ማሕበር ኣምላኽ፡ ካብ ቆሮንቶስ ናብ ሰበይቲ ገንሸር

ኣብ ዝሓለፉ ጽሑፋትና፡ ማሕበር ኣምላኽ ብሓፈሻዊ ባህርያቱ ተመልኪትናዮ ኣሎና። ብክርስቶስ ባዕሉ እተሰርሐት፡ ዘይትበራበር ህንጻ እያ፤ ንመለኮታዊ ኣካላት ኣዝያ ባህ እተብልን ክብርቲ እያ፡ ቤት ኣምላኽ፡ «ብመንፈስ ኣቢሉ ማሕደር ኣምላኽ» እያ፡ ከምኡውን ምስ ርእሱ ኣብ ክብሪ እተዋሕደት ስጋ ክርስቶስ እያ፡ በዚ ኸኣ ኣብዚ ንክርስቶስ እትገልጽ ክትከውን ትኽእል እያ።

ማሕበር ኣብ ቆሮንቶስ

ኣብ መልእኽቲ ናብ ቆሮንቶሳውያን፡ ጳውሎስ ናብ «ማሕበር ኣምላኽ ኣብ ቆሮንቶስ ዘላ» ይጽሕፍ። ጳውሎስ ኣብ ዝጸሓፈሉ እዋን፡ ማሕበር ኣምላኽ ኣብታ ከተማ ክትልለ ከም እትኽእል ንጹር እዩ፡ ብሓቂ ጳውሎስ ንነበርቲ ቆሮንቶስ ናብ ሰለስተ ፍሉያት ክፍላት ይኸፍሎም፡ «ኣይሁድ… ኣህዛብ… ማሕበር ኣምላኽ» (10፡32)። ስለዚ፡ ኣብቶም ኣብ ቆሮንቶስ ማሕበር ኣምላኽ ዝመስረቱ፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ብውልቃዊ መገዱ ኸምኡውን ኣብቲ ብሓባር እተኣከበ ጉባኤ፡ ዓብዪ ሓላፍነት ነይሩዎም። እዞም ኣመንቲ እዚኦም መብዛሕትኦም ኣህዛብ ነበሩ፡ ንኣምላኽ እተለወጡ፡ ሕጂ ኸኣ ብጸጋ፡ ካብቶም «ስም ጐይታና የሱስ ክርስቶስ» ዝጽውዑ ነበሩ። ኣህዛብ፡ ኣብ ኣረማዊ ጸልማትን ጣኦትን እተሓንቀቑ፡ ነዚ ስም እዚ ዝፈልጥዎ ኣይነበሩን፡ ኣይሁድ ከም ህዝቢ ኸኣ ነቲ ስም እዚ ይጸልእዎን፡ ነቲ ዝጸውሮ ኸኣ ነጺግዎዎን ነበሩ። ኣብ ከምዚ ዝበለ ኩነታት፡ ነቲ ስም እዚ፡ ካብ ኩሉ ስም ልዕል ዝበለ ስም፡ ምስክር ምዃን ክንደይ ዓብዪ መሰል፡ ግናኸ ክንደይ ዓብዪ ሓላፍነት እዩ።

