ፍጥረትርእስና ኣብ ኤደን ምምርማር: ዘፍጥረት ከምኡ’ውን መደብ ኣምላኽዘፍጥረት መበገሲና ከም ዝተፈጥርና ፍጡራት፣ እቲ ብኣዳምን ሄዋንን ዝኣተወ ሓጢኣት ሓቂ ምዃኑ፣ ከምኡ’ውን ናይ ኣምላኽ ብክርስቶስ ዝመጸ መደብ ምድሓን ይገልጽ።9 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ምሕዋይኣምላኽ ንኹሉ ሕማም ይፍውስ ድዩ፧ ምፍዋስ ኣብ ቤተ ክርስትያንውህበት ምሕዋይ ኣብ ቀዳመይቲ ቤተ ክርስትያን ንጹር ነበረ (1 ቈረ. 12:9,28,30)፡ ህዝቢ ድማ ኣብ ጴጥሮስ፡ እስጢፋኖስ፡ ፊልጶስ፡ ጳውሎስን በርናባስን ምስ ተኣከቡ፡ ሕሙማት ሓወዩ። ብጽላሎት ጴጥሮስን ብመሓረብ ወይ ብዓለባ ጳውሎስን እውን ምስ ተንከፉ9 ዝተሓተ ንባብ·ጆርጅ ሃውክ
ብርሃን ዓለምክርስቲያናት ብርሃን ክርስቶስ ዘንጸባርቑን ፍሬኡ ዚፈርዩንመንፈስ ሓቂ፡ ንምእመናን ቈሎሴ እናጸሓፈ፡ ኣቦ ኻብ ግዝኣት ጸልማት ከም ዘድሓነና ይነግረና። መንፈስ ከም ብሓድሽ ብሃዋርያ ጴጥሮስ ገይሩ ይዛረብ፡ “ንስኻትኩም ግና ሕሩይ ወለዶ፡ ናይ ንጉስ ክህነት፡ ናይ ንጉስ ክህነት ኢኹም”9 ዝተሓተ ንባብ·ሃምፍሬይ ደንካንሰን
ቕድስናንጽህና ዘለዎ ህይወት ኣብ ርኹስ ዓለም ምምራሕ፦ ኣምላኽ ይገብሮመንግስቲ ነቶም ተዓዘብቲ ብዛዕባ “ናይ ዓበይቲ ትሕዝቶ” ዘለዎ ነገራት ንምሕባር ኣብ ተለቪዥናትና ምልክታታት የድልዮ። ኩባንያታት ኬብል ተለቪዥን ሕጂ ገለ ቻነላት ክዓግት ዝኽእል ሪሞት ኮንትሮል ይህቡ። ምልክታት ኣብ መገዲታት ገለ ከባቢታት “ካብ ሓሽሽ ነጻ ዝኾኑ ከባቢታት ቤት ትምህርቲ” ምዃኖም የሕብሩ።9 ዝተሓተ ንባብ·አልበርት ስቱዋርት
ድኽነትክርስትያናት ንድኽነት ከመይ ክምልሱ ኣለዎም፣ ንድኻታት ድማ ከመይ ክሕግዙ ኣለዎምክርስትያናዊ ተራ ኣብ ምፍታሕ ድኽነት፣ ብመሰረት ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ልግስን ንዝሓገዙ ምሕጋዝን፣ መርምር።9 ዝተሓተ ንባብ·ኮሊን ሳልተር
ጳውሎስጳውሎስ ንቈሎሴ ዝነበሮ ስግኣት፡ ጸሎትን ትምህርትንመልእኽቲ ናብ ሰብ ቈሎሴ ብሃዋርያ ጳውሎስ ኣብ ግዜ እሱርነቱ ኣብ ሮሜ ተጻሕፈ። እዚ ኸኣ ብዛዕባ እቲ ኣቐዲሙ ዝጸሓፎ፡ ስቓዩ ኣብ ኣገልግሎት ጐይታ ብኣካላዊ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብመንፈሳዊ ሓልዮት እውን ከም ዝነበረ ዘርኢ ፍሉይ ኣብነት እዩ። መብዛሕትኡ መልእኽትታት ጳውሎስ ንኣኼባታት ዝጸሓፎም እዩ።9 ዝተሓተ ንባብ·ዩጂን ፒ. ቬደር, ጁኒየር
