ፣ ሙሴ ኣብ መወዳእታ ንኻልእ 40 ዓመታት ኣብ ስውርነት ንምነባር ሃደመ። ሙሴ ገለ ካብ ኣገባባት ዓለም፣ ከም ዓመጽ፣ ክርስዕ ነይርዎ። ንሱ ዋላ ሓደ ሰብ ከይከውን ይማሃር ነይሩ ክንብል ንኽእል ኢና።

ክሳዕ 80 ዓመት ዝኸውን ኣምላኽ ኣይተኣታተወን፣ ንዕኡ ድማ ነቲ ዝዳለወሉ ዕዮ ጸውዖ። ክእለታት ግብጺ ጠቓሚ ክኸውን እዩ። ዋላ ሓደ ሰብ እናኾነ ዝመሃሮ እውን ጠቓሚ ክኸውን እዩ። ሙሴ ብዛዕባ ህይወት ስድራቤትን ንሰበይቱን ደቁን ክከናኸንን ከቕርብን ዘሎ ሓላፍነትን ተማሂሩ ነይሩ። ስራሑ ከም ጓሳ ንገዛእ ርእሶም ከምዚ ዝገብሩ ዘይኽእሉ ክከናኸንን ክምግብን ክከላኸልን ዘድሊ ክእለታት ሃቦ። እዚኣቶም ከምቲ ሙሴ ኣብ ግብጺ ዝመሃሮም ክእለታት ኣገደስቲ እዮም፣ እንተዘይኮይኑ ዝያዳ ኣገደስቲ እዮም።

ዮካቤድ ንወዳ ኣብቲ ማይ ዘይኣቱ ቅርጫት ኣብቲ ሩባ ምስ ኣንበረቶ፣ እቲ ተግባር እምነታ፣ ኣብ ኢድ ኣምላኽ፣ ንሙሴ ኣምላኽ ንህዝቡ እስራኤል ዝደለዮን ዘድለዮን መራሒ ንምግባር ሓላፍነት ከም ዝነበሮ መን ክሓስብ ይኽእል ነይሩ!

ንምዝዛም

እምነት ዮካቤድ እንተዘይነይሩ፣ ሙሴ ከምቲ ዝነበሮ ሰብ፣ ንኣምላኽ ጠቓሚ ሰብ፣ ኣይምኾነን ነይሩ። እምነት ዮካቤድ ንኹላትና ምትብባዕ እዩ። ኣብ ቤተ ክርስቲያንና ወይ ኣብ ሕብረትና ዓቢ ተራ ኣይንጻወት ይኸውን። ብሓቂ፣ ብኻልኦት ብዙሕ ኣይንሓሰብ ይኸውን። ግናኸ እዚ ኣገዳሲ ኣይኮነን። እምነትናን ብኸመይ ከም እንነብሮን እዩ ንኣምላኽ ኣገዳሲ። እዚ ክንገንዘብ ኣገዳሲ እዩ። እሙናት ምዃን ኣብ ኢድ ኣምላኽ ጠቓሚ መሳርሒ ይገብረና፣ እዚ ሓቂ ምስ ኮነ ድማ ድንቅታቱ ክፍጸሙ ይኽእሉ።

ቅድሚ ሕጂ ክልተ መስመራት ካብ መዝሙር ዊልያም ኮውፐር ጠቒሰ ነይረ። ብምሉኡ ብምጥቃስ ክዛዝም እፈቱ።

ኣምላኽ ብዘይፍለጥ ኣገባብ ይንቀሳቐስ፣ ድንቅታቱ ንምፍጻም፤ ኣብ ባሕሪ ስጉምትታቱ ይተክል፣ ኣብ ማዕበል ድማ ይጋልብ።

ኣብ ዓሚቝ ዘይፍለጥ ማዕድናት ናይ ዘይውዳእ ክእለት፣ ብሩህ ዲዛይናቱ ይዕቅብ፣ ንሉኣላዊ ፍቓዱ ድማ ይፍጽም።

ኣቱም ፈራህቲ ቅዱሳን፣ ሓድሽ ትብዓት ውሰዱ፤ እቲ ኣዝዩ እትፈርህዎ ደበና ብምሕረት ዝመልአ እዩ እሞ ክፈርስ እዩ ኣብ ርእስኹም ብበረኸት። ንጐይታ ብድኹም ስምዒት ኣይትፍረድዎ፣ ግናኸ ንጸጋኡ እመንዎ፤ ድሕሪ ሓደ ዝቕየም ምድላው ሓደ ዝስሕቕ ገጽ ይሓቢኡ።