ደቀመዝሙርነትዛንታ ልደት፦ ብዛዕባ ዮሴፍ እንታይ ንፈልጥ?ንባህሪ ዮሴፍ፣ ምድራዊ ኣቦ የሱስ፣ ከም ኣብነት ፍቕሪ፣ እምነት፣ ታህተ፣ ከምኡ’ውን ትዕግስቲ መርምር።9 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ቕድስናኣብ ብሉይ ኪዳን ዘሎ ስርዓተ ክዳንን ክርስትያንን ምስትውዓልኣብ ብሉይ ኪዳን ዘሎ ስርዓተ ክዳን፡ እንተላይ ክልከላታት ንዝተሓዋወሰ ጨርቅን ንተጻራሪ ጾታ ክዳን ምልባስን፡ ዘለዉ መለኮታዊ ስርዓታት ምምርማር።12 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ጽድቂእቲ ጻድቕ እዮብ: ናብ ህይወቱን እምነቱን ዝጥልቕ ምርምርህይወት እዮብ፣ ኣብ ብሉይ ኪዳን ዝነበረ ጻድቕ ሰብኣይ፣ ኣጽንዕ። ብዛዕባ እቲ ኣብነታዊ ባህርዩን ስለምንታይ ጽድቂ የሱስ ጥራይ ብቑዕ ምዃኑን ተምሃር።12 ዝተሓተ ንባብ·ቦብ ስፕሪንግት
እምነት ኣምላኽትሽዓ ዝዓበዩ ትምህርትታት ካብ ህይወት ያእቆብ ኣብ ዘፍጥረትካብ ህይወት ያእቆብ ብዛዕባ ምምኽኻር፡ እምነት፡ ምእዛዝ፡ ዘይቅየር ጸጋ ኣምላኽን እምነትን ትሽዓ ዝቕይሩ ትምህርትታት ረኸብ።14 ዝተሓተ ንባብ·ሞሪስ ባሳሊ
ፖለቲካዘይተርፍ ምውዳቕ ዲሞክራሲ፡ ሓጢኣተኛ ልቢ ሰብዲሞክራሲታት ብሰንኪ ሓጢኣተኛ ልቢ ሰብን ንስልጣን ዘለዎም ትምኒትን ብዘይተርፍ ይወድቁ። እዚ ምብልሻው እዚ፡ ኣብ ምውዳቕ ሉሲፈርን ኣዳምን ዝተሰረተ ኮይኑ፡ ተደጋጋሚ ዛንታ እዩ።15 ዝተሓተ ንባብ
ትንቢትትምህርቲ ካብ ሳሙኤል፡ ናይ እምነትን ኣገልግሎትን ህይወት ንኣምላኽሳሙኤል ኣምላኽ ኣብ መጀመርታ ዘመን መንግስቲ እስራኤል ዘተንስኦ ሰብኣይ ነበረ። ህዝቢ እስራኤል ብመንፈሳዊ መዳይ ኣዝዩ ትሑት ደረጃ በጺሑ ነበረ፣ ብኣካይዳኦምን ብመገድታቶምን ድማ ካብ ኣምላኽ ርሒቖም ነበሩ። ሳሙኤል ንቀዳማይን ካልኣይን ነገስታት እስራኤል፣ ንሳኦልን ንዳዊትን፣ እታ መንግስቲ ኣብ ትሕቲ ሓደ ገዛኢ ሓባር ኮይና ኣብ ዝነበረትሉ እዋን ቀብኤ። (1 ሳሙኤል15 ዝተሓተ ንባብ·ቢል ኩልከንስ
ምስዋእብዛዕባ ዝተሓደገ ሓጢኣትን ዝዅነን ሓጢኣትን ምስትውዓል ብሞት ክርስቶስ ኣብ መስቀል ንውልቃዊ ሓጢኣትና ከም መተዓረቒ ዀይኑ ብኸመይ ከም ዜገልግልን ነቲ ኣብ ውሽጥና ዘሎ ምንጪ ሓጢኣት ከም ዚዅንንን መርምር።21 ዝተሓተ ንባብ
መንፈሳዊ ውግእመንፈሳዊ ውግእ ከምኡ’ውን ፍርዲ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ሓጢኣት ከነኣናውያንእዚ ጽሑፍ እዚ መንፈሳዊ ውግእን ፍርዲ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ከነኣናውያን ብሰንኪ ሓጢኣቶም፣ ምዝመዛ፣ መስዋእቲ ህጻናት፣ ከምኡ’ውን ግብረ-ሰዶም ዝርከብዎም፣ ይምርምር።18 ዝተሓተ ንባብ
