ወንጌላዊነትምስባኽ ወንጌል ዘለዎ ምኽንያት፡ ፍቕሪ፡ ትእዛዝ፡ ህጹጽነትፍቕሪ ክርስቶስ ንዝጠፍአ ዓለም፡ ኣብ ኩሉ ክርስትያናዊ ህይወትን ኣገልግሎትን ቀንዲ ምንቅስቓስ እያ። ምድሓን ንምርካብ ኢልና ንዕኡ ንኻልኦት ንምፍላጥ ኣይንፍትንን። ናይ ገዛእ ርእስና ምድሓን ኣብኡ ተሰሪዑ እዩ። ምድሓን ስለ ዘሎና ንሰርሕ። ንሳቶም ምድሓን ንምርካብ ይሰርሑ።7 ዝተሓተ ንባብ·ሮጀር ፔኒ
ፍቕሪእቲ ዝዓበየ ትእዛዝ: መልእኽቲ፣ ትርጉም፣ ተግባራዊ ምትግባርሓደ ምሁር ሕጊ፡ ንየሱስ ገሊኦም ሰዱቃውያን ዘቕረብሉ ፈተና ክስዕር ምስ ረኣየ። ዕላማኡ ኻብቶም ንየሱስ ንምጥባር ወይ ንምሕፋር ጥራይ ዝደለዩ ሰዱቃውያን ዝበለጸ ክኸውን ተስፋ ንገብር። እቲ ምሁር ሕጊ፡ “ካብ ኩሎም ትእዛዛት (ሽዑ ኣብ መጻሕፍቲ ራባያት ሚእቲታት ነበሩ7 ዝተሓተ ንባብ·ቢል ቫን ራይን
ዲስፐንሰሽናሊዝምንኣመሓድራ ኣምላኽ ብመጽሓፍ ቅዱሳዊ ምስትውዓልንሰባዕተ ግዜያት ወይ ኣመሓድራታት ኣምላኽ፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ካብ ፍጥረት ክሳዕ ዘለኣለም ዝተዘርዘሩ፡ መርምር።7 ዝተሓተ ንባብ·ሸሪን ጎብሪያል
ምስዋእክርስቶስ ብገዛእ ክቡር ደሙ ናብ ቅዱስ ቦታ ኣተወደም የሱስ ብዘይሓጢኣት ዝኾነ ፍጹም፡ ዘለኣለማዊ ምምሕሓር ይህብ፡ ንብሉይ ኪዳን ዓይነታት ይፍጽም፡ ንኣምላኽ ድማ ቀጥታዊ መገዲ ይህበና።2 ዝተሓተ ንባብ·ኬቪን ኳርቴል
ኢየሱስ ክርስቶስፍጹም በግ ኣምላኽ፡ የሱስ ክርስቶስ ንሓጢኣት ክመውት ተወሊዱየሱስ ከም ፍጹም በጊዕ ኣምላኽ፡ ኣብ ቤት-ልሄም ብዘይ ጉድለት ተወሊዱ ንሓጢኣትና ኣብ የሩሳሌም ክመውት ዝኸውን ተስፋ ኣምላኽ ከመይ ከም ዝፈጸመ ተማሃር።8 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ደቀመዝሙርነትብሚዛን ተመዚኑ፡ ሚዛናዊ ክርስትያናዊ ህይወት ምምራሕእቲ ጐይታ ባዕሉ ምስ ኣምላኽ፡ ምስ ደቀ መዛሙርቱን ምስ ዘይድሓኑ ሓጥኣንን ግዜ ኣሕሊፉ። እቲ ጐይታ የሱስ ብዙሕ ግዜ ብሕታዊ ጸሎት ኣሕሊፉ (ማቴ. 14:23) ኣብ ቤት ኣምላኽ ኣብ ማእከል ኣሕዋቱ ኣይሁድ ይርከብ ነበረ (ዮሃ. 7:14) ምስቶም ኣብ ከተማታቶም ዝነበሩ ህዝቢ ምዃን ኣይፈርሀን10 ዝተሓተ ንባብ·ቶም ሰመርሂል
መናመና፡ ክርስቶስን ዘለኣለማዊ ህይወትን፡ ሰማያዊ ምግቢናይ መና ኣብ በረኻ ዘሎ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትርጉምን ምስ ክርስቶስ ከም እንጌራ ህይወት ዘለዎ ምትእስሳርን መርምር።8 ዝተሓተ ንባብ·ቶም ሰመርሂል
በዓላት እስራኤልበዓላት እግዚአብሔርን ምእንቲ ምግንዛብን ትርጉሞምንነቶም ሾውዓተ በዓላት እግዚአብሔር ካብ ዘሌዋውያን 23ን ንምእመናን ሎሚ ዘለዎም ዓሚቕ መንፈሳዊ ትርጉምን መርምር።10 ዝተሓተ ንባብ·ስቴፈን ካምቤል
