ምስግጋብንህጻናት ቅዱሳት ጽሑፋት ምምሃር: መጽሓፍ ቅዱሳዊ ኣገባብካብ ንእስነቶም ጀሚሮም፣ ህጻናት ንምትእስሳር እዮም ዝተፈጥሩ። ወለዲ ንሳቶም ቅዱሳት ጽሑፋት ንኽምህሩ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ሓላፍነት ኣለዎም፣ እዚ ድማ ኣብ ኣይሁዳዊ ባህሊ ዝርአ ተራ እዩ።5 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
መንፈሳዊ ዕቤትሓሙሽተ መልእኽትታት ነህምያ: ንሎሚ ዘይሓልፍ ትምህርቲነህምያ ንተረፍ እቶም ኣብ የሩሳሌም ዝነበሩ ምርኮኛታት ኣይሁድ ገለ ፍሉያት መልእኽትታት ነበሮ። ንሳቶም ንኽብሪ ኣምላኽን ንምክልኻሎምን ኣፍራስ የሩሳሌም ዳግማይ ክሰርሑ ኣተባብዖም። እቲ ታሪኻውን መንፈሳውን ትርጉም ዓወታቱ ኣገደስቲ ትምህርትታት እዮም። ውጽኢት እዞም መምርሒታት እዚኦም ከምቲ ኣብ መጽሓፉ ተመዝጊቡ ዘሎ፣ ግሩም ነበረ።7 ዝተሓተ ንባብ·ሃንክ ብሎክ
መንፈስ ቅዱስብመንፈስ ገይርካ ዘይከኣል ናይ ክርስትና ህይወት ምንባርናይ ክርስትና ህይወት ብዙሕ ግዜ ዘይከኣል ይመስል፡ ፍቕሪ፡ ሓጎስ፡ ሰላምን ኣገልግሎትን ካብ ሰብኣዊ ዓቕሚ ንላዕሊ ይሓትት።7 ዝተሓተ ንባብ·ሞሪስ ባሳሊ
ሓጥያተኛ ባህሪብሉይ ባህሪ፡ ሓድሽ ባህሪ፡ ውሽጣዊ ቃልሲ ክርስትያንኣእምሮና እንርእዮ፡ እንሰምዖ፡ እንሽትቶ፡ እንጥዕሞ፡ ከምኡ’ውን እንስምዖ ተመክሮታትና ናብ ሓሳባት ይቕይሮ። ንሓሳባትን ስምዒታዊ ምልዕዓላትን ኣካላትና ብኸመይ ከምእንምልስ ዝውስን ባህርይና እዩ። ቅዱሳት ጽሑፋት፡ ስጋዊ ባህርይ ኣዳም ሓጢኣት ምስገበረ ከምዝተበላሸወ ይምህሩና።7 ዝተሓተ ንባብ·ኢ. ሲ. ሃድሊ
ትንቢትትንቢት ሶፎንያስ፦ ፍርዲ ኣምላኽን ናይ መጻኢ ሓጎስንእዚ ብጭካኔ ዝተጻሕፈ ግጥማዊ ፍቕድታት ብዛዕባ መዓልቲ እግዚኣብሔር ብዙሕ ግዜ ናብ ሙዚቃ ተቐይሩ እዩ። ሓደ ኻብዚኦም እቲ ‘Dies Irae’ (መዓልቲ ቍጥዓ) ዝብል ናይ ላቲን መዝሙር እዩ፣ ብቶማስ ኦፍ ቸላኖ፣ ኣስታት 1250 ዓ.ም. ተጻሒፉ ተባሂሉ ይሕሰብ። ኣብ ሶፎንያስ 1:15-16 ዝተመርኮሰ እዩ።5 ዝተሓተ ንባብ·ኢያን ሊቪንግስቶን
ደቀመዝሙርነትጽቡቓት ሰባት ዓለምን ጽቡቓት ሰባት ኣምላኽን ተገሊጾምእቲ ሃብታም መንእሰይ ገዛኢ (ማቴ. 19:16-22፤ ማር. 10:17-22) ጽቡቕ ሰብ ነበረ፣ ግናኸ ናይ ዘለኣለም ህይወት ኣይነበሮን። ንብጻዩ ኸም ነፍሱ ኣየፍቀሮን፣ ተኸታሊ የሱስ ወዲ ኣምላኽ እውን ኣይነበረን።5 ዝተሓተ ንባብ·ኣላን ክሮስቢ
