ብካናዳን ኣሜሪካን ፖለቲከኛታት፣ ቤት ፍርዲን ንጥፈኛታትን ብዛዕባ እዚ ሕቶ እዚ ይከራኸሩ ነይሮም እዮም፦ እቲ ናይ መርዓ ባህላዊ ትርጉም – “ሓደ ሰብኣይን ሓንቲ ሰበይትን ብሓባር ዝተኣሳሰሩ” – ክቕጽል ኣለዎ ድዩ? ወይስ እቲ ትርጉም ንግብረ-ሰዶማውያን መጻምድቲ ንምውሳኽ ክሰፍሕ ኣለዎ?
እታ ኣንግሊካን ቤተ ክርስትያን ካናዳ “ግብረ-ሰዶማውያን ዝምድናታት ንምርግጋጽ” መግለጺኣ ቅድሚ ምውጻኣ ብዛዕባ እዚ ብትኩስ ተኻቲዓ ነይራ። ግናኸ ክልቲኡ ወገን ብእኡ ሕጉስ ኣይነበረን። ሊበራላውያን መምህራነ-ሃይማኖት ነዚ ዝምድናታት “ምባራኽ” ወይ “ምቕዳስ” ስለ ዘቋረጸት ተቖጢዖም፣ ወንጌላውያን ድማ ኣምላኽ ዘይድግፎ “ምርግጋጽ” ኣይተሰማምዑን። ኣየናይ ወገን ከም ዝዕወት ክርአ እዩ፣ ግናኸ እዚ ንጹር እዩ፦ እቲ ናይ ግብረ-ሰዶማውያን ዝምድናታት ሕቶ ኣይጠፍእን እዩ።
ከም ክርስትያናት መጠን፣ ብዛዕባ ግብረ-ሰዶም እንታይ ክንገብር ኣለና? ምስቶም ግብረ-ሰዶማዊ ኣነባብራ ዘለዎም ሰባት ብኸመይ ክንተሓሓዝ ኣለና? የሱስ እንታይ ምበሎም ነይሩን ብኸመይከ ምተሓሓዞም ነይሩ?
ምስሓብን ተግባርን
ሓደ ኣገዳሲ ፍልልይ ንግበር፦ ሓደ ሰብ ንተመሳሳሊ ጾታ ምምስሓቡ ሓደ ነገር እዩ፣ ኣብ ግብረ-ሰዶማዊ ተግባር ምስታፉ ድማ ፍጹም ካልእ እዩ። ብተመሳሳሊ፣ ሓደ ሄተሮሴክሹዋል ሰብኣይ ንሓንቲ ሰበይቲ ምምስሓቡ ሓደ ነገር እዩ፣ ምስኣ ዝምድና ምግባሩ ድማ ካልእ እዩ። ነዚ ምስሓብ እዚ እንገብሮ ነገር ኣብ መንጎ ፈተናን ሓጢኣትን ዘሎ ፍልልይ እዩ። ብቕንዕና ዝተኸድነት ጓል ምሕላፍ ንዓይ ፈተና ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ከምኡ ድማ ንሰካርይ ባር ምሕላፍ ፈተና ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ወይ ድማ ንበላዒ ፍሪጅ ምሕላፍ ፈተና ክኸውን ይኽእል እዩ። ግናኸ ምፍታን ንሓሳባትና ንምምጋብን ድሕሪኡ ነቲ ጥሜት ንምርዋይን መሰል ኣይህበናን።
ጾታዊ ድሌታት – ግብረ-ሰዶማዊ ይኹን ሄተሮሴክሹዋል – ከምቶም ፈጺሞም ክኽልከሉ ዘይብሎም ልዕሊ ኩሉ መሰል ዘለዎም ኣምላኽ ክንገብሮም የብልናን። ኩሉ ድሌታትና ተፈጥሮኣዊን ጽቡቕን እዩ ኢልና ክንሓስብ የብልናን። ሓደ ሰብ ንተመሳሳሊ ጾታ ምምስሓቡ (ዘይብሉ ገበን ክኸውን ይኽእል እዩ) ሓደ ነገር እዩ፣ ኣብ ግብረ-ሰዶማዊ ዝምድና ምስታፉ ድማ (ምርጫኡ እዩ) ካልእ እዩ። እቲ ግብረ-ሰዶም ዝብል ቃል ንምስሓብን ንተግባርን ይገልጽ። እዚ ድማ ኣብ መንጎ ፈተናን ሓጢኣትን ዘሎ ፍልልይ ስለ ዘደብዝዝ ዘሕዝን እዩ። ኣምላኽ ብዛዕባ ድኻማትና ኣይሓተናን፣ ግናኸ ብዛዕባ ተግባራትና ይሓተና።
