መንፈሳዊ ውግእናይ ክርስትያን መዓልታዊ ኲናት ምትእምማን፡ ንኣምላኽ ምእማንክርስትያናት ንመጥቃዕቲ ሰይጣን፡ ንሱ ድማ ጥርጣረን ፍርሕን ንምዝራእ ዝዓለመ፡ መዓልታዊ 'ኲናት ምትእምማን' ይዋግኡ።5 ዝተሓተ ንባብ
ሓጢኣትስለ ስልጣን ምድላይን ትንቢት ናይ መወዳእታ ዘመንን ምግንዛብሰብ ንስልጣን ምድላዩ ግፍዒ የኸትል፣ እዚ ድማ ትንቢት ናይ መወዳእታ ዘመን ብዛዕባ እቲ ዝተንስአ ግዝኣት ሮሜን እቲ ዝመጽእ ኣራዊትን የትግብር።5 ዝተሓተ ንባብ
እምነትምጽናዕ ንምርካብ፡ ንኣምላኽ ኣብ ማእከል ሓሳባትካ ኣንብርክርስትያናት ብዛዕባ ኣምላኽ ብጥንቃቐ ምሕሳብን ንክርስቶስ ዘኽብር ህይወት ንምንባር ከም እተጸውዑ ምዝካርን ጽቡቕ እዩ። እዚ ድማ ብዘየገድስ ኣብ ከባቢና ዘሎ ኩሉ ነገር ሓቂ ኮይኑ ይቕጽል። ኣርባዕተ ሓቅታት ከቕርብ ፍቐዱለይ፡ እዚኣቶም ድማ ልብናን ህይወትናን ኣብ ቅኑዕ መሰረት ንምሓዝ ክሕግዙና እዮም።5 ዝተሓተ ንባብ·ኮሊን ሳልተር
ኢየሱስ ክርስቶስማቴዎስ ንሓድሽ ኪዳን ስለምንታይ ይጅምር፡ ንጉስኩም እንሆእቲ ናይ እብራይስጢ መጽሓፍ ቅዱስ ናይ መወዳእታ መጽሓፍ ዜና መዋእል እዩ። እዚ ስም እዚ ብጀሮም (347-420) ኣብ 405 AD ዝተዛዘመ ናይ ላቲን ትርጉሙ ዝተዋህበ እዩ። ኣይሁድ ነቲ ዜና መዋእል ዝጸሓፎ እዝራ ጸሓፊ እዩ ይብሉ። ዕላማኡ ንሓንቲ ንእሽቶ፡ እትቃለስ ዝነበረት ማሕበረሰብ ስዱዳት ኣይሁድ ናብቲ ኣብ የሆዋ ዘለዎም ውርሻ ንምትንሳእ እዩ ነይሩ።7 ዝተሓተ ንባብ·ዋረን ሄንደርሰን
ኢየሱስ ክርስቶስእንሆ ሓምሊ ኣምላኽ፡ ካብ ፋስጋ ናብ ምድሓንካብ ፋስጋ ክሳዕ ራእይ ዘሎ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትርጉም ገንሸል ኣምላኽ መርምር። ንየሱስ ክርስቶስ ምርኣይ ምድሓንን ኣምልኾን ከመይ ከም ዜምጽእ እውን ተወከስ።7 ዝተሓተ ንባብ·ሃንክ ብሎክ
ካልኣይ ምጽኣትክሳዕ ዝመጽእ ተዓጢቕኩም ጽንሑ፡ ብእምነት ምግልጋል ክንጽበ ከሎናኣብ ማእከል ምብታኻት ህይወት፡ ተስፋ ክርስቶስ ፈጺምካ ኣይትረስዕ፡ እንደገና ክመጽእ እየ። ንምምጻኡ ብመንፈስን ብሞራልን ድሉው ድዩ?5 ዝተሓተ ንባብ·ሚልተን ጃሚሰን