ሙሴምድረበዳ ቤት ትምህርቲ ኣምላኽ፡ ጉዕዞ ሙሴ ካብ ዘይፍለጥ ሰብ ናብ መራሒ40 ዓመታት ሙሴ ኣብ ቤት ትምህርቲ ምድረበዳ ኣምላኽ እናተማህረ ትሕትናን መሪሕነትን ኣንብብ። ምስ የሱስ ዘሎ ምምስሳልን ኣምላኽ ንውድቀታትና ብኸመይ ከም ዝጥቀመሉን እውን ተማሃር።24 ዝተሓተ ንባብ
ጥበብምኽሪ ኣምላኽ ተቐበል፡ ንጥበብ ንጥዕናኻ ተግብራዕላማ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ምኽሪ እለይ፡ ከመይ ጌርካ ድማ ብትሕትና ከም እትቕበሎ ተምሃር። ንትዕቢትን ታክቲክስ ሰይጣንን ስዓር፡ ንጥበብ ኣምላኽ ድማ ተቐበል።4 ዝተሓተ ንባብ·ጆን ስዋንሰን
ምስክርነትከመ መብራህቲ ምንባር፡ ክርስትያናዊ ብርሃንካ ምብራህክርስትያናት ከም መብራህቲ ዄኖም ብህይወቶምን ምስክርነቶምን ብርሃን የሱስ ከብርሁ ተጸዊዖም ኣለዉ።20 ዝተሓተ ንባብ
መንፈሳዊ ዕቤትኣእምሮኣዊ ብቕዓት፡ ንኣእምሮ ዝኸውን ሽዱሽተ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ልምምዳትንኣእምሮኻ ብመንፈስ ንምድልዳል ሽዱሽተ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ልምምዳት ረኸብ። ንሓሳባትካ ንክርስቶስ ከመይ ጌርካ ከም እትጽንዕ፡ ከም እትሕድስ፡ ከምኡ’ውን ከም እትሕዝም ተማሃር።10 ዝተሓተ ንባብ·ዋረን ሄንደርሰን
ጸጋሕጊ ወይ ጸጋ፦ ክልተ ኪዳናት ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ምግንዛብኣብ መደብ ኣምላኽ ንመሰረታዊ ፍልልይ ኣብ መንጎ ሕግን ጸጋን፣ ክልተ ኪዳናት ብፍሉይ ኣማላድነት፣ ዕላማታትን ክብሪታትን መርምር።9 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ክርስትያናዊ ህይወትብትዕግስትን ብጽንዓትን ናይ ክርስትያን ቅድድም ምጕያይህይወት ክርስትያን ናብ መለኮታዊ ሸቶ ዝመርሕ ቅድድም ከመይ ምዃኑ እዩ፣ ምስ መገዲ ዘይኣማኒ ብምጽንባር።6 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
መርማሪ ባህቲመራሕቲ ቤተክርስትያን ንኣገልግሎትን ዕቤትን ምምዕባልሓድሽ ኪዳን ነዞም ቃላት እዚኦም ብዝያዳ ብጥንቃቐ ይጥቀመሎም፣ ሓድሽ ከምኡ’ውን ብዙሕ ግዜ ዝተፈላለየ ትርጉም ይህቦም። መጽሓፍ ቅዱሳዊ ምምራሕ ካብ ምምራሕ ዓለም ብኸመይ ከም ዝፍለ ንምርኣይ ኣብ ሓድሽ ኪዳን ንዘሎ ሓሳብ ክንጥንቀቕ ኣሎና። የሱስ ንርእሱ ዝጥቀመሉ ፍሉጥ ስእሊ ናይ ጓሳ እዩ። ኣብቲ ንሽማግለታት ቤተ ክርስቲያን ዝሃቦ መደረ6 ዝተሓተ ንባብ·ሮጀር ፔኒ
መበለታትፍሉይ ክንክንን ምድላውን ኣምላኽ ንመበለታት ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋትጐይታ ‘ኣቦ ዘኽታማት፣ ተኸላኻሊ መበለታት’ እዩ (መዝ. 68:5 NKJV) “ንዘኽታማትን ንመበለትን ፍርዲ ይህብ። ክብርቲ ክርስትያን መበለት፣ ጐይታ ኣብ ወገንኪ እዩ እሞ ከቶ ኣይኪሓድገክን ኣይኪጥንጥነክን እዩ።6 ዝተሓተ ንባብ·ጳውሎስ ፓልመር, ሲር.
