መንፈሳዊ ዕቤትሓሙሽተ መልእኽትታት ነህምያ: ንሎሚ ዘይሓልፍ ትምህርቲነህምያ ንተረፍ እቶም ኣብ የሩሳሌም ዝነበሩ ምርኮኛታት ኣይሁድ ገለ ፍሉያት መልእኽትታት ነበሮ። ንሳቶም ንኽብሪ ኣምላኽን ንምክልኻሎምን ኣፍራስ የሩሳሌም ዳግማይ ክሰርሑ ኣተባብዖም። እቲ ታሪኻውን መንፈሳውን ትርጉም ዓወታቱ ኣገደስቲ ትምህርትታት እዮም። ውጽኢት እዞም መምርሒታት እዚኦም ከምቲ ኣብ መጽሓፉ ተመዝጊቡ ዘሎ፣ ግሩም ነበረ።7 ዝተሓተ ንባብ·ሃንክ ብሎክ
ኢየሱስ ክርስቶስእንሆ ሓምሊ ኣምላኽ፡ ካብ ፋስጋ ናብ ምድሓንካብ ፋስጋ ክሳዕ ራእይ ዘሎ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትርጉም ገንሸል ኣምላኽ መርምር። ንየሱስ ክርስቶስ ምርኣይ ምድሓንን ኣምልኾን ከመይ ከም ዜምጽእ እውን ተወከስ።7 ዝተሓተ ንባብ·ሃንክ ብሎክ
ቅብኣትኣብ ዘመናዊ እዋን ንዝኣመኑ ምቕባት ዘይቲ ምስትውዓልኣብ ያእቆብ 5 ከም ዝተመሃረ፣ ምቕባት ዘይቲ ምጥቃም መርምር፣ ኣውድኡን ንሎሚ ንዝኣመኑ ዘለዎ ኣተገባብራን ድማ ኣቕርብ።5 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ቤዛነትብዋጋ እተዓደግኩም፡ ምድሓን ክርስቶስ ምስትውዓልክርስቶስ ንኣና ዝኸፈሎ ዘይሕሰብ ዋጋ ንኹሉ ምናብ የሕልፎ። ጐይታ የሱስ ኣብ ማቴዎስ 16:26 ክልተ ሕቶታት ሓተተ፦ “ሰብ ንብዘላ ዓለም ረቢሑስ ንነፍሱ እንተ ኣጥፍኤ፣ እንታይ ይጠቕሞ፧ ወይስ ሰብ ንነፍሱ ኣብ ክንዲኣ እንታይ ይሃብ፧”5 ዝተሓተ ንባብ·ሚልተን ጃሚሰን
ምሕዋይናእማን ብተኣምር ምሕዋዩ፡ ለምጺ፡ ሓጢኣትን መገዲ ኣምላኽንለምጺ ኣብ ቃል ኣምላኽ ንሓጢኣት ዘመልክት እዩ – ልክዕ ከምቲ ለምጺ ብኣካላዊ መገዲ ቅርጺ ዘበላሹ፡ ሓጢኣት ድማ ብመንፈሳዊ መገዲ የበላሽወና። እቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዘሎ “ለምጺ” ዝብል ቃል፡ ቅርጺ ዘበላሹን ንሕመም ዘይምፍላጥን ዘስዕብ ዘይሕከም ሕማም እዩ።5 ዝተሓተ ንባብ·ኣላን ክሮስቢ
ኢየሱስ ክርስቶስመከራ የሱስ ክርስቶስ ብመሰረት ኢሳይያስ 53መጽሓፍ ኢሳይያስ ሓድሓደ ግዜ ‘ሓምሻይ ወንጌል’ ወይ “ወንጌል ኣብ ብሉይ ኪዳን” ተባሂሉ ይጽዋዕ። ምዕራፍ 53 እቲ ልቢ ናይቲ ወንጌል እዩ። ነዚ ግሩም ምዕራፍ እዚ ብምንባብ፡ ጐይታናን መድሓኒናን የሱስ ክርስቶስ ብብዙሕ መገዲ ኺሳቐ ምዃኑ ኸም እተነበየ ርእዩ ሓሊፉ ኺኸይድ ኣይክእልን እዩ።5 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