ንሳቶም ንእኡ ዕላማ ብኣምላኽ እተወስዱ ነበሩ፡ ንሱ ኸኣ ኣብ ቆሮንቶስ ምስክራቱ ምእንቲ ክኾኑ ዘድልዮም ኩሉ ሂብዎም ነበረ፡ እታ ከተማ ብብልሽውናኣ እትፍለጥ ነበረት። ንሳቶም «ኣብ ክርስቶስ የሱስ እተቐደሱ (ወይ እተፈልዩ)» ነበሩ፤ ጸጋ ኣምላኽ ኣብ የሱስ ክርስቶስ ተዋሂብዎም ነበረ፤ «ብእኡ ብኹሉ ዘረባን ብኹሉ ፍልጠትን ሃብታማት» ነበሩ፤ «ብዝኾነ ውህበት ኣይተረፉን»። ብተወሳኺ፡ ብኹሉ ዘረባን ብኹሉ ፍልጠትን እተመስረቱ፡ ከምኡውን እተባረኹ፡ እቶም «ኣብ ኩሉ ቦታ ስም ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ዝጽውዑ» ነበሩ። ምንጭታቶምን ዘድልዮም ኩሉን ኣብ ኣምላኽ ባዕሉ ነበረ። ኣብ መጀመርታ ትሽዓተ ፍቕድታት ናይ ቀዳማይ ምዕራፍ፡ እዘን ፍቕድታት እዚአን ከም መእተዊ ናብቲ መልእኽቲ ዝኾና፡ ኣምላኽ ትሕቲ ሽዱሽተ ግዜ ተጠቒሱ ኣሎ፡ እቲ ናይ መወዳእታ ምጥቃስ ከኣ ናብቲ «እሙን» ምዃኑ ዘተኩር እዩ። ፍቓዱ፡ ጸጋኡ፡ ሰላሙ፡ እምነቱ ኩሉ ንኣመንቲ እቶም ኣብ ቆሮንቶስ ማሕበር ኣምላኽ ዝመስረቱ፡ ኣብታ ከተማ ንኣምላኽ ብግቡእ ምእንቲ ክውክሉ፡ ተዳልዩ ነበረ። ድሒሩ ኣብቲ መልእኽቲ፡ ጳውሎስ ሓደ ዘይኣምን ወይ ሓደ ቀሊል ሰብ ናብ ኣኼባኦም መጺኡ ኣብ ገጹ ወዲቑ ንኣምላኽ ከም ዝሰግድ፡ ከምኡውን ከም ዝብል ይሕብር።

ኣምላኽ ብሓቂ ኣባኻትኩም ኣሎ።

ቅድሚ እቲ ነዞም ኣመንቲ እዚኦም ዝምልከት ዘይምዕሩይነት ምዝራብና፡ ነቲ ድንቅን በረኸትን ናይ ፍቕዲ 8 ንመልከት። ካብ መለኮታዊ ወገን፡ ከምኡውን ብግብሪ መለኮታዊ ፍቕሪ፡ ባህርያት እምነትን ንክርስቶስ ምውፋይን ኣብ ማሕበሩ ክሳብ መወዳእታ ዘመን ክቕጽሉ እዮም፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ከኣ እቲ ዝኸውን ኣሎ።

ኣብ መዓልቲ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ዘይነቀፍ።

ምናልባት ኣብዚ ምስቲ ሓደ ሰዓሪ ካብ ኤፌሶን ክሳብ ላኦዲቅያ (ራእይ 2-3) ኣብ ኩሉ ህዝባዊ ታሪኽ ማሕበር ኣብ ኣእምሮ ዘሎ ምትእስሳር ኣሎ። ካብ ወገን ኣምላኽ ብዛዕባ ሓቂ ምስ ተዛረበ (ንመለኮታዊ ነገራት ብኸምዚ ምቕራብ ንዓና ኩሉ ግዜ ጽቡቕ እዩ)፡ ጳውሎስ ኣብ ፍቕዲ 10 ናብ ተግባራዊ ኩነታቶም ይጥቅስ። ወይለ! እቲ ንኣምላኽ ዘለዎም ምንጭታት እንተ ዝፈልጡ ነይሮም፡ እቲ ዝምልከቶም ዝነበረ ቅልልን ሓድነትን ብምሉኡ ኣይነበረን።

