ክርስቶስሎጂክንደይ ኢና ንፍጹም ጽባቐ ክርስቶስ እንፈልጥ?ትርጉም «ብምሉኡ ፍቑር» ዝብል ዕብራይስጢ ቃል መርምር፡ ስለምንታይ ክርስቶስ ጥራይ ንኹሉ ድሌት ሰብኣዊ ልቢ ንዘለኣለም ከም ዘዕግብ ከኣ ተረድእ።2 ዝተሓተ ንባብ·ካሮሊን ጊብ
ጸጋመንፈሳዊ ትርጉምን ምሳሌን ጨው ኣብ ቅዱስ ጽሑፍምልክታዊ ትርጉም ጨው ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እዩ፡ እዚ ኸኣ ንጥዑምን ሓላውን መንጽህን ተግባር ጸጋ ይውክል።4 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ጾምመጽሓፍ ቅዱሳዊ ጾም፡ መንፈሳዊ ተግሳጽ ጸሎትመጽሓፍ ቅዱሳዊ ጾም ካብ ተግባራት ብሉይ ኪዳን ክሳዕ ትምህርቲ ሓድሽ ኪዳን ኣጽንዕ። ሎሚ ጾም ንክርስትያናት ስለምንታይ ኣገዳሲ ምዃኑ ፍለጥ።7 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ኣገልግሎትፍቓደኛ ኣገልግሎት፡ ውርሲ ኣማስያ ወዲ ዝኽሪዚኽሪ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝርከብ ልሙድ ስም እዩ (12 ሰባት ነዚ ስም እዚ ይስከሙ)። ዚኽሪን ኣማስያን ኣብዛ ጥቕሲ እዚኣ ኣብ ካልእ ቦታ ኣይተጠቕሱን። ክልቲኦም ዚኽሪን ኣማስያን ኣብ እዋን ግዝኣት ንጉስ የሆሻፋጥ እዮም ዝነበሩ፡ ግናኸ ዚኽሪ ዝተሰየመ ብዛዕባ ወዱ ብዝተዋህበ መግለጺ ጥራይ እዩ።2 ዝተሓተ ንባብ·ማርቲን ጂራርድ
ደቀመዝሙርነትክርስቲያናዊ ኣነባብራ ብቑዕ ኣካይዳ እንታይ ማለት ምዃኑ ምምሃርብቑዕ ጐይታ ምኻድ ንክርስትያናዊ ህይወት ዘደንቕ ዕላማ እዩ። ኣብ ካልኦት ሓድሽ ኪዳናዊ ጽሑፋት ድማ፡ ኣሰርና “ብቑዕ ቅዱሳን” ክኸውን ይግባእ። ኣብ ኣባይቲ ኣምልኾና ንኻልኦት ምእመናን ንተግባራዊ ክርስትያናዊ ሕብረት ብቑዕ “ቅዱሳን” ብዝኾነ መገዲ ንቕበሎም ዲና?6 ዝተሓተ ንባብ·ዴቪድ አንደርሰን
ጥበብመጽሓፍ ምሳሌ፡ መንፈሳዊ ጸባ ንዅሎም ምእመናንመጽሓፍ ምሳሌ ንዅሎም ምእመናን ተግባራዊ፡ ብኣምላኽ እተዋህበ ጥበብ ይህብ። ትምህርታቱ ብዛዕባ ኣዘራርባ፡ ጾታዊነት፡ ዕለታዊ ህይወት ፍለጥ።7 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
እምነት«ጐይታ ካብዚ ንላዕሊ ኺህበካ ይኽእል እዩ»ንጉስ ኣማጽያ ብምሉእ ብምሉእ ብኣምላኽ ምእማን ብዛዕባኡ ሓማሚ ትምህርቲ ተማህረ። ስለምንታይ ብሓይሊ ኣምላኽ ምጽጋዕ ካብ ሰብኣዊ መደባት ንላዕሊ በረኸት ከም ዜምጽእ ተወከስ።5 ዝተሓተ ንባብ·ኤርዊን ሉይምስ
እምነትኣምላኽ ምግልጋል፦ ብዘይ እሙን ወይ ብዘይ ምሉእ ልቢዮኣስ ወዲ ሸውዓተ ዓመት ከሎ ናብ ዝፋን ደየበ እሞ ኻህን የሆያዳ ክሳዕ ዝነብር ንእግዚኣብሄር እሙን ኮይኑ ጸንሐ። ንሱ ምስ ሞተ ወዱ ዑዝያ ገዝአ፣ ንሱ ግን ንጉስ ስለ ዝነበረ ናይ ካህንነት መሰል ከም ዘለዎ ስለ ዝሓሰበ ብለምጺ ተቐጽዐ።5 ዝተሓተ ንባብ·ኤርዊን ሉይምስ