ሥላሴሓደ ኣምላኽ፦ ስላሴን ዘለኣለማዊ ዕላማን ምምስሳልመጽሓፍ ቅዱሳዊ ሓቂ ናይ ሓደ ኣምላኽ ብሰለስተ ኣካላት ከምኡ’ውን ዘለኣለማዊ ዕላማኡ ንቤተ ክርስቲያን ብመስዋእቲ ክርስቶስን ክብሩን ንምፍጣር መርምር።5 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ቤዛነትብዋጋ እተዓደግኩም፡ ምድሓን ክርስቶስ ምስትውዓልክርስቶስ ንኣና ዝኸፈሎ ዘይሕሰብ ዋጋ ንኹሉ ምናብ የሕልፎ። ጐይታ የሱስ ኣብ ማቴዎስ 16:26 ክልተ ሕቶታት ሓተተ፦ “ሰብ ንብዘላ ዓለም ረቢሑስ ንነፍሱ እንተ ኣጥፍኤ፣ እንታይ ይጠቕሞ፧ ወይስ ሰብ ንነፍሱ ኣብ ክንዲኣ እንታይ ይሃብ፧”5 ዝተሓተ ንባብ·ሚልተን ጃሚሰን
ኢየሱስ ክርስቶስእቲ ብሩኽ ተስፋ: ምምጻእ ክርስቶስ ንቤተ ክርስቲያኑ ተገሊጹነብዪ ሚክያስ ብዛዕባ እቲ ካብ ቤት-ልሄም ዚወጽእ፡ ‘ገዛኢ እስራኤል ኪኸውን’ ዝኾነ ተዛሪቡ። ሞቱ፡ ምቕባሩ፡ ትንሳኤኡን ናብ የማን ኣምላኽ ምዕራጉን ኣብ መንጎ ልደቱን ግዝኣቱን ከም ዚፍጸም እዩ። ብዙሓት ካልኦት ቅዱሳት ጽሑፋት ብብሉይ ኪዳን ብዛዕባ ምጽኣት ጐይታ የሱስ ይዛረቡ።5 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
እምነት«ጐይታ ካብዚ ንላዕሊ ኺህበካ ይኽእል እዩ»ንጉስ ኣማጽያ ብምሉእ ብምሉእ ብኣምላኽ ምእማን ብዛዕባኡ ሓማሚ ትምህርቲ ተማህረ። ስለምንታይ ብሓይሊ ኣምላኽ ምጽጋዕ ካብ ሰብኣዊ መደባት ንላዕሊ በረኸት ከም ዜምጽእ ተወከስ።5 ዝተሓተ ንባብ·ኤርዊን ሉይምስ
ኢየሱስ ክርስቶስየሱስ ጽቡቕ፣ ዓብዪን ቀንዲ ጓሳ ምዃኑ ምስትውዓልጽቡቕ፣ ዓብዪን ቀንዲን ጓሳ ‘ኣነ ጽቡቕ ጓሳ እየ። ጽቡቕ ጓሳ ህይወቱ ምእንቲ ኣባጊዕ ይህብ’ ‘ነቶም ኣብ ማእከልኩም ዘለዉ ሽማግለታት፣ ኣነ ብጻይ ሽማግለን ምስክር መከራታት ክርስቶስን ተኻፋላይ እቲ ኺግለጽ ዘለዎ ኽብርን ኮይነ እምዕደኩም ኣሎኹ5 ዝተሓተ ንባብ·ቲም ቦውተር
ምድሓንሓጎስ ኣብ ሰማይ፡ ምምላስን ኣምልኾ መወዳእታ ዘመንእቲ ኣብ ሉቃስ 15 ዘሎ ኣብ ሰማይ ዘሎ ሓጎስ (ብዛዕባ ዝደሓኑ ሓጥኣን) ምስቲ ኣብ ራእይ 4-5 ዘሎ ሓጎስ (ንገንሸል ምድሓን ምኽባር) ኣወዳድር።5 ዝተሓተ ንባብ·ዩጂን ፒ. ቬደር, ጁኒየር