ኣሕዋተይ… ኣብ መንጎኹም ባእሲ ኣሎ (ፍ. 11)።

ሰባት ኣብ ቅድሚኦም ነበሩ እምበር ክርስቶስ ኣይነበረን። እዚ ባህሪ ባእሲ ንዓና ከም ኣመንቲ ክንደይ ቀረባ እዩ፤ ሚድያን፡ ትርጉሙ «ባእሲ» ዝኾነ፡ ወዲ ኣብርሃም ነበረ። ታሪኽ ማሕበር ኣብ ቆሮንቶስ ወይለ ታሪኽ ማሕበር ብሓላፍነት ኣብ ኩሉ ዘመናት እዩ። ቤተ-ትምህርቲ ርእይቶታት፡ ሰብኣዊ ጥበብ፡ ኩሉ ኸኣ ናብ «ምዕባይ» ስጋ ዝመርሕ። ኣርባዕተ ግዜ ሃዋርያ ንኣመንቲ ቆሮንቶስ «ዕቡያት» ከም ዝኾኑ ይዛረብ። ኣብ ምዕራፍ 4 ፍቕዲ 6፡ «ሓደ ንሓደ ምእንቲ ሓደ ምዕባይ» ከም ዝኾኑ ይዛረብ፤ ኣብ ፍቕድታት 18ን 19ን ናይቲ ሓደ ምዕራፍ፡ ብዛዕባ እቶም ብዘረባኦም ዕቡያት ዝነበሩ፡ ብግልጺ ኸኣ ንሃዋርያ ባዕሉ ዝቃወሙ ዝነበሩ ይጥቅስ፤ ኣብ ምዕራፍ 5 ፍቕዲ 2 ኸኣ፡ ኣብ መንጎኦም ዝነበረ ኩነታት ክሓዝኑ ኣብ ዝነበሮም እዋን፡ ብምዕባዮም ይነቅፎም። እዚ ባህሪ እዚ ብፍቕሪ «ዝበለጸ መገዲ» ኣብ ምምልላስ ከም ዘይህሉ ምምልካት በረኸትዶ ኣይኮነን?

ፍቕሪ ኣይትዕበን (13፡4)።

ብዛዕባ እቲ ዘይምዕሩይነት ናይዞም ቅዱሳን ኣምላኽ ብዝያዳ ኣይንዛረብን፡ እንተ ዘይኮይኑ ምስ ሰባት ምትእስሳርን ናብ ገዛእ ርእሶም ርእይቶታት ምምላስን፡ ንርእይቶኦም ብዛዕባ እቲ ራት ጐይታ ባዕሉ ብኸቢድ ከም ዝጎድኦ ይመስል (ምዕራፍ 11፡ ፍቕድታት 20-22 ተመልከት)። ነቲ ኣምላኽ ንሓሳባትን ኣገባባትን ሰባት ብምእታው እኳ እንተኾነ፡ እዚ ክቡር ስርዓት እዚ ኣብ ዘመናና ብኹሉ ቅልልን ግናኸ ዓሚቕ ትርጉምን ከም እተሓለወልና ንኣምላኽ ነመስግን። ብዝያዳን ብዝያዳን ከነኽብሮ፡ ከምኡውን ነቲ ፈተና (ግናኸ ምትብባዕ) ናይ ፍቕዲ 28 ኣብ ምዕራፍ 11 ብቐጻሊ ክንገጥሞ ንኽእል ኢና።