ጸሎትሓቀኛ ጸሎት፣ ትሕትና፣ ስግንጢር ድማ ምሕዳስ የምጽእትሕትና ዝመልኦ ስግንጢር ሽማግለ ሓያል ምሕዳስ ቤተ ክርስቲያን የንቅሕ፣ ናብ ሰፊሕ ንስሓን ይቕረታን ድማ ይመራሕ።5 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
እምነትጌጋታት ህዝቅያስ፡ ኣርባዕተ ጌጋታት ኣተሓሳስባ ንምውጋድሕዝቅያስ እሙን ንጉስ ናይ ይሁዳ ነበረ፣ ኣብ መባእታ 7ይ ክፍለ ዘመን ቅ.ክ. ይገዝእ ነበረ። ኣብ ግዝኣቱ፣ ሕዝቅያስ ኣባላት ጣኦት ኣወጊዱን ንመንግስቱ ዝነበሩ ጭቆናዊ ስግኣታት ኣወጊዱን ነበረ። ናይ ሕዝቅያስ ቀዳማይ ሓሳብ፣ ኣብ ጸሎቱ ንኣምላኽ ዝገለጾ፣ ብዛዕባ ምሕዋይ ዝተመርኮሰ ጩኸት ነበረ።6 ዝተሓተ ንባብ·ስቴፈን ካምቤል
መርሓዮስያስ፡ ንእሽቶ ንጉስ ኮይኑ ኣምላኽ ዝደለየመንፈስ ኣምላኽ ነቶም ብመንፈስ ዝተጻሕፉ ጸሓፍቲ ነቲ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ኣበሃህላ ክጽሕፉ ገበሮም ምኽንያቱ ብዙሓት ነገስታት እስራኤልን ይሁዳን ‘ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ክፉእ’ ስለ ዝገበሩ። እቶም ቅድሚ ዮስያስ ዝነበሩ ነገስታት፡ ኣቦሓጎኡ ምናሴን ኣቦኡ ኣሞንን ክልቲኦም እኩያት ነበሩ (2 ዜና 33)8 ዝተሓተ ንባብ·አልበርት ስቱዋርት
እምነትትምህርትታት ካብ ኢግዳልያን ረካባውያንን ኣብ ኤርምያስ 35እምነት ናይ ብሉይ ኪዳን ‘ሰባት ኣምላኽ’ን ረካባውያንን፡ ምእዛዞም ምስ ዓመጽ ይሁዳ እናነጻጸርካ ተማሃር።8 ዝተሓተ ንባብ·ዋረን ሄንደርሰን
ጢሞቴዎስጢሞቴዎስ ዝተዋህቦ ትእዛዛት፡ ናብ እሙን ኣገልግሎት ዝጽውዕእዛ ጽሕፍቲ እዚኣ ነቲ ጢሞቴዎስ ዝተዋህቦ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትእዛዛት ከም ናብ እሙን ኣገልግሎት ዝጽውዕ ትምርምር። ነቲ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዘሎ ጽንሰ-ሓሳብ «ሰብ ኣምላኽ» ትምርምር።6 ዝተሓተ ንባብ·ሚልተን ጃሚሰን
መርዓኣገልግሎት ክህነት ሰብኡት፡ ስድራቤትካ ብእምነት ምምራሕኣገልግሎት ክህነት ሰብኡት ኣብ ኣባይቶም መርምር፡ ኣብ ሓሙሽተ ቀንዲ ቦታታት ኣገልግሎት ንኣምላኽን ስድራቤትን ኣተኩር።4 ዝተሓተ ንባብ·ቲም ሃድሊ
እከይ«ምርኣይ ክፉእ» ኣብ 1 ተሰሎንቄ ምስትውዓልብምምርማር ዝተፈላለዩ ትርጉማት፡ ትርጉም «ምርኣይ ክፉእ» ኣብ 1 ተሰሎንቄ 5:22 መርምር።4 ዝተሓተ ንባብ·ዩጂን ፒ. ቬደር, ጁኒየር
