ሄሮድስ

ጀግናዊ

እቲ ዓብዪ። ንሱ ወዲ ኣንቲጳተር ኢዱማዊ እዩ ነይሩ፣ እዚ ድማ ናብ ኣይሁድነት ዝተለወጠ እዩ። ኣቦኡ ንቄሳር ኣብ ውግኡ ምስ ግብጺ ብምሕጋዙ፣ ሓላዊ ናይ ኩሉ ይሁዳ ብምዃን ተሸለመ፣ ንወዱ ሄሮድስ ድማ፣ ሽዑ ወዲ ዓሰርተ ሓሙሽተ ዓመት ጥራይ ዝነበረ፣ ገዛኢ ገሊላ ገበሮ። ብሞት ዩልዮስ ቄሳር እታ ሃገር ኣብ ብጥብጥ እያ ነይራ፤ ግናኸ ሄሮድስ ምስ ኣንቶንዮስን ኦክታቭያኖስን ርክብ ክገብር ክኢሉ፣ ንጉስ ይሁዳ ድማ ተሸመ። ንግስነቱ (ቅድሚ ክርስቶስ 37) ብደም ጀመረ፡ ካብ ቤት ሃስሞናውያን፣ ወለዶ መቃብያን፣ ሒደት ጥራይ ተሪፎም ነበሩ፤ እዞም እቶም ዝተረፉን ደገፍቶምን፣ ካብ ክልተ ወጻኢ ድማ ኩሎም ኣባላት ሳንሄድሪን ተቐትሉ። ሄሮድስ ንማርያምኔ፣ ጓል ኣሌክሳንድራ፣ ዝተመርዓወ ነበረ፣ ንሳ ድማ ኣሪስቶቡሉስ ዝስሙ ወዲ ነበራ፣ ንሱ ድማ ወለዶ መቃብያን እዩ ነይሩ። ሄሮድስ፣ ኣሌክሳንድራ ናብ ሮሜ ስለ ዝለመነት፣ ንሮሜ ስለ ዝፈርሐ፣ ንኣሪስቶቡሉስ ሊቀ ካህናት ገበሮ፤ ግናኸ ንሓጎስ ህዝቢ ምስ ረኣየ ቅንኣቱ ተለዓዓለ፣ ንእቲ መንእሰይ ድማ ምስ መሓዙቱ ክሕጸብ ከሎ፣ ብሓሳዊ ጸወታኦም ገይሩ ክሰጥም ገበሮ። ሄሮድስ ንቀብሩ ኣኽበረ፣ ግናኸ ሓደ እኳ ኣይተታለለን፣ ኣሌክሳንድራ ድማ ናብ ክሌዮጳትራን ኣንቶንዮስን ምስ ለመነት፣ ክቐርብ ተጸውዐ። ንኣኮኡ ዮሴፍ፣ እንተ ተቐቲሉ፣ ማርያምኔ ክትቅተል ትእዛዝ ሃቦ። ሄሮድስ ንኣንቶንዮስ ከርዕዮ ክኢሉ፤ ብሓቂ ድማ ኮይለ-ሶርያ ናብ ግዝኣቱ ተወሰኸትሉ። ምስ ተመልሰ፣ ሓብቱ ሳሎሜ ብጥርጣረ ናይ ሰበይቱ ምስ ዮሴፍ ዝነበራ ዘይእሙንነት ኣእምሮኡ መርዘነት፣ ዮሴፍ ድማ ብዘይጥበብ ትእዛዛት ሄሮድስ ኣሕሊፉ ሂቡ ነበረ። ግናኸ ምስ ሰበይቱ ተዓረቐ፣ ዮሴፍ ግና ተቐትለ፣ ኣሌክሳንድራ ድማ ተኣስረት። ኦክታቭያኖስ ንጉስ ምስ ኮነ፣ ሄሮድስ ሞገሱ ክረክብ ክኢሉ። ናይ ሄሮድስ ናይ ገዛ ህይወት ግና ብሓድሽ ጥርጣረኡ ኣብ ልዕሊ ሰበይቱ (ንሳ ድማ ኣብ ዘይሃለወሉ እዋን እንተ ሞይቱ ክትቅተል ትእዛዝ ከም ዝተዋህበ ኣፍሊጣ ነበረት) ብጣዕሚ መሪር ነበረ። ንሳ በደለኛ ከም ዝኾነት ዝሓሰበ ይመስል ነበረ እሞ ንቅንኣቱ ተሰውኤት፤ ግናኸ ጽብቕቲ ሰበይቱ ምስ ተቐትለት ብዕምቆት ንስሓ ተመልአ። ኣዲኣ እውን ተቐትለት። ሄሮድስ ብስም ምስ ኣይሁድነት ዝተኣሳሰረ እኳ እንተ ነበረ፣ ኣብ የሩሳሌም ግሪኻዊን ሮማዊን ጸወታታት ከእቱ ፈተነ። እዚ ነገራት እዚ ንጽኑዓት ኣይሁድ ዓብዪ መርገጺ ነበረ፣ ግናኸ ብዙሓት ናብዚ ዕሽነት እዚ ተሳሕቡ። ዓመት ቅድሚ ክርስቶስ 25 ኣብ ይሁዳ ዓመት ጥሜት ነበረ፣ ሄሮድስ ድማ ንወርቅን ብሩርን ኣቕሑኡ ንህዝቢ ንምምጋብ ካብ ግብጺ ስርናይ ንምግዛእ ሰወኤ፣ ንዝመጽእ ዓመት ድማ ዘርኢ ሃቦም፣ በዚ ድማ ህቡብነት ረኸበ። ሄሮድስ ድማ ንኣይሁድ ብዋጋ ዝኸፍል ስርሑ ናይ ቤተ መቕደስ ምሕዳስ ኣርዓዮም። ንጥርጣሬኦም ንምቕናስ፣ ንዝኾነ ክፋል ከፍርስ ከሎ ቅድሚኡ ነቲ ንብረት ኣዳልዩ ነበረ። እቲ ሓድሽ ህንጻ ሓያልን ጻዕዳ እምነ በረድ ዝነበሮን እዩ ነበረ። ሓድሽ ፍርሂ ንሰላም ሄሮድስ ኣጥፍኦ። እቶም ክልተ ደቂ ማርያምኔ፣ ሕጂ ዓበይቲ ዝኾኑ፣ ምስ ተመልሱ ብህዝቢ ብሓጎስ ተቐበሉ። ንሱ ንሞት ኣዲኦም ክበቕሉ ከም ዝኽእሉ ፈርሐ፣ ስለዚ ድማ ድሕሪ ሒደት ክስታት ክልቲኦም ተሓንቑ። እዚ ድማ ብኣንቲጳተር፣ ካልእ ወዲ፣ ብሞት ተኸተለ፣ ንሱ ድማ ንኣቦኡ ክመርዝ ምፍታኑ በደለኛ ከም ዝኾነ ተረጋገጸ። ስጋ ሄሮድስ ብጣዕሚ ሓሚሙ ነበረ፡ እቲ ዝውስኽ ዝነበረ ስቓይ ንርእሱ ክቐትል እውን ኣገዲድዎ ነበረ። ንሱ ድማ ርእሲ ናይቶም ቀንዲ ስድራቤታት ኣብ ይሁዳ ኣብ ሂፖድሮም ኣብ ኤሪኮ ክዕጸዉ፣ ንሱ ምስ ሞተ ድማ ክቕተሉ፣ ምእንቲ ኣብ ሞቱ ሓዘን ክህሉ፣ ትእዛዝ ሃበ! እዚ ጨካን ትእዛዝ እዚ ኣይተፈጸመን። ስግኣታቱ ብምብጻሕ ሰብ ሰብ ጥበብ ናብ የሩሳሌም፣ ንዝተወልደ ንጉስ ኣይሁድ ዝኾነ ቈልዓ እናሓተቱ፣ ወሰኸ። ሄሮድስ ብጥበብ እቲ ቈልዓ እዚ ክብሪ እዚ ክረክብ ዝነበሮ መን ምዃኑ ክፈልጥ ፈተነ፣ ምእንቲ ብኡ ንብኡ ከጥፍኦ። ብሰብ ሰብ ጥበብ ምስ ተዓገተ፣ ንኹሎም ሕጻናት ኣብቲ ከባቢ ክቕተሉ ኣዘዘ፤ ግናኸ ኣምላኽ ንወዱ ካብ ስልጣኑ ኣርሓቖ። ማቴዎስ 2:1-22። ሄሮድስ ቅድሚ ክርስቶስ 4 ሞተ። እዚ እቲ ናይ መጀመርታ ምድራዊ 'ስልጣን' እዩ ነይሩ ንጐይታ የሱስ ዝምልከት ዝነበረ። ካብ ራእይ 12:1-5 ከም እንፈልጦ፣ ሰይጣን ብሓቂ ብሄሮድስ ገይሩ ዝሰርሕ ነበረ፤ ግናኸ ሽዑ ተሳዕረ እሞ ክሳብ ናይ መወዳእታ ጥፍኣቱ ደጋጊሙ ክሳዕር እዩ።