ኢየሱስ ክርስቶስእቲ ብሩኽ ተስፋ: ምምጻእ ክርስቶስ ንቤተ ክርስቲያኑ ተገሊጹነብዪ ሚክያስ ብዛዕባ እቲ ካብ ቤት-ልሄም ዚወጽእ፡ ‘ገዛኢ እስራኤል ኪኸውን’ ዝኾነ ተዛሪቡ። ሞቱ፡ ምቕባሩ፡ ትንሳኤኡን ናብ የማን ኣምላኽ ምዕራጉን ኣብ መንጎ ልደቱን ግዝኣቱን ከም ዚፍጸም እዩ። ብዙሓት ካልኦት ቅዱሳት ጽሑፋት ብብሉይ ኪዳን ብዛዕባ ምጽኣት ጐይታ የሱስ ይዛረቡ።5 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ወንጌላዊነትነፍሳት ንምዕዋት ምጽዓር፡ ንክርስቶስ ምጕያይካብ ኵሉ ሰብ ናጻ እኳ እንተ ዀንኩ፡ ብዙሓት ምእንቲ ኽረብሕ ኢለ፡ ንርእሰይ ባርያ ዅሉ ገበርኩ፡ እቲ ንእሽቶ ምእንቲ ኺረብሕ። እቶም ኣብ ባይቶ ዚጐዩ ዅላቶም ከም ዚጐዩ፡ ሓደ ግና ሽልማት ከም ዚቕበልዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም፧ ምእንቲ ኽትረኽብዎስ፡ ከምኡ ጐዩ።5 ዝተሓተ ንባብ·ከርት ዳርሊንግ
ኢየሱስ ክርስቶስየሱስ ጽቡቕ፣ ዓብዪን ቀንዲ ጓሳ ምዃኑ ምስትውዓልጽቡቕ፣ ዓብዪን ቀንዲን ጓሳ ‘ኣነ ጽቡቕ ጓሳ እየ። ጽቡቕ ጓሳ ህይወቱ ምእንቲ ኣባጊዕ ይህብ’ ‘ነቶም ኣብ ማእከልኩም ዘለዉ ሽማግለታት፣ ኣነ ብጻይ ሽማግለን ምስክር መከራታት ክርስቶስን ተኻፋላይ እቲ ኺግለጽ ዘለዎ ኽብርን ኮይነ እምዕደኩም ኣሎኹ5 ዝተሓተ ንባብ·ቲም ቦውተር
ምድሓንሓጎስ ኣብ ሰማይ፡ ምምላስን ኣምልኾ መወዳእታ ዘመንእቲ ኣብ ሉቃስ 15 ዘሎ ኣብ ሰማይ ዘሎ ሓጎስ (ብዛዕባ ዝደሓኑ ሓጥኣን) ምስቲ ኣብ ራእይ 4-5 ዘሎ ሓጎስ (ንገንሸል ምድሓን ምኽባር) ኣወዳድር።5 ዝተሓተ ንባብ·ዩጂን ፒ. ቬደር, ጁኒየር
መንፈሳዊ ውግእብክርስትያናዊ እምነት ሓቀኛን ሓሳውን ምፍላይሰይጣን፣ እቲ ቀንዲ ሓሳዊ፣ ብጥንታዊ ተግባራት ሓሳዊ መንፈሳውነት የቕርብ። ንሓሶቱ ንምፍላይን ብየሱስ ክርስቶስ ሓቀኛ ምድሓን ንምርካብን ተማሃር።5 ዝተሓተ ንባብ·ሳም ሃድሊ
መንፈሳዊ ዕቤትሓሳብካ ኣሐድስ: ቃል ኣምላኽ ንሓድሽ ዓመት ዘክርናይ ጴጥሮስ ዳሕረዋይ መልእኽቲ ንምእመናን ሓሳቦም ብመልእኽቲ ኣምላኽ ከሐድሱን ቃሉ ክእዘዙን ብመሰረት ኣተሓሳስባኡ ክነብሩን የዘኻኽር።5 ዝተሓተ ንባብ·ጆርጅ ሃውክ
ትንሳኤብስራት ትንሳኤ ክርስቶስ ካብ መቓብርተስፋ ትንሳኤ ክርስቶስ ተረድእ፣ ንመቓብር ካብ ቦታ ተስፋ ምቑራጽ ናብ ምልክት ዘለኣለማዊ ህይወት ንምእመናን ይቕይሮ።5 ዝተሓተ ንባብ·ጆርጅ ሃውክ