ሞትውርሻ ንጉስ የሆራም፡ ህይወት ዘይሓዘነላንጉስ የሆራም ንሓደ እኳ ከየሕዘነ ሞተ፡ ኣብ ወጻኢ ናይ ነገስታት መቓብር ተቐብረ። ሞቱ ዘይተሓዘነሉ ህይወትና ንምዝካር ዝግባእ ህይወት ክንነብር የጠንቅቐና።4 ዝተሓተ ንባብ·ብሩስ ኮሊንስ
ኣምልኾብዛዕባ ሓቅታት ኣብ መዝሙራት ውሉዳት ክርስቲያን ምሕሳብብዛዕባ ግጥምታት ፍሉጣት መዝሙራት ውሉዳትን መዝሙራት ቤት ትምህርቲ ሰንበትን ኣስተንትኑ። እዘን ዜማታት እዚኤን ኣገደስቲ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ሓቅታት ከመይ ጌረን ከም ዜመሓላልፋን ንኣምላኽ ከም ዜመስግናን እለዩ።2 ዝተሓተ ንባብ·ጳውሎስ አልበርትስ
መናመና፡ ክርስቶስን ዘለኣለማዊ ህይወትን፡ ሰማያዊ ምግቢናይ መና ኣብ በረኻ ዘሎ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትርጉምን ምስ ክርስቶስ ከም እንጌራ ህይወት ዘለዎ ምትእስሳርን መርምር።8 ዝተሓተ ንባብ·ቶም ሰመርሂል
ባህርያት ኣምላኽምስትውዓል ባህርያት ኣምላኽ፡ መሰረት ክርስትያናዊቅኑዕ ኣተሓሳስባ ብዛዕባ ኣምላኽ ንክርስትያናዊ ህይወት ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ንባህርያቱ ምስትውዓል ንጣኦት ምምላኽ ንምውጋድ ይሕግዝን ንእምነት የበርትዕን።8 ዝተሓተ ንባብ·ቲም ሃድሊ
ኣምልኾካብ ሃይማኖታዊ ምንቅስቓሳት ንላዕሊ፡ ናይ ሓቂ ኣምልኾን ምብራህንኣምላኽ ናይ ሓቂ ኣምልኾን ንስሓን እዩ ዝደሊ፡ ዘይኮነስ ኣብ ግዜ በዓላት ጥራይ ባዶ ሃይማኖታዊ ምንቅስቓሳት። እዚ ጽሑፍ እዚ ንሃገራዊ ምብራህ ይጽውዕ።8 ዝተሓተ ንባብ·ዴቪድ ሬይድ
ንግሥናትምህርትታት ካብ ህዝቅያስ፡ ጽቡቕ ዝጀመረ ግን ዝወደቐ ንጉስንህይወት ንጉስ ህዝቅያስ መርምር፡ ኣብ ኣርኣያ ዝኾነ ምጅማሩ፡ ኣብ ይሁዳ ዝነበሮ መሪሕነት፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዝገበሮ ጌጋታት ኣተኩር።11 ዝተሓተ ንባብ·ኮሊን ሳልተር
መርሓዳዊት፡ ሰብ ብልቢ ኣምላኽን ኣብነትናንህይወት ዳዊት፣ ሰብ ብልቢ ኣምላኽ፣ ካብ ቕብኣቱ ክሳብ ባህርያቱን ኣገዳስነቱን ከም ዓይነት ክርስቶስ መርምር።11 ዝተሓተ ንባብ·አልፍሬድ ቦውተር
ኢየሱስ ክርስቶስናይ የሱስ ናብ ላዕሊ ምጥማት: ኣብ ቅልውላው ናብ ኣምላኽ ምጥማት ዘለዎ ሓይሊየሱስ ኣብ ቅልውላው ናብ ኣምላኽ ምጥማት ኣርኣየ፣ ንሰብኣዊ ስምዒታትን መለኮታዊ ሓይልን ኣርኣየ። ናብ ላዕሊ ምጥማቱ ምስጋናን ሓይልን ኣምጽአ።3 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ንስሓሓዘን ዝመልኦ መዝሙራት ንዝተሰብረ ልቢ፡ መዝሙራት ዳዊትመዝሙራት ንስሓ ዳዊት መርምር፡ ኣምላኽ ንዝወድቁ ደቁ ብምእማንን ንስሓን ከመይ ይቕረ ከም ዝብልን ከም ዝምልስን ድማ ተማሃር።12 ዝተሓተ ንባብ·ቶም ሰመርሂል