ተፈጥሮን ምዕባለን
ግብረ-ሰዶማዊ ምስሓብ እንታይ እዩ ዘስዕብ? ኣካላዊ ረቛሒታት (ከም መጠን ሆርሞን፣ ዘርኣዊ ዝንባለ) ከምኡ ድማ ስነ-ኣእምሮኣዊ ረቛሒታት (ከም ዝምድና ምስ ተመሳሳሊ ጾታ ወላዲ፣ ቀደም ንኤሮቲካዊ ባህርያት ምቅላዕ) ኣለዉ። እዞም “ተፈጥሮ”ን “ምዕባለ”ን ዝብሉ ረቛሒታት ንባህርይና፣ ከምኡ ድማ ንፍቕርናን ጽልእናን፣ ንጥንካረናን ድኻምናን ኣብ ምምስራት ዓብዪ ግደ ኣለዎም።
ኣብ ፍርዳዊን ትምህርታዊን ክበባት ሓደ ሰብ ዝገብሮ ውሳነታት ብእዞም ክልተ ረቛሒታት ቅድሚ ሕጂ ዝተወሰነ እዩ ምባል ዝንባለ ኣሎ፣ ስለዚ ድማ ንትርጉም ምርጫ የንእስዎ። ናብ ጾታዊ ክፋል ምስ ተዘርግሐ፣ እቲ ሎጂካዊ መደምደምታ ንጾታዊ ባህርይና ተሓተትቲ ኣይኮናን ዝብል እዩ፤ ንሕና ፍርያት ናይ ዝሓለፈና ኢና፣ ጾታዊ ኣነባብራና ድማ ብ“ተፈጥሮ”ን ብ“ምዕባለ”ን ኣብ ቀደም ህይወትና ዝተቐበልናዮ ቅድሚ ሕጂ ዝተወሰነ እዩ። ስለዚ ግብረ-ሰዶም ቅቡል ጥራይ ዘይኮነስ፣ ኩሉ ጾታዊ ንጥፈታት ድማ “ንሓደ እኳ እንተ ዘይጎዳእና”ን መጻምድትና እንተ ተሰማሚዑን ፍቑድ እዩ። እዚ ድማ ብዝያዳን ብዝያዳን ናይ ዓለም ስምምዕ እናኾነ እዩ ዝኸይድ ዘሎ – ክርስትያናት ድማ ነዚ ሓሶት እዚ ክኣምኑ ጀሚሮም እዮም።
ምናልባት ንስኻ ብኸቢድ ግዜያት ትሓልፍ ትኸውን። ቃላት እግዚኣብሔር ንዓኻ እውን እዮም፦ “ተን ኣኒሞ! ዝገበርካዮ ኩሉ እፈልጥ፣ ሓዲገካ ድማ እየ። ኣብ ጐድንኻ ደው ኢለ ኣለኹ። ገና ብዙሕ ስራሕ ኣሎኒ ንዓኻ ክትገብሮ።” ብእምነት ካልእ ስጉምቲ ንቕድሚት ንምውሳድ ኣይትፍራህ።
ሓደ ናብ መዝገበ-ቃላት ምጥማት መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ምንዝርና፣ ጾታዊ ርኽሰት፣ ከምኡ ድማ ጾታዊ ርኽሰት ካብ ግብረ-ሰዶም ንላዕሊ ብዙሕ ከም ዝብል የርእየና። እዚ ድማ ኣምላኽ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ብዙሓትና ብኸመይ ከም እንፍተን ከም ዝፈልጥ ይነግረና። ከምኡ ድማ ንምንዝርና ምትሕግጋዝን ብሓባር ምንባርን እናተጻወርና፣ ንግብረ-ሰዶማዊ ባህርይ ምፍንፋን ዘሎ ግብዝና የርሕቕ። ኩሉ ሄተሮሴክሹዋል ዝምድናታት ካብ መርዓ ወጻኢ ሓጢኣት እዩ። ይኹን እምበር፣ መጽሓፍ ቅዱስ ኣምላኽ ብዛዕባ ግብረ-ሰዶም ዓዋዊ ኣይኮነን የርእየና። ብንጹር ዝኹንኖ ብዙሓት ጥቕስታት ኣለዉ።