ስቡር ልቢኣምላኽ ንምፍራስ ንምቕያር፡ ንምብራኽን ንምጥንኻርን ይጥቀመሉኣምላኽ ንኣመንቲ ንምጽራይ፡ ንክርስቶስ ምምሳል ንምዕባይ፡ ንኣገልግሎት ድማ ንምድላው ከመይ ገይሩ ንምፍራስ ከም ዝጥቀመሉ እቶም ዝተሰብሩ ክርስትያናት ይረኽቡ።9 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
መንፈሳዊ ዕቤትክርስትያናት ብርሃን ክርስቶስ ብኸመይ ኣብ ዓለምና የንጸባርቑክርስትያናት፣ ብመንፈስ ቅዱስን ቃል ኣምላኽን ተመሪሖም፣ ብርሃን ኣምላኽ ናብ ጸልማት ዓለም ብኸመይ ከምጽኡ ከም ዝኽእሉ እቶም።9 ዝተሓተ ንባብ·ኮሊን ሳልተር
ጸጋጸጋን ሓቅን ብኢየሱስ ክርስቶስ ጐይታና መጹመጽሓፍ ቅዱሳዊ ትርጉም ጸጋን ሓቅን፣ ከመይ ገይሮም ብጥብቂ ከም ዝተኣሳሰሩ፣ ከምኡ’ውን ስለምንታይ ብኢየሱስ ክርስቶስ ከም ዝተገልጹ መርምር።9 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ተስፋክርስትያናዊ ተስፋ: ብሩኽ ትጽቢት ክብሪ ብእምነትእቲ ሃዋርያ “ተስፋ” ዝብል ቃል ብጥብቂ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትርጉሙ ንተስፋ ክርስትያን ይጥቀመሉ ነበረ። በዚ ትርጉም እዚ፣ እቲ “ተስፋ” ዝብል ቃል ገና ዘይተራእዩ ግን ክኸውን ቅድሚ ሕጂ እተወሰኑ ነገራት ምእማን የጠቓልል። እዚ ጽሑፍ እዚ ንዘለኣለማዊ ምድሓን ክርስትያናት ዘለዎም ምትእምማን ጽቡቕ ኣብነት እዩ።9 ዝተሓተ ንባብ·ቶም ሰመርሂል
ንስሓሓዘን ዝመልኦ መዝሙራት ንዝተሰብረ ልቢ፡ መዝሙራት ዳዊትመዝሙራት ንስሓ ዳዊት መርምር፡ ኣምላኽ ንዝወድቁ ደቁ ብምእማንን ንስሓን ከመይ ይቕረ ከም ዝብልን ከም ዝምልስን ድማ ተማሃር።12 ዝተሓተ ንባብ·ቶም ሰመርሂል
ምስግጋብኣምላኻዊ ገዛ ምምስራት፡ ንህጻናት ወለዳዊ መምርሒኣምላኻዊ ገዛ ከመይ ጌርካ ከም እትምስርት፡ ንደቅኻ ድማ ብመሰረት መጽሓፍ ቅዱሳዊ ስርዓታት ብእምነት ከመይ ጌርካ ከም እትመርሕ ተማሃር።9 ዝተሓተ ንባብ·ያዕቆብ ሬዴኮፕ