ክርስቶስሎጂዮሴፍ ከክርስቶስ ጋር ይመሳሰላል፦ ኣብ ዘፍጥረት ዘሎ ፍሉይ ወዲዮሴፍ ከም ‘ትርኢት’ ካብዚ ስርዓት እዚ ፍሉይ እዩ፡ ግናኸ ሰብነትን ዕዮን መሲሕ ብዮሴፍ ብንጹር ተገሊጹ ኣሎ። ምናልባት ካብ ዮሴፍ ብሕይወቶም ንክርስቶስ ዝመስሉ ካልኦት ናይ ብሉይ ኪዳን ሰባት ይስሃቕን እያሱን ጥራይ እዮም። ሲ. ኤች. ማኪንቶሽ፡ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፡ “ኣሎ10 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ጸሎትናይ ዘለኣለማዊ ዋጋ ዘለዎ ህይወት ምንባር: ንኣምላኽ ምግልጋልን ምምስካርንኣብ ባሕሪ ሓይሊ (Navy) ከለኹ፡ ገሊአን ኣንስቲ ኣብ ጥቓይ ካብ ዝነበረት ጉባኤ፡ ሓንቲ ኣረጊት ሰበይቲ ንሰንበት ንግሆ ናብ ምብራስ እንጌራ ከተብጽሓኒ እንተ ደኣ ተሰማሚዐኒ ሓተታኒ። ብቕጽበት ተሰማሚዐ፡ ግናኸ እዚ “ኣጋጣሚ” ዝኾነ ምይይጥ ክንደይ ብዙሕ ምምሃርን ብድሆ ከም ዝኸውን ኣይሓሰብኩን።8 ዝተሓተ ንባብ·ሮጀር ፔኒ
ቕድስናሎሚ ኣብ ክርስትያናዊ ህይወት ምስ ስጋዊ ምንዝርና ምግጥጣምኣብ ዳሕሮት መዓልታት ናይ ዘመን ቤተ ክርስቲያን ብዙሓት ክርስትያናት ኢና ዝብሉ ቅኑዕ ትምህርቲ ኣይክስዕቡን እዮም። ገሊኦም ግብረ-ሰዶም ብብሉይ ኪዳን ጥራይ ከም እተወገዘን ሕጂ ግና ብሓድሽ ኪዳን ብጸጋ ፍቑድ ከም ዝኾነን ይብሉ። ኣብ ሓድሽ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ጐይታ የሱስ እዚ ናይ ኣምላኽ ትልሚ ንመርዓ ምዃኑ ኣረጋጊጹ።8 ዝተሓተ ንባብ·ዋረን ሄንደርሰን
ልግሲክርስትያናት ብዛዕባ ምሃብን ዓስርን ከመይ ገይሮም ክሓስቡ ኣለዎምንመርገጺታት ክርስትያናዊ ምሃብ መርምር፡ ካብ ብሉይ ኪዳን ዓስር ብሕጊ ናብ ሓድሽ ኪዳን ልግሲ ብጸጋን ፍቕርን ምምርማር።2 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ኢየሱስ ክርስቶስምእዛዝን ፍቓድ የሱስ ክርስቶስን፡ ንኣና ኣብነትየሱስ ክርስቶስ ንኣቦ ምእዛዝን ፍቓዳዊ ፍቕርን ብፍጹም ሚዛን ከመይ ከም ዘርኣየ ንመርምር፡ ንእምነታዊ ህይወትና ድማ ኣብነትና ይኸውን።8 ዝተሓተ ንባብ·ማኑኤል ዲተርማን
ኣምልኾኣምላኽ ብልብና፣ ነፍስና፣ ኣእምሮናን ሓይልናን ምፍቃር ተገሊጹእቲ ዝዓበየ ትእዛዝ ንኣምላኽ ብልብና፣ ነፍስና፣ ኣእምሮናን ሓይልናን ምፍቃር ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ከመይ ከም ዝተፈጸመ፣ ሎሚ ንኣመንቲ እውን ከመይ ከም ዝምልከት መርምር።8 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ኣምልኾኣርባዕተ መዓልታት ንኣምልኾኣዊ ምስጋና ክርስቶስ በጊዕናእቲ ንመጀመርታ ፋሲካ ዝኸውን ገንሸል ብሓቂ ፍጹም ምዃኑ ንምርግጋጽ ንኣርባዕተ መዓልትታት ክሕሎ ነይርዎ። ስለምንታይ እዩ እቲ መስዋእቲ ዝኸውን ገንሸል ፍጹም ምዃኑ ንምርግጋጽ ነዚ ዝኣክል ግዜ ክምርመር ዘለዎ? ኣምላኽስ ነቲ ናይ ውሽጡ ፍጽምናኡ ቅድሚ ሕጂ ኣዊጁ እዩ፡ “እዚ ፍቑር ወደይ እዩ፣ ብእኡ ባህ ይብለኒ”3 ዝተሓተ ንባብ·ሃንክ ብሎክ
ፍቕሪመለኮታዊ ፍቕሪ፡ 1 ቈረንቶስ 13ን ትርጉሙን ምምርማርመለኮታዊ ባህርይ ኣጋፔ ፍቕሪ ኣብ 1 ቈረንቶስ 13 መርምሩ። ኣገዳስነታ፣ ተግባራ፣ ዘለኣለማዊነታን ልዕልነታን ኣብ መንፈሳዊ ህይወት ተረድኡ።11 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ምስዋእሓይሊ ደም ክርስቶስ፦ ንሓጢኣት እንኮ ህይወት ኣድሓኒሓደ ናይ ቀረባ እዋን ኣሜሪካዊ ቀይሕ መስቀል ጸዋዒት ንለገስቲ ደም፡ ደም “ንህይወት ምድሓን ቀንዲ መድሃኒት እዩ!” ይብል። ሓንቲ ኢንሳይክሎፔድያ ንደም “ዋሕዚ ህይወት፡ ብዘይኡ ህይወት ዝጠፍእ” ኢላ ትገልጾ። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ጳውሎስ እዚ ህይወት ዘድሕን ቃል ይዛረብ፡ “ዓስቢ ሓጢኣት ሞት እዩ፡ ግናኸ ህያብ3 ዝተሓተ ንባብ·ላሪ ኦንድሬጃክ
