ሓደ ወተሃደር ኣብ መዋግእቲ ፍሉይ ንኪኸውን፡ እዚ ዚስዕብ የድልዮ እዩ፦ ጸላኢኡ መን ምዃኑ ኺፈልጥ ኣለዎ፤ ሓያል ኪኸውን ኣለዎ፤ ወተሃደራዊ ኣጽዋሩ ኺፈልጥ ኣለዎ፤ ምስቲ ሓለቓኡ ድማ ብቐጻሊ ርክብ ኪህልዎ ኣለዎ። ኣብ ኤፌሶን 6:10-18፡ መንፈስ ቅዱስ ነዘን ስርዓታት እዚኤን ኣብ ውግእ ክርስትያን ይጥቀመለን።
እቲ ጸላኢ
ጸላኢና ኣዝዩ ሓያል እዩ፡ ማለት ሰይጣንን እቶም ዝወደቑ መላእኽቱን። ንሳቶም ከም ገዛእትን ስልጣናትን ሓይልታትን ዝኣመሰሉ ዝተፈላለዩ መዓርጋት ዘለዎም ኣዝዮም ጽቡቕ ገይሮም እተወደቡ እዮም። ሰይጣን ነቲ ዓለማዊ ፈተናታትን ነቲ ኣብ ውሽጥና ዘሎ ዝወደቐ ባህርይን፡ ብዙሕ ግዜ ስጋ ዚብሃል፡ ንኽፉእ መደባቱ ንምፍጻም ይጥቀመሉ እዩ። ሰባት ጸላእትና ኣይኰኑን፡ ከመይሲ ምስ ስጋን ደምን ኣይንቃለስን ኢና። ሰባት እንተ ተቓወሙና ወይ እንተ ሰጐጉና እውን፡ መጽሓፍ ቅዱስ ከነፍቅሮምን ክንጽልየሎምን ይምህረና እዩ።
ሓያል ንምዃን
ምስ ስጋን ደምን እንተ ንቃለስ ኔርና፡ ብኣካላዊ መገዲ ሓያላት ክንከውን ምሓዝና ኔርና። ግናኸ፡ እቲ ግጭትና መንፈሳዊ እዩ፡ ሓይልና ድማ መንፈሳዊ ኪኸውን ኣለዎ። ብጐይታ ሓያላት ክንከውን ኣለና። ነዚ ንምግላጽ፡ ሓደ ኣብ ቅድሚ ቤቱ ኺጻወት ዚደሊ፡ ግናኸ ኣብኡ ዘለዉ ኻልኦት ቈልዑ፡ ካብኡ ዝሓየሉ፡ ዜፍርህዎ ስለ ዝዀኑ ዚፈርህ ቈልዓ ንሕሰብ። ሓደ መዓልቲ ንኣቡኡ ምስኡ ኺጽንበር ይሓቶ፡ ኣቡኡ ድማ ብሓጐስ ይሰማማዕ። ብኣቡኡን “ብሓይሊ ስልጣኑን” (ኤፌሶን 6:10 NKJV) “ሓያል” ስለ ዝዀነ፡ ድሕሪ ሕጂ ኣይፈርህን እዩ።
እቲ ኣጽዋር
“ኣብታ እክይቲ መዓልቲ ኽትቃወሙ ምእንቲ ኽትክእሉ” (ኤፌሶን 6:13) ምሉእ ኣጽዋር ኣምላኽ ክንለብስ ተነጊሩና ኣሎ። “ምሉእ ኣጽዋር” እዩ፡ ከመይሲ ምሉእ እዩ፡ ሓንቲ እኳ ኣይጐድሎን። ምሉእ ኣጽዋር ኣምላኽ እዩ፡ ከመይሲ ብእኡ እተዳለወ እዩ፡ ብሰብ እተሰርሐ ኣይኰነን። ምስ ሰባት እንተ ንቃለስ ኔርና፡ ብሰብ እተሰርሑ ኣጽዋር ምጥቀምና ኔርና። ግናኸ፡ እቲ ውግእና ምስ መንፈሳዊ ሓይልታት ጸልማት ስለ ዝዀነ፡ ብኣምላኽ እተሰርሑ ኣጽዋር ጥራይ እዮም ፍሉያት ዚዀኑ። ሰይጣን ብኸቢድ መገዲ ዜጥቅዓሉ “እክይቲ መዓልቲ” ኽንቃወም ከም እንኽእል ብኸምዚ ኢና ርግጸኛታት እንኸውን። ነፍሲ ወከፍ ምእመን ንእክይቲ መዓልቲ ኺገጥሞ ይኽእል እዩ። ዳዊት ኣብ እክይቲ መዓልቱ ፈሺሉ (2 ሳሙኤል 11)፡ ዮሴፍ ግና ምሉእ ኣጽዋር ኣምላኽ ስለ ዝለበሰን ነቲ “ዓብዪ እከይን ሓጢኣትን ንኣምላኽ” (ዘፍጥረት 39:9) ንምግባር ስለ ዝኣበየን ኪቃወም ክኢሉ እዩ። እዚ “ምሉእ ኣጽዋር” ኣምላኽ እዚ ኣብ ኤፌሶን 6:13-17 እተጠቕሱ ሽዱሽተ ክፍሊታት ኣለዎ።
1. መትሓዚ ሓቂ።
ዓወት ክንረክብ እንተ ደኣ ዄንና፡ ሓቂ ኺህልወና ኣለዎ። ቃል ኣምላኽ ሓቂ እዩ (ዮሃንስ 1:1,14)። ኣብ ምሳሌ 23:23፡ መንፈስ ቅዱስ “ሓቂ ግዛእ እሞ ኣይትሽጣ” ይብለና። ሓደ ኽቡር ነገር ንምግዛእ፡ ዝዀነ ይኹን ዋጋ ንምኽፋል ድሉዋት ክትከውን ኣለካ። ከይትሽጦ ማለት ድማ፡ ኣብ ክንድኡ ዝዀነ ይኹን ነገር ኣይትቀበል። ንግዜያዊ ረብሓ ሓሶት ምቕባል፡ ሰይጣን ንኸይገዝኣካ መገዲ ይኸፍተሉ እዩ።
2. ጋሻ ጽድቂ።
ክርስቶስ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ጽድቅና እዩ። ይኹን እምበር፡ ንጽድቂ ተግባራዊ ጐድንታት ኣለዎ። እቲ ዘድሓነናን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ጻድቃን ዝገበረናን ጸጋ፡ “ንኣምልኾ ዘይብሉን ዓለማዊ ትምኒትን ክንነጽግ፡ ብጥንቃቐን ብጽድቅን ብኣምልኾን ኣብዛ ሕጂ ዘላ ዓለም ክንነብር” ከም ዚምህረና ተነጊሩ ኣሎ (ቲቶስ 2:12)። እዚ ተግባራዊ ጽድቂ እዚ ጋሻና እዩ፡ ብዘይኡ ኣብ ኣገደስቲ ጕዳያት ጥንቁቓት ንኸውን። መትሓዚ ሓቅና ቃል ኣምላኽ እንተ ዀይኑ፡ ጋሻና ድማ ብእኡ ምምልላስ እዩ።
3. ኣእጋር ምሕጻብ።
ቃል ኣምላኽ ክንፈቱ፡ ብእኡ ድማ ክንነብር ከሎና፡ ነቲ ጽቡቕ ዜናኡ ምስ ካልኦት ክንካፈል ክንደሊ ኢና። ካልኦት ምስ ኣምላኽ ሰላም ኪህልዎም ዚኽእሉሉ ጽቡቕ ዜና ምዝርጋሕ ንምድላው ኩሉ ግዜ ድሉዋት ምዃን ክንደይ ዓብዪ ፍሉይ መሰል ኰን እዩ። እዚ ኣገዳሲ ክፍሊ ናይ ምሉእ ኣጽዋር ኣምላኽ እዩ። ብዛዕባ ሓደ ኣብ ወንጌላዊ ወፈራ ዝደሓነ ሰብ ኣንቢበ። እታ ቐጺላ ዘላ ሰሙን ነቲ ወንጌላዊ ረኣዮ እሞ፡ ከምቲ ዝሓሰቦ ዘይሓጐሰ ምዃኑ ነገሮ። እቲ ወንጌላዊ ብዛዕባ ምድሓኑ ንሓደ እኳ እንተ መሰከረሉ ሓተቶ። እቲ ሰብኣይ ከም ዘይመሰከረ ኣመነ፡ ግናኸ እታ ቐጺላ ዘላ ሰሙን ንገለ ነፍሳት መሰከረ፡ እዚ ድማ ንጸገሙ ፈትሓሉ።
