ሄሽቦን

መደብ፡ ምኽንያት

[ሄሽቦን] ርእሰ ከተማ ሲሆን ንጉስ ኣሞራውያን። ኣብ ምብራቕ ዮርዳኖስ ትርከብ፡ ናብ ኢድ እስራኤላውያን ዝወደቐት ቀዳመይቲ ኣገዳሲት ከተማ እያ። ምኽንያት ምጥቃዖም ድማ ሲሆን ብምድሩ ክሓልፉ ዘይምፍቃዱ እዩ። እዚ ቀዳማይ ምውራር ብብዝሒ ይጥቀስ። ሄሽቦን ድሕሪኡ ንሮቤል ተዋሂባ፡ ግን ከኣ ምስ ጋድ ተኣሳሲራ ናይ ሌዋውያን ከተማ ኮይና። ዘሁልቍ 21:25-34፤ ዘዳግም 2:24-30፤ እያሱ 13:17-27፤ 1 ዜና መዋእል 6:81። ድሕሪ ምርኮ ናብ ኢድ ሞኣባውያን ወዲቓ፤ ኣብ ነብያት ድማ ተወጊዛ። ኢሳይያስ 15:4፤ ኤርምያስ 48:2, 34, 45፤ ኤርምያስ 49:3። ምስ ሄስባን ተለሊያ፡ 31°48' ሰሜን፡ 35°48' ምብራቕ። ከም ዝተዓርደት ከተማ ዝነበራ ጥንካረ ዘርእዩ ሰፊሕ ፍርስራሽ ኣለዉ።

እዚ ሕጂ ዘሎ ሄስባን እዩ፡ ኣብቲ ዓቢ ደጋዊ ቦታ ምብራቕ ፍልስጥኤም ብጽቡቕ ዝተሰርዐ። እቲ ሰፊሕ ፍርስራሽ፡ ብቐንዱ ናይ ሮማውያን ዘመን፡ ኣብ ክልተ ኣኽራናት ብሓደ መገዲ ዝተራኸበ ይርከብ። እቲ ቦታ ናብ ምብራቕን ደቡብን፡ ናይ ዝተሓላለኸ ምድሪ፤ ናብ ሰሜን፡ ናይ ኣኽራናት፡ ንኣብነት እቲ ኤል-ዓት (ኤለዓሌ) ዝርከበሉ፤ ናብ ምዕራብ ድማ፡ ብርሑቕ፡ ናይ ኣኽራናት ይሁዳ፡ ብዝያዳ ድማ፡ ብሓደ ክፍተት ኣብቲ ቀረባ ኣኽራናት፡ ናይ ዮርዳኖስ ሸለልታ፡ እዚ ድማ ካብ ታሕቲ 4000 ጫማ ዝርከብ ኮይኑ፡ እቲ ሩባ ባዕሉ 20 ማይልስ ጥራይ ይርሕቕ። ንሮቤል ዝተዋህበ (እያሱ 13:17)፡ ሄሽቦን ኣብ ብሉይ ኪዳን ብብዝሒ ከም ርእሰ ከተማ ሲሆን (እዚ ርአ)፡ ንጉስ ኣሞራውያን (ዘዳግም 2:26ን ብዙሕ ግዜን)፡ ወይ ከም ብዙሓት ካልኦት ከተማታት ኣብዚ ከባቢ፡ ኣብ ትሕቲ ምውራር ሞኣባውያን (ኢሳይያስ 15:4፤ ኢሳይያስ 16:8-9፣ ኤርምያስ 48:2፤ ኤርምያስ 48:34-35) ይርከብ። ንሳቶም ድማ፡ ብመሰረት ዘሁልቍ 21:26፡ ሲሆን ቅድሚ ምውራሩ ናቶም ነይሩ። ኤርምያስ 49:3፡ ሄሽቦን ኣሞራዊት ከተማ ከም ዝገብራ ዝመስል፡ ምናልባት ዝተበላሸወ እዩ (ምስ ድራይቨር፡ መጽሓፍ ነብዪ ኤርምያስ ኣወዳድር)። ብመሰረት ዮሴፉስ (ጥንታዊ ታሪኽ XIII. xv. 4)፡ ኣብ ዘመን ኣሌክሳንደር ያናየስ (104-78 ቅ.ል.ክ.) ኣብ ኢድ ኣይሁድ ነይሩ። እቲ ኣብ መዝሙር ሰሎሞን 7:4 ተጠቒሱ ዘሎ ሓውሲ ማይ ኣብ ሄሽቦን፡ ምናልባት ኣብ ጥቓ እቲ ካብ ከተማ 600 ጫማ ታሕቲ ዝብገስ ምንጪ ማይ፡ ከምኡ ድማ ኣብ ከባቢኡ ምልክታት ጥንታዊ መስመራት ማይ ዝርከበሉ ነይሩ። ጂ. ቢ. ግሬይ።