መንፈሳዊ ዕቤትብጸጋን ፍልጠት የሱስ ክርስቶስን መዓልታዊ ምዕባይንጐይታና የሱስ ክርስቶስ ከም መድሓኒና እንፈልጦ ዘበልና ህይወት ኣሎና፤ ናይ ዘለኣለም ህይወት ኣሎና። ጐይታ የሱስ ከምዚ በለ፡ “ወዲ ንዝደለዮ ህይወት ይህብ … ግናኸ ህይወት ምእንቲ ኽትረኽቡስ ናባይ ክትመጹ ኣይትደልዩን ኢኹም” (ዮሃ. 5:21,40 NKJV)5 ዝተሓተ ንባብ·ጆን ዳርቢ
ምድሓንሓጎስ ኣብ ሰማይ፡ ምምላስን ኣምልኾ መወዳእታ ዘመንእቲ ኣብ ሉቃስ 15 ዘሎ ኣብ ሰማይ ዘሎ ሓጎስ (ብዛዕባ ዝደሓኑ ሓጥኣን) ምስቲ ኣብ ራእይ 4-5 ዘሎ ሓጎስ (ንገንሸል ምድሓን ምኽባር) ኣወዳድር።5 ዝተሓተ ንባብ·ዩጂን ፒ. ቬደር, ጁኒየር
መንፈሳዊ ውግእብክርስትያናዊ እምነት ሓቀኛን ሓሳውን ምፍላይሰይጣን፣ እቲ ቀንዲ ሓሳዊ፣ ብጥንታዊ ተግባራት ሓሳዊ መንፈሳውነት የቕርብ። ንሓሶቱ ንምፍላይን ብየሱስ ክርስቶስ ሓቀኛ ምድሓን ንምርካብን ተማሃር።5 ዝተሓተ ንባብ·ሳም ሃድሊ
ሓጢኣትባርባስ: ነጸብራቕ ሓጥያተኛ ባህሪ ሰብታሪኽ ባርባስ መርምር እሞ ሰርቁን ዕልወቱን ቕትለቱን ንሓጥያተኛ ባህሪ ኩሉ ደቂ ሰብ ከመይ ከም ዝገልጽ ተረድእ።5 ዝተሓተ ንባብ·ሪቻርድ ባርኔት
ኢየሱስ ክርስቶስየሱስ ክርስቶስ፡ ፍጹምን ድሉውን ኣገልጋሊ ኣምላኽትንቢት ኢሳይያስ ብዛዕባ ክርስቶስ ከም ኣገልጋሊ ኣምላኽ፣ ከም በራድ ሰይፊን ዝተጸረበ ፍላጻን፣ ኩሉ ግዜ ንመለኮታዊ ዕላማ ድሉው፣ ኣንብብ።5 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
መከራዕላማ ኣምላኽ ኣብ መከራ፡ ሮሜ 8፡28 ምግንዛብሮሜ 8፡28 ብግዜ ኣሰቃቒ ኣጋጣሚታትን መከራን ከመይ ምጽንናዕን ዕላማን ከም ዝህብ መርምር። ኣምላኽ ዅሉ ነገራት ንሰናይ እሙናት ከመይ ከም ዝጥቀመሉ ፍለጥ።5 ዝተሓተ ንባብ·ጆርጅ ሃውክ
ነገረ-ሃይማኖት«ናይ እምነት ኣገደስትን ዘየገደስትን እንታይ እዮም?»ኣብ መንጎ ኣገደስትን ዘየገደስትን ክርስትያናዊ እምነታት ዘሎ ፍልልይ መርምር፡ ኣብ ስነ-መለኮት ማርቲን ሉተር ዝተሰረተ።5 ዝተሓተ ንባብ·ጆርጅ ሃውክ