4. ጋሻ እምነት።
ልዕሊ ዅሉ፡ ነቲ ዅሉ ሓዊ ዚነድድ ፍላጻታት እቲ እኩይ ብእኡ ኸተጥፍእ እትኽእለሉ ጋሻ እምነት ውሰድ (ኤፌሶን 6:16)።
እዛ ጥቕሲ እዚኣ ብዙሕ ነገራት ትምህረና። ቀዳማይ፡ እቲ እኩይ፡ ሰይጣን፡ ፍላጻታት ይድርብየልና እሞ ንሳቶም ሓዊ ዚነድዱ እዮም። እዚኣቶም ፍላጻታት ጥርጣረ እዮም ኢለ እኣምን። ግናኸ፡ እቲ ጽቡቕ ዜና፡ ብጋሻ እምነት ኲሉ ፍላጻታት ሰይጣን ከነጥፍእ (ኸነጥፍእ፡ ከነጥፍእ) ከም እንኽእል እዩ። ብሓቂ፡ እምነት እያ ዓወት። ንኣምላኽን ንዅሉ ተስፋታቱን እንተ ንኣምን፡ ኲሉ ፈተናታት ሰይጣን ኣብ ውሽጥና ዘርኢ ጥርጣረ ንምዝራእ ከነጥፍእ ንኽእል ኢና።
5. ቊርኖዕ ምድሓን።
ኣብ 1 ተሰሎንቄ 5:8፡ እቲ ቊርኖዕ “ተስፋ ምድሓን” ተባሂሉ ተገልጺ። እዚ ምስ ጐይታ እንኸውንሉን ብኸምኡ ድማ ብመንፈስን ነፍስን ስጋን ብምሉኡን ብፍጹምን እንድሕነሉን ብሩኽ ተስፋ የመልክት። ተስፋ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ኪፍጸም ወይ ከይፍጸም ዚኽእል ትምኒት ኣይኰነን፡ የግዳስ ካብ ጐይታ ዝመጸ፡ ፍጻሜኡ ገና ኣብ መጻኢ ዘሎ ፍሉይ ተስፋ እዩ። እቲ ኣብ ኤፌሶን 6:17 ዘሎ ቊርኖዕ ምድሓን፡ ነቲ ሕጂ ዘሎና ምድሓንን ነቲ ኣብ መጻኢ ዘሎና ምድሓንን የመልክት። ብዛዕባ እዚ ዓብዪ ምድሓን እዚ ርግጸኛታት ምዃን፡ ኣገዳሲ ክፍሊ ናይ ምሉእ ኣጽዋር ኣምላኽ እዩ። ብዘይኡ ግራሞትን ዘይተረጋግእን ክንከውን ኢና፡ ሰይጣን ድማ ዓብዪ ጥፍኣት ኬምጽኣልና ይኽእል እዩ። ኣምላኽ ኣብ ቃሉ ብዛዕባ እዚ ምድሓን እዚ ኣረጋጊጹና እዩ፡ ምእንቲ ኸም ቊርኖዕ ንምክልኻልና ኪኸውን።
6. ሰይፊ መንፈስ።
ቃል ኣምላኽ ህያውን ሓያልን ካብ ዝዀነ ይኹን ክልተ ዝኣፉ ሰይፊ ዝሳልን እዩ፡ ክሳዕ ምፍልላይ ነፍስን መንፈስን፡ መሓውርን ኣንጕዕን ዚሰጥሕ፡ ሓሳባትን ትምኒትን ልቢ ዚምርምር እዩ (እብራውያን 4:12)።
