ኣብ እዋን ምቕባል ዓሰርተ ትእዛዛት፡ ሙሴ ንህዝቢ ብዝምልከት መሰውኢታት ካልኦት ደንብታት ተቐበለ (ዘጸ. 20:25–26)። ካብ እምኒ ክስርሑ ነይሮም፡ ብዘይ ዝኾነ መሳርሒ ድማ ክጥቀሙ ኣይነበሮምን። ኣዝዮም ቀለልቲ ክኾኑ ነይሮም፡ ናብቲ መስዋእቲ ዝቐርበሉ ቦታ ድማ ደረጃታት ክህልዎም ኣይነበሮምን። ናይ ሰብ ፈጠራታት ተገዲፉ ነበረ። ሰብ ክልዓል ኣይነበሮን፡ ከም ናይ ኣረማውያን መሰውኢታት ዘይኮነስ፡ ፍጹም ትሕትና ክህልዎ ነበረ። ገለ ካብዘን ደንብታት እዚኤን ኣብ ዘመን ሰሎሞን ተቐይረን ወይ ተመሓይሻ።
ስም የሆዋ ኣብቲ ህዝቢ መስዋእቶም ዘቕርቡሉ ቦታታት «ክዝከር» ነበረ። እቲ ብዝምልከት እዘን ዝተፈላለዩ መሰውኢታት ዝነበረ ደንቢ ብሓፈሻ ግዝያዊ ነበረ። ህዝቢ እስራኤል ናብ ምድሪ ምስ ዝኣትዉ፡ ኣምላኽ ብመወዳእታ «ስሙ ዝነብረሉ» ፍሉይ ቦታ ክመርጽ እዩ (ዘዳ. 12:11)። ኣብኡ እዮም መስዋእቶም ከቕርቡ ነይሮም፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣብ ምድሪ ዝተበተኑ ቦታታት ኣይኮነን። ንመጀመርታ እቲ ቦታ ኣብ ሲሎ ክኸውን ነበረ፤ ሲሎ ምስ ተገደፈ፡ ኣምላኽ ስሙ ዝነብረሉ ቦታ ኣብ የሩሳሌም ነበረ። እዚ ምስ ተመስረተ፡ እተን ንኣሽቱ ዘይወግዓዊ መሰውኢታት ክውድኣ ነይረን።
እዚ ዝኾነ ይኹን ንኣና ድምጺ ኣለዎዶ? እወ፡ ብርግጽ። ንሕና እውን ጐይታ ስሙ ዘንበረሉ «ቦታ» ኣሎና። ንኣና ድማ ጂኦግራፊያዊ ቦታ ኣይኮነን፡ ሃገራዊ ወይ ብሄራዊ ቦታ ኣይኮነን፡ ወይ ድማ ኣውራጃዊ ቦታ ኣይኮነን፡ «ክልተ ወይ ሰለስተ ብስመይ ኣብ ዝተኣከቡሉ፡ ኣብ ማእከሎም ኣሎኹ» (ማቴ. 18:20)። ንስሙ «ክዝክሩ» ነይሮም። ንሕና ድማ ንእኡ ኣብ ሞቱ «ክንዝክሮ» ኣሎና። እቲ ንኣኦም ዝተዋህበ ተስፋ ንኣና እውን ከምኡ እዩ፡ «ናባኻ ክመጽእ፡ ክባርኸካ ድማ እየ።»
