ሩት እታ ሞኣባዊት
እተን ናይ ምሳሌ ምዕራፍ ዝዛዝማ ጥቕስታት «ቅንዕቲ ሰበይቲ» ይገልጻ፡ ዋጋኣ ኸኣ «ካብ ዕንቍ ይበልጽ» (ምሳሌ 31:10)። እቲ ጸሓፊ ብዙሓት ኣዋልድ ቅንዕና ኸም ዘርኣያ እኳ እንተ ፈለጠ፡ ነታ ንሱ ዝገለጻ ዅለን ከም ዝበለጸተን ኣሚኑ ነበረ (31:29)። ነቲ ዝጸሓፎ ዅሉ ምስ መዘነ፡ «ውሽጣዊ ውበት ሓሳዊ እዩ፡ ስጋዊ ውበት ከኣ ከንቱ እዩ፡ ግናኸ እግዚኣብሔር እትፈርህ ሰበይቲ፡ ንሳ እያ እትውደስ» (ምሳሌ 31:30) ኢሉ ደምደመ። እዚ ቓል እዚ ኸኣ ኬሕስበና ይግባእ። ካብ ገጽ ወይ ቅርጺ ሰበይቲ ዝበለጹ ኣገደስቲ ነገራት ኣለዉ። ምሳብ ኪጠፍእ ይኽእል እዩ፡ ግናኸ ንግዜ ኻብ ዚሓልፍ ነገር ኣሎ፦ «ፍርሃት እግዚኣብሔር» ንዘለኣለም ይነብር (መዝሙር 19:9)። ስለዚ ሓንቲ ሰበይቲ ኻብ ምጽባቕ ንኣምላኽ ምፍራህ እንተ ኣገደሳ ይሓይሽ።
ነዚ ሓሳባት እዚ ኣይትጋገዩ። መጽሓፍ ቅዱስ ንሓደ እኳ ኽፉእ፡ ርኹስ ወይ ብፍላጥ ዜጸይፍ ኪኸውን ኣይተባብዕን። የግዳስ፡ እዚ ጉዳይ እዚ ናይ ቐዳምነትእዩ። ሓንቲ ክርስትያን ሰበይቲ ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ እትርድእ፡ ንመንግስቲ ኣምላኽ (ማቴዎስ 6:33)ን መንፈሳውያን ነገራትን «ቐዳማይ» ክትደሊ እያ፡ ካብቲ ንኻልኦት ብ«ምስሊኣ» (ከመይ ከም እትረአ) ኣብ ዓለም ከተደንቕ ምድላይ። ውሽጣዊ ውበት ካብ ዝዀነ ይኹን ግዳማዊ ስጋዊ ምሳብ ኣዝዩ ኸም ዚበልጽ ክትርድእ እያ። እቲ ድሕረኛ ምስ ሓለፈ፡ እቲ ቐዳማይ ኪጠፍእ ኣይግባእን። ብሓቂ እቲ ውሽጣዊ ሰብ ብመንፈስ ኣምላኽ መዓልታዊ ኺሕደስ ይኽእል እዩ (2 ቈረንቶስ 4:16)።
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣብ ኣዝዩ ዝተፈላለየ ዘመን እንነብር እኳ እንተ ዀንና፡ ህይወቶም ዜምህሩና ናይ ሓቂ ሰባት ንረክብ። «ሩት እታ ሞኣባዊት» (ሩት 2:2) ሓንቲ ኻብኦም እያ። ኣብ ዘመን መሳፍንቲ (ሩት 1:1)፡ «ነፍሲ ወከፍ ሰብ ኣብ ቅድሚ ዓይኑ ቕኑዕ ዝዀነ ይገብር» ኣብ ዝነበረሉ ግዜ እያ ዝነበረት። ብዙሓትና ሎሚ ኣብ ከምኡ ዝኣመሰለ ኩነታት ኢና እንነብር። ስነ-ምግባራዊ ፍጹማት ኵሉ ጠፊኡ እዩ፡ «ምጽዋር» ከኣ እቲ ፋሽን ዝዀነ ቓል እዩ። ሩት እውን ካብቲ ናይ ህይወት ንቡር ፈተናታት ኣይተሓለወትን። ጥሜት፡ ድኽነትን ስንብራትን ኣሕሊፋ እያ። ብቐደም እያ መበለት ዝዀነት፡ ጸገም እንታይ ምዃኑ ኸኣ ትፈልጥ ነበረት። ግናኸ ጸጋ ኣምላኽ ረኸበት፡ ዛንታኣ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ከኣ ንእግዚኣብሔር ዝፈርሀት ሰበይቲ ዜንጸባርቕ ኣብነት እዩ። ካብ ህይወታ ሸውዓተ ባህርያት ንመርምር።