ሰዶምን ጎሞራን
ኣብ ዘፍጥረት 19:1-29 ኣምላኽ ክልተ መላእኽቲ ናብ ሎጥ ኣብ ሰዶም ክበጽሑ ለኣኸ። ሰባት ሰዶም ቤት ሎጥ ከቢቦም ድማ “እቶም ምሸት ናባኻ ዝመጹ ሰባት ኣበይ ኣለዉ? ምሳኦም ጾታዊ ርክብ ክንገብር (ክንፈልጥ፣ KJV) ምእንቲ ኣውጽኣዮም” ኢሎም ጸዊዖም። ድሕሪኡ እቶም መላእኽቲ ንሎጥ “እቲ ናብ እግዚኣብሔር ዝወጸ ድምጺ ብዛዕባ ህዝባ እምብዛ ዓብዪ ስለ ዝኾነ ንምጥፋኣ ለኣኸና” በልዎ። ገሊኦም እቲ ዕብራይስጢ ቃል “ምፍላጥ” “ጾታዊ ርክብ ምግባር” ማለት ኣይኮነን ይብሉ፣ ግናኸ ሎጥ ንደቁ ንሰባት ክህብ ከሎ ነቲ ተመሳሳሊ ቃል ይጥቀም፦ “ነዚ እኩይ ነገር እዚ ኣይትግበሩ። እንሆ፣ ምስ ሰብኣይ ፈጺመን ዘይደቀሳ (ዘይፈልጣ) ክልተ ደቅንስትዮ ኣለዋኒ። ናባኻትኩም ከውጽአን፣ ንስኻትኩም ድማ ዝደለኹምዎ ግበሩለን።” ጾታዊ ርክብ ብንጹር ኣብ ክልቲኡ ኣገላልጻታት ተሓሲቡ ነይሩ። እዚ ጥቕሲ እዚ ንግብረ-ሰዶማዊ ምድማር ምድፋር ዝኹንን ክነሱ፣ ኣብ ሓድሽ ኪዳን ይሁዳ እቲ ሓጢኣት ናይ ዓመጽ ጥራይ ከም ዘይነበረ የረጋግጽ፦ “ሰዶምን ጎሞራን ... ንርእሰን ንጾታዊ ርኽሰትን ምጥምዛዝን ሃባ። ንሳተን ናይቶም ናይ ዘለኣለማዊ ሓዊ መቕጻዕቲ ዝቕበሉ ሰባት ኣብነት ይኾና” (ይሁዳ 7 NIV)።
ይሁዳ ብንጹር ንኹሉ ጾታዊ ዝምድናታት ካብ መርዓ ወጻኢ፣ ምጥምዛዝ ከይተረፈ ይኹንን። ንሓጢኣት ናብቲ ንበጻሕቲ መላእኽቲ ዝተሓስበ ጥራይ ኣይገደቦን፣ ግናኸ ከም ዝተመስረተ ሰፊሕ ባህርይ ገሊጽዎ። ግብረ-ሰዶም ኣብ ሰዶምን ጎሞራን ዝተተግበረ ሓጢኣት ጥራይ ኣይነበረን፣ ከምኡ ድማ ናይ ምጥፋእ ምኽንያት ጥራይ ኣይነበረን። እቶም ዓበይቲ ነብያት ንሰዶምን ጎሞራን ብግብዝና፣ ምንዝርና፣ ምትላል፣ ትዕቢትን ስስዔን ኩኒኖም (ኢሳይያስ 1:10-31፤ ኤርምያስ 23:14፤ ህዝቅኤል 16:49-58)፤ 2 ጴጥሮስ 2:6-8 ድማ “ዘይሕጋዊ ተግባራት” ናብ ጥፍኣቶም ከም ዝመርሐ ይብል። ኣምላኽ ንግብረ-ሰዶም ከምኡ ድማ ንኻልኦት ኣብ ሰዶምን ጎሞራን ዝሰፍሑ ሓጢኣታት ኩኒንዎ።
ሕግታት ንጽህና ሌዋውያን