ሃዋርያ ነቲ ኣብ ቆሮንቶስ ዝነበረ ኩነታት ብ

ስብከት መስቀል ይምልስ (1 ቆሮንቶስ 1፡18)።

እዛ ፍቕዲ እዚኣ «እቲ ብዛዕባ መስቀል ዝዛረብ ቃል (ሎጎስ)» ክትብል ትኽእል እያ። ጐይታ የሱስ ኣብ ቀዳማይ ምዕራፍ ወንጌል ዮሃንስ ከም «ቃል» (ሎጎስ) ይቐርብ። ኣብኡ ምሉእ ምግላጽ ሓሳባትን ኣእምሮን ኣምላኽ ነበረ፡ ኣምላኽ ባዕሉ ኣብ ክርስቶስ ብፍጹም ይፍለጥ። ስለዚ፡ «ቃል» መስቀል ምሉእን ፍጹምን ሓሳብ ኣምላኽ ብዛዕባ ሰብ ብስጋ እዩ። እቲ ሰብ ካብ ቅድሚ ኣምላኽ ንዘለኣለም ተኣልዩ ኣሎ፡ ኣብ ነገራት ኣምላኽ ከኣ ቦታ የብሉን። ክንደይ ብዙሕ፡ ፍቑራት ኣሕዋት፡ ኣብ ኣኼባታትና ካብኡ ምተሓለና ነይርና እንተድኣ «ቃል መስቀል» ኣብ ነፍሲ ወከፍ ልቢ ግቡእ ቦታኡ እንተ ዝህልዎ ነይሩ! ነቲ ብመስቀል ዝበጽሓና ዘደንቕ በረኸት ኣኽቢርናዮ ኣሎና (1 ጴጥሮስ 2፡24፡ ወዘተ)፡ ነቲ «ቃል መስቀል» ንምስማዕ ድሉዋት ንኹን፡ ከምኡውን ነቲ ኣምላኽ ኣብኡ ዘወገዶ ሰብ ባህርያት ናብ ኣኼባታት ህዝቡ ከይነምጽእ ሓገዝ ንደሊ። ኣብ መወዳእታ ፍቕዲ ናይ ምዕራፍ 1፡ ሃዋርያ ኣብ ሓንቲ ፍቕዲ ንሓቀኛ ቦታ ክርስትያን ይገልጽ። ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ዝኾነ ስጋ ከም ዘይዕበ ይሕብር፡ ሕጂ ኸኣ ይብል፡ «ግናኸ ንስኻትኩም ብእኡ ኣብ ክርስቶስ የሱስ ኢኹም፡ ንሱ ኸኣ ካብ ኣምላኽ ጥበብን ጽድቅን ቅድስናን ምድሓንን ኮይኑልና ኣሎ።» ነቲ በረኸት ናይ ከምዚ ዝበለ ቦታ፡ ከምኡውን ነቲ ኣብኡ ዘሎና ምንጭታት ብሓደ መጠን ክንርድኦ ከለና፡ ብሓቂ ምስቲ እተጻሕፈ ክንሰማማዕ ኢና።

እቲ ዝውድስ፡ ብጐይታ ይውደስ።

ኣብ ክልተ መልእኽታት ጳውሎስ ናብ ቆሮንቶስ ክህነታዊ ንክብ ኣሎ። ኣብ ቀዳማይ መልእኽቲ ኣብ ምጥቃም «መጥፍኢ መብራህቲ» (ዘጸኣት 25፡38) ብቑዕ ነበረ። መልእኽቱ ባህሪ ምዕራይ መብራህቲ፡ ነቲ ብርሃን ብንጹር ካብ ምብራህ ዝዓግት ኩሉ ምውጋድ፡ ኣብ ካልኣይ መልእኽቱ ኸኣ፡ ብሃብቲ ኣገልግሎቱ፡ ዘይቲ የፍስስ ነበረ። ዕዮኡ ውጽኢታዊ ምዃኑ ኣብ ምምስጋኑ ንቆሮንቶሳውያን ኣብ ካልኣይ መልእኽቲ፡ ምዕራፍ 3፡2-3 ይርአ። እዘን ፍቕድታት እዚአን ምስክርነቶም ብውልቃዊ ጉዳይ ጥራይ ከም ዘይነበረ፡ ኣብ መንጎኦም ጥራይ ዝፍለጥ፡ ግናኸ ብሩህ፡ ብኹሉ ዝንበብ ከም ዝነበረ ይሕብራ። እዚ ሎሚ ናይ ኩሉ ከባብያዊ ኣኼባ ምስክርነት ክኸውን ከም ዝኽእል ምፍላጥ ክንደይ በረኸት እዩ።