1. ባህርይ
ስምኣ «ሩት እታ ሞኣባዊት» ንሳ ኻብ ህዝቢ ኣምላኽ ከም ዘይነበረት ይነግረና። ሓማታ እስራኤላዊት ካብ ቤተልሔም ነበረት፡ ሩት ግና ካብ ካልእ ሃገር ምብራቕ ባሕሪ ሙት እያ ዝመጸት። ወለዶ ሞኣባውያን (ኣብ ዘፍጥረት 19 ተመዝጊቡ) ዜጸይፍ እዩ፡ ኣቦታቶም ከኣ ካብ ዘይስነ-ምግባራዊ ርክብ እዮም ተወሊዶም። ብመሰረት ሕጊ ኣምላኽ፡ ሞኣባውያን ኣብ መንጎ ህዝቢ እግዚኣብሔር ብቐሊሉ ኣይፍቀዱን ነበሩ (ዘዳግም 23:3)። ብሰብኣዊ ኣዘራርባ ህይወታ ብዙሕ ባህርይ ኣይነበራን፡ ግናኸ ኣብ ድሕሪ መጋረጃ መንፈስ ኣምላኽ ይዓዪ ነበረ፡ ሩት ከኣ ኣብ እግዚኣብሔር ኣምላኽ እስራኤል «ተኣሚና» ነበረት (ሩት 2:12)። ካብ ሃገር ልደታ ወጺኣ፡ ኣብ መንጎ ህዝቢ ዘይትፈልጦም ቦታኣ ወሲዳ፡ ኣብ ትሕቲ ሓላዊ ኽንፊ ኣምላኽ እስራኤል ተጸግዐት።
እዚ ንነፍሲ ወከፍ ሰብ መበገሲ ነጥቢ እዩ። ምድሓን ኣብ ምድራዊ ስድራቤትና ወይ ሃገርና ኣይርከብን። ከም ሩት፡ ኣብ እግዚኣብሔር ሓለዋ ኽንደሊ ኣሎና፡ ንሱ ኸኣ ንዅሉ ድሌት እቶም ዚኣምኑሉ ይሓሊ። ጸጋ ኣምላኽ ንእቶም መጻኢኦም ተስፋ ዘይብሎም ዘለኣለማዊ ባህርይ የምጽእ።
2. ትሕትና
ትሕትና ኣብ ህይወት ሩት ብብሩህ ዜንጸባርቕ ባህርይ እዩ። ቦኣዝ ነቲ እትእክበሉ ዝነበረት ግራት ምስ በጽሐ፡ ሩት ኣብ ቅድሚኡ ብምድናይ ኣዝዩ ኣኽብሮት ኣርኣየቶ፡ «ኣብ ቅድሜኻ ጸጋ ስለምንታይ ረኸብኩ፧» (2:10) ኢላ ሓተተቶ። ከም «ጓና»፡ ቦኣዝ ንእኣ «ምፍላጡ» ዘይእመን ኰይኑ ተሰምዓ። ምሕረቱን ምቕባሉን ኣዝዩ ተንከፋ፡ ንሳ ኸኣ «ሓንቲ ኻብ ኣዋልድካ» ከም ዘይነበረት ክትእመን ገበራ (2:10,13)። ኣብ ልዕሊ እዚ ሰብ እዚ ዝዀነ ይኹን መሰል ከም ዘይነበራ ፈጺማ ኣይረሰዐትን። ኣብ ቅድሚ ዓይና ብቑዕ ኣይነበረትን።
ትሕትና ዚጠፍእ ዘሎ ባህርይ እዩ። ስነ-ኣእምሮኣውያን ንምዕዋት ንርእስኻ ምግላጽ ከም ዜድሊ ይምህሩ። ንኻልኦት ብምጕዳእ ኪዕወት ዚፍትን መንፈስ ጌጋ እዩ። ሩት ከምኡ ዝኣመሰለ ነገር ኣይኣርኣየትን፡ ከምኡ እውን ነቲ ናይ ሎሚ ምንቅስቓስ ምውጻእ ደቂ ኣንስትዮ «ማዕርነት» ኣይሓተተትን። ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ማዕረ ዋጋ ኸም ዘለዎም ክንዝክር ኣሎና፡ ግናኸ ኣገልግሎቶም ዝተፈላለየ እዩ። ቓላታ ንቦኣዝ ኣብ ትሕትና ኣብነት እዩ።
3. ስምምዕ