ዘሌዋውያን 18-20 ዝተኸልከሉ ጾታዊ ዝምድናታት ከም ምትሕውዋስ፣ ምንዝርናን ምስ እንስሳታት ምድቃስን ይዝርዝር፣ ከምኡ ድማ “ከምቲ ምስ ሰበይቲ ዝድቅስ ሰብኣይ ምስ ሰብኣይ ኣይትድቀስ፤ እዚ ጽዩፍ እዩ” (18:22) ይብል። ከምኡ ድማ ገለ ጾታዊ ሓጢኣታት (ምንዝርና ከይተረፈ) ብሞት ከም ዝቕጻዕ ይብል፦ “ሓደ ሰብኣይ ምስ ሰብኣይ ከምቲ ምስ ሰበይቲ ዝድቅስ እንተ ደቀሰ ... ክቕተሉ ኣለዎም” (20:13)። ገሊኦም ነዚ ጥቕሲ እዚ ንምኽልካል ይፍትኑ፣ እዚ ድማ ኣብ ኣውድ ንኣምልኾ ጣኦት ምስ ቤተ መቕደስ ኣመንዝራታት ዝግበር ግብረ-ሰዶማዊ ንጥፈታት ጥራይ እዩ ዝኹንን ይብሉ፣ ምኽንያቱ እቲ ጥቕሲ ንህጻናት ንሞሎክ ምቕራብ እውን ይኽልክል እዩ። ግናኸ እዚ ንኻልኦት እገዳታት ንምግታእ ምኽንያት ኣይኮነን፣ እዚ ድማ ምትሕውዋስን ምስ እንስሳታት ምድቃስን የጠቓልል። ኣምላኽ ኩሉ ጾታዊ ምጥምዛዝ፣ ግብረ-ሰዶም ከይተረፈ፣ ንምድሪ ከም ዘርከሳ፣ ስለዚ ድማ ኣምላኽ ንኣህዛብ ይቕጽዖም ከም ዝነበረ የርኢ።
ኩሉ ሓጢኣት ገይሩ
ሮሜ 1 ነቶም ካብ ኣምላኽ ዝተመልሱ እኩያት ይገልጽ፣ ድሕሪኡ ድማ “ኣምላኽ ድማ ብሓጢኣተኛታት ድሌታት ልቦም ንጾታዊ ርኽሰት ሃቦም፣ ንኣካላቶም ኣብ መንጎኦም ንምርካስ ... ኣምላኽ ድማ ንሓፍረተ-ስጋ ድሌታት ሃቦም እዩ። ኣንስቶም እውን ንተፈጥሮኣዊ ዝምድናታት ብዘይተፈጥሮኣዊ ዝምድናታት ለወጣ ... ሰብኡት እውን ንተፈጥሮኣዊ ዝምድናታት ምስ ኣንስቲ ገዲፎም፣ ብሓድሕዶም ብፍትወት ተለዓዓሉ። ሰብኡት ምስ ካልኦት ሰብኡት ዘይግባእ ተግባራት ገበሩ፣ ከምኡ ድማ ... ንምጥምዛዞም ዝግባእ መቕጻዕቲ ተቐበሉ” (1:24-27)።
እቶም ንግብረ-ሰዶማዊ ኣነባብራ ምስ ክርስትና ንምስምማዕ ዝደልዩ፣ ጳውሎስ ንሄተሮሴክሹዋላት ኣብ ግብረ-ሰዶማዊ ንጥፈታት ዝዋፈሩ (ምጥምዛዝ) ይኹንን እዩ ይብሉ፣ ንግብረ-ሰዶማውያን ግና ንጾታዊ ምጥምዛዞም “እሙናት” ዝኾኑ (ምጥምዛዝ) ከምኡ ድማ ፈጺሞም ሄተሮሴክሹዋል ጾታዊ ርክብ ዘይገበሩ ኣይኹንንን። ወይ ድማ ንብዙሕ ጾታዊ ርክብ ይኹንን እዩ ይብሉ። ግናኸ ንኽልቲኡ ትርጉም ዝኾነ ቋንቋዊ ምኽንያት የለን፣ ምኽንያቱ ንሎጂካዊ ትርጉማት “ተፈጥሮኣዊ”ን “ዘይተፈጥሮኣዊ”ን (ምጥምዛዝ) “ንዝስሕበኒ/ዘይስሕበኒ” ማለት እዩ ኢሎም የጥምዝዝዎ። እቲ ናይ ጳውሎስ ምሉእ ነጥቢ ኩላትና ናብ ሓጢኣት ከም እንስሓብ እዩ፦ ብሓደ ወይ ብኻልእ መገዲ ንኣምላኽ ተፈጥሮኣዊ ስርዓት ዝጻረር ክንገብር ንደሊ። ናብ ሓጢኣት ምምስሓበይ ንሓጢኣት ቅኑዕ ኣይገብሮን። ንሱ ንኣምላኽ ጽድቂ ፍርዲ የረጋግጽ እዩ፣ ኣነ፣ ከም ኩሉ ሰባት፣ ዝጠፍአ ሓጢኣተኛ እየ።