ይቕሬታጸጋ ኣምላኽ፡ ንሓጥኣን ምሕረት ካብ ፍርዲ ምምራጽኣምላኽ ፍርዲ ካብ ምሃብ ንጸጋን ምሕረትን ከመይ ከም ዝመርጽ፡ እኳ እንተኾነ ብዙሕ ግዜ እቲ ድሕረኛ ይግብኣና እዩ።4 ዝተሓተ ንባብ·ቻክ ስቶርም
ስድራቤትንወለዲ ምኽባር፡ ንኣዴኻን ኣቦኻን ምኽባርን ምምስጋንንሓምሻይ ትእዛዝ ካብ ዓሰርተ ትእዛዛት ከምዚ ይብል፦ ‘ኣቦኻን ኣዴኻን ኣኽብር፣ ምእንቲ ኣብታ እግዚኣብሔር ኣምላኽካ ዚህበካ ምድሪ ዕድሜኻ ኺነውሕ’ (ዘጸ. 20:12 NIV) እቲ ናብ “ምድሪ” ዝግበር ምጥቃስ ናብታ እስራኤል ቀልጢፋ ክትኣትዋ ዝነበራ ምድሪ ተስፋ እዩ ነይሩ4 ዝተሓተ ንባብ·ኮሊን ሳልተር
እምነትእምነት ምምስሳል: ተስፋ፣ መርትዖን መለኮታዊ ምግላጽንእብራውያን 11 ኣብ ሓድሽ ኪዳን ካብ ዘለዉ ኣዝዮም መሃርቲን ኣዝዮም ጽቡቓትን ምዕራፋት ሓደ እዩ። እምነት ኣብ መብጽዓታት ኣምላኽ ምስ እትምርኮስ፣ ገና ኣብ መጻኢ ንዘሎ ነገር ትርጉም ትህብ። እዚ ሰባት ብቐሊሉ ‘ትምኒት’ ኢሎም ዝገልጽዎ ኣይኮነን።7 ዝተሓተ ንባብ·ቶም ዌስትዉድ
ምስግጋብንህጻናት ቅዱሳት ጽሑፋት ምምሃር: መጽሓፍ ቅዱሳዊ ኣገባብካብ ንእስነቶም ጀሚሮም፣ ህጻናት ንምትእስሳር እዮም ዝተፈጥሩ። ወለዲ ንሳቶም ቅዱሳት ጽሑፋት ንኽምህሩ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ሓላፍነት ኣለዎም፣ እዚ ድማ ኣብ ኣይሁዳዊ ባህሊ ዝርአ ተራ እዩ።5 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ስድራቤትብዕላማ ወለዶ ምዃን፡ ኣብ ዝመጽእ ዘሎ ወለዶ ምጽላውእግዚኣብሔር ንወለድነት መምርሒታትን ስርዓታትን ሂቡና እዩ፡ ከምኡ እውን ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ገለ ኣብነታት ናይ ዓባይ ወላድነት ኣሎ። እቲ ዘሕዝን ግን፡ ገሊኦም ዓበይቲ ወለዲ ንመገዲ ዋ ዋ ዋ ክቕበሉ ኣይመሃሩን። ተመክሮ ዝበለጸ መምህር እዩ ተባሂሉ ይንገር። ኩሉ ግዜ ድሕሪት ክትምልከት ትኽእል ኢኻ እሞ ኣበይ ከም ዝበለጽካ ክትርኢ ትኽእል ኢኻ።5 ዝተሓተ ንባብ·ፓት ስቱዋርት
ቃል ኣምላኽኣብ ዘይጠፍእ ቃል ኣምላኽ መንፈሳዊ ምግቢ ምርካብእቲ ድሕሪ “እንጀራ ሰማይ፡ ሕጂን ንዘለኣለምን ምግበኒ” ዘሎ ሓሳብ ካብ መጽሓፍ ቅዱስ እዩ። እቲ ምዝማር ሓይልን ተስፋን ይህብ እሞ፡ ንሳቶም እዚ ጥራይ እዩ ዝግድሶም። እቲ እንግሊዘኛ ዝዛረብ ዓለም ነቲ ዝወለዶ ከውሒ (ዘዳ. 32:18፤ ኢሳ.) ምዝንጋዑ ዘሕዝን እዩ።7 ዝተሓተ ንባብ·ሮጀር ፔኒ
ሥላሴሓደ ኣምላኽ፦ ስላሴን ዘለኣለማዊ ዕላማን ምምስሳልመጽሓፍ ቅዱሳዊ ሓቂ ናይ ሓደ ኣምላኽ ብሰለስተ ኣካላት ከምኡ’ውን ዘለኣለማዊ ዕላማኡ ንቤተ ክርስቲያን ብመስዋእቲ ክርስቶስን ክብሩን ንምፍጣር መርምር።5 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ሕርቃንካብ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ኣረኣእያ ጽቡቕን ሕማቕን ቊጥዓ ምምርማርኣምላኽ ኣብ ቃሉ፡ “ተቘጥዑ እሞ ኣይትበድሉ” ይብለና። ሕርቃን ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ጽቡቕ ሕርቃን እዩ። ንህዝቡ ዘምጽኦ ጉድኣት እናፈለጡ፡ ጣኦት ምስ ዝምልኹ ይቘጥዕ። ኣምላኽ እስራኤል ናብታ ተስፋ ዝተዋህበቶም ምድሪ ክኣትዉ ከለዉ ክበጽሖም እዩ።5 ዝተሓተ ንባብ·ኣላን ክሮስቢ