ቕድስናሕጂ ብሓይሊ ክርስቶስ ሰማያዊ ምስልና ምጽዋርእቲ ትምህርቲ ትንሳኤ ንቕዱሳን ንዘመናት መጸናንዒ ኰይኑ ጸኒሑ እዩ። ክርስትያናት፡ እቶም ናብ ክብሪ እተጸውዑ፡ ክርስቶስ “ንናቱ” ቕድሚ ምምጽኡ ዝሞቱ (እቲ ምጥቃስ – 1 ተሰ. 4:13-18) ምዃኖም ምርግጋጽ ኣለዎም።9 ዝተሓተ ንባብ·አልበርት ስቱዋርት
ቕድስናንኣምላኽ ብዅሉ ነገር ምሕጓስ፡ ዕዮ፡ ህይወት፡ ምሕሳብእግዚአብሔር ካብቲ ኣብ ዓለም ስራሕ ዘለና ደረጃ ንላዕሊ ነቲ መዓልታዊ ዕዮና ብኸመይ ከም እንቐርቦ እዩ ዝግደስ። ኣብ ሓደ ክርስትያናዊ ሰፈር ንመንእሰያት ሓገዝቲ የድልዩ ነበሩ። ገሊኦም ኣብ ኣኼባታት ሰፈር ክዛረቡ ተዓዲሞም፣ ገሊኦም ድማ ኣብ ድንኳናት ‘ህዱእ ግዜ’ ንምምራሕ ኣመልኪቶም። ሓደ ክርስትያን ብዝለዓለ ደረጃታት ክነብር ይግባእ።9 ዝተሓተ ንባብ·ማርቲን ጂራርድ
ጽድቂብእምነት ጥራይ ምጽዳቕ ኣብ ክርስትና ምስትውዓልግብሪ ጐይታ የሱስ፡ ወዲ ኣምላኽ፡ እቲ ቃል ኣምላኽ ንምግላጹ ብዙሕ ዝተፈላለየ ቃላት ዝጥቀምሉ እዩ። ሓደ ኻብቶም ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝጥቀሱ ቃላት “ምጽዳቕ” እዩ። ንምጽዳቕና ክልተ ገጽ ከም ዘለዎ ምርኣይ ሓጋዚ እዩ።12 ዝተሓተ ንባብ·ኬቪን ኳርቴል
ደቀመዝሙርነትክርስቶስ ኣብ ዘይብሉ እዋን ንመንግስቲ ኣምላኽ ምግልጋልደቀ መዛሙርቲ ንዘይተረኽበ ንጉስ ንምውካልን ንመንግስቲ ኣምላኽ ኣብታ ንእኡ ዝነጸገቶ ዓለም ንምዕባይን እንታይ ክገብሩ ከም ዘለዎም እቶም ደቀ መዛሙርቲ ይፈልጡ።12 ዝተሓተ ንባብ·አልፍሬድ ቦውተር
ምስትውዓልከም ተጓዓዝቲ ምንባር፡ ምድራዊ ነገራት ምብዳህን ምጥቃምንኣብ መጀመርታ 1600ታት፡ ብዙሓት እንግሊዛውያን ስድራቤታት ብሰንኪ ሃይማኖታዊ ስደት ገዛውቶም ገዲፎም። ፈለማ ናብ ሓንቲ ደች ከተማ፡ ድሕሪኡ ድማ ኣብ 1620 ናብ ኣሜሪካ ተሰዱ። ኣብ ታሪኽ ኣሜሪካ “ተጓዓዝቲ” ተባሂሎም ተፈልጡ። እቲ ጉጅለ ንርእሱ ስም ኣይሃበን፤ ግናኸ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት9 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ምድሓንፍቕሪ ኣምላኽ ምስትውዓልን ምዕባይንነቲ ዓሚቕ ሓቂ ፍቕሪ ኣምላኽ፣ ካብቲ ኣብ ፍጥረት ዝጀመረ ኣገላልጻኡ ክሳዕ እቲ ብመስዋእቲ ክርስቶስ ዝተገልጸ ፍጻሜኡ፣ መርምር።9 ዝተሓተ ንባብ·ዴቪድ አንደርሰን