መንፈሳዊ ዕቤትሓሳብካ ኣሐድስ: ቃል ኣምላኽ ንሓድሽ ዓመት ዘክርናይ ጴጥሮስ ዳሕረዋይ መልእኽቲ ንምእመናን ሓሳቦም ብመልእኽቲ ኣምላኽ ከሐድሱን ቃሉ ክእዘዙን ብመሰረት ኣተሓሳስባኡ ክነብሩን የዘኻኽር።5 ዝተሓተ ንባብ·ጆርጅ ሃውክ
መንፈሳዊ ዕቤትብሓገዝ ኣምላኽን ሰላምን ንሓሳባትካ ከመይ ገይርካ ትቆጻጸርንሓሳባትካ በይንኻ ምቁጽጻር ዘይከኣል እዩ። ንሓገዝ ኣምላኽ ከመይ ገይርካ ከም እትደሊ, ኣእምሮኻ ብሓቂኡ ከመይ ገይርካ ከም እትመልእ, ከምኡውን ብክርስቶስ የሱስ ሰላም ከመይ ገይርካ ከም እትረክብ ተማሃር።5 ዝተሓተ ንባብ·ዩጂን ፒ. ቬደር, ጁኒየር
ምድሓንናብ ሰማይ ምእታው: ዝተፈጸመ ስራሕ ክርስቶስን ኣምላኽንምስዋእቲ ክርስቶስ ኣብ መጽሔት ጸጋን ሓቅን ሰሙናዊ ፍሉይ ትሕዝቶ እዩ። ኣብ ሚያዝያ 2010፣ መጽሔት ጸጋን ሓቅን፣ ንዕዮ እታ መዓልቲ ንርኢ። ምስዋእቲ ክርስቶስ ናይ መጽሔት ጸጋን ሓቅን ናይ መወዳእታ ዕዮ እዩ። እቲ ናይ መወዳእታ ዕዮ ምስዋእቲ ክርስቶስ እዩ።6 ዝተሓተ ንባብ·ሃንክ ብሎክ
ምስግጋብወለዲ ናይ ዝጠፍኡ ውሉዳት ጸጋ ኣምላኽ ንኽረኽቡ ምሕጋዝውሉዳቶም ካብ እምነት ዝጠፍኡ ወለዲ ከመይ ጌርካ ከም እትድግፍ እተምህር። ብዘይፍርዲ ምስትውዓል: ጸሎትን ምትብባዕን ንምቕራብ ተማህር።6 ዝተሓተ ንባብ·ሃንክ ብሎክ
ደቀመዝሙርነትክርስትያናዊ ህይወት ከም ምምልላስ፡ ንኣብነት የሱስ ምኽታልንክርስትያናዊ ህይወት ከም ቀጻሊ ምምልላስ መርምር፣ ንኣካይዳ፣ ንደቀ መዛሙርቲ፣ ከምኡ’ውን ንኣብነታት ክርስቶስን ሃዋርያትን ምኽታል ኣጕሊሕካ።6 ዝተሓተ ንባብ·ዴቪድ አንደርሰን
ትሕትናሓቀኛ ዕቤት፡ ኣገልግሎትን ትሕትናን እምበር፡ ባእስን ትዕቢትን ኣይኮነንእቲ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ጥቕስታት ዝቐረበ ዝርርብ፡ ጐይታ የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ ንዕኡ ዚዝክሩሉ መገዲ ምስ ሃቦም ብኡብኡ ዝተኻየደ እዩ። እቲ ዝርርብ ደቀ መዛሙርቲ ኣብ ቅድሚኡ ተቐሚጦም ከም ዘለዉ ምስ ረሰዑ እዩ ዝተኻየደ – ስለዚ እቲ ዝርርብ ኣብ መንጎኦም መን ከም ዝዓበየ ዀነ። ክንደይ ግዜኸ እዚ ዝርርባት እዚ ኣጋጢሙና እዩ።8 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ፒሎን