ኣብ ብዙሓት ባህልታት «ሓማት» ጥራይ እንተ ዘከርካ፡ ፍሉጥ ምእማን ወይ ስምዒት ክትረክብ ኢኻ! ብዙሕ ግዜ ኣብ ስድራቤታት ጸገማት ይለዓል፡ ብምኽንያት ምትእትታው ወይ ጽሉል ሓሳብ ናይ ዜናድቕ ሓማት፡ ስለዚ እዚ ንቀልድታትን ንሓዘን ዝመልኦም ዛንታታትን ምኽንያት ምዃኑ ኣየገርምን። ሩትን ሓማታ ናኦሚን ኣዝዩ ስምምዓዊ ርክብ ዝነበሮም ይመስል። ናኦሚ ናብ ቤተልሔም ክትምለስ ምስ ወሰነት፡ ሩት ምስኣ ኽትከይድ ኣትሪራ ደለየት (1:16-17)። ንሳ ንብጾትኣ ኣዝያ ከም እትፈትዋ ንጹር እዩ። ድሕሪኡ ናኦሚ ሩት ብመርዓ ሓለዋ ኸመይ ከም እትረክብ ብለውሃት ምስ ኣመኸረታ፡ እታ ንእሽቶ ሰበይቲ ነቲ ትልሚ ብምሉኡ ተቐበለቶ። «ኵሉ እትብለኒ ኽገብር እየ» (3:5) ዝብሉ ቓላት ኣብ መንጎኦም ዝነበረ ስምምዕ ዜረጋግጹ እዮም።
ኣብ ዘመን ብዙሓት ዘይሰርሑ ስድራቤታት ዘለዉሉ፡ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ወለዶታት ስምምዕ ምምጻእ ክንደይ ጽቡቕ እዩ! ጴጥሮስ «ህዱእን ህዱእን መንፈስ» ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ «ዓብዪ ዋጋ» ኸም ዘለዎ ይነግረና (1 ጴጥሮስ 3:4)። ምትእትታው ብርግጽ ዘይግባእ እዩ፡ ሓንቲ ዓባይ ሰበይቲ ኸኣ ሓሳብ ዘይምግላጽ ይኸብዳ ይኸውን። እንተዀነ ግን፡ እቲ ብሩት ዝተራእየ ስምምዕን ድሉው ምትእዝዛዝን ጽቡቕ ምዃኑ ኺካሓድ ኣይከኣልን።
4. ቅንዕና
እቲ ብናኦሚ ኣብ ሩት 3 ዝቐረበ ትልሚ ንኣና ኣዝዩ ዘይተለመደ ኪመስለና ይኽእል እዩ፡ ግናኸ ብመሰረት ልምድን ባህልን እቲ ግዜ ኺርድእ ኣለዎ። ኣብቲ ትልሚ ዝዀነ ይኹን ዘይስነ-ምግባራዊ ነገር ኣይነበረን። ሩት ኣብ ጥቓ እግሪ ቦኣዝ ክትቅመጥ ነበራ፡ ካብቲ ኣብ ጥቓኡ (3:7-8)። ንሳ ቕድሚ ምብራቕ ጸሓይ ካብቲ መጽሓፍ ወጸት፡ ቦኣዝ ከኣ ምብጻሕኣ ብጥንቃቐ ኺሕዝ ከም ዚግባእ ተጨነቐ (3:14)። ክልቲኦም ብቅንዕና (ቅኑዕ ባህርይ) ከም ዝገበሩ ዜርኢ ኵሉ መርትዖ ኣሎ።
ክርስትያን ምእመናን ኣብ ብዙሓት ሃገራት ሎሚ ብምብዝሑ ምብልሽውና ኣብ ሕብረተሰብ ይጨነቑ ኣለዉ። መርዓታት ይፈርስ ኣለዉ፡ ጉዳያት ዘይስነ-ምግባር ከኣ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ይበዝሑ ኣለዉ። ፋሽን እውን ኣበርክቶኡ ገይሩ እዩ፡ ክዳውንቲ ደቂ ኣንስትዮ ኸኣ ንእሽቶ ጥንቃቐ ዘይብሉን ዝያዳ ዜርኢን ኰይኑ። ሎሚ ንሓንቲ ክርስትያን ሰበይቲ ብዝተፈላለየ መገዲ ኽትለብስን ነቲ ዘይስነ-ምግባራዊ ፋሽን ዓለም ክትነጽግን ትብዓት የድልያ እዩ፡ ግናኸ እግዚኣብሔር እትፈርህ ሰበይቲ ንጽህቲ ኽትከውንን ንኽብሪ ኣምላኽ ቅንዕና ኸተርእን ክትደሊ እያ።
5. ትግሃት