ምስትውዓልሓላፊ ስራሕካ ሰንበት ክትሰርሕ ክሓትተካ ከሎ፦ መምርሒ ንክርስትያናትመጽሓፍ ቅዱሳዊ መምርሒ ንክርስትያናት ኣብ ሰንበት ስራሕ ዝገጥሞም ጸገማት። ንኣምላኽ ከመይ ከም እተኽብርን ንሓላፊ ስራሕካ ድሌታት ከመይ ከም እተኽብርን ፍለጥ።5 ዝተሓተ ንባብ·ዩጂን ፒ. ቬደር, ጁኒየር
ትሕትናዓብዪ ነገር ንርእስኻ ምድላይ ፈተናኣብነት ባሮክ ኣብ እዋን ምውዳቕ ካብ ርእሰ-ምድላይ ትምኒት የጠንቅቕ። ንዓና ዓበይቲ ነገራት ዘይኮነስ፡ ልዕል ዝበሉ ነገራት ክንደሊ ኣሎና።6 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ዘለኣለማዊ ህይወትናይ ዘለኣለማዊ ህይወት ምስትውዓል፡ እቲ ኣምላኽ ንደቂ ሰብ ዝሃቦ ዝዓበየ ህያብመጽሓፍ ቅዱሳዊ ትርጉም ዘለኣለማዊ ህይወት መርምር፡ ከም ዘይውዳእ ህላወ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ግናኸ ብየሱስ ክርስቶስ ምስ ኣምላኽ ዘሎ ብሕታዊ ርክብ።8 ዝተሓተ ንባብ·አልፍሬድ ቦውተር
ምድሓንዕብራውያን 6ን 10ን ምምስሳል፡ ንምእመን ምትእምማንከም ዕብራውያን 6:1-6 ከምኡውን 10:26-31 ዝኣመሰሉ ጥቕስታት ናብ እግዚአብሔር ምምላስ ዘይምከኣልነት ይዛረቡ። ጽድቂ፣ ቅድስና፣ ሓድሽ ልደት ወይ ምሕዳስ ኣይተጠቕሰን። ንዝደሓነ ወይ ዳግማይ ንዝተወልደ ዝውዕል ካብቲ ንቡር ቃላት ኣብዚ ኣይተጠቕመን።6 ዝተሓተ ንባብ·ቲም ሃድሊ
መርዓናይ ሆሴእ ዝሓመመ መርዓ፡ ትምህርቲ ብዛዕባ ዘይውዳእ ፍቕሪ ኣምላኽንኣጸጋሚ መርዓ ሆሴእን ጎሜርን ከም ነጸብራቕ ናይ ዘይተቋርጸ ፍቕሪ ኣምላኽ ንዓና መርምር።8 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
ደቀመዝሙርነትትምህርቲ ካብ ስድራቤት ማርታ፣ ማርያምን ኣልኣዛርንማርታ፣ ማርያምን ኣልኣዛርን ኣብ የሩሳሌም ካብቶም 120 ናይ ጐይታ ናይ ሓቂ ደቀ መዛሙርቲ ዝነበሩ ይመስሉ። ኣብ ቤትኤንያ፣ ካብ የሩሳሌም ትሕቲ ክልተ ማይልስ ይነብሩ ነበሩ። ወለዶም ኣይተጠቕሱን፣ ስለዚ ድማ ኣብ ህይወት ከምዘይነበሩን እዞም ሰለስተ ድማ ዓበይትን ዘይተመርዓዉን ከምዝነበሩ ንግምት።8 ዝተሓተ ንባብ·ኢያን ቴይለር
