ደቀመዝሙርነትእሙን ኣብነት ቲቶስ፡ ብጻይ ጳውሎስህይወት ቲቶስ፡ ብጻይ ጳውሎስ፡ መርምር፡ ኣብ ውሽጢ እታ ቀዳመይቲ ቤተ ክርስቲያን እሙን ኣገልግሎትን መሪሕነትን ዝገለጸሉ ሓሙሽተ መገድታት ድማ ረኸብ።10 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
ስቅለትሓሙሽተ ኣብ መስቀል ሞይቶም፡ መንነትና ብክርስቶስ ምስትውዓልካብ ቀዳማይ ክፍለ ዘመን ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ክሳብ ራብዓይ ክፍለ ዘመን ድሕሪ ልደተ ክርስቶስ ብብዝሒ ይጥቀመሉ ነይሩ። ብሮማውያን እተሰቕሉ ሰባት ልክዕ ቁጽሮም ንምግማት ኣጸጋሚ እዩ። ጸብጻባት ከም ዝሕብሩዎ ድማ ኣሽሓት እንተ ዘይኮነ ድማ ሚእቲ ኣሽሓት ሰባት ተሰቒሎም እዮም። ንኣብነት፡ እቲ ኣይሁዳዊ ታሪኽ ጸሓፊ ዮሴፍስ ሮማውያን ኣሽሓት ሰባት ከም ዝሰቐሉ ሓቢሩ።10 ዝተሓተ ንባብ·ሸሪን ጎብሪያል
ምድህラーርምምላስ ብኸመይ ይኸውን፧ መንፈሳዊ ምጥፋእ ምስትውዓልምምላስ ብመንፈሳዊ ድቃስ ብኸመይ ብቑሩብ ከም ዚኸውን ፍለጥ፡ ከምኡ’ውን ምስ ክርስቶስ ጥዑይ ምኻድ ንምሓዝ ሽዱሽተ ተግባራዊ ስነ-ስርዓታት ተማሃር።10 ዝተሓተ ንባብ·አንድሪው ናን
ቕድስናምሉእነት ዘይኮነስ ምዕባለ ኣብ ክርስትያናዊ ህይወት ምድላይክርስትያናት ኣብዛ ህይወት እዚኣ ንቕድስናን ስነ-ምግባራዊ ምዕባለን ክጽዕሩ ተጸዊዖም እዮም፣ ግናኸ ሓጢኣት ዘይብሉ ምሉእነት ኣብ ሰማይ ጥራይ እዩ ዝረጋገጽ።10 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ሥጋዌድንቂ ልደት፡ ወዲ ኣምላኽ ንኣና ሰብ ኮነግጥሚ ልደት ንኢየሱስ ክርስቶስ ከምቲ ሓደ መካፈል ኣብ መንጎ ኣምላኽን ሰባትን፣ ንኣና ብጸጋኡ ንምድሓን ብፍጹም ሰብ ዝኾነ፣ ዘብዕል።2 ዝተሓተ ንባብ·በድ ሞሪስ
ትርጉም መጽሐፍ ቅዱስመጽሓፍ ቅዱሳዊ ምምስሳል ምግንዛብ፡ መልክዕን ሓቅንመበራበርን ዘይምስሕሓብን ቅዱስ ጽሑፍ ዝቕበሉ ክርስትያናት፣ መጽሓፍ ቅዱስ ንርእሱ ኣይቃረንን ከምኡ’ውን ክቃረን ኣይክእልን ምዃኑ ይፈልጡ። ጳውሎስ ኣብ ጽሑፋቱ ብዙሕ ምስጢራት ተጠቒሙ እዩ፣ ግናኸ ምስ ስላቅ ክተሓዋወስ የብሉን። ዝያዳ እንተንፈልጥ ነይርና፣ ንዓና ምትእስሳር ዝመስለና ምኽንያት ምተረድአና።10 ዝተሓተ ንባብ·ማርቲን ጂራርድ
ዲስፐንሰሽናሊዝምምስጢር ኣከፋፍላ ዘመናት ምግንዛብ፡ እስራኤልን ቤተ ክርስቲያንንምስጢር ኣከፋፍላ ዘመናትን ቀንዲ ፍልልያት ኣብ መንጎ እስራኤልን ቤተ ክርስቲያንን መርምር። ጸጋ ኣብ ጰንጠቆስጠ ንሕጊ ከመይ ከም ዝተክአ ተማሃር።11 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ሓጐስሓዘንተኛታት ግና ኩሉ ግዜ ባህ ዝብሎም፡ ምምስጣር ጳውሎስ ተገሊጹክርስትያናት ብኸመይ ሓዘንተኛታት ክኾኑ ከለዉ ኩሉ ግዜ ባህ ከም ዝብሎም፡ ንኣብነት ክርስቶስን ትምህርቲ ጳውሎስ ኣብ 2 ቈረንቶስ 6:10ን ብምስዓብ መርምር።