ሩት ኣብ ቤተልሔም ቐሊል ህይወት ኣይደለየትን። ብዝተኻእለ መጠን ንናኦሚ፡ ንኽልቲአን ባርሌይ ንምእካብ «ናብ ግራት ክትከይድ» ኣመኸረታ (2:2)። ቦኣዝ ብዛዕባኣ ምስ ሓተተ፡ «ካብ ንግሆ ኽሳዕ ሕጂ» ከም ዝቐጸለት ተነግሮ—ሓጺር ዕረፍቲ ብዘይካ (2:7)። ዕዮኣ ኣብ ትሕቲ ሓያል ጸሓይ ክሳዕ ምሸት ኣትሓዘት (2:17)። ሓንቲ ዝተመርዓወት ክርስትያን ሰበይቲ ሎሚ ምስ ስድራቤት፡ ካብ ቤት ወጻኢ ዕዮ ኽትገብር ከላ፡ ነቲ ናይ ኣደነት ሓላፍነታ ከይትርስዕ ኣዝያ ጥንቁቕ ክትከውን ኣለዋ፡ ትግሃት ሩት ግና ዜመስግን እዩ። ንስራሕ ዘይግባእ ኣቓልቦ ብዘይ ምሃብ፡ ሓደ ክርስትያን ኣብ ኵሉ ትጉህን ጻዕረኛን ኪኸውን ኣለዎ (ሮሜ 12:11)።
6. ምትእዝዛዝ
እተን ናይ ሩት ቐዳሞት ዝተመዝገባ ቓላት (ንናኦሚ ዝተዛረበተን) ፈታኒ እየን፦ «ኣይትለምንኒ ኽሓድገኪ፡ ወይ ካብ ምኽታልኪ ኽምለስ፡ ከመይሲ ናብ ዝኸድኪዮ ኽኸይድ እየ፡ ኣብ ዝሓደርኪዮ ኸኣ ክሓድር እየ፡ ህዝብኺ ህዝበይ ኪኸውን እዩ፡ ኣምላኽኪ ኸኣ ኣምላኸይ ኪኸውን እዩ። ኣብ ዝሞትኪዮ ኽመውት እየ፡ ኣብኡ ኸኣ ክቕበር እየ» (ሩት 1:16-17)። ገሊኡ ኻብኡ ንጐይታ ዘሎና ቁርጽና ንምግላጽ ኪጥቀመሉ ይከኣል እዩ። ምስ ሓማታ ዝነበራ ስምምዓዊ ርክብ ድሮ ኣስተብሂልናሉ ኢና፡ ግናኸ ነቲ ቓላታ «ኵሉ እትብለኒ ኽገብር እየ» (3:5) እንደገና ሕሰብ። ነዚ ቓላት እዚ ምስቲ ብኻልእ ሰበይቲ ዝተዋህበ መምርሒ ኸነተሓሕዞ ንኽእል ኢና። ማርያም፡ ኣደ ጐይታና፡ ንኣገልገልቲ ኣብ መርዓ ቃና ገሊላ፡ «ዝዀነ ይኹን ዚብለኩም ግበርዎ» (ዮሃንስ 2:5) በለቶም። በረኸት ጐይታ ኣብ ህይወትና ኽንፈልጥ እንተ ደሊና፡ ንእኡ ብምሉኡ ኽንእዘዝን ትእዛዛቱ ኽንፍጽምን ኣሎና።
7. ትዕግስቲ
ሓደ ናይ መወዳእታ ባህርይ ኪስሓት የብሉን። ናኦሚ ንቦኣዝ ኩነታታ ምስ ገለጸትሉን ካብኡ ገለ ባርሌይ ዝተዋህባ ተግባራዊ በረኸት ምስ ረኸበትን፡ ሩት ነገራት ኸመይ ከም ዚኸውን ክሳዕ ዚንጸር «ህዱእ ኴንኪ ተቐመጢ» ኢላ ኣመኸረታ (ሩት 3:18)። ትዕግስቲ ምግባር ኩሉ ግዜ ቐሊል ኣይኰነን፡ ግናኸ ኣብ ህይወትና በረኸቱ ኽንፈልጥ እንተ ደሊና፡ «ንእግዚኣብሔር ምጽባይ» ኣገዳሲ እዩ (መዝሙር 27:14)። ብርግጽ እቲ ናይ ናኦሚ ቓል ኣውድኡ ብዛዕባ ውሳነታት መርዓ ትዕግስቲ ኸም ዜድሊ ኸምኡ እውን ብዘይ ምሕሳብ ምቕዳም ከም ዘይግባእ ኬፍልጠና ይግባእ።
መደምደምታ
ብዛዕባ ስጋዊ ቅርጺ ሩት ዝዀነ ይኹን ኣይንፈልጥን፡ ግናኸ ቦኣዝ ምስኣ ምስ ተመርዓወ፡ ሩት ንእግዚኣብሔር ብሓቂ እትፈርህ ሰበይቲ ምዃና ፈለጠ። እቶም ንህይወታ ዝመልክዑ ባህርያት ንዝዀነ ይኹን ክርስትያን ሰበይቲ—ወይ ሰብኣይ—ሎሚ ብቑዓት ዕላማታት እዮም።