መርሓኣገዳሲ ግደ ጓሶት ኣብ ምእላይ መጓሰ ኣምላኽካብ ሙሴ ኽሳዕ የሱስ ዘሎ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ግደ ጓሶት መርምር፡ ሎሚ ንመጓሰ ኣምላኽ ንምእላይ እሙናት ንኡሳን ጓሶት ስለምንታይ ኣገደስቲ ምዃኖም ድማ ተረድእ።6 ዝተሓተ ንባብ·ማርቲን ጂራርድ
ደቀመዝሙርነትትምህርቲ ካብ ስድራቤት ማርታ፣ ማርያምን ኣልኣዛርንማርታ፣ ማርያምን ኣልኣዛርን ኣብ የሩሳሌም ካብቶም 120 ናይ ጐይታ ናይ ሓቂ ደቀ መዛሙርቲ ዝነበሩ ይመስሉ። ኣብ ቤትኤንያ፣ ካብ የሩሳሌም ትሕቲ ክልተ ማይልስ ይነብሩ ነበሩ። ወለዶም ኣይተጠቕሱን፣ ስለዚ ድማ ኣብ ህይወት ከምዘይነበሩን እዞም ሰለስተ ድማ ዓበይትን ዘይተመርዓዉን ከምዝነበሩ ንግምት።8 ዝተሓተ ንባብ·ኢያን ቴይለር
ምሕዋይኣምላኽ ንኹሉ ሕማምና ይፍውስ ድዩ፧ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ሓቂ ተገሊጹኣምላኽ ንኹሉ ሕማምና ከም ዝፍውስ ተስፋ ይገብር ድዩ፧ እዚ ዓንቀጽ እዚ ብዛዕባ ምሕዋይ ዝምልከት መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትምህርቲ ይምርምር፣ ንብሉይን ሓድሽ ኪዳንን ተስፋታት ድማ የነጻጽር።8 ዝተሓተ ንባብ·ጆርጅ ሃውክ
ምድሓንናብ ሰማይ ምእታው: ዝተፈጸመ ስራሕ ክርስቶስን ኣምላኽንምስዋእቲ ክርስቶስ ኣብ መጽሔት ጸጋን ሓቅን ሰሙናዊ ፍሉይ ትሕዝቶ እዩ። ኣብ ሚያዝያ 2010፣ መጽሔት ጸጋን ሓቅን፣ ንዕዮ እታ መዓልቲ ንርኢ። ምስዋእቲ ክርስቶስ ናይ መጽሔት ጸጋን ሓቅን ናይ መወዳእታ ዕዮ እዩ። እቲ ናይ መወዳእታ ዕዮ ምስዋእቲ ክርስቶስ እዩ።6 ዝተሓተ ንባብ·ሃንክ ብሎክ
ቤተ ክርስትያንንሓቀኛ ቤተ ክርስቲያን ምንዳይ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብሓቂ እንታይ ይብልሰባት ብዛዕባ ቤተ ክርስትያን ክልዓል ከሎ ብዙሕ ዝተፈላለየ ሓሳባት ኣለዎም። ብዙሓት ኣረገውቲ ኣባይቲ ቤተ ክርስትያን ብኣርኪቴክቸራዊ ዲዛይነን፡ ብውሽጣዊ ገጽታአን፡ ወይ ብዓብይ ክብረተን ይምስገና። ግናኸ፡ ብዛዕባ ቤተ ክርስትያን ብእዚ ጥራይ እንተ ሓሲብና፡ ኣብ ጌጋ መገዲ ኢና ዘለና። መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እታ ሓቀኛ ቤተ ክርስትያን ፍጹም ዝተፈላለየ ነገር ኣለዎ8 ዝተሓተ ንባብ·ማርቲን ጂራርድ
