ብመንፈስ ኣምላኽ፡ ሃዋርያ ጳውሎስ ነዛ ደብዳበ እዚኣ ንክርስትያናት ቈረንቶስ፡ ምናልባት ድማ ኣብ ዓመት 54 ድ.ክ. ጽሒፍዋ። ኣብ መንጎኦም ንቓል ኣምላኽ ንዓሰርተ ሾሞንተ ወርሒ ወይ ንላዕሊ መሃሮም (ግብሪ ሃዋርያት 18:11)፡ ከምኡ’ውን ካብቲ ግዜ እቲ ንነጀው ምስኦም ተራኺቡ ከም ዝጸንሐ ግልጺ እዩ (1 ቈረ. 5:9)። ኣብዛ ደብዳበ እዚኣ፡ እግዚኣብሔር ንጳውሎስ ንብዙሓት ኣገደስቲ ጉዳያት ንምፍታሕ ተጠቒሙሉ።
መእተዊ እታ መልእኽቲ ኣገዳሲ እዩ። ንቕዱሳን ኣብ ቈረንቶስ እያ ተላኢኻ፡ ብርግጽ። ከባብያዊ ስጋብጋብ ብዛዕባ ትዕቢት፡ ኣድልዎ ዝመልኦ ኣተሓሳስባ፡ ከምኡ’ውን ዘይስነ-ምግባራዊ ባህሪ ክፍታሕ ነይርዎ። ብተወሳኺ፡ እቶም ቈረንቶሳውያን ብዛዕባ ጉዳያት ከም መርዓ፡ ምግቢ፡ ከምኡ’ውን መንፈሳዊ ህያባት ንጳውሎስ ብዙሓት ፍሉያት ሕቶታት ልኢኾምሉ ነይሮም፡ እዚኦም ድማ መልሲ የድልዮም ነይሩ።
እንተኾነ ግን፡ እታ ደብዳበ ንቈረንቶሳውያን እኳ እንተ ተጻሕፈት፡ ትምህርታ ግን ንኣኦም ጥራይ ኣይነበረን። “ኣብ ኩሉ ቦታ ንስም የሱስ ክርስቶስ ጐይታና ዝጽውዑ ኩሎም” ዝኸውን መለኮታዊ መምርሒ ሒዛ ነይራ። ካልኦት ቅዱሳት ጽሑፋት ከምኡ ዝኣመሰሉ ነጥብታት ይገብሩ። መምርሒታት ብዛዕባ ገንዘባዊ ምሃብ ንቈረንቶስን ገላትያን ዝተመሳሰለ ነይሩ (1 ቈረ. 16:1)። እታ ንቈሎሴ ዝተጻሕፈት ደብዳበ ብእቶም ኣብ ጥቓኦም ዝነበሩ ላኦዲቅያውያን ክትነበብ ነይርዋ፡ ከምኡ’ውን ብኣንጻሩ (ቈሎ. 4:16)። እዚ ድማ መጽሓፍ ቅዱስ ብኸባብያዊ ወይ ባህላዊ ኩነታቱ ከም ዘይተኣስረ ግልጺ ይገብር። ትምህርቲ ሃዋርያት ኣብ ኩሉ ቦታ ዝተመሳሰለ ክኸውን ነይርዎ። እቶም ኣብ ሮሜ ወይ ኤፌሶን ዝነበሩ ክርስትያናት ብዝኾነ ይኹን መንፈስ ዝነፈሰ መግለጺታት ኣምላኽ ብማዕረ ክምሃሩ ይኽእሉ ነይሮም።
እቶም ሎሚ ዘለዉ ምእመናን ኣብ ዝተፈላለየ ክፍለ ዘመን ይነብሩ፡ እንተኾነ ግን፡ ኣብ መንጎ እቶም ንስም እግዚኣብሔር ዝጽውዑ ገና ንቑጸር ኢና። ንዓናን ንክርስትያናት ኣብ ዝኾነ ይኹን ዘመን፡ ቃል ኣምላኽ እሙን ምንጭና ኮይኑ ይቕጽል። ኣምላኽ ንኽነንብቦ፡ ንመሰረታዊ ስርዓታቱ ንኽንመሃር፡ ከምኡ’ውን ብመንፈሳዊ ሓይሊ ንኽንትግብሮም ይደልየና፡ ምእንቲ ድማ ግላዊን ሓባራዊን ምስክርነትና ንእኡ ዘኽብር ክኸውን።