ዝርዝር ሓጢኣታት
1 ቈረንቶስ 6:9-11 ይብል፦ “ኣይትታለሉ፦ ኣመንዝራታት፣ ወይ ኣምለኽቲ ጣኦት፣ ወይ ዘመውቲ፣ ወይ ፈራሓት-ግብረ-ሰዶማውያን (ማላኮይ)፣ ወይ ዓመጽቲ-ግብረ-ሰዶማውያን (ኣርሰኖኮይታይ)፣ ወይ ሰረቕቲ፣ ወይ ስሱዓት፣ ወይ ሰከርቲ፣ ወይ ሓመይቲ፣ ወይ ሓሰርቲ መንግስቲ ኣምላኽ ኣይወርስዋን እዮም።” 1 ጢሞቴዎስ 1:9-10 ድማ ይብል፦ “ሕጊ ድማ ... ንሕጊ ዝጥሕሱ፣ ንዓመጽቲ፣ ንዘይኣምላኻውያን፣ ንሓጢኣተኛታት ... ንዘመውትን ንምጥምዛዝን (ኣርሰኖኮይታይስ) ከም ዝተገብረ ንፈልጥ ኢና።” ገሊኦም ማላኮይ “ተባዕታይ ኣመንዝራታት” ወይ “ፔደራስትስ” (ንኣወዳት ብጾታዊ ዝበላሹ ሰባት) ኢሎም ይትርጉምዎ፣ ኣርሰኖኮይታይ ድማ “ምጥምዛዝ” ኢሎም ይትርጉምዎ፣ እቲ ዝበለጸ ቋንቋዊ መርትዖ ግና ማላኮይ ንተገብሮ ተቐባሊ ግብረ-ሰዶማዊ መጻምድቲ፣ ኣርሰኖኮይታይ ድማ ንንጡፍ ገባሪ ግብረ-ሰዶማዊ መጻምድቲ ከም ዝምልከት የርኢ። እቲ ዝተገደበ ትርጉማት እንተ ዝተሓስበ ነይሩ፣ ካልኦት ግሪኻዊ ቃላት ክጥቀሙ ምኸኣሉ ነይሮም። ገለ ዝኣረጉ ትርጉማት ነዚ ፍልልይ እዚ ንምብራህ “ካታማይት” (ተገብሮ)ን “ሰዶማዊ”ን (ጀማሪ) ዝብሉ ቃላት ይጥቀሙ። ክልቲኡ መልእኽታት ግብረ-ሰዶማዊ ባህርይ ሓጢኣተኛ ከም ዝኾነን ምስ ጽድቂ መንግስቲ ኣምላኽ ከም ዘይሰማማዕን ብንጹር የርኢ።
ዝበለጸ ምኽንያታት
እቲ ቀንዲ ክርክር ንግብረ-ሰዶማዊ ባህርይ ዝጻረር ካብቶም ቅድሚ ሕጂ ዝተሓሰቡ ንጹራት እገዳታት ከም ዘይመጽእ እዩ ዝኣምን፣ ግናኸ ካብቶም ንኣምላኽ ኣወንታዊ ትምህርቲ ብዛዕባ ቅኑዕ ኣገላልጻ ሰብኣዊ ጾታዊነት ዘርእዩ ጥቕስታት እዩ ዝመጽእ። ዘፍጥረት 1-2 ንፍጥረት ሰብኣይን ሰበይትን፣ ከምኡ ድማ ንምስራት መርዓ ይገልጽ፣ እቶም ክልተ ጾታታት ንኣምላኽ ፍጹም ትልሚ ንምፍጻም ብሓባር ይመጹ። ኣብ ማርቆስ 10:6-9 (ከምኡ ድማ ማቴዎስ 19:4-6) የሱስ ነዚ ትምህርቲ እዚ ይድግፍ፦ “ኣብ መጀመርታ ፍጥረት ኣምላኽ ወዲን ጓልን ገይሩ ፈጠሮም። ስለዚ ሰብኣይ ኣቦኡን ኣዲኡን ገዲፉ ምስ ሰበይቱ ክሓብር እዩ፣ እቶም ክልተ ድማ ሓደ ስጋ ክኾኑ እዮም። ስለዚ ድማ ድሕሪ ሕጂ ክልተ ኣይኮኑን፣ ግናኸ ሓደ እዮም። ስለዚ ኣምላኽ ዘሓበሮ ሰብ ኣይፍለዮ።” መርዓ ዘይተቐያየር ሄተሮሴክሹዋል ዝምድና እዩ፤ እቲ ሰብኣይን ሰበይትን ሓደ ስጋ ይኾኑ፤ ንሓዋሩ ዝጸንዕ መብጽዓ እዩ። እዚ ድማ ንሰብኣዊ ጾታዊ ኣገላልጻ ዝኸውን ቅዲ እዩ።