ኢየሱስ ክርስቶስንጐይትነት የሱስ ክርስቶስ ምእማን ንምእመናንካብቲ መለኮታዊ ምልኩ ንኹሉ ፍጥረት ክሳዕ እቲ ከም ዝደሓና ውሉዳቱ ዘሎና ምስጋናዊ ምግዛእና፡ ነቲ ዓሚቕ ትርጉም ጐይትነት የሱስ ተረዱ።11 ዝተሓተ ንባብ·ቢል ቫን ራይን
ኣምልኾትምህርቲ ካብ ዘሌዋውያን 10፡ ፍሉይ ሓዊን ሓቀኛ ኣምልኾንእቲ ኣብ ዘሌዋውያን 10 ዘሎ ዛንታ ናዳብን ኣቢሁንን ብዛዕባ ሓቀኛ ኣምልኾ ኣገዳሲ ትምህርቲ ይህብ። ኣምላኽ ካብ ሰብኣዊ ምህዞ ወይ ርኽሰት ናጻ ዝኾነ ኣምልኾ ይሓትት።9 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ፍቕሪነቲ ሎሚ ዘሎና ናይ መጀመርታን ዝዓበየን ትእዛዝ ምስትውዓልየሱስ ብዝዓበየ ትእዛዝ ንኣምላኽን ንብጻይናን ምፍቃር እንታይ ማለቱ ምዃኑ እለይ። እዚ መሰረታዊ ሓቂ እዚ ንመዓልታዊ ክርስትያናዊ ህይወት ከመይ ከም ዝቕይሮ ፍለጥ።9 ዝተሓተ ንባብ·ኮሊን ሳልተር
ድኽነትክርስትያናት ንድኽነት ከመይ ክምልሱ ኣለዎም፣ ንድኻታት ድማ ከመይ ክሕግዙ ኣለዎምክርስትያናዊ ተራ ኣብ ምፍታሕ ድኽነት፣ ብመሰረት ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ልግስን ንዝሓገዙ ምሕጋዝን፣ መርምር።9 ዝተሓተ ንባብ·ኮሊን ሳልተር
ምስዋእኣገዳስነት ደም ኣብ ብሉይን ሓድሽ ኪዳንንኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ንሓደ ርእሰ-ጉዳይ ንመጀመርታ እዋን ምጥቃስ፡ ኣብ ዝቕጽሉ ክፍሊታት ዝህልዎ ትርጉም ኣገዳሲ መርኣያ እዩ። ደም ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ንኻልኣይ እዋን ዝተጠቕሰሉ እዚ እዩ። ኣምላኽ ህይወት ሰብ ካብ ኢድ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ከም ዝሓትት ገለጸ። ንሱ ቅድሚ ሕጂ ኣይሰረዞን።9 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ጽድቂብእምነት ጥራይ ምጽዳቕ ኣብ ክርስትና ምስትውዓልግብሪ ጐይታ የሱስ፡ ወዲ ኣምላኽ፡ እቲ ቃል ኣምላኽ ንምግላጹ ብዙሕ ዝተፈላለየ ቃላት ዝጥቀምሉ እዩ። ሓደ ኻብቶም ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝጥቀሱ ቃላት “ምጽዳቕ” እዩ። ንምጽዳቕና ክልተ ገጽ ከም ዘለዎ ምርኣይ ሓጋዚ እዩ።12 ዝተሓተ ንባብ·ኬቪን ኳርቴል
ምእዛዝንክርስቶስ ብምሉእ ምትእምማንን ምእዛዝን ምንባርእቲ እኩይ ንጉስ ኣሃብ ካብ ከተማ ሰማርያ ንሰሜናዊት መንግስቲ ይገዝእ ነበረ። በን-ሃዳድ ንሰራዊቱ ኣከበ፡ ንሱ ድማ ካብ ኵሉ ሓመድ ሰማርያ ዝበዝሑ ምዃኖም ገለጸ። ንሱ ምስ ሰላሳን ክልተን ካልኦት ነገስታት ኰይኑ ንገጠር እስራኤል ኣጥቅዐን ኣዕነዋን።9 ዝተሓተ ንባብ·ቻርለስ ኤች. ማኪንቶሽ