11 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ያእቆብሕልሚ ያእቆብ ኣብ ቤትኤልን ዘይተደልየ መብጽዓ ኣምላኽንንናይ ያእቆብ ዓሚቕ ሕልሚ ኣብ ቤትኤል መርምር፣ ኣብኡ ኣምላኽ ንናይ ያእቆብ ጉድለታት ብዘየገድስ ንኪዳኑ መብጽዓታት የሕድስ።11 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ምስዋእመስቀል ክርስቶስ፡ ጥበብ ኣምላኽን ምድሓን ሰብንካብ ምስቃል ክርስቶስ ክሳዕ ኣብ ህይወት ምእመናን ዘለዎ ጽልዋ፡ ንብሉይ ሰብን ንዓለምን ምስቃል፡ ነቲ ዓሚቕ ትርጉም መስቀል መርምር።11 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ኢየሱስ ክርስቶስኣቦን ወድን፡ ዘለኣለማዊ መለኮታዊ ርክብወዲ ኣምላኽ ናብ ሰብነት መጺኡ እዩ፣ ግናኸ ከም ወዲ፣ ምውላድ ፈጺሙ ኣይርከቦን። ክርስቶስ ከምቶም ኣመንቲ ካብ ኣምላኽ ኣይተወልደን፣ ደራሲ ይብል። ንሱ ብሓቂ ኣብ ሰብነት ወዲ ማርያም ነበረ፣ ምኽንያቱ ‘ወዲ’ ምውላድ የጠቓልል፣ ግናኸ “ወዲ” ምውላድ የጠቓልል።11 ዝተሓተ ንባብ·ለስሊ ግራንት
ደቀመዝሙርነትዛንታ ልደት፦ ብዛዕባ ዮሴፍ እንታይ ንፈልጥ?ንባህሪ ዮሴፍ፣ ምድራዊ ኣቦ የሱስ፣ ከም ኣብነት ፍቕሪ፣ እምነት፣ ታህተ፣ ከምኡ’ውን ትዕግስቲ መርምር።9 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ዘለኣለማዊ ህይወትዘለኣለማዊ ህይወት ፍሉይ ትርጉም፡ መለኮታዊ ባህርይን ሕብረትንዘለኣለማዊ ህይወት ህላዌ ጥራይ ዘይኮነስ፡ መለኮታዊ ህይወት ኣብ ክርስቶስ እዩ፡ እዚ ድማ ንኣምላኽ ከም ኣቦ ብምፍላጥ ዝፍለጥ እዩ። ምንጩ፡ ባህርዩ፡ ቦታኡ ድማ ኣጽንዕ።12 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ጸጋጸጋን ደቀመዝሙርነትን: ዋጋ ምትካል ምፍላጥፍሉያት ግን እተራኸባ ጽንሰ-ሓሳባት ናይ ናጻ ጸጋ ኣምላኽን እቲ ንደቀ መዛሙርቲ ዝጽውዕ ሓያል ጽውዓን ኣጽንዕ።12 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ስቅለትመስቀል ክርስቶስ፡ ትምህርታዊ ሓቂን ውልቃዊ ተመክሮንዓሚቕ ትርጉም መስቀል ክርስቶስ ካብ ስነ-መለኮታዊ ትምህርቲ ናብ ተግባራዊ ጽልዋኡ ኣብ ህይወት ምእመን መርምር።12 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ምስዋእመስዋእቲ በደል፡ ምጕዳል ሓጢኣትን ምምላስ ኣምላኽንኣገዳስነት መስዋእቲ በደል ኣብ ዘሌዋውያን ኣጽንዕ፣ ሓጢኣት ንኣምላኽን ንኻልኦትን ከመይ ከም ዝጐድእ ኣጕሊሕካ።12 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ሓጐስመልእኽቲ ጳውሎስ ናብ ፊልጲ፦ ሸውዓተ ኣወንታዊ ኣተሓሳስባታትጳውሎስ ኣብ መልእኽቱ ናብ ፊልጲ፣ ተኣሲሩ ከሎ እውን፣ ዘርኣዮም ሸውዓተ ኣወንታዊ ኣተሓሳስባታት መርምር።12 ዝተሓተ ንባብ·ሞሪስ ባሳሊ