ብመወዳእታ፡ ናብ መልእኽታት ጳውሎስ ናብ ተሰሎንቄያውያን ክንጥቅስ ንኽእል ኢና። ንሳቶም ኣብ ተሰሎንቄ ዘላ ማሕበር ከም ዘይኮኑ ይዛረብ፡ ግናኸ ከም

ኣብ ኣምላኽ ኣቦን ኣብ ጐይታ የሱስ ክርስቶስን ዘላ ማሕበር።

ብሓቂ ኣብ ተሰሎንቄ ነበሩ፡ ግናኸ ጳውሎስ ነቲ ምስ መለኮታዊ ኣካላት ዘለዎም ናይ ቀረባ ቦታ የጕልሕ። ንሳቶም ሕጻናት ክርስትና ነበሩ፡ ዮሃንስ ከኣ ኣብ መልእኽቱ፡ እቲ ክፍሊ ናይ ሕጻናት «ንኣቦ ምፍላጥ» ከም ዝነበረ ይነግረና። ናይና ክፍሊን መሰልን ምስ መለኮታዊ ኣካላት ቀረባ ምፍላጥ፡ ከምኡውን ብቐረባ ነቲ በረኸትን ጣዕምን ናይ መለኮታዊ ፍቕሪ ምጥዓም እዩ። ብሓቂ ኣብዚ ጽቡቕ እንተድኣ ኮይና፡ ነቲ ኣብቲ ኣምላኽ ዘንበረና ቦታታት ዘሎና ሓላፍነት ንምፍጻም ዝበለጸ ድሉዋት ክንከውን ኢና።

ማሕበር ከም መርዓትን ሰበይትን

ኣነ ዮሃንስ ከኣ ነታ ቅድስቲ ከተማ፡ ሓዳስ የሩሳሌም፡ ካብ ሰማይ ካብ ኣምላኽ እትወርድ፡ ከም መርዓት ንሰብኣያ እተሰለመት ርኤኹ። ራእይ 21፡2

ሓደ ኻብቶም ሾብዓተ መላእኽቲ… ምስይ ተዛረበ፡ ንዓ ናብዚ፡ ነታ መርዓት፡ ሰበይቲ ገንሸር ከርእየካ እየ በለኒ። ራእይ 21፡9

ማሕበር ከም ስጋ ክርስቶስ ሓሲብናያ ኣሎና። ከምኡ ኸኣ፡ ምስ ርእሳ ኣብ ሰማይ እተዋሕደት፡ ኣብዚ ሕጂ ዘሎ እዋን ንጸጋታትን ባህርያትን ክርስቶስ ንምግላጽ ትኽእል እያ። እዚ እቲ ንቡር ተግባርን ምስክርነትን ናይ ማሕበር ከም ስጋ እዩ።

ኣብ ሓሳብ መርዓትን ሰበይትን፡ ንሓጐስን ዕግበትን ፍቕሪ ክርስቶስ ባዕሉ ዝኸውን ኣሎና። ቃላት ዮሃንስ መጥምቕ ኣብ ወንጌል ዮሃንስ፡ ምዕራፍ 3፡ ክንደይ ፍሉይ ሓጐስ ንልቢ ክርስቶስ ከም ዝመልኦ፡ ንማሕበሩ ኸምዚ ክርእያ ከሎ የርእየና።

እቲ መርዓት ዘላቶ፡ መርዓዊ እዩ (ፍቕዲ 29)።

ንሳ ናይ ባዕሉ ጥሪት እያ። «መርዓት»ን «ሰበይትን» ክልቲአን ኣብ ሓንቲ ፍቕዲ (ራእይ 21፡9) እኳ እንተ ተጠቕሳ፡ ብምሪሕነት መንፈስ ቅዱስ ንቅዱሳት ጽሑፋት ብጥንቃቐ ምምርማር፡ ኣብ መንጎ ክልቲኡ ሓሳባት ንኽንፈልጥ ይሕግዘና። ከም «ሰበይቲ»፡ ምስኡ ከም «ገንሸር» ትተሓሓዝ። እዚ ኸኣ ብዝተዋህባ ስም «ሰበይቲ ገንሸር» ይርአ፡ ከምኡውን እንደገና ኣብ ራእይ፡ ምዕራፍ 19፡7-9።