ጽድቂብእምነት ምጽዳቕ ኣብ ክርስትና ምግንዛብጳውሎስ ብመንፈስ ንኣንበብቱ “እምብኣርሲ ብእምነት ስለ ዝጸደቕና፡ ብጐይታና የሱስ ክርስቶስ ገይርና ምስ ኣምላኽ ሰላም አላትና” ኢሉ የረጋግጸሎም፡ ቃል ኣምላኽ ኩሉ ኣብ መወዳእታ ከም ዝድሕን ዝብል ሓሳብ ይነጽግ። እዞም ተስፋታት እዚኦም ንሓጢኣቶም ንዝተናሰሑን ወንጌል ንዝኣመኑን ሰባት ጥራይ ከም ዝምልከቱ ክንርዳእ ኣሎና።6 ዝተሓተ ንባብ·ቶም ሰመርሂል
እምነትጌጋታት ህዝቅያስ፡ ኣርባዕተ ጌጋታት ኣተሓሳስባ ንምውጋድሕዝቅያስ እሙን ንጉስ ናይ ይሁዳ ነበረ፣ ኣብ መባእታ 7ይ ክፍለ ዘመን ቅ.ክ. ይገዝእ ነበረ። ኣብ ግዝኣቱ፣ ሕዝቅያስ ኣባላት ጣኦት ኣወጊዱን ንመንግስቱ ዝነበሩ ጭቆናዊ ስግኣታት ኣወጊዱን ነበረ። ናይ ሕዝቅያስ ቀዳማይ ሓሳብ፣ ኣብ ጸሎቱ ንኣምላኽ ዝገለጾ፣ ብዛዕባ ምሕዋይ ዝተመርኮሰ ጩኸት ነበረ።6 ዝተሓተ ንባብ·ስቴፈን ካምቤል
ሓላፍነትእሙን ምምሕዳር ሊድያ፡ ንኹሎም ኣመንቲ ኣብነትሊድያ ጐይታ ልባ ምስ ከፈተላ መልእኽቲ ወንጌል ኣመነት (ግብ. 16:14) ድሕሪኡ ንሳን ቤታን ተጠምቁ፣ እዚ ድማ ኣገልገልታን ሰራሕተኛታን እውን ከም ዝኣመኑ የረድእ። እዚ ንምእመን ምስ ኣምላኽ የራኽቦ (ኤፌ. 4:4)፣ ብጥምቀት ማይ ድማ ብግልጺ ምስ ጐይታና የለልዮ (ማር.6 ዝተሓተ ንባብ·አልፍሬድ ቦውተር
መንፈሳዊ ዕቤትብምምሃር መንፈሳዊ ዕብየት፡ ዛንታ ኣቦሓጎ ጌሪሓደ ጌሪ ዝተባህለ ዝኣረገ ሰብ፡ ብዛዕባ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኩሉ ደረጃ ህይወት ንኻልኦት ምምሃር ናብ ብሕታዊ መንፈሳዊ ዕብየት ከመይ ከም ዝመርሕ እናርኣየ፡ ዛንታ ህይወቱ ይካፈል ኣሎ።6 ዝተሓተ ንባብ·ጂ. ኤች. ቢ.
ምስጋናኣገባብ ምስጋና ኣብ ቈሎሴ ምግላጽሃዋርያ ጳውሎስ ንርእሱ ምስ ጢሞቴዎስ ብምሕባር ንኣመንቲ ቈሎሴ ኣመስጊኑ። ንኣምላኽ ንዅሎም ህዝቡን ኣብ ህይወቶም ንዝገበሮ ስርሑን ነመስግኖ (ሮሜ 1:8)። ኣብ ቈሎሴ 1:12-14 እቲ ሃዋርያ ንኣቦ ንዝገበሮ ኣመስጊኑ።6 ዝተሓተ ንባብ·ጳውሎስ ፓልመር
ስልጣንናይ የሱስ ሓቀኛነት፣ ስልጣን፣ ከምኡ’ውን ውክልናኡመጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ዋጋ ስም “የሱስ” ሓሳባት ይህበና። ብዛዕባ ትክክለኛነት (ወይ ምንነት)፡ ስልጣን፡ ከምኡውን ውክልና ናይ ሰብ የሱስ ክርስቶስ ይዛረብ። ዲያብሎስ፡ ብዓይነት ኣብ ልዑል ጢሮስ ከም እተራእየ፡ ከም ኣምላኽ ኪኸውን ደለየ።6 ዝተሓተ ንባብ·ሸሪን ጎብሪያል