ምስግጋብወለዲ ናይ ዝጠፍኡ ውሉዳት ጸጋ ኣምላኽ ንኽረኽቡ ምሕጋዝውሉዳቶም ካብ እምነት ዝጠፍኡ ወለዲ ከመይ ጌርካ ከም እትድግፍ እተምህር። ብዘይፍርዲ ምስትውዓል: ጸሎትን ምትብባዕን ንምቕራብ ተማህር።6 ዝተሓተ ንባብ·ሃንክ ብሎክ
ፍቕሪዓቢ ትእዛዝ የሱስን ዓቢ ጽውዓኡን ተገሊጹኣርባዕተ ዓበይቲ “ሲ”ታት የሱስ ብፊደል “ሲ” ዝጅምሩ ቃላት ይፍለጡ። ኣነ “ኣርባዕተ ዓበይቲ ሲታት የሱስ” ክብሎም እፈቱ። ወርሒ ቅድሚ ሕጂ ብዛዕባ እቲ ዓቢ ትእዛዙን ዓቢ ምሕረቱን ርኢና። እዚ ወርሒ እዚ ድማ ብምርኣይ ዓቢ ትእዛዙ ክንዛዝም ኢና።8 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ደቀመዝሙርነትተሳተፉ: ክርስትያናት ፈጸምቲ እምበር ተዓዘብቲ ጥራይ ኣይኮኑንሓደ ሰብኣይ ብመኪና ተሃሪሙ ብሃውቲ ምስ ተደርበየ፡ ኣብ ልዕሊ ሳዕሪ ተደርብዩ ነበረ። እናጐየኹ ኸለኹ፡ ፍርሂ ሓዘኒ እሞ፡ ኣዝየ ደንጐኹ፡ ሓይሊ ዘይብለይን ዘይጠቅምን ከም ዝዀንኩ ተሰምዓኒ። ናብቲ ሰብኣይ ከቶ ኣይበጻሕኩን! ፍርሂ፡ ኣብቲ ናይ ቈልዑ ድራማ ተሳታፊ ኣብ ክንዲ ዝኸውን፡ ተዓዛቢ ዄንካ ንኽትተርፍ ኣንቀፍቀፈኒ።8 ዝተሓተ ንባብ·አንድሪው ናን
ደቀመዝሙርነትክርስትያናዊ ህይወት ከም ምምልላስ፡ ንኣብነት የሱስ ምኽታልንክርስትያናዊ ህይወት ከም ቀጻሊ ምምልላስ መርምር፣ ንኣካይዳ፣ ንደቀ መዛሙርቲ፣ ከምኡ’ውን ንኣብነታት ክርስቶስን ሃዋርያትን ምኽታል ኣጕሊሕካ።6 ዝተሓተ ንባብ·ዴቪድ አንደርሰን
እምነትቅዱስ ባህሪ ሩት፡ ሞዴል እምነትን በጎነትንኣብ ሩት እታ ሞኣባዊት ሸውዓተ ቅዱሳን ባህርያት ረኸብ፦ ትሕትና፡ ትግሃት፡ ምትእዝዛዝን ትዕግስትን። ናይ ውሽጣዊ ውበትን እምነትን ዘይሓልፍ ኣብነት።8 ዝተሓተ ንባብ·ማርቲን ጂራርድ
ደቀመዝሙርነትየሱስ ክርስቶስ ህይወትን ኣገልግሎትን ጴጥሮስ ከመይ ገይሩ ለወጦጴጥሮስ ንጐይታ የሱስ ክርስቶስ ክረኽቦ ኣይደለየን ነይሩ፣ ግናኸ ጐይታ ንጴጥሮስ ክረኽቦ ይደሊ ነይሩ። ጴጥሮስ ትልሚ ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ዝበለጸ ምዃኑ ክፈልጥ ነይርዎ። ሰዓቢ ማለት ንዝገብሮ ወይ ንዝብሎ ነገር ዝጥንቀቕ ሰብ ማለት እዩ። እቲ ጸራቢ ካብ ናዝሬት ንሓድሽ ገፋፊ ዓሳ ክቕርጾ እዩ።8 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