መርዓ ገንሸር መጺኡ፡ ሰበይቱ ኸኣ ንርእሳ ኣዳልያ።

እቲ ናይ ምግላጽ እዋን ክሳብ ምዕራፍ 21 ኣይርአን፡ ንሳ ኸኣ ከም ሰበይቱ፡ ንእታ መዓልቲ «ድልውቲ» ኾይና ክትርአ እያ። ግናኸ ኣብ ምዕራፍ 19፡ ንርእሱ «ድልውቲ» ኾይና ኣላ። ንሱ፡ ከም ገንሸር ናይ ትሕትናን ስቓይን መገዲ ክሳብ ሞት ዝኸደ፡ ኣብ ምልዕዓሉ፡ ኣብ ምምሕዳር መንግስቲ፡ ብኹሉ መገዲ ብሞራል ንዙፋኑ ንምምቕቓል እትበቅዕ ሓንቲ ኣብ ጥቓኡ ክትህልዎ እያ። «ሰበይቲ ገንሸር» ንሳ ባዕላ መገዲ ስቓይ ምስቲ ናይ ፍቕራ ዕላማ ብምስምማዕ ከም ዝፈለጠት ትሕብር። ስቓይ ንኽብሪ ይቕድም ዝብል መርገጺ ቅዱሳት ጽሑፋት እዩ። ማሕበር ከም «ሰበይቲ» ስለዚ ኣብቲ ክፍሊ ራእይ 21፡ እቲ ብዛዕባ ግዝኣት ክርስቶስ ኣብቲ ዝመጽእ ዓለም ዝጠቅስ፡ ተጠቒሳ ኣላ። እቲ ምሉእ እቲ ክፍሊ፡ ካብ ፍቕዲ 9 ክሳብ መወዳእታ ምዕራፍ፡ ኣዝዩ ጥንቃቐ ዝሓትት እዩ። ክንብቦ ከለና፡ ብውበትን ክብርን ናይቲ ብግብሪ መለኮታዊ ፍቕሪ ንኽብሪ ኣምላኽ እተረጋገጸ ዕቃብ ክንመሰጥ ኣይንኽእልን። ንሳ ከም «ቅድስቲ ከተማ፡ የሩሳሌም፡ ካብ ሰማይ ካብ ኣምላኽ እትወርድ፡ ክብሪ ኣምላኽ ዘለዋ» (ሓዳስ ትርጉም) ተጠቒሳ ኣላ። እቲ ቃላት «እታ ዓባይ ከተማ» ኣብኡ ክህልዋ የብለን፡ እቲ ቃል «ዓባይ» ብግቡእ ንስርዓት ዓመጻ፡ «ዓባይ ኣመንዝራ» ተባሂሉ ዝጽዋዕ፡ ይምልከት፡ ግናኸ ምስቲ «ሰበይቲ ገንሸር» ዝኾነት ብምሉኡ ዘይሰማማዕ እዩ፡ ምኽንያቱ እቲ ን«ገንሸር» ኣብ ምሉእ መጽሓፍ ራእይ ዝጥቀመሉ ቃል «ንእሽቶ ገንሸር» የርእይ። ዮሃንስ ክብሪ ማሕበር ኣብዚ ምቕራብ እዚ ከም «ብመንፈስ» ከምኡውን «ኣብ ዓብዪን ልዑልን ከረን» ርኤ። ከምዚ ዝበለ ሓሳባት ካብ ኣእምሮ ስጋ ንላዕሊ እዩ፡ ንዓለም ዘይፍለጥ ክብሪን ልዕልናን ከኣ ኣለዎም።