ቤተ ክርስትያንንሓቀኛ ቤተ ክርስቲያን ምንዳይ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብሓቂ እንታይ ይብልሰባት ብዛዕባ ቤተ ክርስትያን ክልዓል ከሎ ብዙሕ ዝተፈላለየ ሓሳባት ኣለዎም። ብዙሓት ኣረገውቲ ኣባይቲ ቤተ ክርስትያን ብኣርኪቴክቸራዊ ዲዛይነን፡ ብውሽጣዊ ገጽታአን፡ ወይ ብዓብይ ክብረተን ይምስገና። ግናኸ፡ ብዛዕባ ቤተ ክርስትያን ብእዚ ጥራይ እንተ ሓሲብና፡ ኣብ ጌጋ መገዲ ኢና ዘለና። መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እታ ሓቀኛ ቤተ ክርስትያን ፍጹም ዝተፈላለየ ነገር ኣለዎ8 ዝተሓተ ንባብ·ማርቲን ጂራርድ
መንፈሳዊ ውህበታትመንፈሳዊ ውህበት ሓገዝ ምምርማርን ምጥቃምንመንፈሳዊ ውህበት ሓገዝ፡ ብመጽሓፍ ቅዱሳዊ ኣብነታት ከም ስጢፋኖስን ታቢታን ተገሊጹ፡ መርምር።8 ዝተሓተ ንባብ·ሃንክ ብሎክ
ደቀመዝሙርነትየሱስ ክርስቶስ ህይወትን ኣገልግሎትን ጴጥሮስ ከመይ ገይሩ ለወጦጴጥሮስ ንጐይታ የሱስ ክርስቶስ ክረኽቦ ኣይደለየን ነይሩ፣ ግናኸ ጐይታ ንጴጥሮስ ክረኽቦ ይደሊ ነይሩ። ጴጥሮስ ትልሚ ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ዝበለጸ ምዃኑ ክፈልጥ ነይርዎ። ሰዓቢ ማለት ንዝገብሮ ወይ ንዝብሎ ነገር ዝጥንቀቕ ሰብ ማለት እዩ። እቲ ጸራቢ ካብ ናዝሬት ንሓድሽ ገፋፊ ዓሳ ክቕርጾ እዩ።8 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
እምነትሄኖክ ምስ ኣምላኽ ተመላለሰ፦ ምስክርነት እምነትን ምሕጓስንሄኖክ ሓደ ሚእትን ስሳን ክልተን ዓመት ገበረ፡ ማቱሳላ ድማ ወለደ። ዘመን ሄኖክ ሰለስተ ሚእትን ስሳን ሓሙሽተን ዓመት ነበረ ይብል። ሄኖክ ምስ ኣምላኽ ተጓዕዘ፡ ኣምላኽ ስለ ዝወሰዶ ኸኣ ኣይነበረን። ሄኖክ ገለ ክፍኣት ከም ዝወገደ፡ ግናኸ ኣብ ማእከል6 ዝተሓተ ንባብ·ያዕቆብ ሬዴኮፕ
ፍርዲመንበራት ፍርዲ ምፍላጥ፡ ክርስቶስን ኣምላኽን ተገሊጾምመጽሓፍ ቅዱሳዊ መንበራት ፍርዲ ክርስቶስን ኣምላኽን መርምር። ኣመንቲ ነዚ ፍርድታት እዚ ኺፈርሁ ዘይብሎም ስለምንታይ ምዃኑን እንታይ ሽልማታት ከም ዚጽበዮምን ፍለጥ።6 ዝተሓተ ንባብ·ኣላን ክሮስቢ