ምምስሳልመስዋእቲ ክርስቶስን ዕርቅን ምስትውዓልመጽሓፍ ቅዱሳዊ ትርጉም ዕርቂ፣ ኣብ ፍቕሪ ኣምላኽ ዝሰረተ ምዃኑ፣ ከምኡ እውን ሰፊሕ ውጽኢታቱ መርምር።9 ዝተሓተ ንባብ·ዴቪድ አንደርሰን
መንፈሳዊ ዕቤትነገራት ህይወት ብሓሳባት ኣምላኽ ምቕዳምጐይታ ንዕለታዊ ህይወትና ዝምልከት ነገራት ክሳተፍ መሰል ኣለዎ፣ ከመይሲ ንዕኡ ኢና ንምልከት። “ዕለታዊ ህይወትና” ኣብ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ክንገብሮ ዘሎና ነገር ክኸውን ይግባእ እምበር፡ ብሰሙናዊ፣ ወርሓዊ ወይ ዓመታዊ ኣይኮነን። “ቅድሚያ ምሃብ” ማለት ንነገራት ብመሰረት ኣገዳስነቶም ቅድሚያ ምሃብ ማለት እዩ።9 ዝተሓተ ንባብ·ዴቪድ ፒከሪንግ
ቕድስናብኣካላትና ንኣምላኽ ከመይ ጌርና ነኽብሮ: መጽሓፍ ቅዱሳዊ ምርድዳእብዙሓት ፈላስፋታት ታሪኽ ምንጪ እከይን ሰብ ከመይ ገይሩ ከም ዝሰዓሮን ንምርዳእ ፈቲኖም እዮም። ገሊኦም ድማ እቲ ጸገም እከይ ኣብቲ ፍጥራዊ ዓለምን ሰብኣዊ ኣካልን ከም ዝተሰረተ ደምዲሞም። ኣብ ምድሪ ዝተፈጸመ ዅሉ እኩይ ተግባር፡ ብግብሪ ሰብኣዊ ኣካል ከም ዝተፈጸመ ክንኣምን ይግባእ።9 ዝተሓተ ንባብ·ስቴፈን ካምቤል
ቕድስናስጋዊ ኣካላትና ኣብ ትልሚ ኣምላኽ ዋጋን ዕላማን ኣለዎምብኣርኪኦሎጂስታት ኣብ ዝተፈላለዩ ሮማውያን ሰፈራት ብዝተገብረ ቆፋሮ ዝተረኽቡ ናይ ሓቂ ሮማዊ ሳንቲማት ዓብዪ ዋጋ ኣለዎም፡ ንሙዚየም ድማ ኣዝዮም ጠቓሚ ኤግዚቢት ይኾኑ። “ንቄሳር ናይ ቄሳር ዝኾነ ሃብዎ”9 ዝተሓተ ንባብ·ዴቪድ አንደርሰን
ጳውሎስኣገልግሎት ጳውሎስ ብተኣምራት: ምምላእ መሰረት ድማኣገልግሎት ጳውሎስ ብምልክታትን ተኣምራትን ተሰንዩ ነበረ፣ ንመሰረት ቤተ ክርስቲያን ንምግባር። እዚ መሰረት እዚ ሕጂ ብክርስቶስን ብቓሉን ምሉእ እዩ።9 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
መንፈሳዊ ውግእካብ ምውራር ከነኣን ብእያሱ ዝርከብ መንፈሳዊ ትምህርቲካብ ምውራር እያሱ ንከነኣን ዝርከብ መንፈሳዊ ትምህርቲ መርምር፡ ውግኣት እስራኤል ንክርስትያናዊ መንፈሳዊ ውግእ ከመይ ከም ዘርእዩ ተረድእ።9 ዝተሓተ ንባብ·ዴቪድ አንደርሰን