ኣብ ታሪኽ ዮሴፍ፡ ብዛዕባ ሓሳብ «ሰበይቲ» ዘደንቕ ምጥቃስ ኣሎና። ዮሴፍ መገዲ ስቓይ ከይዱ ነበረ፤ ብኣሕዋቱ እተጸልኤን እተነጽገን፡ ብሓሶት እተኸሰሰን እተኣስረን። ከም ዝዓበየ፡ ፈርኦን ኩሉ እቲ ትርኢት ብእኡ ክመሓደርን ብፍጹም ቁጽጽሩ ስርሓት ክኸውንን ኣዘዘ። ኣብቲ ልዑል ቦታ፡ ሰበይቲ፡ ኣሴናት፡ ተዋሂባቶ፡ እቲ ንጉስ ንዮሴፍ እተዋህቦ ልዕልና ንምምቕቓል ብኹሉ መገዲ እትበቅዕ ሓንቲ ንምምራጽ ጥንቁቕ ከም ዝነበረ ክንተኣማመን ንኽእል ኢና። ከምኡ ኸኣ ማሕበር፡ ከም ውህበት ኣቦ ንወዲ፡ ብኹሉ መገዲ ንልዑል ገንሸር «ሓጋዚት» ክትከውንን ምስኡ፡ ከም ርእሲ ንማሕበር፡ ኣብ ምምሕዳር መዓልቲ ምግላጽ ክትካፈልን ትበቅዕ እያ።

ኣብ ፍቕዲ 121 ፈታኒ ሓሳብ ኣሎ። እቲ ኣብታ ዝተዛረብናላ መዓልቲ ንቕዱሳን ከም ሰበይቲ ገንሸር ዝምልከት «ብርሃን»፡ ሕጂ ንዓና ክምልከተና ዝግባእ «ብርሃን» እዩ። ጳውሎስ ናብ ፊልጲያውያን ኣብ ምዕራፍ 2 ክጽሕፍ ከሎ ይብል፡

ከም ብርሃናት ኣብ ዓለም ምእንቲ ኽትበርሁ (ፍቕዲ 15)።

እዚኣቶም እቶም እዚ ቃል ንብርሃን ዝጥቀመሉ እንኮ ቦታታት እዮም። ኣብ «ጠማምን ዝተበላሸወን» ኩነታት ነገራት፡ ነቲ «መዓልቲ ክርስቶስ» ዘብርህ ባህርያት ምግላጽ ክንደይ ዓብዪ መሰል እዩ፡ ኣብቲ ኩሉ ፍጥረት ብንጽህና ናይቲ ኣብ ማሕበር ከም ሰበይቲ ገንሸር ዝበርህ ብርሃን ክበርህ ከሎ። እዚ ብርሃን ናይ «ኣዝዩ ክቡር እምኒ» እዩ፡ እቲ ቃላት ንክርስቶስ ኣብ 1 ጴጥሮስ 2፡4 ዝጥቀሱ። እቲ ቀዳማይ ፍቕድታት ናይ ራእይ፡ ምዕራፍ 21፡ ናብ ዘለኣለማዊ ኩነታት ከም ዝጠቅስ ፍሉጥ እዩ። ጴጥሮስ ነዚ ከም «መዓልቲ ኣምላኽ» ይጥቅስ፡ ጳውሎስ ከኣ ከምቲ ኣምላኽ «ኩሉ ኣብ ኩሉ» ዝኾነሉ ይገልጾ። እዘን ፍቕድታት እዚአን ናብ ዘለኣለማዊ ኩነታት ከም ዝጠቅሳ ንምቕባል ኣይጸግመናን። እቲ ኣምላኽ ባዕሉ ጥራይ ምጥቃሱ ምስቲ «ኣምላኽ ኩሉ ኣብ ኩሉ» ዝብል ኣበሃህላን «መዓልቲ ኣምላኽ»ን ዝሰማማዕ እዩ። ድሕሪኡ፡ እቲ «ሓዳስ» ኣርባዕተ ግዜ ምጥቃሱ ትርጉም ኣለዎ። ብተወሳኺ ንብብ፡