ኢየሱስ ክርስቶስህይወት፣ ሞት፣ ትንሳኤ ክርስቶስ፡ መጽናዕቲንህይወት የሱስ ክርስቶስ፣ ካብ ቀዳማይ ዓመታቱን መለኮታዊ ምትእምማኑን ክሳዕ ኣገልግሎቱ፣ መስዋእቲ ኣብ መስቀል፣ ግርማዊ ትንሳኤኡ ድማ ተወከስ።13 ዝተሓተ ንባብ
ስጋ ክርስቶስቤተ ክርስቲያነይ ክሃንጽ እየ፡ ናይ ክርስቶስ ተስፋ ምግንዛብጐይታ የሱስ “ኣነ ኸኣ ንማሕበሬይ ክህነጻ እየ” (ማቴ. 16:18 NKJV) ምስ በለ፡ ንርእሱ ኣብ ስራሕ ህንጻ ከም ዘሎ ገለጸ። ከም ክርስትያናት ኣብዚ ጉዳይ እዚ ካብ ግዝያዊ ዝሓለፈ ተገዳስነት ክህልወና ይግባእ፡ ከም ክርስትያናት ኣብዚ ጉዳይ እዚ ግዝያዊ ተገዳስነት ክህልወና ይግባእ።13 ዝተሓተ ንባብ·ስቴፈን ካምቤል
እምነትንኣምላኻዊ ኣብነታት እምነት ብክርስቶስ ትስዕብዶ ኣሎኻ?ብዘይ እምነት ንኣምላኽ ባህ ምባል ኣይከኣልን እዩ። እምነት እታ ደም ዝፈስሳ ዝነበረት ሰበይቲ ብየሱስ ንሓቀኛ ኣምላኻዊ ኣብነት ከመይ ከም እተንጸባርቕ ተማሃሩ።3 ዝተሓተ ንባብ·ጳውሎስ አልበርትስ
ክርስቶስቀዳማይ ኣዳም፣ ዳሕረዋይ ኣዳም፦ ኩነታት ደቂ ሰብን ሓድሽ ህይወትንክርስቶስ ከምቲ ዳሕረዋይ ኣዳምን ካልኣይ ሰብኣይን ዘለዎ መለኮታዊ ትርጉም ንመርምር፡ ምስቲ ቀዳማይ ኣዳም ድማ ነጻረሮ።14 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ክርስቶስሎጂእቲ ብዕራግ ሰብኣይን እቲ ሓድሽ ሰብኣይን፡ ውድቀት ኣዳምን ህይወት ክርስቶስንብዛዕባ እቲ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ፍልልይ ኣብ መንጎ እቲ ቐዳማይ ሰብ፡ ኣዳም፡ ንእቲ ካልኣይ ሰብ፡ ክርስቶስ፡ ብምጥቃስ ኣብ መበቆሎም፡ ባህርያቶም፡ ከምኡውን ኣብ ጽልዎኦም።14 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
ኢየሱስ ክርስቶስኣቦ ዝኾነ ኣምላኽ ምግንዛብ፡ ብወዲ ዝተገልጸየሱስ ንኣምላኽ ከም ኣቦ ኸመይ ገይሩ ከም ዝገልጾ፡ ኣብ መንጎ ፍሉይ ዝምድናኡን እቲ ብእኡ ኣቢሎም ዝኣምኑ ዝካፈሉዎ ሓድሽ ዝምድናን ዘሎ ፍልልይ መርምር።16 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
መንግስቲ ኣምላኽዘለኣለማዊት መንግስቲ ኣምላኽን ግዝኣት ክርስቶስን ምግንዛብኣምላኽ ካብ ፈለማ ፍጥረት ሓሲቡ ነይሩ። ንኣዳምን ሄዋንን ምስ ፈጠረ፣ ኣምላኽ ንኣዳም ኣብ ቦታ ገዛኢ — ንጉስ — ንዕኡ ንምውካል ኣቐመጦ። ግናኸ ምውዳቕ ኣዳም ኣምላኽ ዝፈጠሮ ኣባላሸዎ (ዘፍ. 3)። ብዘይካ ኣቤልን ሴትን ምስ ወለዶኡ፣ ኣዳምን16 ዝተሓተ ንባብ·አልፍሬድ ቦውተር