እዚ እቲ ጐይታ የሱስ ሰይጣን ኣብ ምድረ በዳ ኺፍትኖ ኸሎ ዝተጠቕመሉ ሰይፊ እዩ። ሰይጣን ንጐይታ ኽፉእ ሓሳብ ምስ ኣቕረበሉ፡ “ተጽሒፉ ኣሎ” ብምባል መለሰሉ፡ ብኸምኡ ድማ ንሰይጣን ብሰይፊ ቃል ኣምላኽ ስዒርዎ። ሰይጣን ሓደ ሰብ ብጾታዊ ርኽሰት ኪፍትኖ እንተ ፈቲኑ፡ መንፈስ ቅዱስ ነዘን ቃላት እዚኤን የዘኻኽሮ፡ “እዚ ፍቓድ ኣምላኽ እዩ እሞ፡ ቅድስናኹም፡ ካብ ጾታዊ ርኽሰት ክትርሕቑ” (1 ተሰሎንቄ 4:3)። ገንዘባዊ ፈተና እንተ ዀይኑ፡ መንፈስ ን1 ጢሞቴዎስ 6:6-11 የዘኻኽሮ። ንዅሉ መጥቃዕቲ ሰይጣን ኣብ ቃል ኣምላኽ መልሲ ኣሎ። ግናኸ፡ እቲ ሰይፊ “ናይ መንፈስ” ምዃኑ ኣስተብህል። ንርእሰ-ረብሓ ወይ ንበቐል ዝዓለመ ኪኸውን የብሉን። ንመንፈስ ከነጕህዮ የብልናን፡ የግዳስ ብመንፈስ ክንመላለስን ብመንፈስ ክንምላእን ኣለና፡ ምእንቲ መንፈስ ቅዱስ ነዚ ሰይፊ እዚ ብፍሉይ መገዲ ኺጥቀመሉ። ከምኡ’ውን ካብዚ ክፍሊ ናይ ምሉእ ኣጽዋር ኣምላኽ ንምጥቃም፡ ነቲ ኣብ ቃል ኣምላኽ ዘሎ ብዙሕ መምርሕታትን ተስፋታትን ክንፈልጦ ኣለና።
ርክብ
ወተሃደራት ነቲ ዜድሊ መምርሕን ምትብባዕን ኪህቦም ዚኽእል ሓለቓ፡ መራሒ፡ የድልዮም። ክርስትያን እውን ምስቲ ሓለቓ ምድሓኑ፡ ምስ ጐይታ የሱስ ክርስቶስ፡ ኪራኸብ የድልዮ። እዚ ብጸሎት ይፍጸም፡ ንዓወት ኣገዳሲ ረቛሒ እዩ።
ብዅሉ ጸሎትን ልማኖን ብመንፈስ ኵሉ ሳዕ እናጸለኹም፡ ነዚ ድማ ብዅሉ ምጽዋርን ልማኖን እናነቓቕሑ (ኤፌሶን 6:18)።
ጸሎት ምግፋፍ ኩሉ ግዜ ናብ ስዕረት የብጽሕ። ክርስቶስ ንደቀ መዛሙርቱ፡ “ኣይትፈተኑ ምእንቲ ኸይትኣትዉ፡ ንቕሑ እሞ ጸልዩ። መንፈስሲ ድሉው እዩ፡ ስጋ ግና ድኹም እዩ” (ማርቆስ 14:38) በሎም።
ጸላኢና ንፈልጦ ኢና፡ ንዕኡ ንምስዓር ድማ ሓይልና ኻብ ጐይታን ካብ ሓይሊ ስልጣኑን ክንረክብ ኣለና። ቃል ኣምላኽ መትሓዚና እዩ፡ ንዕኡ ምእዛዝን ብጽድቂ ምንባርን ድማ ጋሻና እዩ። ኣእጋርና ነቲ ጽቡቕ ዜናኡ ንምዝርጋሕ ድሉዋት ኪኾኑ ኣለዎም፡ ከም ጋሻ እምነትና ድማ ብእምነት ኣብ ተስፋታቱ ንኣምን፡ ብእኡ ድማ ኲሉ ሓዊ ዚነድድ ፍላጻታት ሰይጣን ነጥፍእ። ዓብዪ ምድሓን ኣምላኽ ቊርኖዕና እዩ፡ ቃሉ ድማ ብመንፈሱ ዚጥቀመሉ ሰይፍና እዩ። ምስ ኲሉ እዚ፡ ኩሉ ግዜ ብጸሎት ምስ ጐይታ ርክብ ኪህልወና ኣለዎ። ሽዑ ብእቲ ዘፍቀረና ኣቢልና ካብ ዓወት ንላዕሊ ክንከውን ኢና፡ ብሓጐስን ብዓወትን ድማ፡ “ሕጂ ግና፡ ኩሉ ሳዕ ብክርስቶስ ገይሩ ብዓወት ዚመርሓና፡ ንኣምላኽ ምስጋና ይኹኖ” (2 ቈረንቶስ 2:14) ኢልና ክንእውጅ ኢና።
— ኣኒስ በህናም