ባሕሪ ድማ ደጊም ኣይነበረን።

ባሕሪ ኣብ ፍርዲ ናይቲ ዓብዪ ጻዕዳ ዝፋን ከም ዘይነበረ ንጹር እዩ፡ ምኽንያቱ ንብብ፡

ባሕሪ ኸኣ ነቶም ኣብኣ ዝነበሩ ምዉታት ሃበት (ምዕራፍ 20፡13)።

ብምትእስሳር ምስቲ ዝመጽእ ዓለም፡ ብዛዕባ «ሩባ ህይወት» ንብብ፤ ኣብዚ ኣብ ዘለኣለማዊ ኩነታት ግና ናብ «ምንጪ ማይ ህይወት» ንበጽሕ። ማለት፡ ናብቲ ምንጪ ኣብ ኣምላኽ ባዕሉ ንምራሕ። ብምትእስሳር ምስዚ ትርኢት እዚ፡ ብኽብሪን ህልውናን ኣምላኽ ባዕሉ ዝመልአ፡ ዝርዝራት ናይ «መርዓት» ተዋሂብና ኣሎና። ሕጂ ብዛዕባ ሰበይቲ ወይ ብዛዕባ ገንሸር ኣይተጠቕሰን። ንሳ «ንሰብኣያ እተሰለመት መርዓት» እያ። ንሳ «ካብ ሰማይ ካብ ኣምላኽ» ትወርድ። ካብ ኣምላኽ እትመጽእ ስለ ዝኾነት፡ ንኽብሪ ኣምላኽ ክትበቅዕ ኣለዋ፡ ካብቲ ንኽብሪ ኣምላኽ ዝበቅዕን ዝገልጽን ዕቃብ ሓሊፉ ኸኣ፡ ንኸምዚ ዝበለ ሰብኣይ «እተሰለመት መርዓት» ክትከውን ብሞራል ዝበቅዕ የልቦን። ስለዚ፡ እቲ ክብራዊ ዕላማ ኣምላኽ ይበጽሕ። ማሕበር ኩሉ ናይ ዘለኣለማዊ ፍቕሩ ኣብ ትርኢት፡ ካብኡ ኩሉ ምስ ቅዱስ ባህሪ ኣምላኽ ዝጻረር ነገር ንዘለኣለም ተኣልዩ ኣሎ። ዮሃንስ ነዘን በረኸት ዝመልአን ነገራት ርኤ፤ ንሕናውን ብእአን ክንተሓዝ ኣሎና፡ ምኽንያቱ ንሳተን እቲ ፍሉይ ትርጉም ናይ «ዓሚቝ ነገራት ኣምላኽ» እየን፡ እዘን ብመንፈስ እተመርመራ፡ ንሱ ኸኣ ንዓና ይገልጸን (1 ቆሮንቶስ 2፡10)።

ብመወዳእታ፡ ጸላኢ ኣምላኽ ዓብዪ ናይ ሓሶት ስርዓት ብኽብሪ ሰብ ዝመልአ ንምፍራይ እኳ እንተ ዓወተ፡ ንሕና ግና ንእኡ ክንርእዮ ኣይተጸዋዕናን፡ እንተ ዘይኮይኑ ከምቲ ብኣምላኽ እተፈርደሉ ክንርእዮ። ዮሃንስ ን«መርዓት፡ ሰበይቲ ገንሸር» ብቐጥታ ንኽርኢ ተዓዲሙ ነበረ፡ ግናኸ ን«ኣመንዝራ» ዘይኮነስ፡ ነቲ