ሂሶጵ

ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ብዙሕ ሳዕ ተጠቒሱ ኣሎ። ንደም ንምርሻሕ (ዘጸኣት 12:22)፣ ከምኡውን ኣብ ስርዓት ምጽራይ ለምጻማት (ዘሌዋውያን 14:4, ዘሁልቍ 19:6) ይጥቀሙሉ ነበሩ፤ ካብ ግድግዳ ዚበቍል ንእሽቶ ኣትክልቲ ነበረ (1 ነገስት 4:33)፤ ንጥሉል ስፖንጅ ኺድግፍ ዚኽእል ሓያል ጨንፈር ኪህብ ይኽእል ነበረ (ዮሃንስ 19:29)። እዞም ኵሎም ጥቕስታት ንሓደ ዓይነት ኣትክልቲ ዘይኰኑ ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም። ካብቶም ብዙሓት ዚጥቀሱ ኣትክልቲ እቲ ዝበለጸ ዚኸውን ወይ ዓይነት ማርጆራም፣ ንኣብነት ኦሪጋኑም ማሩ፣ ወይ ድማ እቲ ልሙድ ካፐር-ፕላንት (ካፓሪስ ስፒኖሳ) እዩ፣ እዚ ኸኣ ኣብ ፍልስጥኤም ኣብ ኵሉ ቦታ ካብ ስንጥቓት ግድግዳታት ኪበቍል ይርአ። ካፐር-በሪ ርአ። ኢ. ደብሊው. ጂ. ማስተርማን።

ሓደ ኣብ ኣይሁዳውያን ስርዓታት ዚጥቀመሉ ዝነበረ ኣትክልቲ። ምስ ዕንጨይቲ ጽድሪን ቀይሕን ዚተሓሓዝ እዩ፣ ንርኹሳት ንምርሻሕ ድማ ይጥቀሙሉ ነበሩ። ካብ ግድግዳ ኺበቍል ከሎ ንእሽቶነቱ ዜርኢ እዩ ተባሂሉ ተገሊጹ፣ ገሊኡ ኸኣ ነቲ ስፖንጅ ንምቕማጥን ንጐይታ ኣብ መስቀል ከሎ ሓምዅሽቲ ንምሃብን ዚኸውን ነዊሕ ጭራ ኺህልዎ ይኽእል እዩ። ካልኦት ግና እቲ ሂሶጵ ብሰንኪ ሽታኡ ከም እተወሰኸ ይግምቱ፣ እቲ ስፖንጅን እቲ ሂሶጵን ድማ ምስ ጭራ ተኣሲሮም ነበሩ። እቲ ሂሶጵ ምስቲ ግርማዊ ጽድሪ ዚጻረር እዩ፣ ንንእሽቶነት ሰብ ድማ ዚምስል እዩ። እቶም ቃላት እዞብን ὕσσωποςን ብርግጽ ነቲ ኣብ ፍልስጥኤም ዚበዝሕ ፍሉጥ ሂሶጵ እዮም ዜመልክቱ፣ ገሊኦም ግና ካልኦት ሽታ ዘለዎም ኣትክልቲ ኸም ዚርከቡሉ ይግምቱ፣ ከምቲ በረኻዊ ማርጆራም። ዘጸኣት 12:22፤ ዘሌዋውያን 14:4, 6, 51, 52፤ ዘሁልቍ 19:6, 18፤ 1 ነገስት 4:33፤ መዝሙር 51:7፤ ዮሃንስ 19:29፤ እብራውያን 9:19።