ዝኾነ ጾታዊ ዝምድና ካብዚ ወሰናት እዚ ወጻኢ ንኣምላኽ ትልሚ ይጻረር። እዚ ድማ መርዓ ንምምላእ ኣድላዪ እዩ ማለት ኣይኮነን። የሱስ ምሉእ ሰብኣይ ነይሩ፣ ግናኸ ኣይተመርዓወን ጾታዊ ሓጢኣት እውን ኣይገበረን። ጾታዊ ርክብ ንሰብኣዊነትና ንምምላእ ኣድላዪ ኣይኮነን። ኣምላኽ ንገሊኦም ክምርዖ፣ ንኻልኦት ድማ ነንበይኖም ክነብሩ ይጽውዕ፣ ግናኸ ንሓደ እኳ ንምንዝርና፣ ንዝሙት ወይ ንግብረ-ሰዶም ኣይጽውዕን።
ኩሉ ብጾታዊ ዝወደቐ
ኣብ ሮሜ ጳውሎስ ኩላትና ሓጢኣተኛታት ከም ዝኾናን ካብ ክብርታት ኣምላኽ ከም ዝጎደልናን ክርክሩ የዕብዮ (ሮሜ 3:23)። ምሉእ ህላዌና ብሓጢኣት ከም ዝበላሸወ ክንኣምን ኣለና – ጾታዊነትና ከይተረፈ። ኣብ ገለ ጉዳያት እዚ እኩይ ነገር ንጹር እዩ፦ ምድፋር፣ ብዙሕ ጾታዊ ርክብ፣ ዓመጽ ወይ በዳሊ ጾታዊ ርክብ። ኣብ ካልኦት ድማ እቲ እኩይ ነገር ብዝያዳ ቅቡል እዩ፦ ብሓባር ምንባር፣ ብዙሕ ጾታዊ ርክብ፣ ፖርኖግራፊ፣ ምንዝርና። ኣብ ካልኦት ድማ ዘይርአ ክኸውን ይኽእል እዩ፦ ፍትወት ዝመልኦ ኣጥማት፣ ርኹስ ሓሳባት፣ ከምኡ ድማ ብሕታዊ ርኹስ ተግባራት። ንገሊኦም ድማ ናብ ግብረ-ሰዶማዊ ተግባራት ዝፍትኖም ዝንባለ እዩ። ግናኸ ንግብረ-ሰዶማዊ ሓጢኣት ብበይኑ ኣብ ሓደ ምድብ ክንገብሮ የብልናን! ዝኾነ ጾታዊ ዝምድና ካብ ሄተሮሴክሹዋል መርዓ ወጻኢ ሓጢኣት እዩ። እቲ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ሃሳብ ንኣማኒ ወይ ሓደ መርዓ ወይ ነንበይኑ ምንባር እዩ፦ ዝኾነ ስምምዕ ኣይፍቀድን። ጾታዊ ርክብ ኣብ መርዓ ካብ ኣምላኽ ዝመጸ ህያብ እዩ፤ ዝኾነ ካልእ ነዚ ህያብ እዚ የበላሽዎ። ኣምላኽ ንጥቕምና ካብ ምግልጋሉ ክዓግተና ይደሊ።
ክርስትያናዊ ምላሽ
ስለዚ ብኸመይ ክንምልስ ኣለና? ንግብረ-ሰዶማውያን ብኸመይ ክንተሓሓዞም ኣለና? የሱስ ዝበለጸ ኣብነትና እዩ። ኣይሁድ ብዛዕባ እታ ብምንዝርና ዝተታሕዘት ሰበይቲ እንታይ ክግበር ከም ዘለዎ ምስ ሓተትዎ (ዮሃንስ 8:3-11) መልሱ ክልተ ወገን ነይርዎ። ቀዳማይ፣ ካብቶም ክውግሩዋ ዝደለዩ ብምክልኻል ፍቕሪ ኣርኣያ። ካልኣይ፣ “ሕጂ ኺዲ እሞ ካብ ሓጢኣት ህይወትኪ ተመለሲ” በላ። ብተመሳሳሊ፣ ንግብረ-ሰዶማውያን ሰባት ፍቕርን ኣኽብሮትን ብምርኣይ፣ ከምኡ ድማ ግብረ-ሰዶም ኣምላኽ ክገድፍዎ ዝደሊ ሓጢኣት ምዃኑ ብምርኣይ ነዞም ክልተ ኣተሓሳስባታት እዚኣቶም ክነሰማምዖም ኣለና።
ብዚ ኣገባብ እዚ ካብ ካልኦት ሰባት ፍልይ ብዝበለ መገዲ ክንተሓሓዞም የብልናን። ኣምላኽ ንሓጢኣተኛ ይፈቱ ግናኸ ንሓጢኣቱ ይጸልእ፤ ንሕና እውን ከምኡ ክንገብር ኣለና። ከም ሰባት ክንውድሶም ኣለና፣ ከምኡ ድማ ንጹር ወንጌል ክነግሮም ኣለና፦ ከም ኩሉ ሰባት፣ ካብ ሓጢኣቶም ክንስሑን ንምድሓንን ንሓይሊ ንዝተለወጠ ህይወት ንምምራሕን ናብ የሱስ ክምለሱ ኣለዎም። ንግብረ-ሰዶማዊ ሓጢኣቶም ከቋርጹ ክንነግሮም ኣለና። ብዛዕባ ግብረ-ሰዶማዊ ምስሓብ፣ ንፕሮፌሽናል ክርስትያናዊ ሓገዝ ክደልዩ ክነተባብዖም ኣለና። እቶም ካብ ግብረ-ሰዶማዊ ድሕረ-ባይታ ዝመጹን ንየሱስ ዝኣመኑን፣ ጥዑይ ዝምድናታት ክምስርቱ ክነተባብዖም ኣለና፣ እዚ ድማ ተኸናኻኒ ግናኸ ዘይኤሮቲካዊ ዝምድናታት እዩ – ከምቲ ናይ ዳዊትን ዮናታንን፣ ሩትን ናኦሚን፣ ከምኡ ድማ ጳውሎስን ጢሞቴዎስን ዝብሉ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ኣብነታት።
ሓጢኣት ኩላትና እንገጥሞ መሰረታዊ ጸገም እዩ። ኩላትና ክንስሕን ንምሕረትን ንሓይሊ ንዓወት ኣብ ልዕሊ ሓጢኣትን ናብ የሱስ ክንምለስ ኣለና። የሱስ ንሓጢኣትና ሞተ፣ ካብ ምዉታት ድማ ተንስአ፣ ምእንቲ ክንሕደግን ብሓይሊ ትንሳኤኡ ክንነብርን። እዚ ድማ ንግብረ-ሰዶማውያንን ንኹሉ ሰባትን ክንህቦ ዝግባእ መልእኽቲ እዩ፦ “ፍልልይ የለን፣ ኩሉ ሓጢኣት ገይሩ ካብ ክብርታት ኣምላኽ ድማ ጎዲሉ፣ ብጸጋኡ ብምድሓን ብክርስቶስ የሱስ ብናጻ ይጸድቕ” (ሮሜ 3:22-24)።
ሓገዝ ምውሳድ
እቲ ግብረ-ሰዶማዊ ዝንባለ ክቕየር ይኽእል ድዩ? ብዙሓት ክርስትያናት ቅድሚ ሕጂ ንጡፋት ግብረ-ሰዶማውያን ዝነበሩ፣ ንርእሶም ንምኽልካል ጥራይ ኣይተግበሩን፣ ግናኸ ኣምላኽ ሓገዝን ምኽርን ንጾታዊ ዝንባለኦም ንምቕያር ከም ዘኽኣሎም ረኺቦም። ገሊኦም ሕጂ ተመርዒዮም፣ ካልኦት ድማ ነንበይኖም ይነብሩ። እቶም ምስ ግብረ-ሰዶም ክቃለሱ ዝቕጽሉ ሓገዝ የድልዮም። ግናኸ ኣብያተ ክርስትያናት ብዝያዳ ክፈልጡ ኣለዎም ምእንቲ ነቶም ዝቃለሱ ጥበባዊ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ደገፍ ክህቡ። እቲ ናይ ዓለም ምኽንያት “ሓደ ግብረ-ሰዶማዊ ምስ ኮነ፣ ንሓዋሩ ግብረ-ሰዶማዊ እዩ” ሓቂ ኣይኮነን። ብዙሓት ዝተለወጡ ታሪኻት ኣለዉ።
ግናኸ እቲ ዝንባለ ሓደ ሰብ እንተ ዘይተቐየረ እውን፣ ባህርይ ክቕየር ይኽእል እዩ። የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ ክጽውዕ ከሎ “ሓደ እኳ ድሕረይ ክመጽእ እንተ ደለየ፣ ንርእሱ ይኽሓድ መስቀሉ ድማ ይሸከም እሞ ይስዓበኒ። ምኽንያቱ ህይወቱ ከድሕን ዝደሊ ኩሉ ክስእና እዩ፣ ግናኸ ህይወቱ ምእንታይን ምእንቲ ወንጌልን ዝስእን ኩሉ ከድሕና እዩ” (ማርቆስ 8:34-35) ከም ዝበለ ንዘክር። ጾታዊ ድሌታት ካብቶም ኣምላኽ ምእንቲ ስሙ ንምርዋይ ክንኽሕድ ዝጽውዓና ቦታታት እዮም – ግብረ-ሰዶማዊ ይኹን ሄተሮሴክሹዋል።
ምክልኻል ካብ ምሕዋይ ይበልጽ
ስነ-ኣእምሮኣውያን ሓደ ሰብ ንተመሳሳሊ ጾታ ስለምንታይ ከም ዝስሓብ ብልክዕ ኣይፈልጡን። ብዙሓት ኣደ ፍቕሪ ምውሳዳ፣ ወይ ቀደም ንጾታዊ ርክብ ምቅላዕ፣ ንጹር ጾታዊ ዕብየት ዝዓግቱ ኣሰቃቒ ናይ ህጻንነት ተመክሮታት ከም ዝኾኑ ይኣምኑ። እቶም ወለድን መምህራንን ዝኾና ንህጻናት ክንከላኸልን ስምዒታዊ ድሌታቶም ክንምልእን ኣለና ምእንቲ ብዛዕባ ጾታዊነት ዝተዛብዑ ኣረኣእያታት ከይረኽቡ። ሓደ ክርስትያናዊ ምላሽ ንግብረ-ሰዶም ኣብ ዝመጽእ ወለዶታት ምትእስሳሩ ንምጉዳል ብምጥንኻር መርዓታት፣ ጥዑይ ስድራቤታት፣ ከምኡ ድማ ንህጻናት ምስ ክልቲኦም ወለዲ ዝምድናታት ምትብባዕ እዩ።
ናይ መወዳእታ ቃል
እቲ ክርስትያናዊ መልእኽቲ ናይ ተስፋ እዩ። ጳውሎስ ንኣምላኽ ኣመስገኖ፣ “እዚ ጽቡቕ ስራሕ ኣባኻትኩም ዝጀመረ፣ ክሳዕ መዓልቲ ክርስቶስ የሱስ ከም ዝፍጽሞ ብርግጽ ስለ ዝፈልጥ” (ፊልጲ 1:6)። ነቶም ብጾታዊ ድሌት ዝተዛብዑ ዝቃለሱ፣ ጳውሎስ ድማ ይብል፣ “ንሕና እውን፣ እቶም ቀዳማይ ፍረ መንፈስ ዘለና፣ ንውሉድነትና፣ ንምድሓን ኣካላትና ብትዕግስቲ ክንጽበ ከለና ብውሽጥና ንቃተና። ምኽንያቱ ብዚ ተስፋ እዚ ኢና ዝደሓንና” (ሮሜ 8:23-24)። ኣብ መወዳእታ ኣምላኽ ክዕወት እዩ፣ ኩሎም ደቁ ድማ ናብ ክቡር ምስሊ ወዱ ክቕየሩ እዮም። ነዚ ክንኣምንን ሓደ መዓልቲ ብሓይሉ ክንነብርን ድሉዋት ዲና? እዚ ድማ ንነፍሲ ወከፍና ዝኸውን መልእኽቲ ወንጌል እዩ፣ ንንስሓ ዝመጸ ግብረ-ሰዶማዊ ጥራይ ኣይኮነን።
